konya asliye ticaret mahkemesinde, trafik kazası sonucu haksız fiilden kaynaklanan değer kaybı, mahrumiyet ve hasar bedeli tazminat davasının gerekçeli kararı.

Konya Asliye Ticaret Mahkemesinde, trafik kazası sonucu haksız fiilden kaynaklanan değer kaybı, mahrumiyet ve hasar bedeli tazminat davasının gerekçeli kararı.

Özet: Bir trafik kazası sonrası aracında değer kaybı, kullanım mahrumiyeti ve onarım zararı oluşan davacı, karşı taraf sürücüsünün kırmızı ışık ihlali nedeniyle %100 kusurlu bulunduğu kazanın ardından, sigorta şirketi tarafından yapılan kısmi ödemelere rağmen kalan zararlarının tazmini için dava açmış, bilirkişi raporu da talep edilen ek değer kaybı, mahrumiyet ve hasar bedellerinin mevcut olduğunu tespit etmiştir.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

T.C.

KONYA "TÜRK MİLLETİ ADINA"

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO:

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALILAR : 1-

VEKİLİ :

: 2-

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ :

KARAR TARİHİ :

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

Davacı vekili █████/2025 tarihli dilekçesiyle;Müvekkiline ait sürücüsü olduğu ... plakalı araç ile sahibi ..., Sürücüsü ... olan ... plakalı aracın █████/2024 tarihinde çarpışması sonucu çift tarafları maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini kaza tespit tutanağına göre ... plakalı aracın söz konusu kazada %100 oranında kusurlu olduğunu, müvekkilinin aracında meydana gelen hasarın karşılanması için ... Sigorta A.Ş.'ne başvuru yapıldığını, şirket tarafından █████/2025 tarihinde 37.102 TL. Değer kaybı ödemesi yapıldığını ancak yapılan ödemenin müvekkilinin aracında oluşan değer kaybına göre eksik olduğunu, müvekkilinin aracını kaza tarihinden itibaren 3 ay boyunca kullanamadığını ancak 3 ay sonra teslim aldığını, tarafların zorunlu arabuluculuk yoluna gittiğini ancak anlaşma sağlanamadığını, yaşanan değer kaybı ve mahrumiyet bedelinden tüm tarafların sorumlu olduğunu, izah edilen nedenlerle şimdilik ileride artırılmak üzere 500 TL. Değer kaybı ve 500 TL. hasar zararının tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yine şimdilik 500 TL. Mahrumiyet bedelinin de tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davacı vekili █████/2025 tarihli ıslah dilekçesiyle; değer kaybı yönünden 500 TL olarak açılan davayı 42.898 TL.'ye çıkardıklarını, mahrumiyet bedeli yönünden 500 TL. Olarak açılan davayı 15.000 TL.'ye çıkardıklarını, hasar miktarı yönünden açılan 500 TL'yi ise 18.670 TL.'ye çıkardıklarını taleplerinin kabulü ile yapılan bedel artırımı haliyle davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Sigorta Şirketi vekili █████/2025 tarihli cevap dilekçesiyle; Davacı tarafın █████/2025 tarihili davaya konu kazaya ilişkin başvurusunda davacı yana sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında 37.102 TL. Değer kaybı ve █████/2024 tarihinde toplam 100.650,28 TL. Maddi hasar ödendiğini, davayı kabul etmediklerini, davacı yanın değer kaybı ve araç hasarı zararı kaza tarihinde yürürlükte olan yasal mevzuata göre yapılan yargılamalar sonucu tamamen karşılandığını, mahrumiyete ilişkin talebinin ise trafik poliçeleri yönünden teminat dışında olduğunu, müvekkilinin bu kalem yönünden sorumluluğu bulunmadığını, davacı yanın zararı karşılandığından ötürü haksız davanın reddi gerektiğini, izah edilen nedenlerle öncelikle haksız davanın usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise esasa yönündeki beyanları doğrultusunda başvurunun esastan reddine, mahrumiyet ve sair giderleri taleplerinin reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;

Dava, "Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)" davasıdır.

Delillerin toplanması bakımından Mahkememizce ... Sigorta A.Ş. Genel Müdürlüğüne, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğüne, Beyşehir Trafik Denetleme Şube Müdürlüğüne müzekkereler yazılmış, gelen yazı cevapları incelenmek suretiyle dosyamız arasına konulmuştur.

Tarafların kusur durumunun ve değer kaybı tespiti için dosya alanında uzman bilirkişilere tevdi edilmiş, bilirkişi heyetince düzenlenen █████/2025 tarihli raporda özetle;... plakalı otomobil sürücüsü ...'ın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Trafik Kazalarında Sürücü Kusurlarının Tespiti Ve Asli Kusur Sayılan Haller başlığı altındaki 84. maddesinin a bendinde belirtilen “Araç sürücüleri trafik kazalarında; kırmızı ışıklı trafik işaretinde veya yetkili memurun dur işaretinde geçme halinde asli kusurlu sayılırlar.” kuralı ihlal ettiğinden %100 (yüzde yüz) oranında asli kusurlu olduğu,... plakalı kamyonet sürücüsü ... ise meydana gelen kazada kural ihlalinin (kusurunun) olmadığı, ... plakalı aracın kaza tarihindeki bakiye hasar miktarının 18.670,26 TL olduğu, değer kaybı bakiye miktarının 42.898,00 TL olduğu, mahrumiyet bedelinin 15.000,00 TL olduğu kanaatine varılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen trafik kazasında, zarar görenlerin zararından, 6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesi uyarınca araç sürücüsü, 2918 sayılı KTK'nın 85. Maddesi uyarınca araç işleteni ve şartları varsa teşebbüs sahibi ve 2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesi uyarınca sigortacı müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Trafik kazası nedeniyle zarara uğradığını iddia eden hak sahipleri tarafından açılan tazminat davalarında ispat yükü 6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesi uyarınca zarar gören üzerinde olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmek zorundadır.

Yine bu tür davalarda 2918 sayılı KTK'nın 97. Maddesi uyarınca, zarar görenin dava açmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuru yapması gerekmekte olup bu husus sonradan giderilmesi de mümkün olmayan dava şartlarındandır. Ayrıca yazılı başvurudan hemen sonra dava açılması mümkün olmayıp 15 günlük sürenin dolmasından sonra dava açılabilecektir. Sigortacı kendisine yapılan yazılı başvuruya karşı 15 gün içinde cevap vermek ve 2918 sayılı KTK'nın 99. Maddesine göre 8 iş günü içinde de tazminatı ödemek zorundadır. Sekiz iş günü içinde sorumlu olduğu tazminatı ödemeyen sigortacı 9. Gün itibariyle temerrüde düşecektir.

Hak sahipleri tarafından talep edilebilecek tazminatlar ise 2918 sayılı KTK'nın 90. Maddesi uyarınca 2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'nın haksız fiile ilişkin hükümleri uygulanacaktır.

Somut olayda davacı, davaya konu trafik kazası neticesinde aracının hasara uğradığını iddia ederek hasar zararı, değer kaybı ve mahrumiyet zararının tazmini isteminde bulunmuştur.

2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'da araç değer kaybı tutarının ve mahrumiyet zararının ne şekilde belirleneceği konusunda bir düzenleme bulunmadığından bu boşluğun da içtihatlarla doldurulması gerekmektedir.

Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre araçta oluşan değer kaybı tutarının, aracın modeli, yaşı, hasarın ağırlığı, boyanmış olan yerler ve hasarlı bölgelerin özelliği nazara alınıp, aracın kaza öncesi ikinci el piyasa rayiç değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekmektedir. Nitekim Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında da bu husus vurgulanmıştır.

Yine Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin yerleşik hale gelen içtihatları uyarınca araç mahrumiyet zararı ise hasara uğrayan aracın markası, özellikleri ve model yılı ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli süre belirlendikten sonra belirlenen tamir süresi içinde emsal nitelikteki bir araç için ne kadar masraf yapılacağı ( kaza olmasaydı dahi yapılması gereken yakıt, amortisman vs. gibi zorunlu giderler indirildikten sonra) tespit edilmek suretiyle hesaplanacaktır.

Davacılar tarafından, Mahkememizdeki bu dava öncesi arabulucuya başvurulmuş ve arabuluculuk bürosu tarafından █████/2025 tarihli arabuluculuk anlaşmazlık son tutanağı düzenlenmiş ise de;

2918 s. KTK'nin 97. maddesine göre, "zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir."

6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-18. maddesine göre de, "özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz."

Yargıtay . HD’nin █████/2021 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadında da açıklandığı üzere, "Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise, özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz." (Benzer mahiyette Yargıtay . HD’nin █████/2024 gün ve ... E. ... K. Sayılı ilamı)

Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması, davalı sürücünün ise zorunlu arabuluculuk uygulamasına tabi olmaması nedeniyle, █████/2025 tarihli arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.

6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceği, bu giderlerin sadece davacı sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmıştır.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu trafik kazasının oluşmasında davalı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı davalı araç sürücüsü ...'ın %100 oranında kusurlu olduğu, kaza neticesinde davacıya ait araçta 119.320,54 TL tutarında hasar zararı, 80.000 TL değer kaybı, 15.000 TL mahrumiyet bedeli oluştuğu, sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme düşüldüğünde, davacının hasar zararı yönünden bakiye alacağının 18.670,26 TL, değer kaybı yönünden bakiye alacağın 42.898 TL, mahrumiyet bedeli yönünden bakiye alacağın 15.000 TL olduğu, değer kaybı ve hasar kaynaklı zarardan davalıların müteselsilen sorumlu olduğu, araç mahrumiyetinden kaynaklı zarardan ise sadece ... plakalı araç sürücüsü ve işleteninin sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketinin bu zarar kaleminden sorumlu olmadığı sonucuna varıldığından davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;

1-Davanın KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ ile; █████/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar nedeniyle 18.670,26 TL maddi tazminat, değer kaybı nedeniyle 42.898,00 TL maddi tazminat olmak üzere toplam 61.568,26 TL’nin (davalı sigorta şirketlerinin olay tarihi itibariyle geçerli olan kaza başına teminat klozu limiti ile sınırlı olarak), davalı ... Sigorta Şirketinden █████/2024 tarihinden diğer davalılar ... ve ...’dan kaza tarihi olan █████/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, davalılardan (tahsilde tekerrür olmamak üzere) tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,

2-... plakalı aracın kullanılmamasına bağlı mahrumiyet nedeniyle 15.000,00 TL maddi tazminatın davalılar ... ve ...’dan kaza tarihi olan █████/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, davalılardan (tahsilde tekerrür olmamak üzere) tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,

3-Davacı tarafın, ... Sigortaya yönelik mahrumiyet tazminatı talebinin REDDİNE,

4-Karar tarihi itibariyle (ve dava değerinin 76.568,26 TL. olduğunun kabulü ile) alınması gereken 5.230,37 TL. nispi karar ve ilam harcından, ıslah harcı dahil peşin alınan 1.897,38 TL. harcın mahsubu ile kalan 3.332,99 TL. harcın davalılardan (davalı sigorta şirketinin 2.680,04 TL. ile sınırlı olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE gelir kaydına,

5-Davacı tarafından yapılan peşin harç ve ıslah harcı dahil 1.897,38 TL. yargılama giderinin davalılardan (davalı sigorta şirketinin 1.525,67 TL. ile sınırlı olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı tarafından yapılan 615,40 TL. Başvuru harcı gideri, 8.000 TL. Bilirkişi ücreti gideri, 1.415 TL. Posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 10.030,40 TL.'nin davalılardan (davalı sigorta şirketinin 8.065,40 TL. ile sınırlı olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

7-Davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

8-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı vekili için 45.000 TL. Maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

9-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca (reddolunan dava değerinin 15.000 TL. olduğunun kabulü ile) davalı ... Sigorta A.Ş. vekili için 15.000TL. Nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

10-Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 4.700 TL. yargılama giderinin, davacıdan alınarak HAZİNEYE gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,

11-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın, 6100 s. HMK'nın 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde ve re'sen davacıya iadesine,

Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı..█████/2026

Katip Hakim

Bu belge 5070 sayılı kanun uyarınca Elektronik İmza ile imzalanmıştır.