konya asliye ticaret mahkemesince incelenen, kooperatif ortağının ihracına ilişkin genel kurul yetkilendirme ve ihracı kararlarının iptali davasında hak düşürücü süre tespiti.

Konya Asliye Ticaret Mahkemesince incelenen, kooperatif ortağının ihracına ilişkin genel kurul yetkilendirme ve ihracı kararlarının iptali davasında hak düşürücü süre tespiti.

Özet: Davacı tarafından, kendisinin kooperatif ortaklığından çıkarılmasına yol açan 26/06/2022 tarihli genel kurulda alınan yönetim kuruluna yetki verilmesi kararı ile 30/04/2023 tarihli genel kurulda alınan ortaklıktan çıkarma kararının kanuna ve anasözleşmeye aykırı olduğu iddiasıyla iptali talep edilmiş; ancak dosya incelemesi ve bilirkişi raporu neticesinde, davacının peşin ödemeli üye olduğu ve çeşitli ödemeler yaptığı belirtilse de, davaya konu her iki genel kurul kararına karşı açılan bu davanın ilgili kanunda belirtilen 1 aylık hak düşürücü süre geçtikten sonra ikame edildiği belirlenmiştir.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... E. - ... K.

T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO:

BAŞKAN :

ÜYE :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : KOOPERATİF GENEL KURUL KARARININ İPTALİ

DAVA TARİHİ :

KARAR TARİHİ :

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

Davacı vekili █████/2025 tarihli dilekçesiyle ve █████/2025 tarihli tavzih beyanlarıyla; davacının davalı kooperatifin ortağı olduğunu, █████/2009 tarihli olağanüstü genel kurul kararına ve üye kayıt sözleşmesine istinaden kendisinin peşin ödemeli üye olduğunu, davalı kooperatifin █████/2022 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında alınan 6 nolu ara kararı ile davacının kooperatif ortaklığından çıkartılması için yönetim kuruluna yetki verildiğini, █████/2023 tarihli genel kurul toplantısında alınan 7 nolu karar ile de davacının kooperatif ortaklığından çıkartılmasına karar verildiğini, alınan kararların kanun, Anasözleşme ve iyi niyet prensiplerine aykırı olduğunu beyan ederek, davalı kooperatifin █████/2022 tarihli genel kurulunda alınan 6 nolu karar ile █████/2023 tarihli genel kurulunda alınan 7 nolu kararın davacı yönünden iptaline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

Davalı kooperatif vekili, öncelikle davanın hak düşürücü süre yönünden, aksi halde esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

Davacı tarafından █████/2009 tarihli üye kayıt sözleşmesi sureti ile bir kısım ödemelere ilişkin tahsilat makbuzları suretleri ibraz edilmiş, Konya Ticaret Sicili Müdürlüğünden dava konusu genel kurul kararlarına ilişkin ilgili belge suretleri getirtilmiş, davalı tarafından ihraç ihtarnameleri ibraz edilmiş, bilirkişi heyetinden █████/2026 tarihli rapor alınmıştır.

İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;

Dava, "Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali" davasıdır.

Somut olayda ; dava konusu █████/2022 tarihli genel kurulda alınan 6 nolu kararda, davacı ... ile birlikte dava dışı diğer kişilerin ortaklıktan çıkartılması için yönetim kuruluna oy çokluğuyla yetki verildiği görülmüştür.

Dava konusu █████/2023 tarihli genel kurulda alınan 7 nolu karar ile de borcunu ödemeyen ve ihraç edilen ortakların ortaklıktan çıkartılmasını oy birliğiyle kabul edildiği belirlenmiştir.

Dosya kapsamına uygun görülerek hükme esas alınan bilirkişi heyetinin █████/2026 tarihli raporuna göre de; davalı kooperatifin ticari defter ve belgelerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, █████/2022 genel kurul tarihi itibariyle davalı kooperatifin 107 üyesinin bulunduğu, █████/2023 genel kurul tarihi itibariyle ise 87 aktif üyesinin bulunduğu, davacının sunduğu █████/2009 tarihli üye kayıt sözleşmesine göre davacının 55.000 TL. dışında ödeme yapmayacağının kararlaştırıldığı, davacının beyanlarına göre kooperatife 83.000 TL. ödendiği, davalı kooperatif kayıtlarına göre davacı tarafından davalı kooperatife toplam 97.891,90 TL. ödendiği, █████/2022 tarihli genel kurulda davacının vekaleten temsil edildiği, █████/2023 tarihli genel kurul hazirun cetvelinde davacının isminin bulunmadığı, davalı kooperatif tarafından davacıya gönderilen Konya . Noterliğinin █████/2022 gün ve ... yevmiye nolu ihraç ihtarnamesi ile davacıdan 275.000 TL. aidat borcunu 10 gün içerisinde ödemesinin istenildiği, aynı noterliğin █████/2022 gün ve ... yevmiye nolu 2. ihraç ihtarnamesinde de 275.000 TL.'nin 30 gün içerisinde ödenmesinin istenildiği, davalı kooperatifin █████/2022 gün ve 13 nolu yönetim kurulu kararı ile de davacının dava dışı kişilerin ihracına oy birliğiyle karar verildiği, █████/2022 tarihli genel kurulun davacıya usulüne uygun tebliğ edildiği, █████/2023 tarihli genel kurul hazirun listesinde davacının adının bulunmadığı (bu toplantıya çağrılmadığı), █████/2022 tarihli genel kurulu kararına yönelik davacının (vekilinin) alınan kararlara muhalefet şerhinin bulunmadığı, her iki toplantıya usulüne uygun tebligat yapılmamış olsa dahi nisaba etkilemeyeceği, █████/2022 tarihli genel kurul kararı ve █████/2023 tarihli genel kurul kararları yönünden 1 aylık hak düşürücü sürenin geçmesinden sonra davanın açıldığı tespit edilmiştir.

█████/2022 tarihli genel kurulda alınan 6 nolu karar yönünden yapılan değerlendirmede;

Davacının bu genel kurula vekaleten katıldığı, 6 nolu karar ile ihraç kararı verilmeyip sadece ihraç işlemleri konusunda yönetim kuruluna yetki verildiği, davacının (vekilinin) bu karara herhangi bir muhalefet şerhinin bulunmadığı, bu karar yönünden davanın 1163 s. Kooperatifler Kanunu'nun 53 ve Anasözleşmenin 38. maddesi gereğince davanın genel kurul karar tarihinden itibaren 1 aylık hak düşürücü süre içerisinde açılması gerekirken █████/2025 tarihinde hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığı anlaşıldığından bu karar yönünden davanın hak düşürücü sürenin geçmesi nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.

█████/2023 tarihli genel kurulda alınan 7 nolu karar yönünden yapılan değerlendirmede ise;

Davalı kooperatif tarafından davacıya gönderilen Konya . Noterliğinin █████/2022 gün ve ... yevmiye nolu 1. ihraç ihtarnamesinin davacıya tebliğ edilmeyip iade edildiği, davalı kooperatif tarafından bu ihtarnamenin tebliğ edildiğine dair herhangi bir delil sunulamadığı görülmüştür.

Davalı kooperatif tarafından davacıya gönderilen Konya . Noterliğinin █████/2022 gün ve ... yevmiye nolu 2. ihraç ihtarnamesinin davacıya █████/2022 tarihinde tebliğ edildiği belirlenmiştir.

Davalı kooperatif yönetim kurulunun █████/2022 gün ve 13 nolu ihraç kararına ilişkin Konya 16. Noterliğinin █████/2022 gün ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinin ise davacıya Tebligat Kanunu'nun 21/2. maddesi gereğince █████/2022 tarihinde tebliğ edilmiş, mahkememizdeki bu dava ise █████/2025 tarihinde açılmıştır.

1163 s. Kooperatifler Kanunu'nun 16/3 ve Anasözleşmenin 14/2. maddesi gereğince, ihraç kararlarının iptaline ilişkin davanın 3 aylık hak düşürücü süre içerisinde açılması gerekli ise de; ihraç kararının iptaline ilişkin Konya . Noterliği'nin █████/2022 gün ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinin davalıya doğrudan Tebligat Kanunu'nun 21/2. maddesi gereğince tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

Oysa, Yargıtay HGK'nun 13.12.2017 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadına göre, "11.01.2011 gün ve 6099 Sayılı Kanun’un 3. maddesiyle 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 10. maddesine eklenen 2. fıkrasında; ''Bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması hâlinde, muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi, bilinen en son adresi olarak kabul edilir ve tebligat buraya yapılır.'' hükmü yer almakta, Tebligat Kanunu’nun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin “Bilinen adreste tebligat” başlıklı 16/2. maddesinde de aynı düzenleme bulunmaktadır.

6099 Sayılı Kanunun genel gerekçesinde'... Uygulamada yaşanan sorunları önlemek üzere tasarıda yer verilen en önemli değişiklik, █████/2006 tarihli ve 5490 Sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nda kabul edilen adres kayıt sisteminin Tebligat Kanunu'na intibakının sağlanmasıdır. Hatta bu yolla, bazen on-onbeş tebligatla dahi sonuç elde edilemeyen durumlarda (ilanen tebligatın gerektirdiği istisnai haller hariç), en fazla iki veya üç tebligatla sorun çözülebilecektir.'' denilmiştir.

11.01.2011 gün ve 6099 Sayılı Kanun’un 5. maddesiyle 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 21. maddesine eklenen 2. fıkra ise; “Gösterilen adres muhatabın adres kayıt sistemindeki adresi olup, muhatap o adreste hiç oturmamış veya o adresten sürekli olarak ayrılmış olsa dahi, tebliğ memuru tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza karşılığında teslim eder ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırır. İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır.” şeklindedir.

Tebligat Kanunu'nun 10. maddesine eklenen ikinci fıkra ile gerçek kişilere yapılacak tebligatla ilgili olarak iki aşamalı bir yol benimsenmiştir. Bu düzenlemeye göre, önce muhatabın bilinen en son adresine tebligat çıkarılması, bu adreste tebligat yapılamaması hâlinde, muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi, bilinen en son adresi olarak kabul edilerek Tebligat Kanunu'nun 21/2. maddesine göre tebligat yapılması gerekmektedir.

Nitekim, hem Tebligat Kanunu metninde, hem Kanun'un uygulanmasını gösteren yönetmelikte ve hem de madde gerekçesinde muhatabın adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresine doğrudan doğruya Tebligat Kanunu'nun 21/2. maddesine göre tebligat yapılacağı açıklamasına yer verilmemiştir."

İhraç kararının davacıya doğrudan Tebligat Kanunu'nun 21/2. maddesi gereğince █████/2022 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen, bu tebligatın yukarıda yazılı Yargıtay emsal içtihadında da belirtildiği üzere usulüne uygun olmadığı, usulsüz bir tebligat olduğu, davacının bu ihraç kararından haricen ve daha önce haberdar olduğunun da davalı tarafından ispat edilemediği, █████/2023 tarihli genel kurul kararının ise hiç tebliğ edilmemiş olduğu, davacının bu genel kurula hiç çağrılmadığı anlaşıldığından, ihraç kararının iptali için 3 aylık sürenin dava tarihinden önce geçmediği sonucuna varılmıştır.

█████/2023 tarihli genel kurulda alınan 7 nolu karar yönünden davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı sonucuna varıldığından bu genel kurul kararının esas yönünden incelenmesine geçilmiştir.

Yargıtay . HD’nin 24.04.2023 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadına göre de, "Uyuşmazlık, kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali istemine ilişkindir… 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27 nci ve davalı kooperatif ana sözleşmesinin 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının ikinci bendinde parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen kooperatif üyelerinin ihracı prosedürü düzenlenmiş olup, bu tür davalarda, mahkemece öncelikle aidat borcunun ödenmesi için üyeye iki ihtarın gönderilip gönderilmediği ve bu ihtarların usulüne uygun olarak tebliğ edilip edilmediği, böyle bir borcun ödenmesi için birinci ihtarda 10 gün, ikinci ihtarda 1 aylık sürenin verilip verilmediği, bu süre içerisinde ödememe halinde müeyyidenin ne olduğunun ve ödenmesi istenen borcun miktarının, neye ilişkin olduğunun ödenmesi istenilen aidatın ve faizin hangi aylara ait olduğu ile uygulanan faiz oranının da açık ve anlaşılır olarak belirtilip belirtilmediği tespit edilmelidir. Tüm bu aşamalarda bir eksiklik bulunmaması halinde ihtarlarda istenen borcun gerçek borç olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir. Diğer bir ifade ile, gerçek borç araştırması aşamasına gelinmesinden önce de ihtarnamelerin şekli unsurlarındaki bir eksikliğin tespiti halinde salt bu nedenle davanın kabulü gerektiğinden her ihraç kararının iptali davasında gerçek borcun araştırılması gerekmemektedir."

Her ne kadar █████/2023 tarihli genel kurulda alınan 7 nolu karar ile davacının ihracına karar verilmiş ise de, davalı tarafından davacıya gönderilen 1. ihraç ihtarnamesinin yukarıda yazıldığı gibi davacıya tebliğ edilmemiş ve iade edilmiş olması nedeniyle, ihraç prosedürünün yukarıda yazılı Yargıtay emsal içtihadında da belirtiltiği üzere usulüne uygun uygulanmadığı anlaşıldığından, ihraç ihtarnamelerinde yazılı bedellerin isabetli olup olmadığının incelenmesine gerek olmaksızın bu kararın davacı yönünden iptaline karar vermek gerekmiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;

1-Davacının davasının KISMEN KABUL, KISMEN REDDİ ile;

a) Davalı ... Yapı Kooperatifinin █████/2022 tarihli genel kurulunda alınan 6 nolu kararın iptali talebinin 1 aylık hak düşürücü sürenin geçmesi nedeniyle REDDİNE,

b) Davalı ... Yapı Kooperatifinin █████/2023 tarihli genel kurulunda alınan 7 nolu kararının davacı ... yönünden İPTALİNE,

2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 732 TL. maktu karar ve ilam harcından, peşin alınan 615,40 TL. harcın mahsubu ile kalan 116,60 TL. harcın davalı kooperatiften alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

3-Davacı tarafından yapılan 12.885,80 TL. yargılama gideri ile gerekçeli kararın tebliği için davacı avansından yapılacak olan 30 TL. e-tebligat gideri olmak üzere toplam 12.915,80 TL. yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre takdiren (1/2'si olan) 6.457,90 TL. yargılama gideri ile 615,40 TL. peşin harçtan ibaret toplam 7.073,30 TL. yargılama giderinin davalı kooperatiften alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin yargılama giderlerinin davacının kendi üzerine bırakılmasına,

4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderleri tespit edilemediğinden bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,

5-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca;

a)Davanın kabul edilen kısmı üzerinden, davacı vekili için 45.000 TL. maktu vekalet ücretinin davalı kooperatiften alınarak davacıya verilmesine,

b)Davanın reddedilen kısmı üzerinden, davalı vekili için 45.000 TL. maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı kooperatife verilmesine,

6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın, 6100 s. HMK'nın 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde ve re'sen davacıya iadesine,

Dair ; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, Konya BAM ilgili Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere ve oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.█████/2026

Başkan Üye Üye Katip