Danıştayın, EPDKnın 4. tarife dönemi dağıtım faaliyeti kalite faktörü kapsamında elektrik dağıtım şirketlerine getirilen bağlantı hattı asgari oran zorunluluğuna ilişkin düzenlemesinin iptali davası.
Özet: Bir elektrik dağıtım şirketi, 4. tarife uygulama dönemi dağıtım faaliyeti kalite faktörü kapsamında dağıtım şirketlerine bağlantı hattı tesisi için getirilen %15lik asgari oran yükümlülüğünü içeren yeni usul ve esaslar ile bu düzenlemeye karşı yapılan itirazın zımnen reddi işleminin iptali istemiyle dava açmış; davacı, bu oranın üst hukuk normlarına aykırı, geçmişe etkili, kazanılmış hakları ihlal edici ve kullanıcı tercihleri bilinmeden uygulanması nedeniyle hukuka aykırı ve uygulanamaz olduğunu ileri sürerken, davalı ise düzenlemenin kamu yararı taşıdığını ve hukuka uygun olduğunu savunmuştur.
Danıştay 13. Daire Başkanlığı         █████████ E.  ,  █████████ K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : █████████
Karar No : █████████
DAVACI : ... Elektrik Dağıtım A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... Kurumu
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU :
█████/2021 tarih ve 31697 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan █████/2021 tarih ve 10624 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararıyla kabul edilen 4. Tarife Uygulama Dönemi Dağıtım Faaliyeti Kalite Faktörü Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslarda (Usul ve Esaslar) Değişiklik Yapılmasına Dair Usul ve Esaslar'ın 2. maddesinin 6. ve 7. fıkraları ile söz konusu düzenlemeye karşı yapılan █████/2022 tarihli itirazın zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Bağlantı hattının kullanıcılar tarafından tesis edilmesi konusunda kullanıcılara öncelik tanındığı, bağlantı hattı tesisinde asgari oran koymak suretiyle yükümlülük getirilmesinin üst hukuk normlarına aykırı olduğu, dağıtım şirketince bağlantı hattı tesisinin ancak kullanıcıların tesisi bizzat yapmayı tercih etmemesi durumunda mümkün olacağı, bu nedenle kullanıcıların tercih oranları bilinmeden dağıtım şirketlerine oransal bir yükümlülük getirilemeyeceği, kullanıcıların büyük çoğunluğunun bağlantı tesisini kendilerinin yapmayı tercih etmesi halinde dağıtım şirketinin dava konusu Usul ve Esaslarda belirlenen oranda bağlantı tesisi yapmasının mümkün olmayacağı, dava konusu düzenlemeyle getirilen %15'lik asgari oranın kaliteyi artırma amacına hizmet etmediği, hukuki belirlilik ilkesine aykırı bir biçimde geçmişe etkili olacak şekilde ve kazanılmış haklarını ihlal ederek tarife dönemi içerisinde değişiklik yapıldığı, düzenlemenin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI :
Öncelikle, usule ilişkin olarak, süresinde açılmadığının tespiti halinde davanın süre aşımı yönünden reddi gerektiği belirtilmiştir.
Esasa ilişkin olarak ise, Usul ve Esaslar'da yapılan değişiklikle, bağlantı hattı tesis edilmesine ilişkin asgari bir oran getirildiği, böylece, elektrik dağıtım şirketlerinden asgari %15'lik oranı sağlayanlar için puan hesabı yapılmasının, asgari %15'lik seviyeyi gerçekleştiremeyen elektrik dağıtım şirketleri için herhangi bir performans puanlaması uygulanmamasının öngörüldüğü, asgari %15'lik şartın getirilmesinin temel sebebinin kamu yararı olduğu, dava konusu düzenlemenin hukuka uygun olduğu savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ :
Dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI ...'IN DÜŞÜNCESİ :
Dava, █████/2021 tarih ve 31697 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan █████/2021 tarih ve 10624 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararıyla kabul edilen 4. Tarife Uygulama Dönemi Dağıtım Faaliyeti Kalite Faktörü Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Usul ve Esaslar'ın 2. maddesinin 6. ve 7. fıkraları ve söz konusu düzenlemeye karşı yapılan █████/2022 tarih ve 86266 sayılı itirazın zımnen reddi işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun Tanımlar başlıklı 3.maddesinde; (...)
ç) Dağıtım: Elektrik enerjisinin 36 kV ve altındaki hatlar üzerinden naklini,
d) Dağıtım sistemi: Bir dağıtım şirketinin, lisansında belirlenmiş dağıtım bölgesinde işlettiği elektrik dağıtım tesisleri ve şebekesini,
e) Dağıtım şirketi: Belirlenen bir bölgede elektrik dağıtımı ile iştigal eden tüzel kişiyi,
f) Dağıtım tesisi: İletim tesislerinin ve dağıtım gerilim seviyesinden bağlı üretim ve tüketim tesislerine ait şalt sahalarının bittiği noktadan sonraki nihayet direğinden, alçak gerilim seviyesinden bağlı tüketicilerin yapı bina giriş noktalarına kadar, bina giriş ve sayaç arası hariç, elektrik dağıtımı için teçhiz edilmiş tesis ve teçhizat ile dağıtım şirketince teçhiz edilen ya da devralınan sayaçları,(...) ifade eder. Hükmü yer almıştır.
6446 sayılı Kanununun 3.maddesinin (tt) bendine: (Ek: 4/6/2016-███████ md.) (Değişik:█████/2020-███████ md.) Dağıtım şebekesi:
Tüketicilerin iç tesisatını ve üreticilerin şalt sahasını dağıtım sistemine bağlamak üzere tesis edilen bağlantı hatları hariç dağıtım tesisini,'' tanımı eklenmiş, 17.maddesinin altıncı fıkrasının (a) bendinde ise; Kurulca düzenlemeye tabi tarife türleri şunlardır:
a) (Değişik: 4/6/2016-███████ md.) Bağlantı tarifeleri: Bağlantı tarifeleri, ilgili bağlantı anlaşmasına dahil edilecek olan bir dağıtım sistemine bağlantı için eşit taraflar arasında ayrım yapılmaması esasına dayalı fiyatları, hükümleri ve şartları içerir. (Değişik cümleler:█████/2020-███████ md.) Bağlantı tarifeleri, şebeke yatırım maliyetlerini kapsamaz; bağlantı yapılan tüketim tesisinin iç tesisatının ve üretim tesisinin şalt sahasının dağıtım şebekesine bağlanması için inşa edilen bağlantı hattı kapsamında katlanılan masraflar ile sınırlıdır. Bağlantı hattının tüketici veya üretici tarafından tesis edilmesi halinde, bağlantı hattı işletme ve bakım sorumluluğu karşılığı dağıtım şirketine devredilir, bu tüketicilerden ve üreticilerden bağlantı bedeli alınmaz.
'' şeklinde düzenleme getirilmiştir.
Aynı Kanunun Dağıtım faaliyeti başlıklı 9.maddesinin ikinci fıkrasında da;
''Dağıtım şirketi, lisansında belirtilen bölgedeki dağıtım sistemini elektrik enerjisi üretimi ve satışında rekabet ortamına uygun şekilde işletmek, bu tesisleri yenilemek, kapasite ikame ve artırım yatırımlarını yapmak, dağıtım sistemine bağlı ve/veya bağlanacak olan tüm dağıtım sistemi kullanıcılarına ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin hizmet sunmakla yükümlüdür.'' Hükmü yer almıştır.
█████/2013 tarih ve 28809 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin Dağıtım lisansı sahibinin hak ve yükümlülükleri başlıklı 33.maddesinin birinci fıkrasının a bendinde: Dağıtım lisansı, sahibine;
a) Lisansında belirlenen dağıtım bölgesinde dağıtım faaliyetinde bulunma,... İle yükümlü olduğu hükmü yer almıştır.
Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliğinin 3.maddesinin birinci fıkrasında; ''... b) (Değişik:RG-9/5/2021-31479) Bağlantı hattı: Tüketicilerin iç tesisatını ve üreticilerin şalt sahasını dağıtım şebekesine bağlamak için gerekli ve bu Yönetmelik kapsamında belirtilen mesafe sınırları dahilinde olan; AG’den bağlı tüketiciler için yapı bina giriş noktasından itibaren dağıtım şebekesine kadar, OG’den bağlı tüketiciler için tüketicinin şalt sahasının bittiği noktadan itibaren dağıtım şebekesine kadar, üreticiler için şalt sahasının bittiği noktadan itibaren dağıtım şebekesine kadar olan hattı,
... y) (Ek:RG-1/6/2017-30083) (Değişik:RG-9/5/2021-31479)Dağıtım şebekesi: Tüketicilerin iç tesisatını ve üreticilerin şalt sahasını dağıtım sistemine bağlamak üzere tesis edilen bağlantı hatları hariç dağıtım tesisini ,
... ee) (Ek:RG-1/6/2017-30083) Yapı bina giriş noktası:AG seviyesinden bağlı kullanıcı tesislerine ait iç tesisatın başlangıç noktası olan, iç tesisat projesinde gösterilen, dağıtım şirketinin uygun gördüğü ve kullanıcı tarafından tesis edilen; binalarda, binanın üzerinde veya içerisinde yer alan dam direği, konsol, kofre, ana pano vb. teçhizatta, diğer yerlerde ise kullanım yerine ait ana panoda bulunan, bağlantı hattının bağlanabileceği bağlantı veya anahtarlama ya da koruma elemanını,
...'' düzenlemesi yer almış olup,
Bağlantı görüşü başlıklı 10/A maddesinde ise; (Ek:RG-1/6/2017-30083)
(1) Gerçek veya tüzel kişilerin, dağıtım sistemine bağlantı talebinin dağıtım şirketi tarafından bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde karşılanması esastır.
(2) Bağlantı için yapılan başvuru, dağıtım şirketi tarafından, 4 üncü madde ile bu maddede yer alan hükümler çerçevesinde dağıtım sisteminin mevcut durumuna göre genişleme yatırımı veya yeni yatırımın gerekli olması hususları da dikkate alınarak değerlendirilir.
(3) Dağıtım sistemine bağlanmak ve dağıtım sistemini kullanmak suretiyle elektrik enerjisi üretim faaliyetinde bulunmak isteyen tüzel kişinin dağıtım sistemine bağlantısı hakkındaki bağlantı görüşü; önlisans süreci kapsamında Kurum tarafından yazılı olarak istenmesi üzerine bu Yönetmelik, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği ve Elektrik Piyasası Dağıtım Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde oluşturularak bildirilir. Dağıtım şirketi tarafından bağlantı görüşünün oluşturulması ve sisteme bağlantı yapılmasında sırasıyla yerli kömüre, yenilenebilir enerji kaynaklarına ve diğer kaynaklara dayalı üretim tesislerine öncelik tanınır. Diğer hallerde, elektrik piyasası mevzuatında başka özel bir düzenleme olmaması durumunda başvuru sırasına göre işlem yapılır.
(4)(Değişik:RG-9/5/2021-31479) Bağlantı talebinde bulunulan tüketim tesisleri açısından;
a) Dağıtım şirketince yapılacak inceleme neticesinde başvuru tarihinden itibaren yedi iş günü içerisinde, beşinci fıkra hükümleri dikkate alınarak belirlenen bağlantı talebinin karşılanabileceği makul bir süreyi ve gerekçelerini içeren bağlantı görüşü başvuru sahibine yazılı veya kullanıcının talep etmesi halinde elektronik olarak bildirilir. Söz konusu bağlantı görüşünde; öngörülen bağlantı tarihine veya bağlantı anlaşmasının imza tarihinden itibaren öngörülen bağlantı süresine, bağlantı gerilim seviyesine, tesis edilmesi gereken dağıtım tesisleri ve/veya bağlantı hattının kapsamına, bunlara ilişkin tarafların yükümlülükleri ile öngörülen bağlantı hattına göre bağlantı bedeline ve hat katılımına ilişkin bilgilere yer verilir. Bağlantı görüşünün geçerlilik süresi altmış günden az olamaz.
(5) (Değişik:RG-9/5/2021-31479) Tüketici niteliğindeki başvuru sahibinin bağlantı talebi aşağıdaki şartlar dahilinde karşılanır:
a) Meskun mahal içinde bulunan kullanım yerlerine yönelik bağlantı taleplerinin, bağlantı anlaşmasının imzalandığı tarihten itibaren;
1) Sadece AG bağlantı hattının gerekli olduğu durumlarda iki ay,
2) Mevcut AG şebekesinde kapasite artışı veya ilave tesis yapılması gereken durumlar ile mevcut dağıtım transformatörü tesisinde güç artışı yapılması gereken durumlarda dört ay,
3) Yeni bir dağıtım transformatörü veya dağıtım merkezi yapılması gereken durumlarda altı ay,
4) Sadece OG bağlantı hattının gerekli olduğu durumlarda dört ay,
5) OG bağlantı hattı dışında, iki km’ye kadar OG şebeke tesis edilmesi gereken durumlarda altı ay,
6) OG bağlantı hattı dışında, iki km’den daha uzun OG şebeke tesis edilmesi gereken durumlarda onsekiz ay, içinde karşılanması esastır.
b) Bağlantı için gerekli tesislere ilişkin olarak kazı izni gereken durumlarda, (a) bendinde belirlenen ilgili süreye iki ay ilave edilir ve varsa kazı yasağı uygulanan dönem bağlantı tarihinin belirlenmesinde dikkate alınır.
c) Bağlantı için gerekli olan dağıtım transformatörü veya dağıtım merkezinin tesis edilebileceği uygun yerin mevcut olmaması halinde (a) bendindeki ilgili süreye altı ay ilave edilir. Ancak gerekli yerin kullanıcı tarafından tahsis edilmesi halinde bu süre ilavesi yapılmaz.
ç) Bağlantı talebinin karşılanması için yapılması gereken tesis yatırımı (a) bendinde belirtilenlerden iki veya daha fazlasını içeriyorsa bağlantı talebinin karşılanmasında (a), (b) ve (c) bentleri dikkate alınarak belirlenen sürelerden uzun olanı esas alınır.
d) (b) ve (c) bentlerinde yer alan izin ve süreçler açısından, dağıtım şirketinin süresi içerisinde ve uygun şekilde ilgili kamu kurumuna başvuru yapmış olması şartıyla; ilgili kamu kurumunda gerçekleşecek işlem sürecinde yaşanacak olası gecikmeler nedeniyle (b) ve (c) bentlerinde belirlenen sürelerin aşılması halinde, aşan süre kadar (a) bendindeki sürelere ekleme yapılır.
e) Meskun mahal dışında bulunan kullanım yerlerine yönelik bağlantı talepleri kullanıcının bağlantı başvurusunda bulunduğu tarihten itibaren en geç 5 yıl içinde karşılanır.
f) Başvuru sahibinin dağıtım sistemine bağlanmak istediği tarihin bu madde hükümlerine göre belirlenen tarihten daha sonra olması halinde bağlantı, başvuru sahibinin dağıtım sistemine bağlanmayı öngördüğü tarihe kadar yapılır.
g) Meskun mahal içinde bulunan ve bağımsız bölüm bazında kurulu gücü 160 kW’a kadar olan tarımsal sulama haricindeki kullanım yerlerine ait bağlantı talepleri, başvuru sahibi tarafından müstakil OG bağlantısı tercih edilmediği müddetçe AG’den karşılanır.
ğ) (g) bendi kapsamı dışındaki diğer durumlarda bağlantı yapılacak gerilim seviyesi mevcut şebeke koşulları ve planlamalara göre dağıtım şirketi tarafından belirlenir.
h) AG dağıtım şebekesi bulunmayan mevcut yerleşim yerlerinin ilk kez yerleşime açılan genişleme alanlarında bağlantı taleplerinin AG seviyesinden karşılanabilmesi için bir dağıtım transformatöründen beslenebilecek şekilde tarımsal sulama haricinde en az beş kullanım yerine ilişkin bağlantı başvurusunun yapılmış olması gerekir.
ı) Ruhsata tabi olmayan kuyudan veya akarsu, gölet ve benzeri diğer su kaynaklarından tarımsal sulama yapma amaçlı bağlantı taleplerine mevcut AG şebekesinin uygun olması ve yeni yatırım gerekmemesi durumunda olumlu görüş verilir. Bağlantı talebinin mevcut dağıtım şebekesinde yapılacak kapasite artışı ile karşılanabilir olması durumunda kullanıcının söz konusu kapasite artış yatırımının maliyetini üstlenmesi halinde bağlantı talebi karşılanır.'' hükmü yer almış olup, Bağlantı hattı başlıklı 10/B maddesinde ise; (Ek:RG-1/6/2017-30083) (Değişik:RG-9/5/2021-31479)
(1) (Değişik:RG-8/9/2022-31947) Bağlantı talebine konu yerin tüketim tesisi olması halinde ilgili tüketim tesisinin dağıtım şebekesine bağlantısının sağlanması amacıyla tesis edilecek bağlantı hattının, kullanım yerinin bulunduğu kullanıcı mülkiyetindeki arazi sınırları dışında kalan kısmı;
a) Meskun mahal içinde bulunan OG kullanıcıları için beş yüz metreden,
b) Meskun mahal içinde bulunan AG kullanıcısı için altmış metre, birden fazla kullanıcı olması halinde yüzyirmi metreden,
c) Meskun mahal dışında bulunan AG kullanıcıları için iki yüz metreden, fazla olamaz. Bu mesafeleri aşan kısımlar, dağıtım tesisi çerçevesinde yapılır.
(2) Bağlantı talebine konu yerin meskun mahal dışında olduğu ve bağlantı görüşünün OG seviyesinden verildiği tüketim tesisleri için bağlantı hattının uzunluğuna ilişkin herhangi bir mesafe sınırı uygulanmaz.
(3) Birinci ve ikinci fıkralarda yer verilen bağlantı hattı, tercih etmesi halinde kullanıcı tarafından tesis edilebilir. Bu durumda ilgili kullanıcı tarafından bağlantı bedeli ödenmez. Bunun tercih edilmemesi durumunda kullanıcı tarafından bağlantı bedeli ödenir ve bağlantı hattı dağıtım şirketi tarafından tesis edilir.
(4) Üretim tesisleri için bağlantı hattının uzunluğuna ilişkin herhangi bir mesafe sınırı uygulanmaz.
(5) Üretim tesisleri için bağlantı hattının bağlantı bedelinin ödenmesini müteakip dağıtım şirketi tarafından tesis edildiği durumlarda gerekmesi halinde taşınmaz teminin gerektirdiği ödemeler, orman ve yol geçiş izinleri ile kazı bedeli gibi zorunlu bedeller ilgili kullanıcı tarafından karşılanır. Bağlantı hattının üreticiler tarafından tesis edileceği durumlarda gerekmesi halinde taşınmaz temini dosyalarının hazırlanması, taşınmaz temininin gerektirdiği ödemeler, orman ve yol geçiş izinleri ile kazı bedeli gibi zorunlu bedellerin karşılanması kullanıcıya ait olup kamulaştırma ve izin işlemleri dağıtım tesisine ilişkin usuller uyarınca gerçekleştirilir.
(6) Bağlantı hattının birinci, ikinci ve dördüncü fıkralar kapsamında kullanıcı tarafından tesis edilecek olması halinde, dağıtım şirketi ile kullanıcı arasında, bağlantı hattının tesisine, kullanım haklarına ve devrine ilişkin bir tesis yapım sözleşmesi imzalanır. Sekizinci fıkra kapsamındaki bağlantı hattı enerjilendirme tarihinden itibaren beş yıl sonra, diğer bağlantı hatları enerjilendirme tarihinde herhangi bir işleme gerek kalmaksızın dağıtım şirketine devredilmiş kabul edilir. Tesis yapım sözleşmesinde buna ilişkin hükme yer verilir. Bağlantı hattına ilişkin projeyi hazırlama sorumluluğu kullanıcıya aittir, bununla birlikte dağıtım şirketi tarafından hazırlanarak kullanıcıya verilebilir.
(7) Altıncı fıkra kapsamında tesis edilen bağlantı hattına ilişkin geçici kabul işlemleri, yetkinin dağıtım şirketinde olduğu durumlarda tesisin kabule hazır olduğuna dair kullanıcı tarafından dağıtım şirketine yapılan bildirimden itibaren on beş gün içerisinde yapılır ve sonucu kullanıcıya bildirilir. Kabul yetkisinin dağıtım şirketi dışında üçüncü bir tarafa ait olması durumunda ise dağıtım şirketi tesisin kabule hazır olduğuna dair kullanıcı tarafından dağıtım şirketine yapılan bildirimden itibaren beş gün içinde yetkili kurum/kuruluşa geçici kabul başvurusunda bulunur.
(8) Meskun mahal dışında bulunan ve bağlantı görüşünün OG seviyesinde verildiği tüketim tesislerine ilişkin beş yüz metreden uzun OG bağlantı hatları ile üreticilerin dağıtım şebekesine bağlantısı için tesis edilen bağlantı hatları, enerjilendirme tarihinden itibaren beş yıl boyunca bağlantı hattı niteliğini korur ve bu süre sonunda dağıtım şebekesi kapsamına alınır. Bağlantı hatlarının işletme ve bakımı, tesislerin enerjilendirilmesinden itibaren dağıtım şirketinin sorumluluğundadır.
(9) Bağlantı hatlarından, bağlantı hattını tesis eden veya bağlantı bedeli ya da hat katılım bedeli ödeyen kullanıcının muvafakatine gerek olmaksızın diğer gerçek veya tüzel kişiler faydalandırılabilir. Bağlantı hattının dağıtım şebekesi kapsamına alınmasına kadar geçen sürede bu hattan diğer gerçek veya tüzel kişilerin bağlantı taleplerinin karşılanması durumunda, mevcut bağlantı hattına bağlanması öngörülen yeni kullanıcı/kullanıcılar tarafından söz konusu bağlantı hattını tesis eden veya bu hatta ilişkin olarak bağlantı bedeli veya hat katılım bedeli ödeyen kullanıcıya/kullanıcılara bağlantı güçleri ve bağlantının sağlanacağı mesafeye bağlı olarak belirlenen hat katılım bedeli ödenir. Hat katılım bedelinin belirlenmesi ve ödenmesine ilişkin usul ve esaslar bağlantı bedeline ilişkin tarife düzenlemelerinde yer alır.
(10) Kullanıcının bağlantısı için gerekli olmakla birlikte bağlantı hattı dışında kalan dağıtım tesisi kapsamındaki tesisler dağıtım şirketlerince tesis edilir. Bu kapsamdaki tesisler için 21' inci madde çerçevesinde işlem yapılabilir.
(11) Kullanıcının geçici olarak dağıtım sistemini kullanmak istemesi durumunda, geçici bağlantı, bağlantı noktasına kadar tesislerin tamamının kullanıcı tarafından yapılması ve işletme, bakım, onarım ve yenileme işlerinin kullanıcıya ait olması şartıyla gerçekleştirilir. Söz konusu tesislerden yine geçici olarak bir başka kullanıcının dağıtım sistemine bağlanmak istemesi halinde geçici tesisin sahibi tarafından muvafakat verilmesi koşuluyla üçüncü şahıslar yararlandırılabilir. Kullanıcının/kullanıcıların geçici bağlantı ihtiyacı ortadan kalktıktan sonra ihtiyaç kalmayan geçici tesisler kullanıcı tarafından sökülür.
(12) Bağlantı hatlarının ilgili tüketim tesisinin bulunduğu kullanıcı mülkiyetindeki arazi sınırları içinde kalan kısmı için, bu kısımdan söz konusu arazi dışındaki başka bir kullanıcı beslenmediği sürece kamulaştırma işlemi yapılmasına gerek yoktur. Kullanıcı tarafından bu kapsamdaki tesislerin deplasesi talep edildiğinde masrafların kullanıcı tarafından karşılanması kaydıyla aynı mülkiyet sınırları içerisinde deplase işlemi gerçekleştirilebilir. Bağlantı hatlarının bunun dışındaki kısımları için gerekmesi halinde özel mülkiyetlere ilişkin kullanım izni veya muvafakat alınması kullanıcının, alınan izin veya muvafakatın tapuya tescili veya şerhine ilişkin işlemler ise dağıtım şirketinin sorumluluğundadır. Kullanıcı tarafından izin veya muvafakatın alınamadığı durumlarda veya başka sebeplerle gerekmesi halinde kamulaştırma ve izin işlemleri dağıtım tesisine ilişkin usuller uyarınca gerçekleştirilir.
(13) Tüketim tesisleri için tesis edilecek bağlantı hattına ilişkin kazı izin işlemleri elektrik dağıtım şirketi tarafından yürütülür. Bu durumda kazıya ilişkin ilgili kurum ve kuruluşlara ödenen bedeller nedeniyle oluşacak maliyetler dağıtım şirketi tarafından kullanıcıya yansıtılır.'' hükmü yer almıştır.
Yukarıda yer alan hükümler kapsamında, elektrik dağıtım şirketi mesafe sınırlarını sağlayacak şekilde dağıtım şebekesini genişletmek üzere gerekli yatırımı yapmakla yükümlüdür. Bununla birlikte, bağlantı hattı kullanıcı tarafından da tesis edilebilmekte olup bu durumda kullanıcı tarafından bağlantı bedeli ödenmeyecektir. Aksi halde kullanıcı tarafından bağlantı bedeli ödenerek bağlantı hattı dağıtım şirketi tarafından tesis edilecektir. Kullanıcının ikinci yolu seçmesi halinde bağlantı hatlarının yönetmelikte belirtilen süreler dahilinde dağıtım şirketi tarafından tesis edilmesi gerekmektedir. Elektrik dağıtım hizmetinin tüketicilere güvenilir, kesintisiz sunulması ve kaliteli elektrik arzının sağlanması bakımından dağıtım şirketlerinin sunduğu hizmet perfomansının ilgili şirketin dağıtım sistemi gelir tavanına etkisinin belirlenmesi gerekmektedir. Böylelikle kullanıcı memnuniyetinin sağlanması için dağıtım şirketlerinin sunduğu hizmet performansının ölçülmesi zarureti doğmuştur.
█████/2020 tarih ve 31349 sayılı (1.Mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanan Elektrik Piyasasında Dağıtım ve Perakende Satış Faaliyetlerine ilişkin Kalite Yönetmeliğinin Dağıtım şirketinin sistem işletim gelir tavanına dağıtım faaliyeti kalitesinin etkisi başlıklı 32.maddesinde; (1) Elektrik enerjisinin dağıtımına ilişkin, dağıtım şirketinin tedarik sürekliliği, teknik ve ticari kalite performansları, bu hizmetleri sağlarken sergilediği iş sağlığı ve güvenliği ile kullanıcı memnuniyeti performansı Kurul tarafından, kalite faktörü puanı ile dağıtım şirketinin sistem işletim gelir tavanına yansıtılır. hükmü yer almıştır.
Söz konusu mevzuat uyarınca 4.Tarife uygulama dönemi dağıtım faaliyeti kalite faktörü uygulamasına ilişkin usul ve esaslar █████/2020 tarih ve 9805 sayılı kurul kararı ile kabul edilmiş █████/2020 tarih ve 31349 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. Bahse konu usul ve esaslar dava konusu kurul kararıyla değiştirilmiştir.
Davacı tarafından Usul ve Esasların ''Bağlantı hizmeti göstergesi performans puanı başlıklı 17.maddesinin değiştirilmesine dair 2. maddesinin 6. ve 7. fıkraları ve söz konusu düzenlemeye karşı yapılan █████/2022 tarih ve 86266 sayılı itirazın zımnen reddi işlemi dava konusu edilmiştir.
6446 sayılı Yasa ile bağlantı hattının kullanıcı veya elektrik dağıtım şirketi tarafından tesisinin tercihi kullanıcıya bırakılmıştır. Dava konusu karar ile elektrik dağıtım şirketine bağlantı hattı tesis edilmesine ilişkin asgari bir oran getirilmiş, elektrik dağıtım şirketine bağlantı hattı tesisi yönünden getirilen asgari %15'lik oranı gerçekleştiremeyen dağıtım şirketleri için performans puanlaması yapılamayacağı kurala bağlanmıştır. Böylelikle, dağıtım şirketlerinden asgari %15'lik oranı sağlayanlar için puan hesabı yapılması, asgari %15'lik seviyeyi geçemeyenler için performans puanlaması yapılmaması durumu söz konusu olmuştur.
Bu durumda, puanlama sistemi ile dağıtım şirketlerinin hem operasyonel süreçleri pozitif puan almakta olup, hemde elektrik dağıtım şirketinden hizmet alan kullanıcıların şebekeye erişimi de hızlanmaktadır. Dolayısıyla, performans puanlaması toplam kamu yararı dikkate alındığında yerinde bir uygulama olmaktadır.
Bu nedenle, dava konusu kurul kararında ve itirazın zımnen reddine dair işlemde hukuki aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği, düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
█████/2021 tarih ve 10624 sayılı Kurul kararıyla kabul edilerek █████/2021 tarih ve 31697 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 4. Tarife Uygulama Dönemi Dağıtım Faaliyeti Kalite Faktörü Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Usul ve Esaslar'ın 2. maddesi ile Usul ve Esaslar'ın 17. maddesinin 5. ve 6. fıkraları değiştirilmiş ve söz konusu fıkralar 6. ve 7. fıkralar olarak yeniden teselsül ettirilmiştir.
Davacı tarafından davalı idareye yapılan █████/2022 tarihli başvuru ile bağlantı hattı tesis edilmesi oranının bir performans göstergesi olarak kullanılması yerine bağlantı hattının hedef sürede tesis edilmesinin performans göstergesi olarak kullanılması ve dava konusu düzenlemenin 2022 yılından itibaren uygulanması talep edilerek düzenlemeye itiraz edilmiş, başvurunun zımnen reddedilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı idarenin davanın süresinde açılmadığına ilişkin itirazı geçerli görülmemiştir.
ESAS YÖNÜNDEN:
İLGİLİ MEVZUAT:
4628 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 4. maddesinde, "Kurum, tüzel kişilerin yetkili oldukları faaliyetleri ve bu faaliyetlerden kaynaklanan hak ve yükümlülüklerini tanımlayan Kurul onaylı lisansların verilmesinden, işletme hakkı devri kapsamındaki mevcut sözleşmelerin bu Kanun hükümlerine göre düzenlenmesinden, piyasa performansının izlenmesinden, performans standartlarının ve dağıtım ve müşteri hizmetleri yönetmeliklerinin oluşturulmasından, tadilinden ve uygulattırılmasından, denetlenmesinden, bu Kanun'da yer alan fiyatlandırma esaslarını tespit etmekten, piyasa ihtiyaçlarını dikkate alarak serbest olmayan tüketicilere yapılan elektrik satışında uygulanacak fiyatlandırma esaslarını tespit etmekten ve bu fiyatlarda enflasyon nedeniyle ihtiyaç duyulacak ayarlamalara ilişkin formülleri uygulamaktan ve bunların denetlenmesinden ve piyasada bu Kanun'a uygun şekilde davranılmasını sağlamaktan sorumludur."; 5. maddesinde, " (...) Bu Kanun'un diğer maddeleri ile belirlenen görevlerinin yanısıra, Kurul aşağıdaki görevleri de yerine getirir: (...) c) Tüketicilere güvenilir, kaliteli, kesintisiz ve düşük maliyetli elektrik enerjisi hizmeti verilmesini teminen gerekli düzenlemeleri yapmak. (...)" kurallarına yer verilmiştir.
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Kanunun amacı; elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına sunulması için, rekabet ortamında özel hukuk hükümlerine göre faaliyet gösteren, mali açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir elektrik enerjisi piyasasının oluşturulması ve bu piyasada bağımsız bir düzenleme ve denetimin yapılmasının sağlanmasıdır."; "Tanımlar ve kısaltmalar" başlıklı 3. maddesinde"... ç) Dağıtım: Elektrik enerjisinin 36 kV ve altındaki hatlar üzerinden naklini, d) Dağıtım sistemi: Bir dağıtım şirketinin, lisansında belirlenmiş dağıtım bölgesinde işlettiği elektrik dağıtım tesisleri ve şebekesini, e) Dağıtım şirketi: Belirlenen bir bölgede elektrik dağıtımı ile iştigal eden tüzel kişiyi, f) Dağıtım tesisi: İletim tesislerinin ve dağıtım gerilim seviyesinden bağlı üretim ve tüketim tesislerine ait şalt sahalarının bittiği noktadan sonraki nihayet direğinden, alçak gerilim seviyesinden bağlı tüketicilerin yapı bina giriş noktalarına kadar, bina giriş ve sayaç arası hariç, elektrik dağıtımı için teçhiz edilmiş tesis ve teçhizat ile dağıtım şirketince teçhiz edilen ya da devralınan sayaçları, ... tt) Dağıtım şebekesi: Tüketicilerin iç tesisatını ve üreticilerin şalt sahasını dağıtım sistemine bağlamak üzere tesis edilen bağlantı hatları hariç dağıtım tesisini ... ifade eder."; "Dağıtım faaliyeti" başlıklı 9. maddesinin 2. fıkrasında, " Dağıtım şirketi, lisansında belirtilen bölgedeki dağıtım sistemini elektrik enerjisi üretimi ve satışında rekabet ortamına uygun şekilde işletmek, bu tesisleri yenilemek, kapasite ikame ve artırım yatırımlarını yapmak, dağıtım sistemine bağlı ve/veya bağlanacak olan tüm dağıtım sistemi kullanıcılarına ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin hizmet sunmakla yükümlüdür." ; "Tarifeler ve tüketicilerin desteklenmesi" başlıklı 17. maddesinin 6. fıkrasında, "Kurulca düzenlemeye tabi tarife türleri şunlardır: a) Bağlantı tarifeleri: Bağlantı tarifeleri, ilgili bağlantı anlaşmasına dahil edilecek olan bir dağıtım sistemine bağlantı için eşit taraflar arasında ayrım yapılmaması esasına dayalı fiyatları, hükümleri ve şartları içerir. Bağlantı tarifeleri, şebeke yatırım maliyetlerini kapsamaz; bağlantı yapılan tüketim tesisinin iç tesisatının ve üretim tesisinin şalt sahasının dağıtım şebekesine bağlanması için inşa edilen bağlantı hattı kapsamında katlanılan masraflar ile sınırlıdır. Bağlantı hattının tüketici veya üretici tarafından tesis edilmesi halinde, bağlantı hattı işletme ve bakım sorumluluğu karşılığı dağıtım şirketine devredilir, bu tüketicilerden ve üreticilerden bağlantı bedeli alınmaz." kuralları yer almıştır.
Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği'nin "Tanımlar ve kısaltmalar" başlıklı 3. maddesinde, "(...) Bağlantı hattı: Tüketicilerin iç tesisatını ve üreticilerin şalt sahasını dağıtım şebekesine bağlamak için gerekli ve bu Yönetmelik kapsamında belirtilen mesafe sınırları dahilinde olan; AG’den bağlı tüketiciler için yapı bina giriş noktasından itibaren dağıtım şebekesine kadar, OG’den bağlı tüketiciler için tüketicinin şalt sahasının bittiği noktadan itibaren dağıtım şebekesine kadar, üreticiler için şalt sahasının bittiği noktadan itibaren dağıtım şebekesine kadar olan hattı, ... ifade eder"; "Bağlantı hattı" başlıklı 10/B maddesinde, "(...) Birinci ve ikinci fıkralarda yer verilen bağlantı hattı, tercih etmesi halinde kullanıcı tarafından tesis edilebilir. Bu durumda ilgili kullanıcı tarafından bağlantı bedeli ödenmez. Bunun tercih edilmemesi durumunda kullanıcı tarafından bağlantı bedeli ödenir ve bağlantı hattı dağıtım şirketi tarafından tesis edilir (...)." kurallarına yer verilmiştir.
Elektrik Piyasasında Dağıtım Ve Perakende Satış Faaliyetlerine İlişkin Kalite Yönetmeliği'nin "Dağıtım şirketinin sistem işletim gelir tavanına dağıtım faaliyeti kalitesinin etkisi" başlıklı 32. maddesinde, "Elektrik enerjisinin dağıtımına ilişkin, dağıtım şirketinin tedarik sürekliliği, teknik ve ticari kalite performansları, bu hizmetleri sağlarken sergilediği iş sağlığı ve güvenliği ile kullanıcı memnuniyeti performansı Kurul tarafından, kalite faktörü puanı ile dağıtım şirketinin sistem işletim gelir tavanına yansıtılır." kuralı yer almıştır.
Dağıtım Tarifesinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ'in "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, " (...) Kalite faktörü (KF): Elektrik dağıtım şirketinin hizmet kalitesine ilişkin ilgili mevzuat kapsamında belirlenen faktörü, (...) ifade eder." kuralına yer verilmiştir.
█████/2020 tarih ve 31349 sayılı (1. Mükerrer) Resmî Gazete'de yayımlanan 4. Tarife Uygulama Dönemi Dağıtım Faaliyeti Kalite Faktörü Uygulamasına İlişkin Usul ve Esaslar 'ın 17. maddesinde, " (...) (5) Dağıtım şebekesi ve/veya bağlantı hattının elektrik dağıtım şirketi tarafından tesis edilerek bağlantı talebine konu kullanım yerinin enerji talebinin AG’den karşılanması kapsamında dağıtım şirketine özgü performans puanı aşağıda yer alan tablolar ve formüle göre hesaplanır:
BHETEO
k
0≤BHETEO<0,3
0,7
0,3≤BHETEO<0,6
0,85
0,6≤BHETEO≤1
1
B_eşik=d1 x k
Bağlantı Talebi Karşılanma Yüzdesi
PUAN_ BTKE_AG
x≥% 99,5
12
%99≤x<% 99,5
10
%98,5≤x<% 99
8
%98≤x<% 98,5
6
%97≤x<% 98
4
%96≤x<% 97
2
%90≤x<% 96
0
%89≤x<% 90
-1
%88≤x<% 89
-2
%87≤x<% 88
-3
%86≤x<% 87
-4
x<% 86
-5
Formül ve tablolarda;
B_eşik : Bağlantı talebi karşılanma eşik süresini,
d1 : AG gerilim seviyesi için belirlenen katsayı olup bu uygulama döneminde 30 (otuz) günü,
BHETEO : “t-1” yılına ilişkin olarak dağıtım bölgesi bazında tesis edilen toplam bağlantı hattı sayısı içerisinde bağlantı hattının elektrik dağıtım şirketi tarafından tesis edilme oranını,
x : Bağlantı taleplerinin B_eşik ve altındaki sürelerde karşılanma yüzdesini, ifade eder.
(6) Dağıtım şebekesi ve/veya bağlantı hattının elektrik dağıtım şirketi tarafından tesis edilerek bağlantı talebine konu kullanım yerinin enerji talebinin OG’den karşılanması kapsamında dağıtım şirketine özgü performans puanı aşağıda yer alan tablolar ve formüle göre hesaplanır:
BHETEO
k
0≤BHETEO<0,3
0,7
0,3≤BHETEO<0,6
0,85
0,6≤BHETEO≤1
1
B_eşik=d2 x k
Bağlantı Talebi Karşılanma Yüzdesi
PUAN_BTKE_OG
x≥% 99,5
3
%99≤x<% 99,5
2
%98≤x<% 99
1
%95≤x<% 98
0
%93≤x<% 95
-1
x<% 93
-2
Formül ve tablolarda;
B_eşik : Bağlantı talebi karşılanma eşik süresini,
d2 : OG gerilim seviyesi için belirlenen katsayı olup bu uygulama döneminde 60 (altmış) günü,
BHETEO : “t-1” yılına ilişkin olarak dağıtım bölgesi bazında tesis edilen toplam bağlantı hattı sayısı içerisinde bağlantı hattının elektrik dağıtım şirketi tarafından tesis edilme oranını,
x : Bağlantı taleplerinin B_eşik ve altındaki sürelerde karşılanma yüzdesini, ifade eder." kurallarına yer verilmişken, dava konusu değişiklik ile anılan fıkralar (6) ve (7) numaralı fıkralar olarak teselsül ettirilerek " (...) (6) Bağlantı hattı ile bağlantı hattının yanında gerekmesi halinde dağıtım şebekesinin elektrik dağıtım şirketi tarafından tesis edilerek bağlantı talebine konu kullanım yerinin enerji talebinin AG’den karşılanması kapsamında dağıtım şirketine özgü performans puanı aşağıda yer alan tablolar ve formüle göre hesaplanır:
BHETEO
k
0≤BHETEO<0,15
0
0,15≤BHETEO<0,3
0,7
0,3≤BHETEO<0,6
0,85
0,6≤BHETEO≤1
1
B_eşik=d1 x k
Bağlantı Talebi Karşılanma Yüzdesi
PUAN_BTKE_AG
x≥% 99,5
12
%99≤x<% 99,5
10
%98,5≤x<% 99
8
%98≤x<% 98,5
6
%97≤x<% 98
4
%96≤x<% 97
2
%90≤x<% 96
0
%89≤x<% 90
-1
%88≤x<% 89
-2
%87≤x<% 88
-3
%86≤x<% 87
-4
x<% 86
-5
Formül ve tablolarda;
B_eşik : Bağlantı talebi karşılanma eşik süresini,
d1 : AG gerilim seviyesi için belirlenen katsayı olup bu uygulama döneminde 30 (otuz) günü,
BHETEO : “t-1” yılına ilişkin olarak dağıtım bölgesi bazında tesis edilen toplam bağlantı hattı sayısı içerisinde bağlantı hattının elektrik dağıtım şirketi tarafından tesis edilme oranını,
x : Bağlantı taleplerinin B_eşik ve altındaki sürelerde karşılanma yüzdesini, ifade eder.
(7) Bağlantı hattı ile bağlantı hattının yanında gerekmesi halinde dağıtım şebekesinin elektrik dağıtım şirketi tarafından tesis edilerek bağlantı talebine konu kullanım yerinin enerji talebinin OG’den karşılanması kapsamında dağıtım şirketine özgü performans puanı aşağıda yer alan tablolar ve formüle göre hesaplanır
BHETEO
k
0≤BHETEO<0,15
0
0,15≤BHETEO<0,3
0,7
0,6≤BHETEO≤1
1
B_eşik=d2 x k
Bağlantı Talebi Karşılanma Yüzdesi
PUAN_BTKE_OG
x≥% 99,5
3
%99≤x<% 99,5
2
%98≤x<% 99
1
%95≤x<% 98
0
%93≤x<% 95
-1
x<% 93
-2
Formül ve tablolarda;
B_eşik : Bağlantı talebi karşılanma eşik süresini,
d2 : OG gerilim seviyesi için belirlenen katsayı olup bu uygulama döneminde 60 (altmış) günü,
BHETEO : “t-1” yılına ilişkin olarak dağıtım bölgesi bazında tesis edilen toplam bağlantı hattı sayısı içerisinde bağlantı hattının elektrik dağıtım şirketi tarafından tesis edilme oranını,
x : Bağlantı taleplerinin B_eşik ve altındaki sürelerde karşılanma yüzdesini, ifade eder. (...)" şeklinde değiştirilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Düzenleyici kurumlar, ilgili bulundukları piyasada düzenleme ve denetleme görevi üstlenmekte olup, bu kuruluşların temel işlevi, toplumsal ve ekonomik hayatın temel hak ve özgürlükler ile yakından ilişkili alanlarındaki kamusal ve özel kesim etkinliklerini, birtakım kurallar koyarak düzenlemek, konulan kurallara uyulup uyulmadığını izlemek ve denetlemektir.
Sözlük anlamı ile "düzenli hale koymak, düzen vermek, tanzim ve tertip etmek" olarak tanımlanan "düzenleme", kamu hukukunda kural koyma ile eş anlamlıdır. Kural ise; sürekli, soyut, nesnel, genel (kişilik dışı) durumları belirleyen ve gösteren norm olarak tanımlanmaktadır. (ÖZAY İl Han, Günışığında Yönetim, İstanbul, 2017, s. 426).
İdarelerin düzenleme yapma yetkisine sahip olduğu alanlarda, bu alanları düzenleyici işlemler ile objektif bir şekilde düzenlemesi gerekmektedir. İdarelerin, işlem tesis ederken kendilerine Anayasa ve yasalarla çizilen çerçeve içinde takdir yetkilerini kullanmaları ve bu yetkilerini kullanırken kamu hizmetinin gereklerini ve kamu yararını göz önünde bulundurmaları gerektiği açıktır. İdarelerin düzenleme yetkisinin, yasalarla getirilen hükümleri aşacak bir şekilde kullanılamayacağı idare hukukunun en temel ilkelerindendir.
Aktarılan mevzuat hükümlerinden, elektrik dağıtım şirketlerinin her bir hizmet için belirlenmiş kalite koşullarını sağlaması halinde "kalite faktörü" uygulamasıyla ilave gelir elde etmesine imkan tanındığı, kalite faktörüne ilişkin olarak dördüncü uygulama döneminde uyulması gereken kurallar, uygulamalar ve hesaplama yöntemlerinin ise Usul ve Esaslar ile belirlendiği anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, █████/2020 tarih ve 9805 sayılı Kurul kararı ile Dördüncü Uygulama Dönemi (2021-2025) için geçerli olacak kalite faktörü uygulamalarına dair usul ve esasların belirlendiği, buna göre kalite faktörünün dört bileşenden oluştuğu, bu bileşenlerden birinin “dağıtım bölgesine ilişkin kullanıcı memnuniyeti performansı” puanı olduğu, anılan bileşene ilişkin puanın bağlantı hizmet göstergesi, şikayet göstergesi ve çağrı merkezi göstergesi performansı için ayrı ayrı yapılacak puanlama sonucunda belirlenecek puanların toplamından oluştuğu, bağlantı hizmet göstergesi performans puanının ise bağlantı görüşü oluşturma ve bağlantı talebini karşılama endeksi puanlarının toplamından oluştuğu, dava konusu değişiklik ile bağlantı talebini karşılama endeksi puanının hesaplanmasına ilişkin parametrelerde değişiklik yapıldığı, bunun üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Davacı tarafından, bağlantı hattının ağırlıklı olarak kullanıcıların kendileri tarafından tesis edildiği, kullanıcıların bağlantı hattının tesisinde dağıtım şirketine başvurmayı tercih etmediği, bu nedenle bağlantı hattı tesisinde asgari oran koymak suretiyle yükümlülük getirilmesinin üst hukuk normlarına aykırı olduğu, değişiklik öncesi verilere göre puan almaya hak kazanıldığı, değişiklik ile mevcut yılın verileri oluştuktan sonra ve geçmişe etkili olacak şekilde düzenleme yapıldığı iddia edilmektedir.
Davalı idare tarafından, Usul ve Esaslar'da yapılan değişiklikle bağlantı talebini karşılama endeksi puanının hesaplanmasında bağlantı hattı tesis edilmesine ilişkin %15'lik asgari bir oran getirildiği, söz konusu değişiklik ile asgari oran getirilmesinin temel sebebinin kamu yararı olduğu, bağlantı hattını görece daha fazla tesis eden elektrik dağıtım şirketinin performansının ölçüldüğü ve ölçülen performansa göre ilgili dağıtım şirketinin puan hesabı yapıldığı, önceki düzenlemede bir adet bağlantı hattı tesis edilse dahi puan hesabı yapılmasının öngörüldüğü, bu durumun hakkaniyete uygun olmayacağı ve ölçülemeyen performansın da değerlendirilemeyeceği dikkate alınarak puan hesabı yapılmasında asgari oran uygulanması amacıyla yeniden düzenleme yapıldığı ifade edilmiştir.
Uyuşmazlık, bağlantı talebini karşılama endeksi puanının hesaplanmasına ilişkin olup alçak gerilim (AG) ve orta gerilim (OG) için ayrı ayrı hesaplama yapılmaktadır. Değişiklik öncesindeki hesaplama yöntemi incelendiğinde; hesaplamanın iki aşamadan oluştuğu, öncelikle "t-1” yılına ilişkin dağıtım bölgesi bazında tesis edilen toplam bağlantı hattı sayısı içerisinde bağlantı hattının elektrik dağıtım şirketi tarafından tesis edilme oranını ifade eden "BHETEO"'nun belirlendiği, belirlenen bu yüzde için üç ayrı değer aralığı bulunduğu, yüzdenin isabet ettiği değer aralığına göre üç ayrı "k" katsayısının mevcut olduğu (örneğin BHETEO 0,1 ise k değerinin 0,7 olduğu), daha sonra BHETEO'ya göre belirlenen k katsayısının AG için 30 OG için ise 60'la çarpılması sonucunda bağlantı talebini karşılama eşik süresini ifade eden "B_eşik" değerinin hesaplandığı, "B_eşik" değeri hesaplandıktan sonra bağlantı taleplerinin "B_eşik" değeri ve altındaki sürede karşılanma yüzdesinin hesaplandığı ve bu hesaplama sonucu bulunan yüzdenin "x" değeri olarak ifade edildiği, bağlantı talebinin karşılanma yüzdesi olan "x" değeri bulunduktan sonra son olarak "x" değerinin isabet ettiği değer aralığına göre bağlantı talebini karşılama endeksi puanının AG ve OG için ayrı ayrı belirlendiği (örneğin AG seviyesinde x=99,3 ise puan 10 olarak hesaplanmaktadır) , dava konusu değişiklik ile aktarılan hesaplama yönteminde herhangi bir değişiklik yapılmadığı yalnızca hesaplamanın ilk aşamasını oluşturan "BHETEO" oranına bağlı olarak k katsayısının belirlenmesinde "BHETEO"nun 0,15'in altında kalması halinde k katsayısının sıfır (0) olarak belirlenmesine ilişkin olarak "0≤BHETEO<0,15" şeklinde yeni bir değer aralığı öngörüldüğü anlaşılmaktadır.
Yapılan açıklamalar çerçevesinde öncelikli olarak davacının, "bağlantı talebi karşılanma endeksi puanı hesabında "BHETEO" için asgari 0,15 oranı öngören değişiklik yapılmasaydı puan alınacak iken değişiklik nedeniyle puan alınamayacağı" yönündeki iddianın yerinde olmadığı, çünkü bağlantı talebi karşılanma endeksi puanı hesabının iki aşamadan oluştuğu, değişikliğin yalnızca ilk aşamada yapılan "k" katsayısının hesaplanmasına yönelik olduğu, dava konusu değişiklik yapılmasa ve davacı için "k" katsayısı belirlense dahi ikinci aşamada diğer hesap parametrelerine bağllı olarak bağlantı talebi karşılanma yüzdesinin belirli bir değerin altında kalması halinde sıfır veya eksi puanın hesaplanma ihtimalinin bulunduğu, bu bakımdan dava konusu değişikliğin davacının bağlantı talebi karşılanma endeksi puanı hesabını doğrudan etkilemediği ve değişiklik yapılmasa dahi diğer parametrelere bağlı olarak davacı için olumsuz puan hesabı yapılabileceği, bu nedenle davacının söz konusu iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmaktadır.
Diğer yandan davacı tarafından bağlantı hattının kim tarafından tesis edileceği hususundaki tercih hakkının kullanıcılarda olduğu ve kullanıcıların bu konudaki tercihini değiştirecek olanaklarının bulunmadığı iddia edilmekte ise de, dava konusu değişikliğin bağlantı talebini karşılama endeksinin kalite faktörü puanı verilecek unsurlardan biri olarak belirlenmesine ilişkin olmadığı, değişikliğin bağlantı talebini karşılama endeksi puanı hesaplanma yönteminde değişiklik yapılmasına yönelik olduğu, kaldı ki kalite faktörü uygulamasının dağıtım şirketleri için herhangi bir yükümlendirici boyutunun bulunmadığı, bilakis belirlenen kriterlerdeki iyileştirmelere bağlı olarak dağıtım şirketlerinin ilave gelir elde etmesini sağlayan bir uygulama olduğu, bu bakımdan operasyonel süreçlerini bu duruma uygun olarak kurgulayan elektrik dağıtım şirketlerinin iyi uygulamalarıyla kullanıcı tercihlerini şirketin avantajına olacak şekilde etkileyebileceği ve bu suretle Usul ve Esaslar'daki koşulları sağlayarak ilave gelir elde edebileceği dikkate alındığında, davacının anılan iddiasının da yerinde olmadığı anlaşılmaktadır.
Son olarak davacı tarafından, mevcut yılın verileri oluştuktan sonra ve geçmişe etkili olacak şekilde düzenleme yapıldığı iddia edilmektedir. Öncelikle Usul ve Esaslar'ın 18. maddesinde uygulama döneminin ilk yılında (2021) dağıtım şirketlerinin bağlantı hizmeti göstergesi performans puanının bileşenlerinden sadece bağlantı görüşü hizmeti oluşturma endeksi puanı dikkate alınarak bağlantı hizmeti göstergesi performans puanının hesaplanacağı, başka bir deyişle dava konusu düzenlemenin etkilediği bağlantı talebi karşılanma endeksi puanının ilk yıl hesaplamasında dikkate alınmayacağı, bu durumun formüllerde yer alan "t-1" yılına ilişkin verinin kullanılmasına ilişkin ibareden de anlaşılabileceği görülmektedir. Diğer yandan elektrik piyasası faaliyetlerinin, arz güvenliğini ve kamu hizmeti gerekliliklerini sağlayacak bir uyum içinde yürütülmesini düzenlemek ve denetlemekle görevli Kurumun, tahminlerine esas verilerde piyasanın işleyişini etkileyebilecek birtakım hususları fark etmesi durumunda hatalı hesaplamasını düzeltebileceğinin kabulü gerektiği, bu nedenle, önceki düzenlemede bir adet bağlantı hattı tesis edilse dahi puan hesabı yapılmasının öngörülmüş olmasının hakkaniyete uygun olmayacağı ve ölçülemeyen performansın da değerlendirilemeyeceği dikkate alınarak tüm dağıtım şirketlerine eşit şekilde uygulanan puan hesabında asgari oran uygulanması amacıyla yeniden düzenleme yapılmasının geriye yürümezlik ve belirlilik unsurlarını içeren hukuki güvenlik ilkesine aykırılık oluşturmadığı göz önüne alındığında davacının bu iddiasına da itibar edilmemiştir. Aksi durumda, hayatın her alanında ihtiyaç duyulan, maliyeti, sürekliliği ve kalitesi ile ekonomik ve sosyal hayatı önemli ölçüde etkileyen, depolanması mümkün olmadığından kendine özgü bir piyasa yapısı sergileyen elektrik enerjisi piyasası faaliyetlerinin, arz güvenliğini ve kamu hizmeti gerekliliklerini sağlayacak bir uyum içinde yürütülmesi için görevli Kurumun Kanun tarafından kendisine verilen görevleri yerine getirmesi engellenecek, kimi zaman tüketicilerin kimi zaman ise dağıtım şirketlerinin Kanun koyucu tarafından amaçlanmayan bir şekilde yük altında kalmasına sebep olunacaktır.
Bu durumda, bağlantı talebini karşılama endeksi ile bağlantı hattını görece daha fazla tesis eden elektrik dağıtım şirketinin performansının ölçülmesinin ve ölçülen performansa göre puan hesabı yapılmasının amaçlandığı, dava konusu değişiklik öncesinde dağıtım bölgesi bazında tesis edilen toplam bağlantı hatları içerisinde dağıtım şirketince tesis edilmiş bağlantı hattı olmasa dahi "k" katsayısı hesaplanması öngörülmüş iken bu durumdaki dağıtım şirketinin performansına puan verilerek buna göre işlem tesis etmenin hakkaniyete uygun olmayacağı ve ölçülemeyen performansın da değerlendirilemeyeceği gerekçesiyle puan hesabı yapılabilmesi için asgari %15'lik kriterin uygulanması amacıyla yeniden düzenleme yapıldığı, düzenleme ile %15'lik asgari oranı sağlayamayan elektrik dağıtım şirketinin puan hesabında "k" katsayısının 0 (sıfır) olarak dikkate alınmasının öngörüldüğü, bağlantı hattının elektrik dağıtım şirketleri tarafından tesis edilme oranının düşük olduğu dağıtım bölgelerinde kullanıcı memnuniyetinin ölçülemeyecek olması nedeniyle performans ölçümü için asgari oran getirilmesinin kalite faktörü düzenlemesinin amacına uygun olduğu, sonuç olarak tüketicilere kaliteli, sürekli, kesintisiz ve düşük maliyetli elektriğin ulaştırılması, aynı zamanda da mali açıdan güçlü ve sürdürülebilir elektrik piyasasının oluşturulmasının amaçlandığı, davacının sair iddialarının da yerinde olmadığı anlaşıldığından, davalı idareye verilen düzenleme yetkisi kapsamında Usul ve Esaslar'da yapılan değişiklikte hukuka aykırılık görülmemiştir.
Diğer yandan, dava konusu düzenleyici işlem hukuka uygun olduğundan söz konusu işleme karşı yapılan itirazın zımnen reddine ilişkin işlemde de hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, █████/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Tamamını görebilmek için üye olmanız gerekli :/ Tamamını görebilmek için üye ol!
Üye olmak için tıkla!