bursa 2. asliye ticaret mahkemesinin ticari ilişki sonrası iade edilen çeklerdeki ciro iptali ve menfi tespit talebine ilişkin gerekçeli kararı.

Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ticari ilişki sonrası iade edilen çeklerdeki ciro iptali ve menfi tespit talebine ilişkin gerekçeli kararı.

Özet: Davacı şirket, ticari ilişki kapsamında aldığı ve kendi cirosunu taşıyan yedi adet çeki, anlaşma sona erince cirolarını iptal etmeden iade etmesine rağmen, bu çekler nedeniyle aleyhine başlatılan icra takibinde borçlu olmadığının tespitini, takibin iptalini ve kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep ederken; davalı vekili, benzer konuda daha önce açılan davanın kesin hükümle sonuçlandığını belirterek davanın reddini savunmaktadır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025/

KARAR NO : 2026/

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :Av.

DAVALI :

VEKİLİ : Av.

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2025

KARAR TARİHİ : █████/2026

KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirket ile Fer'i Müdahil ... yan arasında 10.08.2022 tarihinde ticari ilişki kurulmak amacıyla (mal alım satım) anlaşma sağlanılmış olduğunu, bu anlaşma kapsamında Fer'i Müdahil ... müvekkili şirketten 1.350 m2 çatı panel, 2.850 metre 40x60 - 2 mm profil, 950 metre 100x100 - 3 mm profil, 1000 metre 40x80 - 3 mm profil, 5000 adet 6,3x80 trapez vidası siparişi geçmiş olduğunu, ...' ın işbu siparişe istinaden aşağıda dökümü yapılan 7 adet kıymetli evrakı müvekkili şirkete teslim etmiş olduğunu, teslim edilen kıymetli evraklar, █████/2022 ödeme tarihli 100.000,00 TL (yüz bin) bedelli ... seri numaralı ... ... Bankası A.Ş. ... şubesi keşideci ... ... Hayvancılığı Tarım Gıda San. Tic. LTD. ŞTİ. Lehtarı ..., █████/2022 ödeme tarihli 100.000,00 TL (yüz bin) bedelli ... seri numaralı ... ... Bankası A.Ş. ... şubesi keşideci ... ... Hayvancılığı Tarım Gıda San. Tic. LTD. ŞTİ. Lehtarı ..., █████/2022 ödeme tarihli 100.000,00 TL (yüz bin) bedelli ... seri numaralı ... ... Bankası A.Ş. ... şubesi keşideci ... ... Hayvancılığı Tarım Gıda San. Tic. LTD. ŞTİ. Lehtarı ..., █████/2022 ödeme tarihli 300.000,00 TL (üçyüz bin) bedelli ... seri numaralı ... ... Bankası A.Ş. ... şubesi keşideci ... ... Hayvancılığı Tarım Gıda San. Tic. LTD. ŞTİ. Lehtarı ..., █████/2022 ödeme tarihli 100.000,00 TL (yüz bin) bedelli ... seri numaralı ... ... Bankası A.Ş. ... şubesi keşideci ... ... Hayvancılığı Tarım Gıda San. Tic. LTD. ŞTİ. Lehtarı ..., █████/2022 ödeme tarihli 50.000,00 TL (Elli bin) bedelli ... seri numaralı ... ... Bankası A.Ş. ... şubesi keşideci ... ... Hayvancılığı Tarım Gıda San. Tic. LTD. ŞTİ. Lehtarı ..., █████/2022 ödeme tarihli 50.000,00 TL (Elli bin) bedelli ... seri numaralı ... ... Bankası A.Ş. ... şubesi keşideci ... ... Hayvancılığı Tarım Gıda San. Tic. LTD. ŞTİ. Lehtarı ..., yukarıda dökümü yapılan çeklerin ... tarafından müvekkili şirkete teslim edildiğine dair tutanak tutularak tesliminin yapıldığını, müvekkili şirket yetkilisi teslim aldığı bütün kıymetli evrakların arka yüzünü ciro etmek suretiyle şirket kasasına koymuş olduğunu, ... iki gün sonra ekonomik sorunlar yaşadığını söyleyerek sözleşmeden döndüğünü belirtmiş ve müvekkiline teslim etmiş olduğu kıymetli evrakların kendisine iade edilmesini müvekkili şirket yetkililerinden istemiş olduğunu, müvekkili şirket yetkilileri, ...'ın bu beyanlarıyla sözleşmeden dönmesi sebebiyle sözleşmeye konu olan kıymetli evrakların şirket merkezinde olduğunu ve buradan şirket personelleri tarafından kendisine teslim edileceğini belirtmiş olduğunu, davalı ..., 13.08.2022 tarihinde şirket merkezine giderek sözleşme konusu olan kıymetli evrakları teslim almış olduğunu, müvekkili şirket çalışanının dökümü yapılan çeklerin ... geri teslim edildiğine dair tutanak düzenlenmiş olduğunu, müvekkili şirket yetkilisi, şirket cirosunun bulunduğu kıymetli evrakların teslim edilmeden önce ciro iptal işleminin yapılıp yapılmadığını şirket çalışanlarına sorduğunda, çalışanlar tarafından ciro iptal işleminin yapılmadığını öğrenmiş bulunduğunu, müvekkili şirket yetkilisi hemen akabinde ... ile görüşerek şirket cirosunun bulunduğu kıymetli evraklar üzerinde bulunan ciroların iptal edilmesi için kıymetli evrakları şirket merkezine getirmesini istediğini, buna yönelik olarak da ..., şirket yetkilisine ithafen " -ben sizin cirolarınızı iptal ettim, çeklerin sizinle herhangi bir ilgisi kalmadı, çeklerin iadesine dair belgeleri imzaladık herhangi bir problem olmaz-" dediğini, bu nedenlerle davanın kabulüne karar verilerek, davayı konu çeklerden dolayı müvekkili şirkete herhangi bir borcunun olmadığının tespitini, ... İcra Dairesinin 2025/... sayılı icra dosyası bakımından zikredilen çeklere yönelik müvekkili şirketin davalıya herhangi bir borcunun olmaması sebebiyle takibin müvekkil şirket bakımından iptalini, davalı şirketin girişmiş olduğu cebri icra yolunda haksız ve kötüniyetli olması hasebiyle %20'den az olmamak kaydıyla aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Mahkemeniz dosyasına açılan işbu menfi tespit davası daha önceden ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/... esas sayılı dosyasında görülmüş ve 2024/... karar numarası ile 19.11.2024 tarihinde karara çıktığını, işbu görülmüş ve kesinleşmiş olunan davaya konu çeklerin █████/2022 tarihli 100.000,00 TL bedelli, █████/2022 tarihli 100.000,00 TL bedelli, █████/2022 tarihli 100.000,00 TL bedelli 3 adet çek olup mahkemenize konu çeklerde aynı şekilde yine işbu 3 adet çek olduğunu, davalı tarafça açılan işbu dava nedeni ile müvekkili uzun süre boyunca mahkeme kararını bekleyip icra takibine başlayamamış olduğunu, akabinde açılan davanın reddine karar verilmesinden sonra taraflarınca icra takibi başlatılmış olduğunu, ancak, bu icra takibinden sonra davalı taraf tekrar işbu 3 adet çek ile ilgili dava açmış ve yine tedbir kararı alarak müvekkilin çekleri tahsil etmesinin önüne geçmeye çalışmakta olduğunu, bu nedenle davanın reddine karar verilerek, haksız ve kötü niyetli itiraz nedeniyle davacı/borçlu’nun, davalı müvekkile %40 icra inkar tazminatı ödemesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine talep etmiştir.

DELİLLER:

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, ... İcra Müdürlüğünün 2025/... sayılı icra takip dosyası, ticari defterler, faturalar, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:

Dava, dava dilekçesinde gösterilen ve ilgili icra dosyasına dayalı olarak borçlu olunmadığının tespitine(istirdat) karar verilmesi istemine ilişkindir.Mahkememiz dosyasının yargılaması sırasında mali müşavir bilirkişi tarafından taraflara ait ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde inceleme yapılarak rapor düzenlenebilmesi için defter inceleme günü verilmiştir.Mali müşavir bilirkişi █████/2026 tarihli raporunda özetle; Mevcut dava dosyasının, davacı şirkete ait 2022 yılı e defter (yevmiye, kebir) defterlerinin incelenmesi sonucu, davalı şirket tarafından bilirkişi inceleme günüde ticari defter ve belge getirilmemiş olduğu, davacı şirket 2022 yılında (yevmiye ve kebir) defterlerini e defter olarak tutmuş olduğu, davacı şirket 2022 yılı e defterlerin, e-defter beratlarının kanuni sürelerde oluşturulduğu, ( Elektronik defter tutma sürecinde hesap döneminin ilk ayının beratının alınması açılış onayı, son ayının beratının alınması ise kapanış onayı yerine geçer.), █████/2022 ödeme tarihli 100.000,00 TL (yüz bin) bedelli ... seri numaralı ... ... Bankası A.Ş. ... şubesi keşideci ... ... Hayvancılığı Tarım Gıda San. Tic. LTD. ŞTİ. Lehtarı ..., █████/2022 ödeme tarihli 100.000,00 TL (yüz bin) bedelli ... seri numaralı ... ... Bankası A.Ş. ... şubesi keşideci ... ... Hayvancılığı Tarım Gıda San. Tic. LTD. ŞTİ. Lehtarı ..., █████/2022 ödeme tarihli 100.000,00 TL (yüz bin) bedelli ... seri numaralı ... ... Bankası A.Ş. ... şubesi keşideci ... ... Hayvancılığı Tarım Gıda San. Tic. LTD. ŞTİ. Lehtarı ..., █████/2022 ödeme tarihli 300.000,00 TL (üçyüz bin) bedelli ... seri numaralı ... ... Bankası A.Ş. ... şubesi keşideci ... ... Hayvancılığı Tarım Gıda San. Tic. LTD. ŞTİ. Lehtarı ..., █████/2022 ödeme tarihli 100.000,00 TL (yüz bin) bedelli ... seri numaralı ... Bankası A.Ş. ... şubesi keşideci ... ... Hayvancılığı Tarım Gıda San. Tic. LTD. ŞTİ. Lehtarı ..., █████/2022 ödeme tarihli 50.000,00 TL (Elli bin) bedelli ... seri numaralı ... Bankası A.Ş. ... şubesi keşideci ... ... Hayvancılığı Tarım Gıda San. Tic. LTD. ŞTİ. Lehtarı ..., █████/2022 ödeme tarihli 50.000,00 TL (Elli bin) bedelli ... seri numaralı ... Bankası A.Ş. ... şubesi keşideci ... ... Hayvancılığı Tarım Gıda San. Tic. LTD. ŞTİ. Lehtarı ..., dökümü yapılan çekler davacı şirket 2022 yılı defterlerinde kayıtlı olmadığı, davacı şirket 2022 yılı defterlerine göre; davacı şirketin, davalı şirketle ticari bir ilişkisi bulunmamakta olduğu, █████/2025 tarihli 950,53TL ödeme tutarı, █████/2025 tarihli 1.024,51TL ödeme tutarı, █████/2025 tarihli 6.390,66TL ödeme tutarı, █████/2025 tarihli 585,44TL ödeme tutarı, █████/2025 tarihli 1.726,67TL ödeme tutarı, █████/2025 tarihli 994,75TL ödeme tutarı, █████/2025 tarihli 603.454,96TL ödeme tutarı olmak üzere toplam 615.127,52TL, ... İcra Dairesi 2025/... Esas cevap yazılarına göre dosyanın infaz ile kapatıldığı belirtilmiş olduğu, davacı tarafından İcra dosyasına yukarıda dökümü yapılan tutarların yatırıldığı görüldüğü, mütalaa edilmiştir.Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava; davacı tarafça ilgili icra takibine ve takibe konu çeklere dayalı olarak davalı şirkete borçlu olunmadığının tespitine(yargılama devam ederken dava istirdat davasına dönüşmüştür)karar verilmesine ilişkindir. ... İcra Dairesi'nin 2025/... sayılı icra takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ... ..., borçluların ise davacı ... Konut şirket, ... ... şirketi, ... olduğu, takip dayanağının ise █████/2022 günlü ... seri nolu 100.000,00 TL bedelli çek, █████/2022 günlü ... seri nolu 100.000,00 TL bedelli çek, █████/2022 günlü ... seri nolu 100.000,00 TL bedelli çek olduğu tespit edilmiştir.İcra takibine konu çekler incelendiğinde, keşidecisinin ... ... şirketi, lehtarın ..., cirantaların ise ... Konut, ... ..., iptal edilen cirolardan olduğu tespit edilmiştir.Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava; davacı tarafça,... ile anlaşılan ticari alım-satım işinin iptal edilmesi üzerine, çek üzerindeki ciroların Nebi tarafından iptal edilmediği ve davalı şirketle herhangi bir ticari ilişkisi bulunmamasına rağmen davalı tarafça icra takibi başlatılması üzerine ilgili icra dosyasına dayalı olarak borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesine ilişkindir.Taraflar arasındaki alacak-borç ilişkisinin tespiti amacıyla ticari defter ve bağlı kayıtların incelenmesine karar verilmiştir.SMMM bilirkişi tarafından tanzim edilen raporda özetle; davalı tarafın defterlerini ibraz etmediği, çeklerin davacı şirket defterlerinde kayıtlı olmadığı, davalı şirketle ticari ilişkisi olmadığı yönünde tespit yapılmış ise de çek bir ödeme aracı olup, kural olarak mevcut bir borcun tasfiyesi amacıyla verildiği kabul edilir. Aksini ispat yükü davacı tarafta olduğu, çeklerin ciro silsilesinin kopuk olduğu hususunun davacı tarafça ispatlanamadığı, davacının basiretli bir tacir gibi davranarak cirolarını iptal etmediği, sonuçlarına katlanması gerektiği, kaldı ki davacı tarafla davalı arasında beyaz ciro ile dava dışı taraflarca çekin iktisap edilme ihtimali de bulunduğu gözetilerek davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,

1-Davanın reddine,

2-İİK nın 72. Maddesi gereğince kötüniyet tazminatı koşulları oluşmadığından (ihtiyati tedbir ara kararı uygulanmadığından) davalı tarafın kötüniyet tazminat talebinin reddine,

3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 5.123,25 TL ve 3.075,77 TL tamamlama harcından mahsubu ile artan 7.467,02 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,

4-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında ... Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 4.600,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye ÖDENMESİNE,

5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

6-Davalı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 76.817,11 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

7-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2026

Katip

¸E-imzalıdır.

Hakim

¸E-imzalıdır.