Danıştay 13. Daire, K1 değerine esas 2017 yılı Türkiye Ortalama Elektrik Toptan Satış Fiyatı (TORETOSAF) ve 2017-2018 hidroelektrik kaynak katkı payı farkı tahakkukuna ilişkin işlemin iptali istemini ve davadan feragat iddialarını değerlendiriyor.
Özet: Davacı şirket, daha önceki yargı kararlarından feragat etmesi nedeniyle ortadan kalkacağını ileri sürdüğü dayanaklara göre Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından 2017 ve 2018 yıllarına ilişkin yeniden belirlenen Türkiye Ortalama Elektrik Toptan Satış Fiyatı ile bu fiyata istinaden Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünce talep edilen hidroelektrik kaynak katkı payı farkının ödenmesine dair işlemin iptalini istemekte; davalı idareler ise mahkeme kararlarının uygulanmasının zorunlu olduğunu, davacının feragat hakkını kötüye kullandığını ve dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğunu savunmaktadır.
T.C.
D A N I Ş T A YONÜÇÜNCÜ DAİREEsas No : █████████Karar No : █████████ DAVACI : ... Elektrik Üretim A.Ş. VEKİLLERİ : Av. ...,Av. ... DAVALILAR : 1. ... KurumuVEKİLİ : Av.... 2.... Müdürlüğü VEKİLLERİ : Av...., Av.... DAVANIN KONUSU:K1 değerine esas 2017 yılı Türkiye Ortalama Elektrik Toptan Satış Fiyatının (TORETOSAF) belirlenmesine yönelik █████/2023 tarih ve 32087 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan █████/2023 tarih ve 11596 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararı ile 2017 ve 2018 yıllarına ilişkin ortaya çıkan hidroelektrik kaynak katkı payı tutarı farkının ödenmesinin istenilmesine dair Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Yenilenebilir Enerji Dairesi Başkanlığının █████/2023 tarih ve 3184769 sayılı işleminin iptali istenilmektedir.DAVACININ İDDİALARI :2017 ve 2018 yıllarına ilişkin TORETOSAF değerlerinin belirlenmesine dair önceki Kurul kararlarına karşı açılan ve iptalle sonuçlanan davalarda temyiz aşamasında davadan feragat edildiği, davadan feragat edilmesi sebebiyle ve feragat kabule bağlı olmadığından söz konusu davalarda verilen iptal kararlarının bozulacağı ve feragat doğrultusunda karar verileceği, iptal kararı sonrasında kararın kesinleşmesi beklenmeksizin 2017 ve 2018 yıllarına ilişkin yeni TORETOSAF değerlerinin belirlendiği, dava konusu Kurul kararının yegane dayanağının, Danıştay Onüçüncü Dairesince verilen █████/2022 tarih ve E:████████, K:█████████ sayılı karar olduğu, bu kararın davadan feragat edilmesi sebebiyle tamamen ortadan kalkmış olacağı, davalı EPDK'nın kendisine verilen takdir yetkisini hukuka aykırı ve hatalı olarak kullandığı, TORETOSAF değerlerinin hatalı hesaplandığı, feragat sebebiyle ortadan kalkacak olan Mahkeme kararı sonrasında dava konusu Kurul kararında yer alan TORETOSAF değeri esas alınarak tesis edilen uygulama işleminin dayanağının ortadan kalkmış olacağı, dava konusu işlemlerin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmüştür.DAVALILARIN SAVUNMALARI :Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından, Anayasa'nın 138. ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesinde gereğince Danıştay Onüçüncü Dairesinin 2017, 2018 yılı TORETOSAF değerlerinin belirlenmesine ilişkin Kurul kararlarının iptali yönündeki kararlarına uymakla yükümlü oldukları, Mahkeme kararının yerine getirilmesini teminen işlem tesis etmek için kararın kesinleşmesini bekleyip beklememek hususunda takdir yetkisine sahip olunmadığı, 2017 ve 2018 yılı TORETOSAF'a ilişkin Kurul kararları ile davacıya anılan yıllar için kaynak katkı payı tahakkuk ettirilmesine ilişkin işlemlerin iptal edilmesi sonrasında yeniden tespit edilen TORETOSAF değerlerine göre davacının borçlu duruma düşmesi üzerine hem 2017 yılı hem 2018 yılı TORETOSAF değerlerinin iptaline ilişkin davalarından feragat ettiği, davacının asıl amacının düzenleyici işlemlerin hukuka uygun olup olmadığının denetlenmesinden ziyade daha düşük kaynak katkı payı ödemek olduğu, bu nedenle davacının davadan feragat hakkını kötüye kullandığı, düzenleyici bir işleme yönelik iptal kararı sonrası belirlenen revize 2017, 2018 yılı TORETOSAF değerleri davacı dışındaki üretim şirketlerinin de katkı payı hesaplamalarında kullanılmış olabileceğinden feragatin doğuracağı hüküm ve sonuçların yalnızca davacıyı etkilemeyeceğinin dikkate alınması gerektiği, bu nedenle dava konusu Kurul kararının feragat sebebiyle tamamen ortadan kalkacağı yönündeki iddianın gerçeği yansıtmadığı, dava konusu Kurul kararının hukuka uygun olduğu savunulmuştur.Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından 2017,2018 yılı TORETOSAF değerlerinin yeniden belirlenmesi üzerine yargı kararının uygulanmasını teminen dava konusu tahakkuk işleminin tesis edildiği, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu savunulmuştur.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : █████/2023 tarih ve 11596 sayılı Kurul kararı yönünden davanın reddine, █████/2023 tarih ve 3184769 sayılı işlemin ise iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.DANIŞTAY SAVCISI...'NIN DÜŞÜNCESİ : Davacı şirket tarafından, K1 değerine esas 2017 yılı Türkiye Ortalama Elektrik Toptan Satış Fiyatının (TORETOSAF) belirlenmesine yönelik █████/2023 tarih ve 32087 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan █████/2023 tarih ve 11596 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu Kararı ile 2017 ve 2018 yıllarına ilişkin olarak ortaya çıkan fark hidroelektrik kaynak katkı payı tutarının ödenmesinin istenilmesine yönelik Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Yenilenebilir Enerji Dairesi Başkanlığının ... tarih ve E... sayılı işleminin iptali istenilmektedir. Dosyadaki mevcut belge ve bilgilerden; █████/2017 tarihli ve 30272 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan K1 değerine esas 2017 yılı Türkiye Ortalama Elektrik Toptan Satış Fiyatının (TORETOSAF) belirlenmesine ilişkin █████/2017 tarihli ve 7516-4 sayılı Kurul Kararının, Danıştay 13. Dairesinin █████/2022 tarihli ve E:████████, K:█████████ sayılı kararı ile iptal edildiği, bu kararın temyizi üzerine İDDK’nun █████/2023 tarihli ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararı ile temyiz aşamasında verilen dilekçe ile davanın 2017 yılına ait K1 değerine ilişkin kısmı yönünden feragat edildiği için Daire kararının █████/2017 tarih ve 7516-4 sayılı Kurul kararının iptaline ilişkin kısmının bozulduğu, anılan bozma kararına istinaden 13. Dairenin █████/2024 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararı ile █████/2017 tarih ve 7516-4 sayılı Kurul kararı yönünden feragat nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği görülmektedir.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesiyle atıfta bulunulan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 307. maddesinde, feragat, davacıların talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesi olarak tanımlanmış, 309. maddesinde, feragat beyanının dilekçe ile veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılacağı, 310. maddesinde, feragatin hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabileceği, 311. maddesinde, feragatin kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğuracağı kurala bağlanmıştır.Olayda, 2017 yılı Türkiye Ortalama Elektrik Toptan Satış Fiyatının (TORETOSAF) belirlenmesine ilişkin █████/2017 tarihli ve 7516-4 sayılı Kurul Kararının Danıştay 13. Dairesinin █████/2022 tarihli ve E:████████, K:█████████ sayılı kararı ile iptali üzerine yargı kararının uygulanması amacıyla dava konusu █████/2023 tarih ve 11596 sayılı Kurul kararı tesis edilmiş ve 2017 yılına ait Türkiye Ortalama Elektrik Toptan Satış Fiyatı yeniden belirlenmişse de, temyiz aşamasında verilen dilekçe ile 2017 yılına ait K1 değerine ilişkin kısmı yönünden davadan feragat edildiği görülmekte olup, bu feragatin kesin hükmün hukuki sonuçları doğuracağı, özetle; yargılama sonunda verilmiş ve kesinleşmiş bir mahkeme kararı gibi etkili ve bağlayıcı olacağı ve uyuşmazlığın bu kısım itibariyle esastan sona erdiği açıktır. Öte yandan, Danıştay 13. Dairesinin █████/2025 tarihli ve E:█████████ sayılı ara kararı ile █████/2017 tarih ve 7516-4 sayılı Kurul Kararının iptali istemiyle açılan davada, aktarılan yargılama süreci neticesinde bu karar yönünden feragat nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi üzerine K1 değerine esas 2017 yılı TORETOSAF'a ilişkin olarak yeni bir işlem tesis edilip edilmediğinin (█████/2023 tarih ve 11596 sayılı dava konusu Kurul kararının yürürlükte olup olmadığının) Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan sorulmasına karar verildiği ve cevaben gönderilen belge ve bilgilerden de, halen yürürlükte olan dava konusu Kurul Kararı ile*41045862 yeniden hesaplanmış 2017 yılı TORETOSAF değerinin Ortalama Elektrik Toptan Satış Fiyatını karşılamakta olduğu ve yeni bir işlem tesis edilmediği açıklamasına yer verildiği görülmektedir. Gelinen noktada; bir yandan 2017 yılı Türkiye Ortalama Elektrik Toptan Satış Fiyatının (TORETOSAF) belirlenmesine ilişkin █████/2017 tarih ve 7516-4 sayılı Kurul Kararının; feragat nedeniyle iptali talebinden vazgeçilmesi üzerine uyuşmazlık bu Kurul Kararı yönünden kesin hükmün sonuçlarını doğurmak suretiyle sona erdiği için hukuki varlığını koruduğu, diğer yandan iptal kararının uygulanmasını teminen tesis edilmiş dava konusu █████/2023 tarih ve 11596 sayılı Kurul Kararının da yürürlükte olduğu görülmekte olup, davalı idare tarafından feragat nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi üzerine K1 değerine esas 2017 yılı TORETOSAF'a ilişkin olarak yeni bir işlem de tesis edilmediği anlaşılmaktadır. Bu itibarla, Danıştay 13. Dairesinin █████/2022 tarihli ve E:████████, K:█████████ sayılı iptal kararının uygulanması amacıyla tesis edilmiş █████/2023 tarih ve 11596 sayılı Kurul Kararının tesisine gerekçe olan iptal kararının, artık feragat nedeniyle kesin hükmün hukuki sonuçlarını doğuracak şekilde ortadan kalktığı, dolayısıyla dava konusu █████/2023 tarih ve 11596 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu Kararının da hukuki dayanaktan yoksun hale geldiği sonucuna varıldığından, bu Kurul Kararına dayalı olarak tesis edilen 2017 ve 2018 yıllarına ilişkin olarak ortaya çıkan fark hidroelektrik kaynak katkı payı tutarının ödenmesinin istenilmesi yolundaki Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Yenilenebilir Enerji Dairesi Başkanlığının █████/2023 tarih ve E.3184769 sayılı işleminin de hukuka aykırı hale geldiği ve dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen █████/2025 tarihinde, davacı vekili Av. ...'ın, davalı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu vekili Av. ...'ün ve davalı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü vekili Av....'ın geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :1) Aslancık Barajı ve HES üretim tesisinde elektrik üretimi gerçekleştiren davacı şirket, █████/2007 tarihinde DSİ tarafından gerçekleştirilen katkı payı toplantısına katılmış, sonrasında █████/2008 tarihinde Aslancık Barajı ve HES Üretim Tesisinin Su Kullanım Hakkı ve İşletme Esaslarına İlişkin Anlaşma (SKHA) imzalanmış, bu anlaşma █████/2017 tarih ve 12666 yevmiye numarasıyla tescil edilen SKHA ile revize edilmiştir.2) Revize SKHA'nın 40. maddesinde, davacı şirketin, kWh başına 6,05 kuruş katkı payı ödeyeceği, bu katkı payının K güncelleştirme katsayısı ile güncelleneceği, K katsayısının K=K1/K2 olarak hesaplanacağı, K1 değerinin ödemeye esas üretim yılında gerçekleşen yıllık ortalama piyasa takas fiyatı olduğu, K2 değerinin ise teklif yılındaki EPDK tarafından belirlenen TORETOSAF değeri olduğu, şirketin lisansı süresince SKHA'da yer alan esaslara göre güncelleştirilecek hidroelektrik kaynak katkı payı bedelini üretim yılını takip eden Ocak ayı sonuna kadar DSİ'ye ödeyeceği kurala bağlanmıştır.3) DSİ Genel Müdürlüğü tarafından 2017 yılına ilişkin hidroelektrik kaynak katkı payı tutarının davacıdan talep edilmesine dair █████/2018 tarih ve 50642 sayılı işlem ile bu işleme dayanak K1 değerine esas 2017 yılı TORETOSAF değerinin belirlenmesine yönelik █████/2017 tarih ve 7516-4 sayılı Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Dairemizin █████/2022 tarih ve E:████████, K:█████████ sayılı kararıyla söz konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.4) Öte yandan DSİ Genel Müdürlüğü tarafından 2018 yılına ilişkin hidroelektrik kaynak katkı payı tutarının davacından talep edilmesine dair █████/2019 tarih ve 70646 tarihli işlem ile bu işleme dayanak K1 değerine esas 2018 yılı TORETOSAF değerinin belirlenmesine yönelik █████/2018 tarih ve 8252-9 sayılı Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Dairemizin █████/2022 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararıyla söz konusu işlemlerin de iptaline karar verilmiştir.5) Aktarılan süreç sonrasında davalı idarece 2017 ve 2018 yıllarına ilişkin TORETOSAF değeri için yeniden hesaplama yapılmış, █████/2023 tarih ve 11596 sayılı Kurul kararıyla 2017 yılına ait TORETOSAF değeri 16,85 kr/kWh olarak, █████/2023 tarih ve 11597 sayılı Kurul kararıyla 2018 yılına ait TORETOSAF değeri 23,49 kr/kWh olarak yeniden belirlenmiş, anılan kararlar █████/2023 tarih ve 32087 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.6) Daha sonra, DSİ Genel Müdürlüğü tarafından önceki TORETOSAF değerleri iptal edildiğinden, güncel 2017 ve 2018 TORETOSAF değerleri dikkate alınarak 2017 ve 2018 yılı hidroelektrik kaynak katkı paylarına yönelik yeniden bir hesaplama yapılmış, yapılan hesaplama neticesinde 2017 yılı kaynak katkı payı tahakkuku için davacı lehine 489.631,49-TL iade oluştuğu, 2018 yılı kaynak katkı payı tahakkuku için ise 6.163.431,44-TL borç oluştuğu, lehe ve aleyhe oluşan tutarlar ile yasal faiz de dikkate alındığında █████/2023 tarihi itibarıyla davacının 2017 ve 2018 yılları için toplam 7.760.396,33-TL tutarında hidroelektrik kaynak katkı payı borcu bulunduğu belirtilerek söz konusu tutarın ödenmesinin istenilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Yenilenebilir Enerji Dairesi Başkanlığı işlemi tesis edilmiş, bunun üzerine bakılan dava açılmıştır. İNCELEME VE GEREKÇE: ESAS YÖNÜNDEN: İLGİLİ MEVZUAT:Anayasa'nın 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti'nin bir hukuk devleti olduğu vurgulanmış; 138. maddesinin 4. fıkrasında, "Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez."; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Kararların sonuçları" başlıklı 28. maddesinin 1. fıkrasında, "Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez." kurallarına yer verilmiştir. 6446 sayılı Elektirik Piyasası Kanunu'nun "Hidrolik kaynaklara başvuruların değerlendirilmesi" başlıklı 29. maddesinde, "(1) Hidrolik kaynaklar için üretim lisansı almak maksadı ile su kullanım hakkı anlaşması imzalamak üzere yapılan başvurularda, su kullanım hakkı anlaşması imzalanacak tüzel kişiyi belirlemeye DSİ yetkilidir. Aynı kaynak için DSİ’ye birden fazla başvuru yapılmış olması halinde; fizibilitesi kabul edilebilir bulunanlar arasından her yıl için birim megavat başına en yüksek oranda hidroelektrik kaynak katkı payı vermeyi teklif eden tüzel kişi, anlaşma imzalanmak üzere belirlenir ve Kuruma bildirilir. (2) Hidroelektrik kaynak katkı payı bedeli her yıl ocak ayı sonuna kadar DSİ bütçesine gelir kaydedilmek üzere ödenir. (3) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar DSİ’nin bağlı olduğu bakanlık tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir." kuralı yer almaktadır. 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun'un "Tanımlar ve kısaltmalar" başlıklı 3. maddesinin 12 no.lu bendinde Türkiye ortalama elektrik toptan satış fiyatının "yılı içerisinde ülkede uygulanan ve EPDK tarafından hesap edilen elektrik toptan satış fiyatlarının ortalamasını" ifade ettiği belirtilmiştir.HUKUKİ DEĞERLENDİRME:█████/2023 tarih ve 11596 sayılı Kurul kararı yönünden yapılan inceleme:Aktarılan mevzuat uyarınca, idarenin, bir işlemin iptali yolundaki yargı kararının gereklerini aynen ve geciktirmeden yerine getirmesinin zorunlu olduğu konusunda kuşku bulunmamaktadır. Her türlü işlem ve eylemi yargı denetimine tabi olan idarenin yargı kararlarına uyması ve bu kararların gereklerine göre işlem tesis etmek ya da eylemde bulunmak zorunda olması aynı zamanda Anayasa'nın 2. maddesinde yer alan "hukuk devleti" ilkesinin de bir gereğidir.İdare iptal kararının amaç ve kapsamına göre yeni bir işlem yapmak, iptal edilen işlemden doğan sonuçları ortadan kaldırmak ve önceki hukuki durumun geçerliğini sağlamak zorundadır. Bu nedenle, idarenin, idari yargı yerlerince verilen kararların uygulanıp uygulanmaması konusunda "takdir yetkisi"ne sahip olmadığı, bu kararların doğruluğunu tartışma ve buna göre uygulama yetkisinin bulunmadığı, idarenin bu alandaki yetkisinin "bağlı yetki" niteliğinde olduğu açıktır. Yargı kararlarının uygulanması zorunluluğunu, kararların tam olarak yerine getirilmesini sağlamaya yönelik olarak değerlendirmek gerekmektedir. İdari yargı kararlarının uygulanması sırasında, kararın hüküm fıkrasıyla birlikte gerekçelerinin de gözetilerek işlem tesis edilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.Dairemizin █████/2022 tarih ve E:████████, K:█████████ sayılı kararının K1 değerine esas 2017 yılı TORETOSAF değerinin belirlenmesine yönelik █████/2017 tarih ve 7516-4 sayılı Kurul kararının iptaline ilişkin kısmında, 2017 yılı TORETESAF değerinin Ekim 2016-Eylül 2017 dönemi verileri kullanılarak belirlendiği, ancak TORETOSAF'ın gerçekleşen veriler kullanılarak belirlenmesi zorunlu olduğundan 2017 yılı TORETOSAF'ın Ocak 2017-Aralık 2017 tarihleri arasındaki verilerin kullanılması suretiyle hesaplanması gerektiği gerekçesine yer verilmiştir. Anılan iptal kararı sonrasında davalı EPDK tarafından, TORETOSAF'ın piyasa gerçeklerini yansıtacak şekilde belirlenmesi için yeniden çalışma yapıldığı, bu kapsamda 2017 yılına ait TORETOSAF değeri revize edilirken Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketi'nin yayımladığı her bir ayın PTF'lerinin (Piyasa Takas Fiyatı) ağırlıklı ortalamaları ve aylık UEÇM (Uzlaştırmaya Esas Çekiş Miktarı) rakamları dikkate alınarak hesaplama yapıldığı, daha önce 2017 yılı TORETOSAF”ı için Ekim 2016'dan Eylül 2017'ye kadar olan 12 aylık döneme ait veriler kullanılarak hesaplama yapılmış iken dava konusu Kurul kararı ile Dairemizin iptal kararındaki gerekçe çerçevesinde Ocak 2017-Aralık 2017 dönemi verileri kullanılarak hesaplama yapıldığı ve 2017 yılı TORETOSAF'ın 16,85 kr/kWh olarak belirlendiği anlaşılmaktadır. Diğer yandan, davalı idarece söz konusu çalışmalar yapılırken, davacı, Dairemizin E:████████ sayılı dosyasına sunmuş olduğu █████/2023 tarihli temyiz dilekçesi ile █████/2022 tarih ve E:████████, K:█████████ sayılı kararımızın █████/2017 tarih ve 7516-4 sayılı Kurul kararına ilişkin kısmı yönünden davadan feragat etmiş, bunun üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun █████/2023 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararıyla Dairemiz kararının █████/2017 tarih ve 7516-4 sayılı Kurul kararının iptaline ilişkin kısmının davacının feragat istemi nedeniyle bozulmasına karar verilmiş, bozma kararı sonrasında █████/2024 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararımız ile "█████/2017 tarih ve 7516-4 sayılı Kurul kararı yönünden feragat nedeniyle dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına" karar verilmiş ve bu karar temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir. Gelinen süreç neticesinde 2017 yılı TORETOSAF'ın belirlenmesine ilişkin ilk Kurul kararı olan █████/2017 tarih ve 7516-4 sayılı Kurul kararına karşı açılan dava feragatle sonuçlanmış, ikinci karar olan █████/2023 tarih ve 11596 sayılı Kurul kararına karşı ise bakılan dava açılmıştır.Davacı tarafından, işbu davada esas itibarıyla, feragat beyanına bağlı olarak █████/2022 tarih ve E:████████, K:█████████ sayılı kararımızın █████/2017 tarih ve 7516-4 sayılı Kurul kararının iptaline ilişkin kısmının ortadan kalkacağı, dava konusu 11596 sayılı Kurul kararının yegane dayanağının █████/2022 tarih ve E:████████, K:█████████ sayılı iptal kararı olduğu, söz konusu iptal kararının feragate bağlı olarak ortadan kalkması nedeniyle dava konusu Kurul kararının da ortadan kalkmış olacağı iddia edilmektedir.Bu bağlamda uyuşmazlık, düzenleyici işlem niteliğindeki Kurul kararının iptal edilmesi sonrasında Mahkeme kararındaki gerekçelere uygun olarak tesis edilen yeni Kurul kararının önceki Kurul kararına ilişkin davanın feragat nedeniyle KVYO kararı ile sonuçlanmasına bağlı olarak hukuka aykırı hale gelip gelmeyeceği ve iptal kararı öncesindeki Kurul kararının geçerlilik kazanıp kazanmayacağı noktasında toplanmaktadır.Sözlük anlamı ile "düzenli hale koymak, düzen vermek, tanzim ve tertip etmek" olarak tanımlanan "düzenleme", kamu hukukunda kural koyma ile eş anlamlıdır. Kural ise; sürekli, soyut, nesnel, genel (kişilik dışı) durumları belirleyen ve gösteren norm olarak tanımlanmaktadır. (ÖZAY İl Han, Günışığında Yönetim, 2017, İstanbul, s. 426) İdare, Anayasa ve kanunlardan aldığı yetki ile kural koyma (düzenleme yapma) yetkisine sahiptir. "Kural işlemler" (ya da diğer adıyla genel düzenleyici işlemler), üst hukuk kurallarına uygun olarak hukuk düzenine yeni kural getiren ya da mevcut bir kuralı değiştiren veya kaldıran tek yanlı idari işlemlerdir. Düzenleme yetkisini kullanarak yönetmelik, tebliğ, genelge gibi genel düzenleyici işlemleri yapan idarenin bir işleminin düzenleyici nitelik taşıdığının kabul edilebilmesi için, söz konusu işlemin sürekli, soyut, nesnel, genel durumları belirleyen ve gösteren hükümler içermesi, başka bir anlatımla, belirtilen nitelikte kurallar getirmiş olması gerekmektedir.Davalı idare tarafından davacının iddialarına yönelik olarak, Dairemizin █████/2022 tarih ve E:████████, K:█████████ sayılı kararının gereğinin yerine getirilmesini teminen işlem tesis edilirken Dairemizin konuyla ilgili istikrar kazanmış diğer kararlarının gerekçelerinin de göz önünde bulundurulduğu, bu davalarda TORETOSAF değerinin ait olduğu yıllar farklı olmakla birlikte iptal kararlarının gerekçesinin aynı yönde olduğu ve değerin tespitinde on iki aylık gerçekleşen verilerin kullanılması gerektiğinin belirtildiği, dava konusu işlemin de bu çerçevede tesis edildiği, bu bakımdan dava konusu işlemin tesis edilmesinin sebeplerinden birinin Dairemizin █████/2022 tarih ve E:████████, K:█████████ sayılı kararı olduğu, ancak dava konusu Kurul kararının tesis edilmesinin tek sebebinin bu karar olmadığı ve Dairemizin konuyla ilgili diğer kararlarında yer alan istikrar kazanmış gerekçenin de dikkate alınması suretiyle TORETOSAF'ın yeniden hesaplanmasının uygun görüldüğü ifade edilmiştir.Uyuşmazlık bu yönüyle ele alındığında, düzenleyici işlem niteliğindeki dava konusu işlemin tesis edilme sebebinin yalnızca Dairemizin █████/2022 tarih ve E:████████, K:█████████ sayılı kararı olmadığı, idarenin serbest iradesiyle farklı gerekçelere de dayandığı ve salt Dairemizin iptal kararı ile bağlı kalmayarak konuyla ilgili diğer kararlarımızdaki istikrar kazanmış gerekçeye de dayanarak dava konusu işlemi tesis ettiği, diğer yandan, elektrik piyasası faaliyetlerinin, arz güvenliğini ve kamu hizmeti gerekliliklerini sağlayacak bir uyum içinde yürütülmesini düzenlemek ve denetlemekle görevli Kurum'un, tahminlerine esas verilerde piyasanın işleyişini etkileyebilecek birtakım hususları fark etmesi durumunda hatalı hesaplamasını kendiliğinden her zaman düzeltebileceğinin de açık olduğu, bu çerçevede davacının feragatine bağlı olarak önceki 2017 TORETOSAF değerine ilişkin █████/2017 tarih ve 7516-4 sayılı Kurul kararına karşı açılan davanın feragat nedeniyle KVYO kararı ile sonuçlanmasının iptal kararı sonrasında tesis edilen 2017 yılı TORETOSAF değerinin belirlenmesine ilişkin düzenleyici işlem niteliğindeki dava konusu Kurul kararını doğrudan hukuka aykırı hale getirmeyeceği ve davacının bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, █████/2017 tarih ve 7516-4 sayılı Kurul kararına karşı açılan davanın feragat nedeniyle KVYO ile sonuçlanıp kesinleşmesi sonrasında 2017 yılı TORETOSAF'ına ilişkin olarak aynı anda yürürlükte bulunan iki ayrı düzenleyici işlemin mevcut olmasının mümkün olmadığı da gözetilerek Dairemizin █████/2025 tarihli ara kararı ile "Uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için davalı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan, █████/2017 tarih ve 7516-4 sayılı Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, yargılama süreci neticesinde Dairemizce anılan karar yönünden feragat nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi üzerine, K1 değerine esas 2017 yılı TORETOSAF'a ilişkin olarak yeni bir işlem tesis edilip edilmediğinin (█████/2023 tarih ve 11596 sayılı Kurul kararının yürürlükte olup olmadığının) sorulmasına, buna ilişkin bilgi ve belgeye dayalı açıklama yapılmasının istenilmesine" karar verilmiş; davalı EPDK tarafından sunulan ara kararı cevabında, "Halen yürürlükte olan 11596 sayılı Kurul kararlarıyla yeniden hesaplanan 2017 yılı TORETOSAF değeri ilgili yıl ortalama toptan satış fiyatını karşılamakta olduğundan anılan karara yönelik yeni bir işlem tesis edilmemiştir.” şeklinde açıklamada bulunulmuştur. Söz konusu açıklamayla davalı EPDK tarafından 2017 yılı TORETOSAF'ına ilişkin olarak dava konusu Kurul kararıyla yapılan hesaplamanın konuyla ilgili yargı kararlarına uygun olması nedeniyle 2017 yılı TORETOSAF'ının bu çerçevede belirlenmesi konusundaki iradesinin halen geçerli olduğu teyit edilmiş, başka bir deyişle davalı EPDK yargılama süreci sonunda █████/2017 tarih ve 7516-4 sayılı Kurul kararına yönelik iptal kararı ortadan kalkmış olmasına rağmen 2017 yılı TORETOSAF'ın belirlenmesine ilişkin dava konusu Kurul kararının düzenleyici işlem niteliğinde olduğunu, aynı hususa ilişkin olarak iki ayrı düzenleyici işlemin aynı anda yürürlükte olamayacağını ve dava konusu Kurul kararının yayınlandığı tarihten sonra davacı dışındaki kullanıcılara da uygulanmış olabileceğini gözeterek dava konusu Kurul kararı ile belirlenen 2017 yılı TORETOSAF değerinin geçerliliğini koruduğunu ifade etmiştir.Bu durumda, dava konusu Kurul kararı ile belirlenen 2017 yılı TORETOSAF'ın, konuyla ilgili olarak Dairemizin vermiş olduğu kararlar ve ilgili mevzuat çerçevesinde 2017 yılı Ocak-Aralık verilerine dayalı olarak hesaplandığı, bu bakımdan yapılan hesaplamanın hukuka uygun olduğu, davalı idarenin dava konusu işlemin tesis edilmesinin tek sebebinin █████/2022 tarih ve E:████████, K:█████████ sayılı iptal kararımız olmadığı yönündeki açık beyanı dikkate alındığında davacının söz konusu davadan feragat etmiş olmasının tek başına dava konusu işlemi hukuka aykırı hale getirmeyeceği, davalı idarenin belirli bir yıla ilişkin TORETOSAF değerinin belirlenmesine yönelik düzenleyici işlem niteliğindeki Kurul kararını ilgili mevzuatına uygun olarak her zaman düzeltebileceğinin/değiştirebileceğinin ve yeni bir işlem tesis edebileceğinin açık olduğu, bu kapsamda her ne kadar feragata ilişkin kararın kesinleşmesi sonrasında yeni bir işlem tesis edilmemiş ise de davalı EPDK tarafından 2017 yılı TORETOSAF değerinin dava konusu Kurul kararı ile belirlenen değer olduğu ve uygulamanın bu karara göre yapılacağı yönündeki iradenin ortaya konulduğu, aynı konuya ilişkin aynı anda yürürlükte bulunan iki ayrı düzenleyici işlemin mevcut olmasının mümkün olmadığı dikkate alındığında bu iradenin hukuki güvenlik ve belirlilik ilkelerine uygun olacağı, aksi bir yorumun konuyla ilgili istikrarlı yargı kararlarına uygun olarak tesis edilerek ilan edilen düzenleyici işlem niteliğindeki bir Kurul kararı yerine buna aykırı bir biçimde belirlenen Kurul kararının uygulanmasına sebep olacağı, bu durumun ise kamu yararının ve hukuk devleti ilkesinin gereği olarak idarenin faaliyetlerinde hukuka uygunluğun sağlanması amacıyla bağdaşmayacağı dikkate alındığında, dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.█████/2023 tarih ve 3184769 sayılı işlem yönünden yapılan inceleme:Davalı DSİ Genel Müdürlüğünün █████/2023 tarih ve 3184769 sayılı işlemiyle, önceki TORETOSAF değerleri iptal edildiğinden, EPDK tarafından yeniden belirlenen 2017 ve 2018 TORETOSAF değerleri dikkate alınarak daha önce hesaplanarak tahakkuk ettirilen 2017 ve 2018 yılı hidroelektrik kaynak katkı paylarına yönelik yeniden bir hesaplama yapılmış, yapılan hesaplama neticesinde 2017 yılı kaynak katkı payı tahakkuku için davacı lehine 489.631,49-TL iade oluştuğu, 2018 yılı kaynak katkı payı tahakkuku için ise 6.163.431,44-TL borç oluştuğu, lehe ve aleyhe oluşan tutarlar mahsuplaşıldığında █████/2023 tarihi itibarıyla davacının 2017 ve 2018 yılları için yasal faiz dahil 7.760.396,33-TL tutarında hidroelektrik kaynak katkı payı borcu bulunduğu belirtilerek söz konusu tutarın ödenmesi istenilmiştir.Davacı tarafından, 2017 ve 2018 yılı TORETOSAF'a ilişkin Kurul kararlarının hukuka aykırı olduğunun tespiti halinde bu karara dayanılarak yapılan ilave hidroelektrik kaynak katkı payı fark tahakkuku işleminin de hukuka aykırı hale geleceğini iddia edilmiştir. 2017 ve 2018 yılı TORETOSAF'a ilişkin Kurul kararları yukarıda aktarılan gerekçeyle hukuka uygun bulunduğundan, dava konusu DSİ işleminin hukuki değerlendirmesinin ayrıca yapılması gerekmektedir. 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun "Hidrolik kaynaklara başvuruların değerlendirilmesi" başlıklı 29. maddesinde yer verilen, DSİ'ye ödenmesi gereken hidroelektrik katkı payına dair "Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar DSİ’nin bağlı olduğu bakanlık tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir." kuralı uyarınca, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın anılan kanun maddesi ile kendisine verilen yetkiyi Elektrik Piyasasında Üretim Faaliyetinde Bulunmak Üzere Su Kullanım Hakkı Anlaşması İmzalanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'i yayımlayarak kullandığı ve bu Yönetmelikte DSİ'ye her yıl ödenmesi gereken hidroelektrik kaynak katkı payının güncellenmesinin öngörüldüğü anlaşılmaktadır.Kaynak katkı payının güncellenmesinin sebebi elektrik piyasasında gerçekleşen fiyatlar üzerinden gelir elde eden şirketin ödeyeceği hidroelektrik kaynak katkı payının da bu fiyatlar uyarınca güncelleme yapılarak belirlenmesidir. Davacı ile DSİ arasında imzalanan SHKA'da davacı şirketin, kWh başına 6,05 kuruş katkı payı ödeyeceği, bu katkı payının K güncelleştirme katsayısı ile güncelleneceği, K katsayısının K=K1/K2 olarak hesaplanacağı, K1 değerinin ödemeye esas üretim yılındaki TORETOSAF değeri olduğu, K2 değerinin ise teklif yılındaki TORETOSAF değeri olduğu kurala bağlanmıştır.Bu kapsamda, ilgili yıl hidroelektrik kaynak katkı payının belirtilen hususlar çerçevesinde her dönem güncellenerek yeniden hesaplanması gerektiği açık ise de dava konusu DSİ Genel Müdürlüğü işlemi ile mutat bir dönemsel hesaplamadan farklı olarak yargılama süreci sonunda yeniden belirlenen TORETOSAF değerleri kapsamında daha önce tahakkuku tamamlanmış 2017 ve 2018 yıllarına ilişkin olarak geçmişe dönük yeni bir tahakkuk yapıldığından, 2017 ve 2018 TORETOSAF'ına ilişkin Kurul kararına karşı açılan dava sürecinde 2017 ve 2018 yılları TORETOSAF'ının yeniden belirlenmesi üzerine davacıya ilave yükümlülük getirecek biçimde geçmişe dönük olarak yeni bir tahakkuk yapılıp yapılamayacağının irdelenmesi gerekmektedir.Hukuki güvenlik ilkesinin bir unsuru olan idari tasarrufların makable şamil olmaması (geçmişe etkili olmaması) ilkesi, müesses vaziyetlerle müktesep hakları korumak ve hukuki münasebetlerde istikrar sağlamak ihtiyaç ve zaruretinden doğmuş sosyal bir hayat kaidesidir. (DURAN Lütfi, İdare Hukuku Meseleleri, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayını, 1964, s. 403).İdari işlemin geriye yürümemesi prensibi, genel hatları ile yapıldıkları zaman yürürlükte olan hukuk kurallarına uygun olarak yapılmış işlemleri ve yaratılmış hukuki durumları daha sonra yapılacak işlemlerle tartışmalı yapmanın hukuktan beklenen güvenlikle bağdaşmaması ve zaman itibarıyla yetki prensibini çiğnememek fikirlerine dayanmaktadır. (aktaran TAN Turgut, İdari İşlemin Geri Alınması, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları, 1970, s. 58).İdari işlem ve kararların gerek geri alınması gerekse kaldırılması konusunda en başta göz önünde tutulan esas, bunların doğurduğu birel ve özgül sonuçların değişmezliğidir. Hukukun genel ilkelerinden olan bu kural, hukuki güven ve kararlılık gereğine dayanmakta, işlem ve kararların bireyler lehine meydana getirdiği durumlara riayeti zorunlu kılmaktadır. (DURAN Lütfi, İdare Hukuku Ders Notları, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayını, 1982, s. 421-422). Olayda, davacı şirketin 2017 yılı için ödeyeceği hidroelektrik kaynak katkı payı ilk olarak █████/2017 tarih ve 7516-4 sayılı Kurul kararı ile belirlenen K1 değerine esas 2017 yılı TORETOSAF değeri de kullanılarak 31.412.771,83-TL, 2018 yılı için ödeyeceği hidroelektrik kaynak katkı payı tutarı ise ise █████/2018 tarih ve 8252-9 sayılı Kurul kararı ile belirlenen K1 değerine esas 2018 yılı TORETOSAF değeri de kullanılarak 39.333.884,61-TL olarak hesaplanarak tahakkuk ettirilmiş ve ilgili dönemde davacıya tebliğ edilmiş, 2017 ve 2018 yılı TORETOSAF'larının yargılama süreci sonrasında yeniden belirlenmesi üzerine davacı şirketin 2017 ve 2018 yılı hidroelektrik kaynak katkı payı tutarları yeni TORETOSAF'lara göre yeniden hesaplanmış, 2017 yılı anaparasında davacı lehine azalış, 2018 yılı anaparasında ise davacı lehine artış oluşmuş, bulunan fark tutarlar █████/2023 tarihine göre yasal faiz uygulanarak güncellenmiş ve toplam borç/alacak durumu dikkate alınarak davacıya ilave 7.760.396,33-TL borç tahakkuku yapılmıştır. Davalı DSİ Genel Müdürlüğünün yeniden hesaplama yapmasına dayanak teşkil eden █████/2023 tarih ve 11596, 11597 sayılı Kurul kararları █████/2023 tarih ve 32087 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olup söz konusu kararlar Dairemizce hukuka uygun bulunmuştur. Bu kapsamda söz konusu kararların yürürlüğe girdiği tarihten sonra 2017 ve 2018 yılı TORETOSAF değerleri kullanılarak yapılacak hesaplamalarda anılan kararlardaki değerlerin kullanılacağı tabiidir. Bununla birlikte █████/2023 tarih ve 11596, 11597 sayılı Kurul kararlarının █████/2023 tarihinden önce tamamlanmış hesaplama ve tahakkuk işlemlerini değiştirecek şekilde yeniden uygulanması yukarıda aktarılan idari işlemlerin geçmişe etkili olmaması/geriye yürümemesi ilkesine aykırılık teşkil edecek ve SHKA anlaşmasının tarafı olan tesis sahiplerine ilave yükümlülükler getirilmesine sebep olabilecektir. Bu durumda, her ne kadar dava konusu ek tahakkuk işleminin dayanağını teşkil ettiği belirtilen Kurul kararları Dairemizce hukuk uygun bulunmuş ise de, düzenleyici işlem niteliğindeki söz konusu kararların idari işlemlerin geçmişe etkili olmaması/geriye yürümemesi ilkesi gereği Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihten sonraki hesaplamalar için kullanılması gerektiği, bu doğrultuda söz konusu kararların ileriye dönük olarak uygulanması ve herhangi bir fark hesabı yapılmaması gerekirken dava konusu işlemde olduğu gibi geçmişe dönük olarak yeniden hesaplama ve tahakkuk yapılmasının anılan ilkeye aykırılık teşkil edeceği, aksi bir yorumun davacının dava açmadan önceki durumdan daha kötü bir duruma düşmesine ve dava açmakla elde etmeyi hedeflediği amacın gerçekleşmemesine (önceki davasından feragat ettiği de gözetildiğinde) sebep olabileceği, bu durumun ise hak arama hürriyetine aykırılık teşkil edeceği dikkate alındığında, davacı lehine oluşan durumların yok sayılması sonucunu doğuracak şekilde ilave tahakkuk yapılmasına yönelik olarak tesis edilen dava konusu DSİ Genel Müdürlüğü işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.KARAR SONUCU :Açıklanan nedenlerle;1. █████/2023 tarih ve 11596 sayılı Kurul kararı yönünden DAVANIN REDDİNE, oybirliğiyle,2. ...... tarih ve ... sayılı işlemin İPTALİNE, oyçokluğuyla,3. Dava kısmen iptal, kısmen ret kararı ile sonuçlandığından, ayrıntısı aşağıda gösterilen ve davacı tarafından sarf olunan toplam......-TL yargılama giderinden tarafların haklılık oranına göre takdiren belirlenen...-TL'nin davalı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünden alınarak davacıya verilmesine, kalan ...-TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,4. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna;...-TL vekalet ücretinin ise davalı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünden alınarak davacıya verilmesine,5. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, █████/2025 tarihinde karar verildi.(X) KARŞI OY :... tarih ve ... sayılı işlem yönünden yapılan inceleme:Davalı DSİ Genel Müdürlüğünün... tarih ve ... sayılı işlemi ile yeniden belirlenen 2017 ve 2018 TORETOSAF değerleri kapsamında yapılan hesaplama neticesinde 2017 yılı kaynak katkı payı tahakkuku için davacı lehine 489.631,49-TL iade oluştuğu, 2018 yılı kaynak katkı payı tahakkuku için ise 6.163.431,44-TL borç oluştuğu, lehe ve aleyhe oluşan tutarlar dikkate alındığında █████/2023 tarihi itibarıyla davacının yasal faiz dahil 7.760.396,33-TL tutarında kaynak katkı payı borcu bulunduğu belirtilerek söz konusu tutarın ödenmesi istenilmiştir.Dairemiz tarafından 2017 ve 2018 yılı TORETOSAF değerlerinin yeniden belirlenmesine ilişkin Kurul kararları hukuka uygun bulunduğundan, söz konusu değerler esas alınarak davalı DSİ Genel Müdürlüğü tarafından bağlı yetki çerçevesinde tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığından, bu kısım yönünden de davanın reddine karar verilmesi gerektiği görüşüyle kararın bu kısmına katılmıyorum.