kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın tescili davasında idarenin bedel yüksekliği ile faiz itirazları.

Kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın tescili davasında idarenin bedel yüksekliği ile faiz itirazları.

Özet: Kamulaştıran idare tarafından açılan kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasında, ilk derece mahkemesinin uzlaşanlar dışındaki davalılar lehine kamulaştırma bedeline hükmetmesi ve tescile karar vermesi üzerine, idarenin tespit edilen bedelin yüksekliği, faiz ve vekalet ücreti talepleriyle yaptığı istinaf başvurusu, bölge adliye mahkemesince taşınmazın net gelir metoduyla değerlemesi, ağaç bedelleri ve kalan alan değer düşüklüğü analizleri doğru bulunarak esastan reddedilmiş, dava temyiz incelemesi safhasındadır.

5. Hukuk Dairesi ██████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI : █████████ Esas, █████████ Karar

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/8 Esas, ████████ Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili ve yol olarak tapudan terkini istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davacı idare ile uzlaşan davalılar yönünden karar verilmesine yer olmadığına, diğer davalılar yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Sakarya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 65 parsel (yeni ... Mahallesi 1 01... ve 415 parseller) sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini, yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı idare ile uzlaşan davalılar yönünden karar verilmesine yer olmadığına, diğer davalılar yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; tespit edilen bedelin yüksek olduğunu, faize hükmedilmemesi gerektiğin ve idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaz bakımından 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net gelir metodu esas alınarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmediği, yine üzerinde bulunan muhdesat niteliğinde ağaçlara 2018 yılı maktu ağaç cetvelinde gösterilen değerlere göre daha düşük muhdesat bedeli belirlenmiş ise de bu durumun istinaf eden davacı idarenin lehine olduğu, yine dava konusu taşınmazın kamulaştırmadan arta kalan alanın yüzölçümü, geometrik şekli ve imar durumuna arta kalan alanda değer düşüklüğü oluşmayacağına ilişkin bilirkişi tespitinin istinaf edenin sıfatına göre yerinde olduğu anlaşılmakla, mülkiyet kamulaştırmasına konu yerin kamulaştırma bedelinin tespit edilmesinde ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek davalı tarafa hükmün kesinleşmesi beklenmeden ödenmesine ve tespit edilen tapu maliki ...'nun hissesine düşen bedele davanın açılış tarihinden itibaren dördüncü ayın bitiminden ikinci karar tarihine kadar yasal faiz işletilmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiş olup dava konusu 65 parsel sayılı taşınmazın yargılama devam ederken 22/a çalışması ile yüzölçümü 21.260,00 m² iken 23.516,45 m² olmuş ve ayrıca uzlaşma neticesinde 1 01... ve 1 01... parsel olarak ifraz edilmiş, Mahkemece vefat etmesi nedeniyle uzlaşma sağlanamayan tapu maliki ...'nun 1/16 hissesinin isabet eden kamulaştırma bedelinin ifraz sonrası kamulaştırılan alana denk gelen 1 01... parselin yüzölçüm miktarı üzerinden hesaplama yapılması doğru olup her ne kadar 22/a çalışması ve uzlaşma nedeniyle yapılan ifraz çalışmaları öncesinde kök parsel olan 65 parselde bulunan 171 adet kavak, 75 adet fındık ağacının 414 parselde kalan kısmının da hesaplanarak vefat eden tapu maliki ...'nun hissesine isabet eden kamulaştırma bedeline eklenmesi gerekmekte ise de istinaf edenin sıfatına göre bu husus eleştirilmekle yetinilerek davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir

2. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

02.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.