konya asliye ticaret mahkemesinden trafik sigortası kaynaklı araç değer kaybı talepli davada kusur oranı tespiti ve tazminat uyuşmazlığına dair gerekçeli karar.

Konya Asliye Ticaret Mahkemesinden trafik sigortası kaynaklı araç değer kaybı talepli davada kusur oranı tespiti ve tazminat uyuşmazlığına dair gerekçeli karar.

Özet: Bu hukuki belge, bir trafik kazası sonucu oluşan araç değer kaybı tazminatı talebine ilişkin sigorta davasının gelişimini özetlemektedir. Davacı, 30/12/2022 tarihinde meydana gelen kazada aracının değer kaybına uğradığını ve kusursuz olduğunu belirterek, zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında davalı sigorta şirketinden 18.715,07 TL değer kaybı tazminatı ile faizini talep etmiştir. Davalı sigorta şirketi ise, davanın zamanaşımına uğradığını, yetkisizliği, yapılan ödemelerle sorumluluğunun kalmadığını ve talep edilen miktarın fahiş olduğunu savunmuştur. Yargılama sürecinde alınan bilirkişi raporunda, kaza anında diğer araç sürücüsünün geçiş önceliği ihlali nedeniyle %75 oranında asli kusurlu, davacı aracın sürücüsünün ise kavşaklarda hızını azaltmama nedeniyle %25 oranında tali kusurlu olduğu belirlenmiştir. Bu tespitler, davanın kusur ve tazminat miktarının belirlenmesinde temel oluşturmuştur.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

T.C.

KONYA "TÜRK MİLLETİ ADINA"

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO:

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ :

KARAR TARİHİ :

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

Davacı vekili █████/2024 tarihli dilekçesiyle; █████/2022 Tarihinde Sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracıyla müvekkili ... idaresindeki ... plakalı aracın ön kısmından çarpması sonucu maddi hasar meydana getirdiğini, kazadan sonra düzenlenen Kaza Tespit Tutanağının Detayında ve eksper ... Sigorta hizmetlerinin hazırlamış olduğu raporda da müvekkilinin kusursuz, ... plakalı araç sürücü ... ise tam kusurlu olduğunun tespit edildiğini, müvekkilinin aracında hasar kaydı sebebiyle ikinci el piyasa rayiç değerinde ciddi bir düşüş yaşanacağının kaçınılmaz olduğunu, davalı sigorta şirketinin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluk oranında zorunlu sigorta limitine kadar sorumluluğunun bulunduğunu, yapılan arabuluculuk görüşmelerinde bir anlaşma sağlanamadığını, açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla HMK 107 kapsamında belirsiz alacak şimdilik 100,00 TL Tutarındaki araç değer kaybı tazminatının sigortaya başvuru tarihi olan █████/2023 Tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve ücreti vekâlet ücretinin davalı tarafından üzerine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davacı vekili █████/2025 tarihli değer arttırım dilekçesiyle; Dava dilekçesinde 100 TL olarak talep ettikleri değer kaybı bedelini 18.715,07 TL'ye yükselttiklerini, talep artırım dilekçelerinin kabulü ile Bakiye Değer Kaybı Tazminatı olan 18.715,07 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile birlikte taraflarına ödenmesine, yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Sigorta şirketi vekili █████/2025 tarihli cevap dilekçesiyle; Dava konusu taleplerin zamanaşımına uğradığından haksız davanın reddini talep ettiklerini, mahkemenin yetkisiz olması nedeniyle haksız davanın usulden reddinin gerektiğini, müvekkili şirket tarafından dava konusu kaza nedeniyle ödemeler yapıldığından davacının başkaca hak ve alacağının kalmadığından sigorta şirketinin başkaca sorumluluğunun kalmadığını, ödemenin faiziyle birlikte tenzil edilmesinin gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemek ile birlikte; kusur oranının tespiti bakımından dosyanın adli tıp trafik ihtisas dairesine gönderilmesinin gerektiğini, her halükarda müvekkili şirketin ancak ZMMS genel şartlarında öngörülen şekilde belirlenecek gerçek zarar miktarından sorumlu tutulabileceğini, başvuran tarafından ileri sürülen tazminat miktarının kabul edilebilir olmadığını ve başvuru konusu taleplerin kabul edilemeyeceğini, mahkeme aksi kanaatte ise sbm müzekkere yazılarak söz konusu aracın daha önce kazaya karışıp karışmadığının araştırılması gerektiğini, müvekkili şirketin eksper ücreti bakımından sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkili şirketin başvuru konusu aracı ticari bir araç olmadığından karşı tarafın Ticari / Temerrüt / Avans Faizi talep etmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, açıklanan nedenlerle usule yönelik itirazlarının karara bağlanmasına, haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama gideri ve ücreti vekâletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;

Dava, "Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)" davasıdır.

Mahkememizce Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğüne, ... Sigorta A.Ş.ne müzekkereler yazılmış, gelen yazı cevapları incelenmek suretiyle dosyamız arasına konulmuştur.

Tarafların yüzdesel kusur durumunun tespiti için dosya alanında uzman bilirkişilere tevdi edilmiş, bilirkişi heyetince düzenlenen █████/2025 tarihli raporda özetle; Kural ihlali yönünden; ... plakalı kamyonet sürücüsü... 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Trafik Kazalarında Sürücü Kusurlarının Tespiti Ve Asli Kusur Sayılan Haller başlığı altındaki 84. maddesinin h bendinde belirtilen “Araç sürücüleri trafik kazalarında; kavşaklarda geçiş önceliğine uymama halinde asli kusurlu sayılırlar.” kuralı ihlal ettiğinden %75 oranında asli kusurlu olduğu, ... plakalı otomobil sürücüsü ... ise aynı kanunda yer alan ve Diğer Kusurlar’dan sayılan 52. maddesinin a bendinde belirtilen “Sürücüler, kavşaklara yaklaşırken aracın hızını azaltmak zorundadırlar.” kuralı ihlal ettiğinden % 25 oranında tali kusurlu olduğu, ... plakalı aracın değer kaybı bedeli bakiye miktarının 18.715,07 TL olduğu kanaatine varılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen trafik kazasında, zarar görenlerin zararından, 6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesi uyarınca araç sürücüsü, 2918 sayılı KTK'nın 85. Maddesi uyarınca araç işleteni ve şartları varsa teşebbüs sahibi ve 2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesi uyarınca sigortacı müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Trafik kazası nedeniyle zarara uğradığını iddia eden hak sahipleri tarafından açılan tazminat davalarında ispat yükü 6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesi uyarınca zarar gören üzerinde olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmek zorundadır.

Yine bu tür davalarda 2918 sayılı KTK'nın 97. Maddesi uyarınca, zarar görenin dava açmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuru yapması gerekmekte olup bu husus sonradan giderilmesi de mümkün olmayan dava şartlarındandır. Ayrıca yazılı başvurudan hemen sonra dava açılması mümkün olmayıp 15 günlük sürenin dolmasından sonra dava açılabilecektir. Sigortacı kendisine yapılan yazılı başvuruya karşı 15 gün içinde cevap vermek ve 2918 sayılı KTK'nın 99. Maddesine göre 8 iş günü içinde de tazminatı ödemek zorundadır. Sekiz iş günü içinde sorumlu olduğu tazminatı ödemeyen sigortacı 9. Gün itibariyle temerrüde düşecektir.

Hak sahipleri tarafından talep edilebilecek tazminatlar ise 2918 sayılı KTK'nın 90. Maddesi uyarınca 2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'nın haksız fiile ilişkin hükümleri uygulanacaktır.

Somut olayda davacı, davaya konu trafik kazası neticesinde aracının hasara uğradığını iddia ederek değer kaybı tazmini isteminde bulunmuştur.

2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'da araç değer kaybı tutarının ve mahrumiyet zararının ne şekilde belirleneceği konusunda bir düzenleme bulunmadığından bu boşluğun da içtihatlarla doldurulması gerekmektedir.

Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre araçta oluşan değer kaybı tutarının, aracın modeli, yaşı, hasarın ağırlığı, boyanmış olan yerler ve hasarlı bölgelerin özelliği nazara alınıp, aracın kaza öncesi ikinci el piyasa rayiç değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekmektedir. Nitekim Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında da bu husus vurgulanmıştır.

Davacılar tarafından, Mahkememizdeki bu dava öncesi arabulucuya başvurulmuş ve arabuluculuk bürosu tarafından █████/2024 tarihli arabuluculuk anlaşmazlık son tutanağı düzenlenmiş ise de;

2918 s. KTK'nin 97. maddesine göre, "zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir."

6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-18. maddesine göre de, "özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz."

Yargıtay . HD’nin █████/2021 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadında da açıklandığı üzere, "Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise, özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz." (Benzer mahiyette Yargıtay . HD’nin █████/2024 gün ve ... E. ... K. Sayılı ilamı)

Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması, davalı sürücünün ise zorunlu arabuluculuk uygulamasına tabi olmaması nedeniyle, █████/2024 tarihli arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.

6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceği, bu giderlerin sadece davacı sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmıştır.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu trafik kazasının oluşmasında davalı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı araç sürücüsü ... %75 oranında kusurlu olduğu, kaza neticesinde davacıya ait araçta 30.000 TL tutarında değer kaybı zararı oluştuğu, sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme düşüldüğünde ve kusur oranı indirildiğinde, davacının değer kaybı yönünden bakiye alacağın 18.715,07 TL olduğu, değer kaybı kaynaklı zarardan davalının müteselsilen sorumlu olduğu, kazanın Konya İlinde gerçekleşmesi nedeniyle mahkememizin yetkili mahkeme olduğu, dava ve değer artırım tarihi itibariyle zaman aşımı süresinin dolmadığı sonucuna varıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;

1-Davanın KABULÜ ile; █████/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybı nedeniyle 18.715,07 TL maddi tazminatın (davalı sigorta şirketlerinin olay tarihi itibariyle geçerli olan kaza başına teminat klozu limiti ile sınırlı olarak), davalı ... Sigorta Şirketinden █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,

2-Karar tarihi itibariyle (ve dava değerinin 18.715,07 TL. olduğunun kabulü ile) alınması gereken 1.278,42 TL. nispi karar ve ilam harcından, ıslah harcı dahil peşin alınan 1.043 TL. harcın mahsubu ile kalan 235,42 TL. harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE gelir kaydına,

3-Davacı tarafından yapılan peşin harç ve ıslah harcı dahil 1.043 TL. yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL. Başvuru harcı gideri, 8.000 TL. Bilirkişi ücreti gideri, 95 TL. Posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 8.522,60 TL. Yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

6-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca (dava değerinin 18.715,07 TL. olduğunun kabulü ile) davacı vekilleri için 18.715,07 TL. nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7- Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 3.600 TL. yargılama giderinin, davacıdan alınarak HAZİNEYE gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,

8-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın, 6100 s. HMK'nın 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde ve re'sen davacıya iadesine,

Dair; davalı taraf yönünden miktar itibariyle kesin olmak üzere, davacı yönünden, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.█████/2026

Katip Hakim