konya asliye ticaret mahkemesinde haksız fiilden kaynaklanan trafik kazası sonrası araç değer kaybı tazminatı talebi ve sigorta şirketi sorumluluğunun değerlendirilmesi

Konya Asliye Ticaret Mahkemesinde Haksız Fiilden Kaynaklanan Trafik Kazası Sonrası Araç Değer Kaybı Tazminatı Talebi ve Sigorta Şirketi Sorumluluğunun Değerlendirilmesi

Özet: Bu hukuki evrak, bir şirketin, trafik kazasında sigortalı aracın tam kusurlu olması nedeniyle kendi aracında meydana gelen 40.000 TL değer kaybı ile faiz ve yargılama giderlerinin davalı sigorta şirketinden tahsilini talep ettiği bir tazminat davasını ele almaktadır; davalı sigorta şirketi ise hasar bedelini daha önce ödediğini, zamanaşımı itirazında bulunduğunu ve değer kaybı hesaplaması ile faiz talebine karşı çıkarak, tarafların kusur oranları ile araçtaki değer kaybının uzman bilirkişi aracılığıyla yeniden tespit edilmesini istemiş, mahkeme de tarafların kusur durumunun tespiti için delil toplamaya devam etmektedir.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

T.C.

KONYA "TÜRK MİLLETİ ADINA"

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO:

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLLERİ :

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ :

KARAR TARİHİ :

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

Davacı vekili █████/2024 tarihli dilekçesiyle; Müvekkili şirket adına kayıtlı ... plakalı aracın █████/2024 tarihinde Konya ilinde meydana gelen ve ... plakalı araç sürücüsünün asli ve tam kusuru ile sebebiyet vermiş olduğu trafik kazasında hasara uğradığını, meydana gelen kazada müvekkili şirkete ait araç sürücüsünün ise herhangi bir kusurunun bulunmadığını, kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın kaza tarihinde davalı sigorta şirketinde sigortalı olduğunu, sigorta şirketinin müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybı tazminat bedellerinden sorumlu olduğunu, dava şartı zorunlu arabuluculuk görüşmelerinden de anlaşma sağlanamadığını, müvekkiline ait araçta hasar bedelinin en az 48.618,35-TL olduğunun tespit edildiğini, müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybı zararının tespiti ve davalı sigorta şirketinden tahsilini talep etme gereğinin hasıl olduğunu, açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak, haklı davalarının kabulü ile, █████/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazasında müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybının HMK 107. Madde gereğince yargılama ile tespit edilmesini ve şimdilik 100,00-TL değer kaybı bedeli olmak üzere toplam 100,00-TL'nin kaza tarihi itibari ile işleyecek avans faiziyle birlikte (sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olarak temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile) davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davacı vekili █████/2026 tarihli değer arttırım dilekçesiyle; Dava dilekçesinde 100 TL olarak talep ettikleri değer kaybı bedelini 40.000 TL'ye yükselttiklerini, fazlaya ilişkin sakları saklı kalmak kaydıyla davalarının kabulüne, 40.000,00-TL değer kaybı bedelinin kaza tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsili ile (sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olarak temerrüt tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile) davacı müvekkiline ödenmesine, ekspertiz ücreti, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Sigorta şirketi vekili █████/2025 tarihli cevap dilekçesiyle; İşbu davanın ilgili mevzuat gereği zamanaşımına uğradığını, davacı aracının uğradığı hasar bedelinin müvekkili şirket tarafından ödenmekle, ilgili poliçe kapsamında gerçek zararın karşılandığını, alınan ekspertiz raporu doğrultusunda 40.515,29 TL hasar miktarı ve 8.103,06 TL KDV olmak üzere toplam 48.618,35 TL'nin davacı hesabına ödendiğini, müvekkili sigorta şirketinin herhangi bir sorumluluğunun kalmadığını, müvekkili şirketin davacıyı mağdur etmemek adına ödeme yapmış olsa da, işbu dava ile bu ödeme ihtilaflı hale getirildiğinden müvekkili şirket sigortalısının kusuru olup olmadığına ilişkin yeni bir inceleme yapılmasını talep ettiklerini, davacı aracının kazadan önce hasarlı olup olmadığının araştırılarak değer kaybı hesabının buna göre yapılmasının gerektiğini, değer kaybı talep edilen aracın, kaza tarihi itibariyle kilometre, aynı aracın daha önce kazası bulunup bulunmadığı hususlarının da dikkate alınması gerektiğini, davacının faiz talebinin de her yönü ile hukuka aykırı olduğunu, açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, müvekkili şirkete yapılan başvuru sonrası davacı aracında oluşan hasar bedeli ödenmek suretiyle gerçek zarar bedeli karşılanmış olduğundan, müvekkil şirketin ilgili poliçe kapsamında sorumluluğunun kalmadığı hususunun değerlendirilmesine ve işbu davanın esastan reddine, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, tarafların kusur oranları ile değer kaybı hesabının tam ve kesin şekilde tespitinin uzman Bilirkişi marifetiyle sağlanmasına ve talep konusu değer kaybı hesabının sigorta genel şartları ekinde yer alan esaslara uygun şekilde yapılmasına, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmemesini talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;

Dava, "Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)" davasıdır.

Mahkememizce Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğüne, ... Sigorta Şirketine, ... Sigorta A.Ş.ne, Konya Trafik Denetleme Müdürlüğüne müzekkereler yazılmış, gelen yazı cevapları incelenmek suretiyle dosyamız arasına konulmuştur.

Tarafların yüzdesel kusur durumunun tespiti için dosya alanında uzman bilirkişilere tevdi edilmiş, bilirkişi heyetince düzenlenen █████/2026 tarihli raporda özetle; Kural ihlali yönünden ... Plakalı Otomobil Sürücüsü ... 'in 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 52. Maddesinin b bendinde belirtilen “Sürücüler, hızlarını kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorundadırlar” kurallarını ihlal ettiğinden %100 oranında asli kusurlu olduğu; ... plakalı otomobil sürücüsü Serdar İncekara'nın kazanın oluşumunda kural ihlalinin olmadığı ve kusurunun bulunmadığı, ... plakalı aracın kaza tarihindeki değer kaybı miktarının 40.000,00 TL olduğu kanaatine varılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen trafik kazasında, zarar görenlerin zararından, 6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesi uyarınca araç sürücüsü, 2918 sayılı KTK'nın 85. Maddesi uyarınca araç işleteni ve şartları varsa teşebbüs sahibi ve 2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesi uyarınca sigortacı müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Trafik kazası nedeniyle zarara uğradığını iddia eden hak sahipleri tarafından açılan tazminat davalarında ispat yükü 6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesi uyarınca zarar gören üzerinde olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmek zorundadır.

Yine bu tür davalarda 2918 sayılı KTK'nın 97. Maddesi uyarınca, zarar görenin dava açmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuru yapması gerekmekte olup bu husus sonradan giderilmesi de mümkün olmayan dava şartlarındandır. Ayrıca yazılı başvurudan hemen sonra dava açılması mümkün olmayıp 15 günlük sürenin dolmasından sonra dava açılabilecektir. Sigortacı kendisine yapılan yazılı başvuruya karşı 15 gün içinde cevap vermek ve 2918 sayılı KTK'nın 99. Maddesine göre 8 iş günü içinde de tazminatı ödemek zorundadır. Sekiz iş günü içinde sorumlu olduğu tazminatı ödemeyen sigortacı 9. Gün itibariyle temerrüde düşecektir.

Hak sahipleri tarafından talep edilebilecek tazminatlar ise 2918 sayılı KTK'nın 90. Maddesi uyarınca 2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'nın haksız fiile ilişkin hükümleri uygulanacaktır.

Somut olayda davacı, davaya konu trafik kazası neticesinde aracının hasara uğradığını iddia ederek değer kaybı tazmini isteminde bulunmuştur.

2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'da araç değer kaybı tutarının ve mahrumiyet zararının ne şekilde belirleneceği konusunda bir düzenleme bulunmadığından bu boşluğun da içtihatlarla doldurulması gerekmektedir.

Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre araçta oluşan değer kaybı tutarının, aracın modeli, yaşı, hasarın ağırlığı, boyanmış olan yerler ve hasarlı bölgelerin özelliği nazara alınıp, aracın kaza öncesi ikinci el piyasa rayiç değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekmektedir. Nitekim Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında da bu husus vurgulanmıştır.

Davacılar tarafından, Mahkememizdeki bu dava öncesi arabulucuya başvurulmuş ve arabuluculuk bürosu tarafından █████/2024 tarihli arabuluculuk anlaşmazlık son tutanağı düzenlenmiş ise de;

2918 s. KTK'nin 97. maddesine göre, "zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir."

6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-18. maddesine göre de, "özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz."

Yargıtay . HD’nin █████/2021 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadında da açıklandığı üzere, "Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise, özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz." (Benzer mahiyette Yargıtay . HD’nin █████/2024 gün ve ... E. ... K. Sayılı ilamı)

Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması, davalı sürücünün ise zorunlu arabuluculuk uygulamasına tabi olmaması nedeniyle, █████/2024 tarihli arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.

6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceği, bu giderlerin sadece davacı sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmıştır.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu trafik kazasının oluşmasında davalı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı araç sürücüsü ... %100 oranında kusurlu olduğu, kaza neticesinde davacıya ait araçta 40.000 TL tutarında değer kaybı zararı oluştuğu, sigorta teminat limiti kapsamında ... Sigorta Anonim Şirketinin değer kaybı kaynaklı zarardan sorumlu olduğu sonucuna varıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;

1-Davacının davasının KABULÜ ile; █████/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybı nedeniyle 40.000 TL maddi tazminatın (davalı sigorta şirketlerinin olay tarihi itibariyle geçerli olan kaza başına teminat klozu limiti ile sınırlı olarak), davalı ... Sigorta Şirketinden █████/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,

2- Karar tarihi itibariyle (ve dava değerinin 40.000 TL. olduğunun kabulü ile) alınması gereken 2.732,40 TL. nispi karar ve ilam harcından, ıslah harcı dahil peşin alınan 1.109,60 TL. harcın mahsubu ile kalan 1.622,80 TL. harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE gelir kaydına,

3-Davacı tarafından yapılan peşin harç ve ıslah harcı dahil 1.109,60 TL. yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL. Başvuru harcı gideri, 7.000 TL. Bilirkişi ücreti gideri, 115 TL. Posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 7.542,60 TL. Yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

6-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca (dava değerinin 40.000 TL. olduğunun kabulü ile) davacı vekilleri için 40.000 TL. nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7- Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 3.600 TL. yargılama giderinin, davacıdan alınarak HAZİNEYE gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,

8-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın, 6100 s. HMK'nın 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde ve re'sen davacıya iadesine,

Dair ; davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2026

Katip Hakim