danıştayda, kamu ihalesinde sunulan yabancı iş hacmi belgelerinin tasdikine dair yönetmelik ve tebliğ maddelerinin apostil sözleşmesine aykırı ek şartlar getirmesi sebebiyle iptali talep ediliyor.

Danıştayda, kamu ihalesinde sunulan yabancı iş hacmi belgelerinin tasdikine dair yönetmelik ve tebliğ maddelerinin apostil sözleşmesine aykırı ek şartlar getirmesi sebebiyle iptali talep ediliyor.

Özet: Davacı şirketler, Malatya-Yoncalı sulama ihalesinde, apostil şerhi taşıyan yabancı resmi belgelerin kabulünde ek doğrulamalar talep eden ve Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine aykırı olduğunu iddia ettikleri Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ile Kamu İhale Genel Tebliği maddeleri uyarınca tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açan Kamu İhale Kurulu kararının ve ilgili düzenlemelerdeki ibarelerin iptali istemiyle dava açmıştır.

Danıştay 13. Daire Başkanlığı █████████ E. , 2026/6 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ONÜÇÜNCÜ DAİRE

Esas No : █████████

Karar No : 2026/6

DAVACILAR : 1. ...Sanayi ve Ticaret A.Ş.

2. ... Ticaret ve Sanayi A.Ş.

3. ... International Inc.

VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : ... Kurumu

VEKİLİ : Av. ...

DAVALI YANINDA MÜDAHİL : ...Ticaret A.Ş.

VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU :

Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü Sulama Dairesi Başkanlığınca ... tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Malatya-Yoncalı Sulaması" ihalesine yönelik olarak davalı yanında müdahil tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine alınan düzeltici işlem belirlenmesine dair █████/2024 tarih ve 2024/UY.I-457 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının 4. iddiaya ilişkin kısmı ile bu kısmın dayanağı olduğu ileri sürülen Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin (Yönetmelik) 31. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde yer alan "Belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun; düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerce teselsülen tasdik edilmiş olması ve apostil tasdik şerhinin tasdik silsilesindeki bir önceki merciye ilişkin olması halinde de belgenin usulüne uygun olarak sunulduğu kabul edilecektir." ibaresinin ve Kamu İhale Genel Tebliği'nin 8.5. maddesinde yer alan "Bu kapsama giren belgelerin; düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerce belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teselsülen tasdik edilmiş olması ve apostil tasdik şerhinin veya o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tasdikinin ya da Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdikinin bir önceki merciye ilişkin olması halinde de usulüne uygun olarak sunulduğu kabul edilecektir." ibaresinin iptali istenilmektedir.

DAVACILARIN İDDİALARI :

Uyuşmazlık konusu ihalede şirketlerince sunulan iş hacmine ilişkin belgelerin, Yönetmeliğin 31. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde ve Kamu İhale Genel Tebliği'nin 8.5. maddesinde yer alan düzenlemelere aykırı olduğundan bahisle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, söz konusu düzenlemelerin Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi'ne (Sözleşme) uygun olmadığı, Türk hukukunda yasa gücünde olan Sözleşme'nin, yabancı resmi belgelerin yabancı ülke veya dış temsilcilik onayı konusunda önemli bir istisna getirdiği, bu çerçevede Sözleşme'nin 1. maddesi kapsamında olan belgelerin usule uygun biçimde apostil tasdik şerhi taşıması kaydıyla Sözleşme'ye taraf ülkelerde geçerli kabul edilmesi gerektiği, Sözleşme'nin 3. maddesinin birinci fıkrası ile 5. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan açık kurallar gereğince, üye ülkelerin apostil tasdik şerhi taşıyan belgeler için başkaca doğrulama işlemleri yapmalarının hukuka aykırı olacağı, dava konusu düzenlemelerle, apostil tasdik şerhi taşıyan ve Sözleşme kapsamında olan noter belgelerinin tek başına geçerli kabul edilemeyeceğinin, bu belgelerin ancak noter tarafından da ilk onaylanan belgedeki imza ve sıfat doğrulaması onayı içermesi şartıyla kabul edilebileceğinin kurala bağlandığı, daha açık bir ifadeyle, kamu ihalelerinde kullanılacak bir resmi belgenin yabancı ülkede noter tarafından onaylanması halinde sadece noter sıfatı ve imzasına ilişkin apostil tasdik şerhinin yeterli kabul edilmediği, aynı zamanda noterin de silsile yoluyla bir önceki mercinin imza ve sıfatını onaylaması yönünde ek şart getirildiği, söz konusu düzenlemelerin Sözleşme'ye aykırılık teşkil ettiği, kaldı ki bu düzenlemelerin fiilen uygulanma kabiliyetinin bulunmadığı, birçok ülkede noterin, belgeyi düzenleyen kişinin imzasını ve mührünü kontrol etmesinin imkansız olduğu, dava konusu düzenlemeler belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı olduğundan bu düzenlemeler dikkate alınarak tesis edilen dava konusu Kurul kararında da hukuka uygunluk bulunmadığı, davalı idarenin onaylanmasını istediği belgenin resmi bir belge olmadığı, bağımsız denetçi/yeminli mali müşavirce düzenlenen özel bir belge olduğu, bu belgeye Sözleşme uyarınca apostil tasdik şerhi konulamayacağı, ihale kapsamında sunulan resmi belgenin, noter tarafından düzenlenen belge olduğu, bu kapsamda noter tarafından düzenlenen belgeye ilişkin değerlendirmelerde hukuki isabet bulunmadığı ileri sürülmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI :

Yurt dışında düzenlenen belgelerle ilgili tasdik şerhinden ne anlaşılması gerektiği hususunun, Danıştay kararları da dikkate alınarak mevzuatta Kurum tarafından açık bir şekilde düzenlendiği ve uygulamada bu hususla ilgili yaşanan tereddütlerin ortadan kaldırıldığı, isteklilerin Yönetmeliğe uygun olarak, ihale kapsamında sunulan belgelerdeki tüm tereddütleri ortadan kaldıracak şekilde söz konusu belgeleri sunmaları gerektiği, yurt içinde gerçekleştirilen iş veya görevin tevsiki açısından oldukça detaylı bir bilgi ve belge sunulması usulünün uygulanması karşısında, yurt dışından temin edilecek belgelerde sadece şekli bir onayın aranmasının, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun temel ilkelerine aykırı olacağı, bu durumda yurt dışında düzenlenecek belgeler açısından da uluslararası anlaşma ve uygulamalara uygun olarak yabancı ülkeden temin edilen bir belgeyi düzenleyen mercinin, o ülkede hukuken var olduğunun, ayrıca o belgede yer alan imzanın da o merci tarafından imzalandığının teyit edilmesi ve doğrulanması gerektiği, Sözleşme hükümleri dikkate alındığında, yabancı bir ülkede düzenlenip de Türkiye'de gerçekleştirilecek bir ihaleye ilişkin olarak sunulacak belgelerde tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işleminin anlaşılması gerektiği, yerleşik Danıştay içtihatları gereğince de yerli veya yabancı isteklilerce sunulacak yabancı ülkelerden temin edilen belgelerin, ait olduğu ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve Yönetmelik'te öngörüldüğü şekilde sunulması gerektiği hususu ile öngörülen amacın, yabancı ülkeden temin edilen bir belgeyi düzenleyen mercinin o ülkede var olduğunun, ayrıca o belgede yer alan imzanın da o merci tarafından imzalandığının teyit edilmesi ve doğrulanması olduğu, dava konusu düzenlemelere, davacının iddia ettiği gibi Kurum tarafından yeni/ek bir hukuki durumun ihdas edilmediği, aksine farklı ülke uygulamalarının olduğu gerçeğinden hareketle yabancı resmi belgelerin gerçekliğinin tespitinin, belgeye ilişkin tereddütleri giderecek şekilde sunulmasının sağlanması amacına yönelik olarak belge sunumunu kolaylaştırma amacına da hizmet etmek üzere bir yol gösterildiği, diğer bir deyişle belgeyi düzenleyen kişiye ait imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa belge üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun apostil tasdiki ile teyit edilmediği durumlarda, belgenin usulüne uygun olarak kabul edilebilmesi bakımından farklı ülke uygulamalarında arada farklı merciler de olabileceği dikkate alınarak ilave bir seçenek getirildiği, noter huzurunda imza edilmeyen/düzenlenmeyen (sadece suret onayı yapılan) belgenin apostil tasdik şerhinin, ancak apostil tasdik şerhi vermeye yetkili olan merci tarafından belgedeki imzanın doğruluğunu, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığını ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunu göstermesi halinde geçerli kabul edilebileceği, apostil tasdik şerhi vermeye yetkili olan merci tarafından sadece noterin imza, sıfat ve mührü tasdik edilmişse ve ilgili belge noter huzurunda imza edilmeyen/düzenlenmeyen (sadece suret onayı yapılan) dolayısıyla resmi belge sıfatını kazanmamış bir belge ise bu belgenin ilgili mevzuata uygun olarak sunulmadığının açık olduğu, bazı ülke uygulamalarında çok aşamalı onay süreci öngörüldüğünden, belgenin düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerce teselsülen tasdik edilmiş olup olmadığına ve apostil tasdik şerhinin tasdik silsilesindeki bir önceki merciye ilişkin olup olmadığına da bakılması gerektiği, bu durumun davacıların iddia ettiği gibi zorunlu bir şart olmayıp, farklı ülke uygulamalarında olabilecek durumları ifade ettiği, ancak bu durumda da arada kaç merci olursa olsun, her mercinin kendinden öncekinin imzasının doğruluğunu, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığını ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunu onaylaması gerektiği, arada usule uygun olmayan bir onay olmasıyla onay silsilesinin bozulduğu veya koptuğu, bu halde dava konusu düzenlemelerde ve bu düzenlemeler dikkate alınarak tesis edilen dava konusu Kurul kararında herhangi bir hukuka aykırılığın söz konusu olmadığı, uyuşmazlık konusu belgenin noter huzurunda imzalanmadığı/düzenlenmediği, sadece suret onayının yapıldığı, bu onay sırasında noter tarafından belgeyi düzenleyenin imzasının doğruluğu ve belgeyi hangi sıfatla imzaladığına ilişkin bir tasdik işlemi yapılmadığından tasdik işleminin geçerli olmadığı savunulmaktadır.

DAVALI YANINDA MÜDAHİLİN SAVUNMASI : Kurul kararının dava konusu kısmının hukuka uygun olarak tesis edildiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI ...'NIN DÜŞÜNCESİ:

Dava, Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü Sulama Dairesi Başkanlığınca ... tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen "Malatya-Yoncalı Sulaması" ihalesine yönelik olarak yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine alınan düzeltici işlem belirlenmesine dair █████/2024 tarih ve 2024/UY.I-457 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının 4. iddiaya ilişkin kısmı ile bu kısmın dayanağı olduğu ileri sürülen Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 31. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde yer alan "Belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun; düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerce teselsülen tasdik edilmiş olması ve apostil tasdik şerhinin tasdik silsilesindeki bir önceki merciye ilişkin olması halinde de belgenin usulüne uygun olarak sunulduğu kabul edilecektir." ibaresinin ve Kamu İhale Genel Tebliği'nin 8.5. maddesinde yer alan "Bu kapsama giren belgelerin; düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerce belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teselsülen tasdik edilmiş olması ve apostil tasdik şerhinin veya o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tasdikinin ya da Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdikinin bir önceki merciye ilişkin olması halinde de usulüne uygun olarak sunulduğu kabul edilecektir." ibaresinin iptali istemiyle açılmıştır.

T.C. Anayasasının "Milletlerarası Andlaşmaları Uygun Bulma" başlıklı 90. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti adına yabancı devletlerle ve milletlerarası kuruluşlarla yapılacak andlaşmaların onaylanmasının, Türkiye Büyük Millet Meclisinin onaylamayı bir kanunla uygun bulmasına bağlı olduğu, usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmaların kanun hükmünde olduğu, bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamayacağı, usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümlerinin esas alınacağı kurala bağlanmıştır.

Temel amacı, farklı ülkeler arasında resmi belgelerin tanınmasını kolaylaştırmak olan "Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi" █████/1961 tarihli Lahey Konvansiyonuyla belirlenmiş olup, anılan Sözleşme Türkiye tarafından █████/1962 tarihinde imzalanmış, 3028 sayılı Kanun ile onaylanmış ve █████/1985 tarih ve 18517 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak █████/1985 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi'nin 1. maddesinde, "İşbu Sözleme Akit Devletlerden birinin ülkesinde düzenlenmiş olup da diğer bir Âkit Devlet ülkesinde kullanılacak olan resmi belgelere uygulanır. İşbu Sözleşmenin amaçları bakımından, aşağıdaki belgeler resmi belge sayılır: a) Savcı, zabıt katibi veya adliye memuru tarafından erilmiş belgeler de dahi olmak üzere, Devletin bir yargı organına veya mahkemesine bağlı bir makam veya görevli memur tarafından düzenlenmiş olan belgeler, b) İdari belgeler, c) Noter senetleri, d) Kişilerce özel sıfatla imzalanmış belgeler üzerine konulmuş olup belgenin kaydının veya belirli bir tarihte mevcut olduğunun ve imzaların doğruluğunun resmi makam ve noterlerce tasdiki gibi resmi beyanlar.

Bununla birlikte İşbu sözleşme, a) Diplomasi veya konsolosluk memurları tarafından b) Ticaret veya gümrük işlemleriyle doğrudan doğruya ilgili olan idari belgelere uygulanmaz."; 2. maddesinde, "Akit Devletlerden her biri bu sözleşmenin uygulama alanına giren ve kendi ülkesinde kullanılacak olan belgeleri tasdik işleminden bağışık tutacaktır. Bu sözleşmenin amaçları bakımından, tasdik işleminden yalnız belgenin kullanıldığı ülkenin diplomasi ve konsolosluk memurları tarafından belgedeki imzanın doğruluğunun belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının veya gerekirse üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır."; 3. maddesinde, "İmzanın doğruluğunun belgeyi imzalayan kişinin sıfatının ve gerektiğinde bu belge üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi için zorunlu görülebilecek tek işlem 4. maddede tanımlanan tasdik şerhinin belgenin verildiği devlet yetkili makamınca bu belgeye konulmasından ibarettir. Ancak, yukarıdaki fıkrada belirtilen işleme uyulması, gerek belgenin kullanıldığı ülkede yürürlükte bulunan yasa, yönetmelik veya uygulamalarla, gerekse iki veya daha çok akit devlet arasındaki bir anlaşma ile böyle bir işlemin kaldırılmış, basitleştirilmiş veya tasdikten tüm bağışık tutulmuş olması hallerinde istenemez."; 4. maddesinde, "3 üncü maddenin 1. fıkrasında öngörülen tasdik şerhi, bizzat belgenin veya buna eklenecek bir kağıdın üzerine konulacaktır; bu şerh işbu Sözleşmeye ekli örneğe uygun Olmalıdır. Bununla, birlikte, tasdik şerhi, bunu koyan makamın resmi dilinde yazılabilir. Bu tasdik şerhinde yer alan kayıtlar ikinci bir dilde de olabilir. Ancak, tasdik şerh inin, «Apostille Convçntîon de La Haya Du 5 Octobre 1961» başlığı Fransızca olarak belirtilmelidir."; 5. maddesinde, "Tasdik şerhi, belgede imzası bulunan veya belgeyi getiren kişinin isteği üzerine verilir. Usulüne uygun biçimde doldurulan tasdik serhi imzanın doğruluğunu, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla, imzaladığını ve gerektiğinde, belge üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunu teyid eder. Tasdik şerhi üzerindeki imza, mühür veya damga her türlü doğrulama işleminden bağışıktır." düzenlemelerine yer verilmiş;

Sözleşmenin ekinde, tasdik şerhi örneği ise "1. Ülke TÜRKİYE - LA TURQUIE, İşbu resmi belge: 2. ... tarafından imzalanmıştır 3. İmzalayanın sıfatı., ,...\,dır. 4. ..."nin mühür/damgasını: taşımaktadır. TASDÎK 5. ... da, 6. ... günü, 7. ... tarafından, 8. No... ile tasdik edilmiştir. 9. Mühür/Damga 10. İmza:...." olarak belirlenmiştir.

Anayasa'nın 124. maddesinde, "Başbakanlık, bakanlık ve kamu tüzel kişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartı ile, yönetmelikler çıkarabilirler." hükmü yer almıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, bu Kanun'un amacının, kamu hukukuna tabi olan veya kamunun denetimi altında bulunan veyahut kamu kaynağı kullanan kamu kurum ve kuruluşlarının yapacakları ihalelerde uygulanacak esas ve usulleri belirlenmesi olduğu olduğu belirtilmiş; "Kamu İhale Kurumu" başlıklı 53. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, "...Bu Kanuna ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'na ilişkin bütün mevzuatı, standart ihale dokümanlarını ve tip sözleşmeleri hazırlamak, geliştirmek ve uygulamayı yönlendirmek...", Kamu İhale Kurumunun görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 53. maddesine dayanılarak hazırlanan ve bu Kanun kapsamındaki idarelerin, bu Kanun'a göre gerçekleştirecekleri yapım işleri ihalelerinde uygulayacakları usul ve esasları düzenleyen Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin "Belgelerin sunuluş şekli" başlıklı 31. maddesinde, "(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.

...

(3) (Değişik:29.06.2017-30109 R.G./1.md.)Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgeler dışında yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin Türkiye’deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

4734 sayılı Kanun'un 53. maddesine dayanılarak hazırlanan Kamu İhale Genel Tebliği'nin 8.5. maddesinde de "İhale Uygulama Yönetmeliklerinin 'Belgelerin sunuluş şekli' başlıklı maddesinde, yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin 'apostil tasdik şerhi' taşıması, 'apostil tasdik şerhi' taşımayan belgelerin ise o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla o ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Bu kapsama giren belgelerin; düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerce belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teselsülen tasdik edilmiş olması ve apostil tasdik şerhinin veya o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tasdikinin ya da Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdikinin bir önceki merciye ilişkin olması halinde de usulüne uygun olarak sunulduğu kabul edilecektir." kuralı yer almıştır.

Dosyanın incelenmesinden; davacıların, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Sulama Dairesi Başkanlığı tarafından ... tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ... ihale kayıt numaralı ''Malatya-Yoncalı Sulaması” ihalesine, ortak girişim olarak teklif sundukları ve idare tarafından ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendikleri, ihaleye katılan diğer bir başvuru sahibi (... İnşaat Ticaret A.Ş./Müdahil) tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine, davalı Kurum tarafından yapılan değerlendime sonucunda, dava konusu █████/2024 tarih ve 2024/UY.I-457 sayılı karar ile başvuru sahibinin (4) nolu iddiasının yerinde bulunarak "ihale üzerinde bırakılan davacı İş Ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi" gerektiği yönünde "düzeltici işlem belirlenmesine" karar verildiği, anılan işlemin tebliği üzerine de, Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının 4. iddiaya ilişkin kısmı ile bu kısmın dayanağı olduğu ileri sürülen Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 31. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinin ve Kamu İhale Genel Tebliği'nin 8.5. maddesinin iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Davacılar tarafından, dava konusu düzenleyici işlemlerin, █████/1984 tarih ve 3028 sayılı Kanun ile onaylanması uygun bulunan Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine (Lahey Sözleşmesi) aykırı olduğu, Lahey Sözleşmesi kapsamındaki belgelerin onay/legalizasyon işleminden muaf olduğu, Sözleşme'nin 1. maddesi kapsamında olan belgelerin apostil tasdik şerhi taşıması kaydıyla anlaşmaya taraf ülkelerde geçerli kabul edilmesi gerektiği, dava konusu düzenleyici işlemlerde yer alan kuralların fiilen uygulanmasının mümkün olmadığı, apostil tasdik şerhi ile dış temsilcilik onaylarının, belgelerin sunuluş şekline ilişkin olduğu, bu hususun belgenin içeriğinin doğruluğunu göstermeyeceği, dolayısıyla kanuna aykırı düzenleme ile sahteciliği önlemek adına getirilen çözümün kabul edilemeyeceği, davaya konu belgenin resmi bir belge olmayıp, bağımsız denetçi/yeminli mali müşavir ... tarafından düzenlenmiş özel nitelikli bir belge olduğu, bu nedenle apostil tasdik şerhine konu olmasının hukuken imkansız olduğu, belgeye resmilik hüviyetinin noter belgesiyle verilmesi ve apostil tasdik şerhinin noterin imzası ve sıfatına ilişkin olması halinde belgenin sunuluş şekline uygun kabul edilmesinin gerektiği, bağımsız denetçi/yeminli mali müşavir ... tarafından düzenlenen belgenin, Oklahoma eyalet noteri ...'in düzenlediği belgeyle resmiyet kazandığı ve apostil tasdik şerhinin bulunduğu, bu nedenle dava konusu Kurul kararının hukuka aykırı olduğu iddialarıyla dava açılmıştır.

Uyuşmazlığın dava konusu düzenleyici işlemler yönünden incelenmesi;

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 31. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde, Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgelerin, "apostil tasdik şerhi" taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaf olduğu, apostil tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işleminin anlaşılacağı, belirtilen hususların, belgenin düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerce teselsülen tasdik edilmiş olması ve apostil tasdik şerhinin tasdik silsilesindeki bir önceki merciye ilişkin olması halinde de belgenin usulüne uygun olarak sunulduğunun kabul edileceği kurala bağlanmış; Kamu İhale Genel Tebliği'nin dava konusu 8.5. maddesinde de bu kapsama giren belgelerin, düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerce belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teselsülen tasdik edilmiş olması ve apostil tasdik şerhinin veya o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tasdikinin ya da Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığ tasdikinin bir önceki merciye ilişkin olması halinde de usulüne uygun olarak sunulduğunun kabul edileceği düzenlenmiştir.

Bir hiyerarşik normlar sistemi olan hukuk düzeninde alt düzeydeki normların, yürürlüklerini üst düzeydeki normlardan aldıkları kuşkusuzdur. Normlar hiyerarşisinin en üstünde evrensel hukuk ilkeleri ve anayasa bulunmakta ve daha sonra gelen kanunlar yürürlüğünü anayasa'dan, tüzükler yürürlüğünü kanunlardan, yönetmelikler ise yürürlüğünü kanun ve tüzüklerden almaktadır. Dolayısıyla, bir normun, kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını oluşturan bir norma aykırı veya bunu değiştirici nitelikte bir hüküm getirmesi mümkün bulunmamaktadır. Nitekim, belirtilen hiyerarşinin, yönetmelikler bakımından ifadesi niteliğini taşıyan Anayasa'nın 124. maddesinde, Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkarabilecekleri kuralına yer verilmiştir.

Kamu tüzel kişiliğini haiz, idari ve mali özerkliğe sahip bir kamu kurumu olan Kamu İhale Kurumunun, 4734 sayılı Kanun'un 53. maddesinin kendisine tanıdığı görev ve yetkilerle sınırlı olarak yönetmelik çıkarma yetkisi bulunduğu, anılan yetki çerçevesinde, 4734 sayılı Kanun'un temel ilkelerinden olan, isteklilerin eşit koşullar ve tam bir rekabet ortamında ihalelere tekliflerini sunmaları ve sağlıklı bir kamu alımı sistemi oluşturulması açısından, gerekli önlemleri almaya yönelik düzenlemeler yapabileceği, anılan düzenlemelerin üst hukuk normlarına ve hukuka aykırı olamayacağı kuşkusuzdur.

Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi'nin yukarıda yer verilen hükümlerine göre, yabancı bir ülkede düzenlenip de Türkiye'de gerçekleştirilecek bir ihaleye ilişkin olarak sunulacak belgelerde "tasdik işlemi"nden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işleminin anlaşılması gerekmektedir. Burada amaç, yabancı ülkeden temin edilen bir belgeyi düzenleyen merciin o ülkede var olduğunun, ayrıca o belgede yer alan imzanın da o merci tarafından imzalandığının teyit edilmesi ve doğrulanmasıdır.

Bu çerçevede, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nde, yurt dışından temin edilen belgelerin sunulmasında, belge güvenliğinin (tereddüte mahal bırakmayacak şekilde) sağlanması, 4734 sayılı Kanun'un 5. maddesinde öngörülen temel ilkelere uygun, iş yeterliğine ilişkin mevzuatta öngörülen koşulları sağlayan, sözleşmenin gerekli deneyimi haiz isteklilerle imzalanması amacına yönelik olarak özel şekil şartlarının öngörüldüğü, buna göre, yurt dışında düzenlenecek belgeler açısından, uluslararası anlaşma ve uygulamalara uygun olarak yabancı ülkeden temin edilen bir belgeyi düzenleyen merciin o ülkede hukuken var olduğunun, ayrıca o belgede yer alan imzanın da o mercii tarafından imzalandığının teyit edilmesi ve doğrulanmasının gerektiği, öngörülen şekil şartlarının Lahey Sözleşmesi'ne paralel düzenlenmeler olup, Sözleşme'ye aykırı hükümler içermediği anlaşılmıştır.

Öte yandan, davacı tarafından, dava konusu düzenleyici işlemlerle noterlik belgeleri için ek doğrulama işlemi getirildiği, noter sıfatı ve imzasına ilişkin apostil tasdik şerhinin yeterli kabul edilmediği, noterin de silsile yoluyla bir önceki merciin imza ve sıfatını onaylaması yönünde ek şart getirilmesinin Sözleşme'ye aykırı olduğu ileri sürülmekte ise de dava konusu düzenlemelerde, farklı ülke uygulamaları dikkate alınarak, yabancı resmi belgelerin doğruluğunun tespiti ile birlikte, belge sunumunu kolaylaştırmak amacıyla ek bir yol gösterildiği, başka bir deyişle, belgeyi düzenleyen kişiye ait imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa belge üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun apostil tasdiki ile teyit edilmediği durumlarda, belgenin usulüne uygun olarak kabul edilebilmesi bakımından, farklı ülke uygulamalarında arada farklı merciiler de olabileceği dikkate alınarak ilave bir seçenek getirildiği anlaşılmaktadır.

Nitekim, Yönetmeliğin dava konusu maddesinde, aslolan apostil tasdik işlemi (belgedeki imzanın doğuluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi) olup, çok aşamalı onay öngören farklı ülke uygulamaları göz önünde bulundurularak, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun; belgenin düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerce teselsülen tasdik edilmiş olması ve apostil tasdik şerhinin tasdik silsilesindeki bir önceki merciye ilişkin olması halinde de belgenin usulüne uygun olarak sunulduğunun kabul edileceği hükme bağlanmıştır. Zira, maddedeki "halinde de" ifadesi düzenlemenin kolaylaştırma amacına hizmet etmek üzere "zorunlu olmayan" bir yol olarak öngörüldüğünü açıkça ortaya koymaktadır.

Bu durumda, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin dava konusu maddesinde tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işleminin anlaşılacağının yer aldığı, bu hükmün anılan Yönetmeliğin 31. maddesinin 3. fıkrasında sayılan tasdik yöntemlerinin tamamını kapsayacak şekilde "tasdik" işlemini tanımladığı, anılan hükmün, uluslararası sözleşmelerde yer verilen tanımlamalarla uyumlu olduğu gibi 4734 sayılı Kanun'a aykırı hükümler içermediği anlaşıldığından, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 31. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Dava konusu Kamu İhale Genel Tebliği'nin "Belgelerin sunuluş şekli" başlıklı 8.5. maddesinde yer alan düzenlemenin ise Yönetmelik maddesinin açıklanmasından ibaret olup, Yönetmelik hükmünden farklı ya da onu aşar nitelikte bir hüküm içermediği görüldüğünden Kamu İhale Genel Tebliği'nin "Belgelerin sunuluş şekli" başlıklı 8.5. maddesinde yer alan düzenlemede de hukuka ve dayanağı mevzuat hükümlerine aykırılık görülmemiştir.

Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü Sulama Dairesi Başkanlığınca ... tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen "Malatya-Yoncalı Sulaması" ihalesine yönelik olarak yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine alınan düzeltici işlem belirlenmesine dair █████/2024 tarih ve 2024/UY.I-457 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının 4. iddiaya ilişkin kısmının incelenmesine gelince;

Yukarıda da belirtildiği üzere, ilgili mevzuat hükümlerine göre, apostil tasdik şerhinin belgedeki imzanın doğruluğunu, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığını ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunu göstermesinin gerektiği, noter tarafından imzalanıp kaşelenen resmi bir belge ise apostil tasdik şerhi vermeye yetkili olan merci tarafından ilgili noterin imza, sıfat ve mührünün tasdik edilmesinin yeterli olacağı, noter huzurunda düzenlenmeyen (sadece suret onayı yapılan) belgenin apostil tasdik şerhinin ancak apostil tasdik şerhi vermeye yetkili olan merci tarafından belgedeki imzanın doğruluğunu, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığını ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunu göstermesi halinde geçerli kabul edileceği, ancak, apostil tasdik şerhi vermeye yetkili olan merci tarafından sadece noterin imza, sıfat ve mührü tasdik edilmişse ve ilgili belge noter huzurunda imza edilmeyen/düzenlenmeyen (sadece suret onayı yapılan) dolayısıyla resmi belge sıfatını kazanmamış bir belge ise, bu belgenin mevzuata uygun olarak sunulduğundan söz edilemeyeceği görülmektedir.

Uyuşmazlıkta ise davacının sunduğu belgelerin bağımsız denetçi /yeminli mali müşavir ..., firma ünvanı ... tarafından düzenlendiği, anılan belgelerin noter huzurunda düzenlenmiş bir belge olmadığı, Oklahoma Eyaleti Noteri ... tarafından belgelerin sadece "suret onayının yapıldığı", belgeyi düzenleyen ..., ...'nin imzasının doğruluğunun ve belgeyi hangi sıfatla imzaladığına ilişkin bir tasdik işleminin yapılmadığı, noter huzurunda düzenlenmemesi sebebiyle resmi belge sıfatını kazanmamış olan belgelerin apostil tasdik şerhinin, belgeyi düzenleyen ..., ...'un imza/sıfat ve kaşe/mührüne yönelik olmasının gerektiği, buna karşın apostil tasdik şerhinin yalnızca noterin imza/sıfat ve damga/mührüne ilişkin olduğu, ayrıca, bahse konu belgelerin düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerce teselsülen tasdik edilmediği ve apostil tasdik şerhinin tasdik silsilesindeki bir önceki merciye ilişkin olmadığı, buna göre belgelerin Yönetmelikte hükme bağlanan belgelerin sunuluş şekline uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Görüldüğü üzere, dava konusu uygulama işleminde, noter tarafından, belgeyi düzenleyen bağımsız denetçi/yeminli mali müşavirin imza/sıfat ve kaşe/mührüne yönelik tasdik işlemi yapılmadığından ve apostil tasdik şerhi, belgeyi düzenleyen bağımsız denetçi/yeminli mali müşavirin değil sadece noterin imza/sıfat ve damga/mührüne ilişkin olduğundan, söz konusu apostil tasdik işleminin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, davacı tarafından, bağımsız denetçi/yeminli mali müşavir ... tarafından düzenlenen belgenin, Oklahoma Eyalet Noteri ...'in düzenlediği belgeyle resmiyet kazandığı ileri sürülmekte ise de bağımsız denetçi/YMM ... tarafından düzenlenen belgelerin noter huzurunda düzenlenmiş belgeler olmaması sebebiyle resmi sıfatı haiz belge niteliği bulunmadığından ve noter tarafından sadece belgelerin suret onayının yapıldığı anlaşıldığından, davacının bu yöndeki iddiaları yerinde görülmemiştir.

Bu durumda, dava konusu Kurul kararında hukuka ve mevzuata aykırılık görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 31. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi ile Kamu İhale Genel Tebliği'nin 8.5. maddesinde dayanağı mevzuat hükümlerine aykırılık görülmediğinden, anılan mevzuat hükümleri uyarınca tesis edilen Kamu İhale Kurulu kararında da hukuka aykırılık görülmemiş olup, davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmüştür.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davacılar duruşma isteminden vazgeçtiğinden duruşma yapılmaksızın gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :

DSİ Genel Müdürlüğü Sulama Dairesi Başkanlığınca, "Malatya-Yoncalı Sulaması" ihalesi ... tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilmiştir.

█████/2024 tarihli ihale komisyonu kararıyla, davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığının teklifi, ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenerek ihale davacılar üzerinde bırakılmıştır.

Bu karar sonrası ihaleye katılarak geçerli teklif sunan davalı yanında müdahil tarafından, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahipleri hakkında şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuştur.

Söz konusu başvuru kapsamında davalı yanında müdahilin itirazen şikayet başvurusu davalı idarece 4 başlık altında incelenmiş olup, itirazen şikayet başvurusuna konu ilk 3 iddia yerinde görülmeyerek reddedilmiştir. Kurul kararının bu kısmının iptali istemiyle davalı yanında müdahil tarafından açılan davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yönelik temyiz istemi, Dairemizin █████/2024 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararıyla kesin olarak reddedilmiştir.

İtirazen şikayet başvurusuna konu olan 4. iddia kapsamında genel olarak, birinci ve ikinci sırada yer alan istekliler tarafından beyan edilen bilgileri tevsik edici belgeler kapsamında ihaleyi yapan idareye sunulan belgelerin, ihale dokümanında yer alan standart formlara ve İdari Şartname'nin 7.9. maddesi ile Yönetmeliğin 31. maddesine uygun bir şekilde sunulmadığı, özellikle yabancı şirket statüsünde olan Dillingham Construction International Inc. (Dillingham) tarafından sunulan yabancı ülkede ve dilde düzenlenmiş belgelerin tasdikleri ile tercümelerinin mevzuata uygun olarak yapılmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Bu iddia kapsamında davalı idarece yapılan inceleme neticesinde, davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığının özel ortağı olan Dillingham tarafından, beyan edilen bilgileri tevsik etmek amacıyla yabancı dilde ve yabancı ülkede düzenlenen ve imzalanıp kaşelenen bilanço bilgileri tablosunun, 2022 yılı proje gelirleri toplamını gösteren 2022 mali yılı denetim özetinin ve yapım işleri gelirleri bilgi tablosuna ilişkin belgelerin sunulduğu, bu belgelerin bağımsız denetçi/yeminli mali müşavir ..., firma ünvanı ... tarafından hazırlandığı, söz konusu belgelere yönelik sunulan apostil tasdik şerhinde Oklahoma eyaleti noteri ...'in imzasının, sıfatının, üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidine ilişkin apostil tasdik şerhinin alındığı, ancak anılan noterin onayında belgeleri düzenleyen ..., ...'un imzasının doğruluğunun ve belgeleri hangi sıfatla imzaladığına ilişkin bir tasdik işleminin olmadığı, söz konusu belgelerin suret onayının yapıldığı, bu haliyle yapılan tasdik işlemlerinin geçerli olmadığı, bu kapsamda özel ortak Dillingham tarafından bilanço ve iş hacmine ilişkin sunulan belgelerin, Yönetmeliğin 31. maddesinin üçüncü fıkrasına ve İdari Şartname'nin "Belgelerin sunuluş şekli" başlıklı 7.9. maddesine uygun şekilde sunulmadığı gerekçesiyle davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığının teklifinin bu gerekçeyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılarak düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiştir.

Bunun üzerine davacılar tarafından, Kurul kararının düzeltici işlem belirlenmesine dair 4. iddiaya ilişkin kısmı ile bu kısmın dayanağını teşkil ettiğinden bahisle Yönetmeliğin 31. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde ve Kamu İhale Genel Tebliği'nin 8.5. maddesinde yer alan dava konusu düzenlemelerin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE :

İLGİLİ MEVZUAT:

Anayasa'nın 90. maddesinde, usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmaların kanun hükmünde olduğu hükmü yer almıştır.

█████/1984 tarih ve 3028 sayılı Kanun ile onaylanması uygun bulunan ve Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile Amerika Birleşik Devletleri'nin de taraf olduğu Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi'nin 1. maddesinde, Sözleşmenin Akit Devletlerden birinin ülkesinde düzenlenmiş olup da diğer bir Akit Devlet ülkesinde kullanılacak olan resmi belgelere uygulanacağı; a) Savcı, zabıt katibi veya adliye memuru tarafından verilmiş belgeler de dahil olmak üzere, Devletin bir yargı organına veya mahkemesine bağlı bir makam veya görevli memur tarafından düzenlenmiş olan belgeler, b) İdari belgeler, c) Noter senetleri, d) Kişilerce özel sıfatla imzalanmış belgeler üzerine konulmuş olup belgenin kaydının veya belirli bir tarihte mevcut olduğunun ve imzaların doğruluğunun resmi makam ve noterlerce tasdiki gibi resmi beyanların resmi belge sayılacağı; 2. maddesinde, Akit Devletlerden her birinin, bu sözleşmenin uygulama alanına giren ve kendi ülkesinde kullanılacak olan belgeleri tasdik işleminden bağışık tutacağı, bu sözleşmenin amaçları bakımından, tasdik işleminden, yalnız belgenin kullanıldığı ülkenin diplomasi ve konsolosluk memurları tarafından belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının veya gerekirse üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işleminin anlaşılacağı; 3. madddesinde, imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin sıfatının ve gerektiğinde bu belge üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi için zorunlu görülebilecek tek işlemin 4. maddede tanımlanan tasdik şerhinin belgenin verildiği devlet yetkili makamınca bu belgeye konulmasından ibaret olduğu; 4. maddesinde, 3. maddenin 1. fıkrasında öngörülen tasdik şerhinin, bizzat belgenin veya buna eklenecek bir kağıdın üzerine konulacağı; 5. maddesinde, tasdik şerhinin, belgede imzası bulunan veya belgeyi getiren kişinin isteği üzerine verileceği, usulüne uygun biçimde doldurulan tasdik şerhinin imzanın doğruluğunu, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığını ve gerektiğinde, belge üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunu teyit edeceği, tasdik şerhi üzerindeki imza, mühür veya damganın her türlü doğrulama işleminden bağışık olduğu kurallarına yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 1. maddesinde, "Bu Kanun'un amacı, kamu hukukuna tâbî olan veya kamunun denetimi altında bulunan veyahut kamu kaynağı kullanan kamu kurum ve kuruluşlarının yapacakları ihalelerde uygulanacak esas ve usulleri belirlemektir." kuralına yer verilmiş; "İhaleye Katılımda Yeterlik Kuralları" başlıklı 10. maddesinde, ihalelerde isteklilerin ekonomik ve mali yeterliğin belirlenmesi için isteklilerden bankalardan temin edilecek isteklilerin mali durumu ile ilgili belgelerin, isteklilerin, ilgili mevzuat uyarınca yayınlanması zorunlu olan bilançosu veya bilançosunun gerekli görülen bölümlerinin, yoksa bunlara eşdeğer belgelerin, isteklilerin iş hacmini gösteren toplam cirosu veya ihale konusu iş ile ilgili cirosunu gösteren belgelerin; mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenebilmesi için de isteklilerden iş deneyim belgelerinin istenebileceği düzenlenmiştir.

Aynı Kanun'un "Tekliflerin değerlendirilmesi" başlıklı 37. maddesinin ikinci fıkrasında, "Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36. maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır." kuralı yer almıştır.

4734 sayılı Kanun'un 53. maddesinin (a) bendinde, Kamu İhale Kurumunun (Kurum), bu Kanun'da belirtilen esas, usul ve işlemlerin doğru olarak uygulanması konusunda görevli ve yetkili olduğu; (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde, "Bu Kanun'a ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'na ilişkin bütün mevzuatı, standart ihale dokümanlarını ve tip sözleşmeleri hazırlamak, geliştirmek ve uygulamayı yönlendirmek" Kurumun görev ve yetkileri arasında sayılmış; Kurumun, Kurul kararıyla bu Kanun'un ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun uygulanmasına ilişkin standart ihale dokümanı, tip sözleşme, yönetmelik ve tebliğler çıkarmaya yetkili olduğu; Kurul ve Kurumun, yetkilerini, düzenleyici işlemler tesis ederek ve özel nitelikli kararlar alarak kullanacağı; standart ihale dokümanları, tip sözleşmeler, yönetmelik ve tebliğlerin Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulacağı belirtilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin "Belgelerin sunuluş şekli" başlıklı 31. maddesinin üçüncü fıkrasında, "Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgeler dışında yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin Türkiye’deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

b) Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında, belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, bu ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işlemi, bu anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.

c) (a) veya (b) bendi kapsamında sunulmayan belgeler ise aşağıdaki yöntemlerden biri ile tasdik edilmelidir:

1) Belge, doğrudan düzenlendiği ülkenin Dışişleri Bakanlığı ya da düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerin tasdikini müteakip o ülkenin Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edildikten sonra o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından tasdik edilmelidir. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde ise tasdik işlemi bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından yapılır. Düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerin tasdiki ile belgenin düzenlendiği ülke Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden; belgedeki bir önceki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tasdik işleminden ise; imzanın doğruluğunun ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

2) Belge, sırasıyla düzenlendiği ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir. Düzenlendiği ülkenin Türkiye’deki temsilciliğinin tasdik işleminden; belgedeki bir önceki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır. Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden ise; imzanın doğruluğunun ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

ç) Teselsülen yapılan tasdik işlemlerinde teyit edilecek unsurlara ilişkin eksikliklerin veya hataların sonraki merciler tarafından tasdik kapsamında giderilmesi veya düzeltilmesi halinde de belgenin usulüne uygun olarak sunulduğu kabul edilir.

d) Yabancı ülkenin Türkiye’deki temsilciliği tarafından düzenlenen belgeler, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir. Bu tasdik işleminden belgedeki imzanın doğruluğunun ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

e) Fahri konsolosluklarca düzenlenen belgelere dayanılarak işlem tesis edilemez.

f) İdare, tasdik işleminden muaf tuttuğu resmi niteliği bulunmayan belgeleri ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede belirtir." kuralına yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği'nin "Belgelerin sunuluş şekli" başlıklı 8. maddesinde, "8.5. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin 'Belgelerin sunuluş şekli' başlıklı maddesinde, yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin 'apostil tasdik şerhi' taşıması, 'apostil tasdik şerhi' taşımayan belgelerin ise o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla o ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Bu kapsama giren belgelerin; düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerce belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teselsülen tasdik edilmiş olması ve apostil tasdik şerhinin veya o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tasdikinin ya da Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdikinin bir önceki merciye ilişkin olması halinde de usulüne uygun olarak sunulduğu kabul edilecektir." kuralı yer almıştır.

İdari Şartname'nin 7.4. maddesinde, ihaleye katılabilmek için gerekli olan ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ile bu belgelerin taşıması gereken kriterlere yer verilmiş; 7.9. maddesinde, belgelerin sunuluş şekline ilişkin açıklamalarda bulunularak 7.9.5. maddesinde, "Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgeler dışında yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin Türkiye'deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin tasdik işlemi:

7.9.5.1. Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgeler, 'apostil tasdik şerhi' taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır. Apostil tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır. Belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerinde mühür ve damganın aslı ile aynı olduğunun; düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerce tesselsülen tasdik edilmiş olması ve apostil tasdik şerhinin tasdik silsilesindeki bir önceki merciye ilişkin olması halinde de belgenin usulüne uygun olarak sunulduğu kabul edilecektir. (...)" kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Yönetmeliğin 31. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde ve Kamu İhale Genel Tebliği'nin 8.5. maddesinde yer alan dava konusu düzenlemeler yönünden yapılan incelemede;

Yönetmeliğin "Belgelerin sunuluş şekli" başlıklı 31. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde, "Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgeler dışında yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin Türkiye'deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

a) Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgeler, 'apostil tasdik şerhi' taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır. Apostil tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır. Belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun; düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerce teselsülen tasdik edilmiş olması ve apostil tasdik şerhinin tasdik silsilesindeki bir önceki merciye ilişkin olması halinde de belgenin usulüne uygun olarak sunulduğu kabul edilecektir."; Kamu İhale Genel Tebliği'nin 8.5. maddesinde, "İhale Uygulama Yönetmeliklerinin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı maddesinde, yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin “apostil tasdik şerhi” taşıması, “apostil tasdik şerhi” taşımayan belgelerin ise o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla o ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Bu kapsama giren belgelerin; düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerce belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teselsülen tasdik edilmiş olması ve apostil tasdik şerhinin veya o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tasdikinin ya da Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdikinin bir önceki merciye ilişkin olması halinde de usulüne uygun olarak sunulduğu kabul edilecektir." kuralları yer almıştır.

Anayasa'nın 124. maddesinin birinci fıkrasında, "Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler." kuralına yer verilmiştir.

4734 sayılı Kanun'un 1. maddesinde, bu Kanun'un amacının, kamu hukukuna tabi olan veya kamunun denetimi altında bulunan veyahut kamu kaynağı kullanan kamu kurum ve kuruluşlarının yapacakları ihalelerde uygulanacak esas ve usulleri belirlemek olduğu; 53. maddesinin (b) bendinin (2) nolu alt bendinde, Kurumun, bu Kanun'a ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'na ilişkin bütün mevzuatı, standart ihale dokümanlarını ve tip sözleşmeleri hazırlamak, geliştirmek ve uygulamayı yönlendirmek konusunda görevli ve yetkili olduğu kurala bağlanmıştır.

Bir hiyerarşik kurallar sistemi olan hukuk düzeninde alt düzeydeki kuralların, yürürlüklerini üst düzeydeki kurallardan aldıkları kuşkusuzdur. Kurallar hiyerarşisinin en üstünde genel hukuk ilkeleri ve anayasa bulunmakta ve daha sonra gelen kanunlar yürürlüğünü Anayasa'dan, yönetmelikler ise yürürlüğünü kanun ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinden almaktadır. Dolayısıyla, bir kuralın, kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını oluşturan bir kurala aykırı veya bunu değiştirici nitelikte bir hüküm içermesi mümkün bulunmamaktadır. Nitekim, belirtilen hiyerarşinin, yönetmelikler bakımından ifadesi niteliğini taşıyan Anayasa'nın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkarabilecekleri belirtilmiştir.

Kamu tüzel kişiliğini haiz, idari ve mali özerkliğe sahip bir kamu kurumu olan Kurumun, 4734 sayılı Kanun'un 53. maddesinin kendisine tanıdığı görev ve yetkilerle sınırlı olarak yönetmelik çıkarma yetkisi bulunduğu kuşkusuzdur.

Sözleşme'nin yukarıda yer verilen düzenlemelerine göre, yabancı bir ülkede düzenlenip de Türkiye'de gerçekleştirilecek bir ihaleye ilişkin olarak sunulacak belgelerde tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işleminin anlaşılması gerekmektedir. Burada amaç, yabancı ülkeden temin edilen bir belgeyi düzenleyen mercinin o ülkede var olduğunun, ayrıca o belgede yer alan imzanın da o merci tarafından imzalandığının teyit edilmesi ve doğrulanmasıdır.

Yönetmeliğin 31. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinin ilk iki cümlesinde yer alan düzenlemeler incelendiğinde, Sözleşme'ye taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşme'nin 1. maddesi kapsamında bulunan resmi belgelerin, apostil tasdik şerhi taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaf olduğu, apostil tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işleminin anlaşılacağının belirtildiği; bu kapsamda burada yer alan düzenlemelerin Sözleşme'ye uygun olarak Yönetmeliğin 31. maddesinin üçüncü fıkrasında sayılan tasdik yöntemlerinin tamamını kapsayacak şekilde, tasdik işlemini tanımladığı görülmektedir.

Yönetmeliğin 31. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinin dava konusu son cümlesinde ve Kamu İhale Genel Tebliği'nin 8.5. maddesinin dava konusu son cümlesinde yer alan düzenlemeler incelendiğinde, çok aşamalı onay öngören farklı ülke uygulamaları göz önünde bulundurularak, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun; belgenin düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerce teselsülen tasdik edilmiş olması ve apostil tasdik şerhinin tasdik silsilesindeki bir önceki merciye ilişkin olması halinde de belgenin usulüne uygun olarak sunulduğunun kabul edileceği hükme bağlanmıştır. Zira, maddedeki "halinde de" ifadesi düzenlemenin kolaylaştırma amacına hizmet etmek üzere "zorunlu olmayan" bir yol olarak öngörüldüğünü açıkça ortaya koymaktadır.

Bu itibarla, Yönetmeliğin 31. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinin son cümlesinde yer alan düzenlemenin, 4734 sayılı Kanun'un 1. ve 53. maddelerine dayanılarak hazırlandığı ve Sözleşme'ye de uygun olduğu; öte yandan, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 8.5. maddesinin son cümlesinde yer alan düzenlemenin, dava konusu Yönetmelik düzenlemesinin açıklanmasından ibaret olduğu ve Yönetmelik düzenlemesinden farklı ya da onu aşar nitelikte bir kural içermediği görüldüğünden dava konusu düzenlemelerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Her ne kadar, davacılar tarafından, dava konusu düzenleyici işlemlerle noterlik belgeleri için ek doğrulama işlemi getirildiği, noter sıfatı ve imzasına ilişkin apostil tasdik şerhinin yeterli kabul edilmediği, noterin de silsile yoluyla bir önceki mercinin imza ve sıfatını onaylaması yönünde ek şart getirilmesinin Sözleşme'ye aykırı olduğu ileri sürülmekte ise de dava konusu düzenlemelerle, çok aşamalı onay öngören farklı ülke uygulamaları olduğu da dikkate alınarak, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun; belgenin düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerce teselsülen tasdik edilmiş olması ve apostil tasdik şerhinin tasdik silsilesindeki bir önceki merciye ilişkin olması halinde de belgenin usulüne uygun olarak sunulduğunun kabul edileceği hükme bağlanarak, anılan düzenlemelerde yer verilen "halinde de" ifadesiyle, düzenlemelerin kolaylaştırma amacına hizmet etmek üzere "zorunlu olmayan" bir yol olarak öngörüldüğü, zorunlu olmamakla birlikte, apostil tasdik şerhinin tasdik silsilesindeki bir önceki merciye ilişkin olduğu hallerde de öncesinde belge yetkili mercilerce teselsülen tasdik edilmiş ise farklı ülke uygulamaları da göz önünde bulundurularak, belgeye yönelik tereddütlerin de ortadan kalkacağı hususundan hareketle, bu belgenin yine usule uygun kabul edileceği anlaşıldığından davacıların bu yöndeki iddiası yerinde görülmemiştir.

█████/2024 tarih ve 2024/UY.I-457 sayılı Kurul kararının, 4. iddia kapsamında, davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığının özel ortağı olan Dillingham tarafından sunulan yabancı dilde ve yabancı ülkede düzenlenerek imzalanıp kaşelenen bilanço bilgileri tablosunun, 2022 yılı proje gelirleri toplamını gösteren 2022 mali yılı denetim özeti ile yapım işleri gelirleri bilgi tablosuna ilişkin belgelerin mevzuata uygun olmadığına ilişkin kısmı incelendiğinde;

İlgili mevzuat hüküm ve açıklamaları ile ihale dokümanı düzenlemelerinden, Sözleşme'ye taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1. maddesi kapsamında bulunan resmi belgelerin, apostil tasdik şerhi taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaf olacağı, apostil tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işleminin anlaşılacağı, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun; düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerce teselsülen tasdik edilmiş olması ve apostil tasdik şerhinin tasdik silsilesindeki bir önceki merciye ilişkin olması halinde de belgenin usulüne uygun olarak sunulduğunun kabul edileceğinin hüküm altına alındığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık konusu ihalede, iş ortaklığının özel ortağı olan Dillingham tarafından sunulan belgeler, bağımsız denetçi/yeminli mali müşavir ... tarafından düzenlenmiş, firma ünvanı "..." olarak belirtilmiştir. Oklahoma eyaleti noteri ... tarafından, belgelerin sadece "suret onayı" yapılmış olup, söz konusu belgeleri düzenleyen kişinin imzasının doğruluğu ve belgeyi hangi sıfatla imzaladığına ilişkin bir tasdik işlemi yapılmamıştır. Anılan belgelere yönelik sunulan apostil tasdik şerhinde ise Oklahoma eyaleti noteri ...'in imzasının, sıfatının, üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidine ilişkin apostil tasdik şerhi alınmıştır.

Bu kapsamda, aktarılan mevzuat hükümleri gereği apostil tasdik şerhinin belgeyi düzenleyenin imza/sıfat ve kaşe/mührüne yönelik olması gerekirken, uyuşmazlık konusu olayda apostil tasdik şerhinin belgeyi düzenleyenin imza/sıfat ve kaşe/mührünü değil, noterin imza/sıfat ve damga/mührünü tasdiklediği, ayrıca bahse konu belgelerin düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerce teselsülen tasdik edilmiş olması ve apostil tasdik şerhinin tasdik silsilesindeki bir önceki merciye ilişkin olması halinde de belgenin usulüne uygun olarak sunulduğunun kabul edileceği anlaşılmakla birlikte, iş ortaklığının özel ortağı olan Dillingham tarafından sunulan uyuşmazlık konusu belgelerin, düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerce teselsülen tasdik edilmediği ve apostil tasdik şerhinin tasdik silsilesindeki bir önceki merciye ilişkin olmadığı da anlaşıldığından, özel ortak Dillingham'a ait bilanço ve iş hacmine ilişkin belgelerin, Yönetmeliğin 31. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendine, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 8.5. maddesine ve İdari Şartname'nin "Belgelerin sunuluş şekli" başlıklı 7.9. maddesine uygun şekilde sunulmadığı anlaşılmış olup, ihale üzerinde bırakılan davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığının teklifinin bu gerekçeyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönünde tesis edilen dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;

1. DAVANIN REDDİNE,

2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına,

3. Davalı idare yanında müdahil tarafından yapılan ...-TL yargılama giderinin davacılardan alınarak müdahile verilmesine, fazladan yatırılan ...-TL harcın istemi halinde müdahile iadesine,

4. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine,

5. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacılara ve müdahile ayrı ayrı iadesine,

6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, █████/2026 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.