Hizmet sözleşmesinden doğan menfi tespit davasında müşterek kefilin borcun tamamından değil, payı oranında sorumlu olduğu kararı.
Özet: Bu hukuki ihtilaf, müşterek ve müteselsil kefil olan davacının, temerrüde düşen kredi borcunu ödeyen diğer bir kefil tarafından başlatılan icra takibinde borcun tamamından değil, sadece kendi payı oranında (üçte bir) sorumlu olması gerektiği iddiasıyla açılmış olup, ilk derece mahkemesi davacının icra takip konusu alacağın üçte iki oranındaki kısmından borçlu olmadığına hükmetmiş, kötü niyet tazminatı talebini ise reddetmiştir.

T.C.
ANTALYA3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2017KARAR TARİHİ : █████/2026GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Görevsizlik kararı verilen mahkemede davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının davalı ve dava dışı ... ile birlikte ...'e ... Bankasından kullanmış olduğu ... başvuru tarihli krediye müşterek ve müteselsil kefil olduğunu, asıl borçlu ...'in kredi taksitlerini ödememesinden dolayı hesabın kat edilmesi üzerine davalının borcu kapattığını, davalının ise üç kefilden birisi olduğunu, TBK 587 uyarınca borcun tamamının kendilerinden payı oranında rücu edebileceğini, tamamının rücu edilmesinin mümkün olmadığını, faiz oranının fahiş olduğunu, talep edilebilecek faiz oranının yasal faiz olabileceğini, hesaplanan faiz oranının kanunla berilenen fazi oranından yüksek olduğunu, takip öncesi temerrüde düşürülmediklerini, beyan ederek, Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... sayılı dosyasına kefalet payı oranında borçlu olması gerektiğinden ...TL (takip çıkışı üzerinden) borçlu olmadığının tepitine, menfi tespite konu meblağın %20 sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Görevsizlik kararı verilen mahkemede davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalının tüzel kişiliğe sahip kamu kurumu niteliğinde olup kefaletleri ile esnaflara kanun ile belirlenen esaslara göre ... Bankası aracılığı ile kredi verildiğini, borcun vadesinde ödenmemesi halinde davalının krediyi derhal ödediğini gerek krediyi alan ve gerekse kefiller müşterek borçlu ve müteselseli kefalet sıfatıyla kredi sözleşmesini imzaladıklarını, ... Ana Sözleşmesinin Munzam Teminat başlıklı 59. Maddesi uyarınca " teminat şahsi teminat şahsi keflat şeklinde ise kefil, ortak ile müşterek borçluluğu ve müteselsil kefaleti kabul etmeye mecburdur" hükmüne yer verildiğini, müşterek borçluluğu düzenleyen TBK 201. Maddesi uyarınca borca katılan ile borçlu alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olurlar düzenlemesinin bulunduğunu, davacının kefil satatüsünün yanında aynı zamanda borca katılan yani müşterek borçluluk sıfatının da bulunması nedeni ile borçtan hem asil borçlu hem de kefil olarak sorumlu olacağını, borcun ödenmemesi nedeniyle davacının borcun tamamından sorumlu olması gerektiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiş kötüniyetli borçludan %20 den az olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi .../... E-.../... K.sayılı dosyasında Antalya ... İcra Müdürlüğü .../... E. Sayılı dosyası celp edilmiştir. Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi .../... E-.../... K.sayılı dosyasına ibraz edilen bilirkişi ...'ın ... tarihli raporunda özetle ; "Takdiri Mahkemenize ait olmak üzere; Davalı kooperatifin kefil sıfatıyla ödediği miktarın 1/3'ü oranında davacıya rücu edebileceği, davacının icra takip miktarı olan ... TL'nin 1/3'ü olan ... TL tutardan sorumlu olacağı, 2/3'ü olan ... TL'den sorumlu tutulamayacağı kanaatine varılmıştır." denilmiştir. Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi .../... E-.../... K.sayılı dosyasına ibraz edilen bilirkişi ...'ın ... tarihli ek raporunda özetle; Kefalet işlemlerinin gerçekleştiği tarih itibariyle davalıların kefaletlerinin geçerli bir biçimde kurulduğu, davalı ... temel kredi ilişkisi içinde müteselsil kefil konumunda olduğu, davalı ... teknik olarak müteselsil kefil ise de, son dönemdeki Yargıtay kararlarından da anlaşıldığı üzere Kooperatifin ödediği tutarları tıpkı kredi veren banka gibi diğer sorumlulardan isteyebileceği, dava dışı asıl borçlu ve müteselsil kefil sıfatını taşıyan davacı dahil diğer sorumluların taksit vadesini takip eden ilk iş günü itibariyle temerrüt halinde bulunduğu, Davalı Koonetatiin bankaya ödediği tutarı, diğer her iki kefilden 1/3 oranında talep hakkı bulunduğu, X9 olan yasal faizin TBK 120/2 maddesi uyarınca işletilecek ve talep edilebilecek temerrüt faiz oranının yasal faiz oranının iki katı olan %18 olduğu, anlaşılmaktadır. Dosya içeriğinde, Kooperatifin dava dışı bankaya yaptığı ödemelere ilişkin hesap özeti/dekont vb. bulunmadığından davacının ve dava dışı diğer sorumluların ödeyeceği tutarlar hesaplanamamıştır. Ancak, son dönemdeki Yargıtay kararlarıyla sabit olduğu üzere, davacının davalı Kooperatifin bankaya ödediği tutarların 1/3'ü oranında sorumluluğunun bulunduğu, Görüş ve kanaatinde olduğumuzu, Takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere saygı ile arz ederim." denilmiştir. Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi .../... E-.../... K.sayılı dosyasında ... tarihli hükmüyle ; Davanın kabulü ile; Davacının davalıya Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı takibindeki takip toplamı yönünden (2/3'ü oranındaki) ...-tl tutarında borçlu olmadığının tespitine, -Kötü niyet tazminatı talebinin reddine," karar verilmiştir. Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi .../... E-.../... K.sayılı dosyasında ... tarihli hükmünün istinaf edilmesi üzerine Antalya B.A.M. ...Hukuk Dairesi .../... E-.../... K.sayılı ilamıyla;"Somut dosya kapsamında, davacı taraf kefil olduğu kredi nedeniyle yaptığı payından fazlaya ilişkin ödeme için davalı kooperatiften talepte bulunuş ise de, ... tarihli davacının da imzası bulunan müşterek borçlu müteselsil kefaletlere ait sözleşme bilgilendirme ve taahhütnamenin okunabilir aslının getirtilerek TBK 167/2.madde gereğince davalı tarafın iddia ettiği gibi kefil olan davacının yaptığı ödemeye ilişkin olarak davalıya başvuruda bulunamayacağına dair bir maddenin bulunup bulunmadığı hususu gözetilip değerlendirilmesi gerekirken eksik inceleme ile davanın kabulüne karar verilmesi hatalı olmuş olup, davalı vekilinin istinaf talebinin yerinde olduğu anlaşılmıştır." denilerek Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi .../... E-.../... K.sayılı ilamı istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmıştır. Antalya B.A.M. ... Hukuk Dairesi .../... E-.../... K.sayılı kaldırma kararı sonrasında dava dosyası Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nde .../... E. Sırasına kayıt edilmiş ve mahkemenin ... tarihli hükmünde ; Davanın reddine ve davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nde .../... E.-.../... K.sayılı hükmünün istinaf edilmesi üzerine Antalya B.A.M. ... Hukuk Dairesi'nin .../... E-.../... K.sayılı ilamında ; "Davalı kooperatif ödenmeyen kredi bedelini kefaleti nedeniyle ödeyerek alacaklı bankanın haklarına halef olmuş olup, davacının da kefaleti nedeniyle rücuen ödenen bedelin tahsili için icra takibini başlattığı, bu nedenle taraflar arasındaki temel ilişkinin ticari nitelikteki genel kredi sözleşmesine kefaleti nedeniyle rücu istemine dahil olduğu, bu niteliği itibarıyla davanın 6102 sayılı TTK'nın 4/1-f maddesinde hükme bağlanan ticari dava niteliğinde olup, aynı Yasa'nın 5/1. maddesi uyarınca davaya bakma görevi Ticaret Mahkemesine ait olmasına rağmen mahkemece görev hususunun re'sen gözetilerek ilk derece mahkemesi tarafından dosyanın Antalya Asliye Ticaret Mahkemesi'ne görevsizlik kararı ile gönderilmesi gerekirken, işin esasına girilmesi doğru olmamış olup, davacı vekilinin istinaf talebinin re'sen nedenlerle kabulü gerektiği anlaşılmıştır." denilerek kaldırma kararı verilmiştir. Antalya B.A.M. ... Hukuk Dairesi'nin .../... E-.../... K.sayılı kaldırma kararı sonrasında dava dosyası Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi .../... E.sırasına kaydedilerek görevsizli kararı verilmesi üzerine dava dosyası mahkememize tevzi edilmiştir. Dava, menfi tespit talebine yöneliktir.Dava tarihinden sonra menfi tespit davalarına zorunlu arabuluculuk dava şartına ilişkin kanuni düzenlemesinin yapıldığı ve dolayısıyla dava tarihi itibariyle iş bu davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı, anlaşılmıştır. Somut dosya kapsamında, davacı taraf kefil olduğu kredi nedeniyle yaptığı payından fazlaya ilişkin ödeme için davalı kooperatiften talepte bulunuş ise de, ... tarihli davacının da imzası bulunan müşterek borçlu müteselsil kefaletlere ait sözleşme bilgilendirme ve taahhütname aslı celp edilmiştir ve TBK 167/2.madde gereğince davalı tarafın iddia ettiği gibi kefil olan davacının yaptığı ödemeye ilişkin olarak;" Bu sebeple, kefillerin birinin ve/ veya birkaçının doğrudan bankaya ve veya kooperatife gerek takip dışı ve gerekse yasal takip neticesi yapacakları her türlü ödemelerinde müteselsil kefil olan aşağıda adı yazılı kefiller tek tek ve yalnızca ... ... lehine olmak üzere paylaşma hakkından vazgeçmişlerdir." şeklinde madde eklenmiş olduğu buna göre kefil olan davacının yaptığı ödemeye ilişkin olarak davalıya başvuruda bulunamayacağına dair sözleşmede özel düzenleme bulunduğu, dolayısıyla davacı kefilin davalı kooperatife rücu hakkının bulunmadığı anlaşıldığından davacının menfi tespit talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE,2-Harçlar Kanunu ve Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken ...-TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... -TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, davalı tarafça yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Taraflarca Mahkememiz veznesine depo edilen ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,Dair; davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026Katip ...¸e-imza Hakim ...¸e-imza