ankara 13. asliye ticaret mahkemesinden trafik kazası kaynaklı araç değer kaybı tazminatında anayasa mahkemesi kararı ışığında gerçek zarar ilkesi uygulaması.

Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesinden trafik kazası kaynaklı araç değer kaybı tazminatında Anayasa Mahkemesi kararı ışığında gerçek zarar ilkesi uygulaması.

Özet: Bir trafik kazası sonucu aracının değer kaybına uğradığını iddia eden davacının, kusursuz olduğunu belirterek davalılardan müştereken ve müteselsilen tazminat talep ettiği bu davada, mahkemece toplanan deliller ve bilirkişi raporları ışığında, Anayasa Mahkemesi kararıyla Karayolları Trafik Kanununun ilgili maddesindeki genel şartların kaldırılması sebebiyle değer kaybının, aracın kaza anındaki serbest piyasa koşullarına göre, kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki gerçek fark ilkesine göre belirlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ███████ Esas - ████████

T.C.

ANKARA

13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : ███████ Esas

KARAR NO: ████████

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2024

KARAR TARİHİ : █████/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 22.04.2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 20.01.2023 tarihinde müvekkilinin sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile davalı ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında müvekkiline ait aracın değer kaybına uğradığını, kaza nedeniyle aracın ağır hasar almış olup ... yetkili sevrisinde yaklaşık 1 sene onarım sürecinde kaldığını, müvekkilinin bu dönemde aracını kullanamadığını, davalı sigorta şirketine 09.11.2023 tarihinde değer kaybı tazminat talebiyle başvurduğunu, ancak davalı sigorta şirketinin zararı karşılamadığını, müvekkilinin olayda %100 kusursuz olduğunu ileri sürüp fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 1.000,00 TL değer kaybı tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekilinin 29.12.2024 tarihli harçlandırılmış talep arttırım dilekçesi ile davasını 191.374,44-TLya çıkardığı görülmüştür.

Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; Yetki itirazında bulunduklarını, ..... Mahkemelerinin yetkili olduğunu, ... plakalı aracın müvekkil şirkete 17.08.███████.08.2023 tarihleri arasında geçerli olmak üzere kasko poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkil sigorta şirketi tarafından ... Sigorta şirketi hesabına 20.12.2023 tarihinde 2.032,91 TL rücu ödemesi yapıldığını, ... klozu kapsamında müvekkil şirketin sorumlu olabilmesi için öncelikle ZMMS limitlerinin tüketilmesi gerektiğini, eldeki davada yasal başvuru koşulların gerçekleşmediğini, kusur hususunda bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini bildirip davanın reddini savunmuştur.

Davalı ...'e usulüne uygun yapılan tebligata rağmen süresinde cevap vermediği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, araç sürücüsü ve kasko sigortacısına karşı açılan trafik kazası nedeniyle değer kaybı tazminatı istemine ilişkindir.

Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmış; Kaza tespit tutanağı, ekspertiz raporu, poliçe, zeyilname, ödeme dekontları ve hasar dosyası, sahiplik belgeleri, ..... no'lu Soruşturma dosya, ... plakalı aracın tramer kaydı getirtilmiş, adli tıp raporu ve bilirkişi raporu aldırılarak dosyaya kazandırılmıştır.

KASKO Poliçesinin incelenmesinde; ... plakalı otomobilin ... adına kayıtlı iken 17.08.███████.08.2023 tarihleri arasında davalı sigorta şirketinde Kara Araçları Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile teminat altında olduğu, tam zayi nedeniyle poliçenin 20.02.2023 tarihinde iptal edildiği, ... limitinin 1.000.000,00-TL olduğu, davacıya ait aracın ZMMS sigortacısı olan ... ... Sigorta'ya aynı kaza nedeniyle 28.03.2023'de 120.000,00 TL ödeme yapması nedeniyle ZMMS limitinin tüketildiği, ... Sigortanın ise 22.12.2023'de davacının kasko sigortacısı ... Sigorta'ya 120.000,00 TL ödeme yaptığı görülmüştür.

Değer kaybı tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;

Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (..... Dairesinin █████/2010 tarih ve ..... , █████/2010 tarih ve ..... sayılı kararları).

Bu durumda, değer kaybının ZMMS Genel Şartlar'ına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir.

Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (Örn. ..... dairesinin █████/2022 tarih ve..... sayılı ilamı).

Bilindiği üzere Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihli ve ..... . sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir. Söz konusu karar dikkate alındığında araçta meydana gelen değer kaybının genel şartlar ekinde yer alan esaslara göre yapılması artık mümkün olmadığından, genel şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamasına dayanılarak ve aracın piyasa rayici gözetilerek belirlenmesi yerinde olacaktır.

Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuştur.

Mahkememizce görevlendirilen Makine Mühendisi ...'den aldırılan 15.08.2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Söz konusu davaya ilişkin olarak; dosya içerisinde tespit edilmiş hususlar ile yapılmış olan incelemeler ve değerlendirmeler sonucunda;

 Davaya konu ... plakalı aracın; ... model, ..... donanımlı, 1.6 lt benzin yakıtlı 125 hp içten yanmalı motora sahip, otomatik şanzımanlı, 36.538 km

bulunan, (kaza öncesinde) hasar kayıtsız, gri renkli (...) otomobil olduğu,

 Davaya konu kazanının meydana gelmesinde, her iki sürücü tarafından da kendi

istikametlerine hitap eden trafik ışıklarında yeşil ışık yandığı sırada geçiş yaptıkları iddia edildiği,

Davaya konu █████/2023 tarihli kazanın oluşumunda kamera görüntüsü, tanık beyanı vb.

ile kusur izafesi Sayın Hakimliğiniz takdirlerinde olmakla birlikte, söz konusu tahkikatın

yapılamaması halinde, dava dışı ...’e ait ... plakalı araç sürücüsü davalı

...'in (takdiren) % 50 oranda kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü

davacı ...’ın (takdiren) % 50 oranda kusurlu olacağı,

 Davaya konu █████/2023 tarihli kazada ... plakalı aracın ön bölümünden

hasarlandığı, hasarın aracın Kasko Poliçesi kapsamında dava dışı ... Sigorta A.Ş. tarafından

Yetkili Serviste giderilmiş olduğu,

 Davaya konu kaza nedeniyle ... plakalı aracın kaza (█████/2023) tarihi itibariyle azami 196.545,00 ₺ civarında reel değer kaybı meydana geleceği,

 Meydana gelan kazada tarafların kusur oranlarını %50 olarak kabulü halinde; ...

plakalı araçta meydana gelen değer kaybı bedelinden davalı ... sigorta A.Ş’nin Kasko

Poliçesindeki ... teminatı kapsamında 98.272,50 ₺ üzerinden sorumlu olduğu, Görüş ve kanaatine varıldığı" bildirilmiştir.

Mahkememizce ..... aldırılan 11.10.2024 tarihli adli tıp raporundan özetle; "Kaza tespit tutanağında; olay mahalli yol metre genişliğinde, yol platformu metre, bölünmüş cadde, ışık kontrollü dört yönlü kavşak, azami hız limiti 50 km/h, zemin asfalt-kuru, düz ve eğimsiz, vakit gece, aydınlatma var, hava açık, mahal meskûn içidir.

Kazanın özetinde; kaza anı görüntülerinde ... plakalı aracın kavşakta ışıklarda diğer araçlarla beklediği ve akabinde kavşağa girişini diğer araçlarla birlikte kalkış yaparak yaptığının görüldüğü belirtilmiştir.

Davacı sürücü ... 22.01.2023 tarihli ifadesinde; "...... Caddesi üzerinde seyir halindeyken ışıklı kavşakta kırmızı ışıkta durdum. Işığın yeşile dönmesi ile sol tarafımı kontrol ederek kavşakta bekleyen diğer araçlarla birlikte hareketlendiğimde ..... istikametinden hızla seyreden ... plakalı araç aracıma çarpması neticesinde kaza meydana geldi..." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Sürücü ... 22.01.2023 tarihli ifadesinde; "...... Caddesi üzerinde seyir halinde iken, yeşil ışık yanması hasebiyle yoluma devam ettiğim sırada, plaka bilgisini bu olay sebebi ile öğrendiğim ... plaka sayılı aracımın sağ tarafından benim aracıma çarptı..." şeklinde beyanda bulunmuştur.

15.08.2024 tarihli bilirkişi raporunda; sürücü ...'ın (takdiren) %50 oranda kusurlu olduğu, sürücü ...'in ise (takdiren) %50 oranda kusurlu olduğu kanaati belirtilmiştir.

Tüm dosya kapsamı, dilekçeler, beyanlar, kaza tespit tutanağı, dosyada mevcut fotoğraflar, uyap üzerinden gönderilen bilgi ve belgelerde mevcut olan kaza anı video görüntüsü ve bilirkişi raporu incelendiğinde kazanın yukarıda “OLAY” kısmında açıklandığı biçimde gerçekleştiği anlaşılmış olup; uyap üzerinde izlenen kamera görüntülerinde araç hareketliliğinden sürücü ...'in aracıyla olay mahalli kavşaktan kırmızı ışık ihlali yaparak geçtiği, sürücü ...'ın ise aracıyla kavşakta kırmızı ışıkta duraklayıp yeşil ışıkta yine kendisiyle birlikte bekleyen araçlarla harekete geçerek seyrini sürdürmeye çalıştığı değerlendirilmiş ve aşağıdaki şekilde kusur dağılımı yapılmıştır.

Mevcut verilere göre;

A)-Davacı sürücü ... sevk ve idaresindeki otomobil ile olay mahalline geldiğinde kendisine hitaplı trafik ışıkları yeşil yandığı sırada harekete geçerek seyrini sürdürdüğü sırada meydana gelen olayda atfı kabil kusuru yoktur.

B)-Sürücü ... sevk ve idaresindeki otomobil ile seyri sırasında olay mahalli ışıklı kavşağa geldiğinde istikamet yönüne hitap eden trafik ışığını dikkate alarak kırmızı ışıkta durması, ışıkların yeşil yanmasına müteakip harekete geçerek kavşaktan geçişini gerçekleştirmesi gerekirken bu hususlara riayet etmediği, istikamet yönüne hitaplı kırmızı ışığa rağmen ışık ihlali yaparak seyrini sürdürdüğü sırada sağ tarafından yeşil ışıkta gelen davacı sürücü idaresindeki araçla çarpıştığı anlaşılmakla meydana gelen olayda kusurludur.

SONUÇ:

Yukarıdaki hususlar muvacehesinde, olayda;

A)-Davacı sürücü ...’ın kusursuz olduğu,

B)-Sürücü ...’in %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu kanaatini bildirir müşterek rapordur." bildirilmiştir.

Mahkememizce görevlendirilen Makine Mühendisi ...'den aldırılan 14.12.2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Dosya üzerinden yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda;

- Meydana gelen trafik kazasında, tarafların kusur oranlarının, ... değerlendirmesine

göre; Sürücü ... sevk ve idaresindeki otomobil ile seyri sırasında olay

mahalli ışıklı kavşağa geldiğinde istikamet yönüne hitap eden trafik ışığını dikkate

alarak kırmızı ışıkta durması, ışıkların yeşil yanmasına müteakip harekete geçerek

kavşaktan geçişini gerçekleştirmesi gerekirken bu hususlara riayet etmediği, istikamet

yönüne hitaplı kırmızı ışığa rağmen ışık ihlali yaparak seyrini sürdürdüğü sırada sağ

tarafından yeşil ışıkta gelen davacı sürücü idaresindeki araçla çarpıştığı anlaşılmakla

meydana gelen olayda kusurlu bulunduğu,

- Davacı sürücü ... sevk ve idaresindeki otomobil ile olay mahalline

geldiğinde kendisine hitaplı trafik ışıkları yeşil yandığı sırada harekete geçerek seyrini

sürdürdüğü sırada meydana gelen olayda atfı kabil kusurunun bulunmadığı,

- 20.01.2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu, ... plakalı araçta

oluşan hasar miktarı, ... (...) kayıtlarına göre

Toplamda; 207.084,39 TL olduğu,

- Dosyaya kazandırılan servis faturasında ise; toplamda 242.233,29 TL hasar bedelinin

görüldüğü,

- Yargıtay tarafından benimsenen, nispi hesap metodu kullanılarak yapılan, araç değer

kaybı hesaplamasında davaya konu; ..... motor, ... şasi

numaralı,... model, ... plakalı araçta, 191.374,44 TL değer kaybı oluştuğu,

- Aracın onarımı esnasında kullanılamaması nedeniyle; 9.000,00 TL araç mahrumiyet

bedeli oluşabileceği,

Görüş ve kanaatine varıldığı." bildirilmiştir.

Deliller değerlendirilmiştir.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Yukarıda belirtilen Anayasa Mahkemesi kararı sonucu oluşan mevcut durum itibarıyla davacı aracındaki değer kaybına ilişkin hesaplama ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. Bu hususlar nazara alınarak düzenlenen Makine Mühendisi Bilirkişi ...'in raporuna göre kasko poliçesi ... kapsamında sigortalı olan ... plakalı araç sürücüsünün asli ve %100 kusurlu olduğu, davacıya ait ... plakalı aracın sürücüsünün meydana gelen kazada herhangi bir kusurunun bulunmadığı, davacının aracında meydana gelen hasar bedelinin ve değer kaybının 191.374,44 ₺ olduğu dikkate

alındığında; KTK uyarınca dava öncesi davalı tarafa başvurulduğu, değer kaybı tazminatından davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, davalı ...'in kullanımındaki ... plakalı aracın ZMMS sigotacısı olan ... Sigortanın davacının aracının kasko sigortacısı olan ... Sigortaya 22.12.2023 tarihinde 120.000,00-TL hasar bedeli ödemesi yapması nedeniyle poliçe limitinin tüketildiği, bu nedenle kasko sigortacısı davalının ... limiti dahilinde değer kaybı tazminatından sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketinin █████/2024 tarihi itibariyle temerrüde düştüğü, kabul olunan tutara sigortalı aracın kullanım amacı ve cinsi dikkate alınarak yasal faiz işletileceği anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-DAVANIN KABULÜNE,

2-191.374,44 TL değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketinden 09.01.2024 tarihinden itibaren, davalı ...'den kaza tarihi olan 20.01.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,

3-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 13.072,79-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 3.727,60-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 9.345,19-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,

4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 30.620,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 427,60-TL Peşin/nisbi Harcı, 3.300,00-TL Islah Harcı, 6.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 738,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 10.893,70TL'nin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

6-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği ..... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,

7-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ..... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. █████/2025

Katip .....

e-imzalı

Hakim .....

e-imzalı