Danıştay 13. Daire tarafından, Antalya Manavgattaki özelleştirme ihalesinin şartnamede belirtilmeyen tevhid koşulu nedeniyle iptali ve beş milyon TL geçici teminatın iadesi talepli uyuşmazlığa ilişkin verilen karar.
Özet: Davacı, özelleştirme kapsamında satışı yapılan bir taşınmaza ilişkin ihale şartnamesinde yer almamasına rağmen sonradan öğrendiği tevhid koşulunun, taşınmazın kullanım alanını, değerini ve hukuki statüsünü esaslı şekilde etkileyerek iradesini sakatladığını ve ihaleye katılım kararını değiştireceğini belirterek, ihalenin iptali ile 5.000.000 TL tutarındaki geçici teminatın iadesini talep etmekte; davalı idare ise davanın süresinde açılmadığı ve hukuki menfaatin bulunmadığı yönündeki usuli savunmalarının yanı sıra, teminatın ihaleye katılım şartı olduğunu ve hukuka uygun hareket edildiğini savunmaktadır.
T.C.
D A N I Ş T A YONÜÇÜNCÜ DAİREEsas No : █████████Karar No : ███████ DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... BaşkanlığıVEKİLİ : Av. ...DAVANIN KONUSU : 1) Özelleştirme kapsam ve programında bulunan mülkiyeti Maliye Hazinesi adına kayıtlı Antalya ili, Manavgat ilçesi, ... (...) Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun uyarınca "satış" yöntemiyle özelleştirilmesi amacıyla gerçekleştirilen ihalenin iptali ile, 2) İhale kapsamında yatırılmış olan 5.000.000,00-TL tutarındaki geçici teminatın iadesine karar verilmesi istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI: Uyuşmazlığa konu taşınmazın İhale Şartnamesi'nde belirtilmemesine rağmen tevhid edileceğinin █████/2025 tarihinde öğrenilmesi üzerine █████/2025 tarihinde davalı idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, idarece cevap verilmediği, █████/2025 tarihinde Kamu İhale Kurumuna itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, █████/2025 tarihinde başvuruya verilen cevabın tebliğ edildiği, cevapta muhatabın başka bir kurum olduğunun belirtildiği, akabinde teminat mektubunun bozulduğu, bu durumun öğrenilmesi ile şikayet başvurusuna cevap verilmese de zımni olarak reddedildiği anlaşıldığından süresi içerisinde dava açıldığı, ihalenin tamamlanması ve satışının onaylanması akabinde sözleşme henüz imzalanmamışken Manavgat Belediyesinden Şartname ekindeki tanıtıcı nota aykırı olarak tevhid ve ihdas durumunun bulunduğunun öğrenildiği, bu şartlarla sözleşmenin imzalanamayacağı, Şartname'de belirtilmeyen tevhid ve ihdas gibi kısıtlamalar bilinse yahut en azından bilinebilir olsaydı ihaleye katılmayacak olduğu, Şartname'de "tevhid yok" ibaresi yer almasına rağmen satıştan sonra ilgili belediyeden tevhid şartının varlığının öğrenilmesinin taşınmazın kullanım alanını, değerini ve hukuki statüsünü doğrudan etkileyecek nitelikte esaslı değişiklik olduğu, tevhid gibi oldukça önemli ve hisse payı ile mülkiyet hakkını doğrudan etkileyecek olan hususun ihalenin esaslı unsuru olduğu, emsal kararlarda imar planında belirtilen niteliklerin aksine taşınmazın Şartname'de farklı niteliklere sahip olarak gösterilmesinin, ihalenin iptali için yeterli görüldüğü, Şartname'ye güvenilerek işlem yapıldığı, iradesinin sakatlandığı ileri sürülmüştür. DAVALININ SAVUNMASI : Öncelikle usule ilişkin olarak, dava dilekçesinde yer alan talepler açık olmadığından dilekçenin reddi gerektiği, davanın süresinde açılmadığı, davacı tarafından idareyle ilgisi bulunmayan farklı bir kamu kurumuna (Kamu İhale Kurumu) o kurumun mevzuatına ilişkin bir usulü takip ederek başvuruda bulunmanın idareye yapılan başvuru niteliğinde olmadığı, idareye yapılan başvurunun ise teminatın irat kaydedilmesi işleminden önce olduğu, sonrasında herhangi bir başvuru yapılmayarak dava açma süresini aşacak şekilde beklemede bulunulduğu, davacının dava açmakta hukuki menfaatinin bulunmadığı, iki ayrı işlemin iptali için ayrı dava açılması gerektiği ileri sürülmüş; esasa ilişkin olarak ise, teminatın ihaleye katılma şartı olduğu, davacının ihaleye katılırken teminatının irat kaydedilebileceğini bildiği, davacıya mevzuat dahilinde gerekli sürelerin tanındığı, hukuka uygun hareket edildiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ: Davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dava dosyası incelendikten sonra gereği görüşüldü: MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ : Özelleştirme kapsam ve programında bulunan mülkiyeti Maliye Hazinesi adına kayıtlı Antalya ili, Manavgat ilçesi, Side (...) Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın, 4046 sayılı Kanun çerçevesinde "satış" yöntemiyle özelleştirilmesi amacıyla █████/2021 tarihinde teklif sahiplerinin katılımıyla yapılan görüşmede nihai teklifler alınmış, ihale sonucunda █████/2025 tarih ve 03 sayılı ihale komisyonu kararıyla taşınmazın, 100.000.000,00-TL bedelle en yüksek teklifi veren davacıya İhale Şartnamesi çerçevesinde satılmasına, davacının sözleşmeyi imzalamaktan imtina etmesi veya diğer yükümlülükleri yerine getirmemesi halinde teminatının irat kaydedilmesine ve ihalenin iptaline karar verilmiştir. █████/2025 tarih ve 10337 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla, söz konusu ihale komisyonu kararının onaylanmasına ve taşınmaz satış sözleşmesinin imzalanması ile karar gereklerinin yerine getirilmesi hususlarında Özelleştirme İdaresi Başkanlığının yetkili kılınmasına karar verilmiştir. █████/2025 tarih ve 85118 sayılı Özelleştirme İdaresi Başkanlığı işlemiyle, sözleşmenin imzalanabilmesini teminen İhale Şartnamesi'nin 13. maddesi uyarınca satış bedelini maddede belirtilen seçeneklerden hangisine göre ödeyeceğinin █████/2025 tarihine kadar bildirmesi ve sözleşme imzalaması için █████/2025 tarihine kadar belirtilen adreste bulunmasının gerektiği, verilen süre içerisinde taşınmazın satış bedelinin, sunulan ödeme planı çerçevesinde ödenmemesi, sözleşme imzalamaktan imtina etmesi veya ihale şartları çerçevesinde diğer yükümlülükleri yerine getirmemesi halinde geçici teminatının herhangi bir bildirimde bulunulmaksızın irat kaydedileceği davacıya bildirilmiştir. Davacı tarafından davalı Özelleştirme İdaresi Başkanlığına yapılan █████/2025 tarihli başvuruyla, Manavgat Belediyesinden Şartname ekindeki tanıtıcı nota aykırı olarak tevhid ve ihdas durumunun bulunduğunun öğrenildiği, Şartname'de mevcut olmayan bu kısıtlamalar bilinse yahut en azından bilinebilir olsaydı ihaleye katılınmayacağı, tevhid gibi oldukça önemli ve hisse payı ile mülkiyet hakkını doğrudan etkileyecek olan hususun ihalenin esaslı unsuru olduğu vb. hususlar belirtilerek ihalenin iptali talebinde bulunulmuş; idarece cevap verilmemesi üzerine Kamu İhale Kurumuna aynı taleple █████/2025 tarihli başvuruda bulunulmuş, Kurumca verilen ve davacıya █████/2025 tarihinde tebliğ edilen cevapta, diğer hususların yanı sıra başvuruya konu ihalenin bir taşınmaz satış ihalesi olduğu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında olmadığından inceleme görev ve yetkisinin bulunmadığı, itirazen şikayet başvurusu olarak değerlendirilemeyeceği anlaşılan başvuruya ilişkin dilekçenin bir örneğinin ilgisi nedeniyle Hazine ve Maliye Bakanlığına gönderildiği belirtilmiştir. Bunun üzerine davacı vekili tarafından UYAP üzerinden gönderilen █████/2025 tarihli dilekçeyle, söz konusu taşınmazın satışı amacıyla gerçekleştirilen ihalenin iptali ile ihale kapsamında yatırılmış olan 5.000.000,00-TL geçici teminatın iadesi istemiyle bakılan dava açılmıştır. Öte yandan, █████/2025 tarih ve 86104 sayılı Olur ile davacının 5.000.000,00-TL tutarındaki geçici teminatının irat kaydedilmesine karar verilmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: USUL YÖNÜNDEN:2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Üst makamlara başvurma" başlıklı 11. maddesinde, "(1) İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur. (2) Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. (3) İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır." kuralına yer verilmiş; "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (e) bendinde, dava dilekçesinin, süre aşımı yönünden inceleneceği; "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, süre aşımı bulunan hâllerde davanın reddedileceği; "İvedi yargılama usûlü" başlıklı 20/A maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden doğan uyuşmazlıklar hakkında ivedi yargılama usulünün uygulanacağı; ikinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde ise, ivedi yargılama usulünde dava açma süresinin 30 (otuz) gün olduğu ve bu Kanun'un 11. maddesi hükümlerinin uygulanmayacağı kurala bağlanmıştır. Davacı tarafından, ihaleye konu taşınmazın tevhid edileceğinin █████/2025 tarihinde öğrenilmesi üzerine ihalenin iptali istemiyle █████/2025 tarihinde davalı idareye yapılan başvuru sürecinden sonra, ihalenin tamamlanması ve taşımazın satışının onaylanması akabinde sözleşme henüz imzalanmamışken Manavgat Belediyesinden Şartname ekindeki tanıtıcı nota aykırı olarak tevhid ve ihdas durumunun bulunduğunun öğrenildiği, bu şartlarla sözleşmenin imzalanamayacağı iddialarıyla satış ihalesinin iptali ile 5.000.000,00-TL tutarındaki geçici teminatın iadesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı; davacının iddialarının gerçekleştirilen ihaleye ilişkin olduğu ve geçici teminatın iadesi isteminin ihalenin iptaline karar verilmesi durumunda işlemin iptalinin doğrudan sonucu olarak ortaya çıkacağı, dolayısıyla davacı tarafından en geç, ihalenin iptali istemiyle yapılan başvuru tarihi olan █████/2025 tarihinden itibaren 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen 30 günlük süre içerisinde dava açılması gerektiği açıktır. Bu itibarla, taşınmazın satışına ilişkin ihalenin iptali ile 5.000.000,00-TL tutarındaki geçici teminatın iadesine karar verilmesi istemiyle █████/2025 tarihini izleyen günden itibaren 30 gün içinde en geç █████/2025 tarihine kadar dava açılması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra █████/2025 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenme imkanı bulunmamaktadır.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15/1-b maddesi uyarınca DAVANIN SÜRE AŞIMI NEDENİYLE REDDİNE, 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 5. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (g) bendi uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (on beş) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, █████/2026 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.