ankara 13. asliye ticaret mahkemesinde ticari hizmet sözleşmesinden kaynaklanan, enerji tesisi katkı payı hesaplama ve fatura bedeli alacak davasında görev uyuşmazlığı ve bilirkişi incelemesi süreci.

Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesinde ticari hizmet sözleşmesinden kaynaklanan, enerji tesisi katkı payı hesaplama ve fatura bedeli alacak davasında görev uyuşmazlığı ve bilirkişi incelemesi süreci.

Özet: Davacı tarafından, taraflar arasındaki ticari nitelikteki hizmet sözleşmesinden kaynaklanan katkı payı anlaşması uyarınca davalıca düzenlenen faturadaki bedelin, sözleşme ve yönetmeliğe aykırı olarak yüksek hesaplandığı, bu nedenle ihtirazi kayıtla ödenen fazlalığın iadesi talebiyle açılan alacak davasında, davalı taraf faturanın usulüne uygun olduğunu savunmuş; yargılama sürecinde görev itirazı reddedilmiş ve bilirkişi incelemesi neticesinde, katkı payı güncellemesinde belirli bir tüketici fiyat endeksi dikkate alınarak cari fiyatların esas alınması gerektiği yönünde tespit yapılmıştır.

T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████

T.C.

ANKARA

13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO : ████████ Esas

KARAR NO : ████████

BAŞKAN : .....

ÜYE :.....

ÜYE : .....

KATİP : .....

DAVACI : .....

VEKİLİ : Av. .....

DAVALI : .....

VEKİLLERİ : Av. .....

Av. .....

DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2023

KARAR TARİHİ : █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının ... işletmekte olduğunu, taraflar arasında ..... Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Başvurulara İlişkin Yarışma Yönetmeliği hükümleri uyarınca Davalı ... A.Ş. ile Davacı şirket arasında ... (...) Katkı Payı Anlaşması imzalandığını, anlaşmanın 3 üncü maddesinde belirtilen esaslara göre hesaplanacak yıllık Toplam ... Tutarı ("...") her yıl davalı tarafından faturalanacak ve davacı tarafından ödenecek olduğunu, bu bağlamda davalının █████/2023 tarihli (KDV dahil) 34.473.535,51-TL bedelli faturayı düzenleyerek davacıya gönderdiğini söz konusu faturada hesaplanan toplam tutarın taraflar arasındaki Anlaşma ve dayanağı olan Yönetmeliğe aykırı olup, ödenmesi gereken tutarın çok daha düşük olması yani sadece 3.570.508,81- TL olması gerektiğini, bu sebeplerle, anılan faturaya konu bedel ihtirazi kayıtla kısmen 13.600.000,00 TL'sinin ödenmiş olup fazladan alınan bedelin iadesi için işbu davanın ikame edildiğini belirterek şimdilik 100.000,00 TL'nin davalıdan istirdadı ile davacıya ödenmesine, alacağın tamamına davalının temerrüde düştüğü 02.02.2023 tarihinden itibaren ticari avans faizi uygulanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Uyuşmazlığın çözümünde idari yargı mercileri görevli olduğunu, davanın yargı yolu görev yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, davalı tarafından, “..... Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği” çerçevesinde yarışmaya katılan ve kazanan şirketlerle imzalanan ... anlaşması gereğince; yönetmelik ve ekleri olan taahhütname, teklif mektubu formu ile anlaşma hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi sonucunda ... faturalarının hesaplanmakta olduğunu, davaya konu faturanın düzenlendiği ... için gerçekleştirilen yarışmada davacı tarafından sunulan teklif mektubunda toplam ... tutarının teklif yönünden ödemeye esas üretim yılına kadar ... tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi oranında güncelleştirilerek (..... ) davalıya ödeneceğinin çekincesiz şekilde kabul ve taahhüt edildiğini, ... faturalarının yönetmeliğin 9. maddesi ile yönetmelik eki anlaşma ve teklif mektubu hükümleri birlikte dikkate alınarak hesaplandığını, teklifin sabit fiyat kabul edilerek her yıla ait ... oranında belirlenecek artışa göre hesaplanması yönündeki davacı iddiasının yönetmelik ve eklerindeki düzenlemelere aykırı olduğu gibi formülde yer alan ... endeksinin uygulanma amacına da uygun olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava konusu uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerine tabi ... olan davalı ile tacir olan davalı arasında düzenlenen sözleşmeden kaynaklandığı anlaşılmakla davalı yanın yerinde görülmeyen yargı yolu itirazı ön inceleme duruşmasında ara kararla reddedilmiştir.

Davalı vekilinin 02.11.2023 tarihli dilekçesi ile 2247 sayılı yasanın 10. maddesi uyarınca olumlu görev uyuşmazlığı çıkarılarak görevli yargı merciinin idari yargı olarak belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulması ve dosyanın ..... gönderilmesine karar verilmesi talebimde bulunduğundan davalı vekilinin olumlu görev uyuşmazlığı çıkarılmasına ilişkin dilekçe ve ekleri davacı vekiline tebliğ edilerek 7 günlük cevap süresi verilmiş, davacı vekilinin 30.10.2023 tarihli dilekçesinin sunulması akabinde 2247 sayılı yasanın 12/3 maddesi uyarınca dosya muhtevasının onaylı bir örneği ..... gönderilmiş, ..... cevabi yazısında 2247 sayılı yasanın 10. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca olumlu görev uyuşmazlığı çıkarıldığının bildirildiği görülmüş nihayetinde ..... sayılı 07.10.2024 tarihli kararı ile davanın çözümünde adli yargının görevli olduğuna kesin olarak karar verilmiş olduğu anlaşılmıştır.

Taraf delilleri toplanmış, tüm dosya kapsamı üzerinde elektrik mühendisi ve nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişilerce yapılan inceleme sonucu düzenlenen rapor ve ek raporlarda özetle; "... katkı payının güncellenmesinde fiyat endeksi kullanılacağı ve bu endeksin ... olduğu, "... > ... tarafından Ocak ayında açıklanan bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksi” denilerek cari (gerçek) fiyatların kullanılacak olduğu, taraflar arasındaki anlaşmaya göre geçici kabul tarihinden başlamak üzere 20 yıl süreyle ödenecek ... Anlaşmasının yıllara sari bir anlaşma olduğu, 2011 yılında 5,60 kr/kWh ... Katkı payına ait teklifin, 22.10.2020 tarihindeki geçici kabule kadar, zaman ve enflasyon ortamında sabit kalmasının mümkün olmadığı, “... - ... tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi.” olarak tanımlandığı ve periyodik güncelleme ve ödeme dönemlerinin 1 yıl olarak belirlendiği, bu şekilde 20 yıl süresince ... Katkı Payının her yıl için yeniden güncelleneceği, sözleşmeye konu olan katkı payının yıllar içinde değerindeki artışını ifade etmek amacıyla da formülde ... endeksinin yer aldığı, ...' nin fiyat değişimlerini ölçen, maliyet ile ilgili fiyat değişikliklerini değerlendirmek için kullanılan bir endeks olduğu, ... ile yapılan güncellemelerin, parayı enflasyona karşı korumak veya sözleşmeye konu olan şeyin değerindeki artışı yansıtmak amacıyla, her vıl sözleşmenin yenilenmesiyle birlikte yeni dönemde ödenecek olan bedelin belirlenmesi amacıyla yapılan güncellemeler olduğu, davalı ... tarafından, davacının 84.072.076,529 kWh 2022 yılı üretimi için 19.01.2023 tarih ve ... seri nolu 9618 KDV dahil toplam 34.473.535,51 TL olarak ... faturası düzenlendiği, faturadan dolayı davacı şirket tarafından 03.02.2023 tarihli dekont ile ihtirazi kayıtla 13.600.000,00 TL ödendiği, ... tutarının hesaplanmasında, ..... ve 21.10.2020 tarihli kararı ile onanan ..... . 05.04.2023 tarihli kararına dayanak şekilde sadece sözleşmenin 3.maddesiyle üretim yılında yapılan tekil güncellemeni ...'nin sadece bir çarpan olarak formülde bulunduğunun esas alınması halinde, ... tutarının 2022 yılı faturası için %18 KDV dahil 9.125.991,62 TL olarak hesaplandığı, bu durumda fazla fatura edilen tutarın 25.347.543,89 TL olduğu" ifade edilmiştir.

Davacı vekili tarafından 20.01.2025 tarihli ıslah dilekçe sunularak KDV dahil toplam 10.029.491,19 TL'nin 03.02.2023 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi talebinde bulunulduğu, arttırılan dava değeri yönünden peşin harcın ikmal edildiği anlaşılmıştır.

Dava; davalı tarafından davacı adına düzenlenen ... fatura bedelinden fazla ödendiği iddia edilen tutarın istirdadı talebine ilişkindir.

... Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği kapsamında yapılan yarışma sonucunda ...'ın sistemine bağlantı hakkı kazanan davacı şirket ile ... arasında 30.12.2011 tarihli ... anlaşması imzalandığı, anlaşma kapsamında davacının ... projesinde üretilecek her bir kwh üzerinden ...'a ... tutarını ödemekle yükümlü olduğu hususları dosya kapsamı ile sabittir.

Taraflarca imzalana sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan ... Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliğinin 9. maddesinin 1. fıkrasında yarışmaya katılacak şirketin ...'te üretilen kwh başına kuruş olarak belirlenen ... tutarının üretim tesisinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren 20 yıl süre ile her yıl ...'a ödemeyi taahhüt eder düzenlemesinin bulunduğu, somut uyuşmazlıkta davalı tarafından ... Enerjisi Santraline ilişkin 2022 yılı ... bedeli olarak davacı adına 19.01.2023 tarihli KDV dahil 34.473.535,51 TL tutarında ... faturası düzenlendiği, fatura bedeline ilişkin davacı tarafından 03.02.2023 tarihinde ihtirazi kayıtla 13.600.000,00 TL'nin ödenmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık ... tutarının hesaplanması yöntemine ilişkin olmakla bu kapsamda yapılan değerlendirmede; sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan ... Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliğin 9. maddesinde ve taraflarca imzalanan 30.12.2011 tarihli ... anlaşmasının 3. maddesinde ... hesaplama yönteminin "toplam ... tutarı= kr*E*... "şeklinde formüle edildiği, yarışma yönetmeliğinin eki olan ve davacı tarafından imzalanarak davalıya verilen teklif mektubunda ise "... ... projesinde yıllık üretilecek net elektrik enerjisi için kilowatsaat (kwh) başına 5,60 kuruş teklifimiz ile ... tarafından yıllık net elektrik enerjisi üretimimizin çarpılması ile bulunacak toplam ... tutarını, teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar ... tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık ... oranında güncelleştirerek takip eden yılın Ocak ayı sonuna kadar tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren 20 yıl süre boyunca ...'a ödemeyi kabul ve taahhüt ederiz " ifadelerinin yer aldığı görülmektedir.

Davacı tarafça teklif mektubunun sunulmasından sonra, taraflar arasında 30.12.2011 tarihli ... anlaşması imzalanmış olup, sözleşmede ... Katkı Payının hesabı, teklif mektubundaki hesaplamadan farklı olarak düzenlenmiştir. Taraflarca imzalanan sözleşmenin ... Katkı Payının hesap şekli ile ilgili formül, ... Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Başvurulara ilişkin Yarışma Yönetmeliğinin 9. maddesine uygun şekilde kaleme alınmıştır. Davalı tarafça ... Katkı Payının hesabı ile ilgili teklif mektubundaki ibarelerin aynen sözleşmeye geçirilmesi mümkün iken, farklı bir hesap şeklini içeren sözleşmenin imzalandığı görülmektedir. Her ikisi de tacir olan tarafların, serbest iradeleriyle imzalamış oldukları anlaşma hükümleri ile bağlı oldukları açıktır. Taraflar arasındaki anlaşmada, davacının sunduğu teklif mektubuna, sadece 3. maddede, toplam ... tutarının hesaplanması ile ilgili kr* E* ... formülünde, kr değerinin açıklanması sırasında yer verilmiştir.

Üretim tesisinin ilk üretiminin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere tüm tesisin geçici kabul tarihinden itibaren 20 yıl süre ile ... ödenmesi öngörülmüş olmakla her ne kadar sözleşmede belirtilen yöntemin uygulanması halinde 2011 yılında yapılan 5,60 kuruş teklif fiyatı sabit kalmak suretiyle her üretim dönemi için sadece bir önceki yılın ... oranının hesaplamaya esas alınması söz konusu olacağından bu durumun yarışma tekniğine ve mantığına uygun düşmediği anlaşılmış ise de taraflar arasındaki sözleşmenin 3. maddesi hükmü açık olup, bu kapsamda davacı tarafça sözleşmenin imzalanmasından önce sunulan teklif mektubunun, farklı bir hesap şekli içeren sözleşmenin imzalanmasından sonra, hesap şekli yönünden hükümsüz kaldığı, serbest iradeleriyle imzalanmış olan sözleşmenin davacı ve davalı yönünden bağlayıcı olacağı, ... ile ilgili faturaların sözleşme hükümlerine göre hesaplanması gerektiği mahkememizce benimsenmiştir.

Burada üzerinde durulması gereken husus ... tutarına ilişkin kr*E*... formülündeki hesaplamanın ne şekilde yapılması gerektiğidir.

... anlaşmasının 3. maddesinde yer alan formülde "...=... tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi" olarak ifade edilmiş, sözleşmeye esas ... Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliğinin 9. maddesinde; "Yarışmaya katılacak şirket, ...'te üretilen kWh başına kuruş olarak belirlenen ... tutarını, üretim tesisinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süreyle her yıl ...'a ödemeyi taahhüt eder. Bu Yönetmelikte yer alan usul ve esaslar çerçevesinde belirlenen ve şirket tarafından ...' üt edilen Ki vay ... yıllık net elektrik enerjisi üretimi ile çarpılması sonucu Toplam ... tutarı belirlenir. Toplam ... tutarının hesaplanması için aşağıdaki formül uygulanır. ..." denildikten sonra toplam ... tutarının hesaplanması için kr*E*... formülünün uygulanması öngörülmüş, formülde yer alan ... açıklamasında ise "... tarafından Ocak ayında açıklanan bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksine" yer verilmiştir.

Tüketici Fiyat Endeksi (...) tüketim harcamalarına konu olan mal ve hizmetlere ilişkin fiyatların genel düzeyinde zaman içinde meydana gelen değişimi ölçen bir parametredir. ...'nin bir güncelleme endeksi/parametresi olması nedeniyle ... endeksinin uygulanması tamamen önceki birim fiyatın güncellenmesi anlamını taşımaktadır. Gerek ... Katkı Payının 3. maddesi ve gerekse Yarışma Yönetmeliğinin 9. maddesindeki ... tanımı da bu açıklamaya paralel niteliktedir. ... endeksi uygulamalarının temeline göre ... oranı bir matematik işleminin rakamsal olarak çarpanı olmadığından herhangi bir yıl içinde ... endeksinin sıfır veyahut eksi olması halinde anlaşmada yer alan birim fiyatın (kr*E) esas alınması, ... endeksinin sıfırın üzerinde olması halinde ise anlaşmada yer alan birim fiyata ilave olarak gerçekleşen ... endeksinin dikkate alınması gerekmektedir.

Uygulamada "1+..." şeklinde de ifade edilen bu hesap yöntemindeki 1 rakamı sözleşmenin 3. ve yönetmeliğin 9. maddesine göre herhangi bir güncelleme olmaksızın tariflenen katkı payı tutarı (kr *E ) olup bu tutara sözleşmede belirtilen formüle göre ... oranının uygulanması suretiyle ... bedeli hesaplanmaktadır.

Davacı yan, ... hesaplanırken kr*E*... formülünde ... oranının rakamsal olarak bir matematik işlemindeki çarpan olduğu iddiası ile dava değerini belirlemiş ise de; sözleşmenin 3. ve Yönetmeliğin 9. maddesinde belirtilen ... tanımı kapsamında bizatihi ...'nin güncelleme endeksi/parametre olması nedeniyle ...'nin sadece çarpma işlemindeki bir rakam değeri olarak esas alınması halinde ...'nin sıfır ya da eksi değerde olduğu durumda o yıl için ... ödenmesinin söz konusu olmayacağı ve bu durumun sözleşmenin 1. maddesi ile Yönetmelik hükümlerine aykırılık oluşturacağı tartışmasızdır.

Bilirkişi heyetince farklı ihtimallere göre yapılan hesaplamalar içerisinde Yarışma Yönetmeliği ve ... Anlaşması hükümlerine kapsamında sözleşmeye konu tesiste 2022 yılı üretimine ilişkin 2011 yılında 5,60 kuruş olan teklif fiyatının 2022 yılı üretim miktarı ile çarpılması sonucu belirlenen ... tutarının % olarak 2022 yılı ... endeksi ile çarpılması neticesinde tespit edilen KDV dahil ... tutarının 9.125.991,62 TL olduğu ve buna göre 19.01.2023 tarihli faturaya istinaden davacı tarafından ihtirazi kayıtla yapılan 13.600.000,00 TL ödemenin 4.474.008,38 TL'sinin fazladan ödendiğine ilişkin hesaplama mahkememizce dosya kapsamına uygun bulunmuş, 19.01.2023 tarihli faturaya istinaden ihtirazi kayıtla yapılan 4.474.008,38 TL'nin istirdadı talebinin haklı ve yerinde olduğu sonuç ve kanaatine varılmakla davacı tarafından davalıya kep üzerinden gönderilen 10.03.2023 tarihli ihtarnamenin ertesi iş günü olan tebliğ tarihine 3 günlük sürenin ilavesi ile 17.03.2023 tarihinde davalı temerrüdünün gerçekleştiği kabul edilerek davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın kısmen kabulü ile 4.474.008,38 TL'nin 17.03.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

2-Davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine,

3-Alınması gereken 305.619,51 TL harçtan peşin alınan 1.707,75 TL ve 169.570,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 134.341,76 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

4-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin 1.391,78 TL'sinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 1.728,22 TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 499.700,42 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 553.774,14 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

7-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 179,90 TL peşin harç, 1.707,75 TL başvuru harcı, 169.570,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 171.457,65‬ TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

8-Davacı tarafından yapılan 973,75 TL tebligat gideri, 36,25 TL müzekkere gideri, 23.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 24.010,00 TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre belirlenen 10.710,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

9-Davalı tarafından yapılan 955,25 TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre belirlenen 529,12 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,

10-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,

Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ..... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.

█████/2025

Gerekçeli kararın yazıldığı tarih: 16.07.2025

Başkan .....

Üye .....

Katip .....