diyarbakır asliye ticaret mahkemesinin, tarımsal sulama abonesine kaçak elektrik kullanım iddiasıyla haksız tahsil edilen bedellerin iadesi talebine ilişkin gerekçeli kararı.

Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin, tarımsal sulama abonesine kaçak elektrik kullanım iddiasıyla haksız tahsil edilen bedellerin iadesi talebine ilişkin gerekçeli kararı.

Özet: Bir tarımsal sulama abonesi şirket, elektrik dağıtım şirketinin usulsüzce düzenlediği kaçak elektrik kullanım faturası ve bu faturaya dayalı olarak tarımsal destekleme prim hesaplarına konulan bloke nedeniyle açtığı alacak davasında, ilgili yönetmeliklere aykırı tespit süreci ve delil eksikliği iddialarını sunmuştur; mahkemenin görevlendirdiği bilirkişi, sayacın laboratuvar incelemesi yapılmadan ve mevzuata uygun olmayan şekilde düzenlenen kaçak tespit tutanağının geçerli olmadığını ve tahakkuk ettirilen yüklü miktardaki borcun iptal edilmesi gerektiğini raporlamıştır.

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLLERİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2025

KARAR TARİHİ : █████/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan alacak (ticari satımdan kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

DAVA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili .....Gıd. San. Tic. A. Ş. 'nin .....tesisat numaralı tarımsal sulama abonesi olduğunu, davalı şirket tarafından kaçak elektrik kullanımı iddiasıyla mevzuata aykırı şekilde fatura tahakkuk ettirildiğini, bu iddiaya dayanak teşkil eden yönetmelik hükümlerinin ve tespit sürecinin usulüne uygun işletilmediğini, sayacın bulunduğu alanın Dicle Üniversitesi sınırları içerisinde kalması nedeniyle müvekkilin sayaca müdahale etmesinin fiilen imkansız olduğunu, davalı şirket yetkililerinin üniversite yönetiminden izin almadan keyfi şekilde kaçak tutanağı düzenlediğini, müvekkilin 2024-2025 yılı ÇKS kayıtlarına göre iddia edilen yüksek tüketimin mümkün olmadığını, periyodik kontrollerde herhangi bir kaçak kullanım tespit edilmediğini, müvekkilin faturalarını düzenli ödediğini, davalı şirket tarafından Diyarbakır İcra Müdürlüğü .....sayılı dosyası ile başlatılan takip neticesinde müvekkilin tarımsal destekleme prim hesaplarına bloke konularak haksız kesintiler yapıldığını, Danıştay 10. Dairesinin 12.06.2019 tarihli kararı ile tarımsal destekleme primlerine bloke konulması uygulamasının iptal edildiğini, bu nedenle yapılan tahsilatların hukuka aykırı olduğunu, müvekkilin tarımsal faaliyetlerinin devamı için elektrik enerjisinin kesilmemesi ve destekleme primlerinden kesinti yapılmaması hususunda ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiğini, davalı şirketin haksız tahsil ettiği 100,00 TL tutarındaki bedelin tahsil tarihlerinden itibaren yasal faiziyle iadesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya usulüne uygun tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.

DEĞERLENDİRME :

Dava, kaçak elektrik kullanımı nedeniyle tesis edilen cezai işlem nedeniyle prim hesaplarına bloke konularak yapılan kesintilerin iadesi istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki ihtilafın; davacıya ait tarımsal sulama aboneliği kapsamında kaçak elektrik kullanıp kullanmadığı ve buna ilişkin olarak davalı şirketçe yapılan tahakkukun yerinde olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacının tahakkuk ettirilen bedelden sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise miktarı, davalı tarafından yapılan bir tahsilat bulunup bulunmadığı ve davacının istirdat talebinde bulunup bulunamayacağı bulunabilecek ise miktarına ve ilgili fatura nedeniyle başlatılan icra takibi nedeniyle menfi tespit istemine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Mahkememizin .....tarihli celse 3 no'lu ara kararı gereğince; davacıya ait tarımsal sulama aboneliği kapsamında ilgili taahukukta belirtilen kaçak elektrik enerjisinin kullanılıp kullanılmadığı, buna dair davalı tarafından usulüne uygun kaçak elektrik tutanağı düzenlenip düzenlenmediği, kaçak elektrik kullanımı tespitine yönelik usulüne uygun ve yeterli görüntünün çekilip çekilmediği, kaçak elektrik enerjisi kullanıldığının tespiti halinde tahakkuk ettirilen borcun yerinde olup olmadığı buradan varılacak sonuca göre tahahakuk talep edilebilecek kaçak elektrik miktarı olup olmadığının tespiti amacıyla dosyanın elektrik mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek rapor hazırlanmasının istenilmesine karar verilmiştir.

Bilirkişi tarafından sunulan .....tarihli raporda sonuç olarak; "Sayaca şok cihazı ile müdahale edilmişse sayacın sökülerek laboratuvar raporu ile tespiti yapıldıktan sonra laboratuvar raporunun sonucuna göre işlem yapılması gerektiğini, yapılan İşlemin Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 42-1/c maddesi kapsamında değerlendirilmesine dayanak bulunmadığı, tespitin doğru bulgu ve belgelere dayandırılmaması, sayacın sökülerek laboratuvara gönderilmeden, laboratuvar raporunun sonucuna bakılmadan işlem yapılması nedeniyle yönetmeliğin 43-(2) ,(3)4(44(5) (7)'ye uygun olarak düzenlenmediği ve geçerli olmadığı, bu doğrultuda, Davalı tarafından .....tesisat numaralı aboneye .....tarih .....seri numaralı Kaçak/Usulsüz Elektrik Kullanımı Tespit Tutanağı; 1.019.067,99 TL tutarında kaçak elektrik tüketim faturasının iptal edilmesi gerektiğini, 1.019.067,99 TL tutarında borçlu olmadığı," şeklinde rapor ibraz etmiştir.

Davacı vekili .....tarihli dilekçesi ıslah dilekçesi ile dava değerini 1.036.955,65.-TL'ye yükseltmiştir.

Dava konusu kaçak tespit tutanağının düzenlendiği tarihte yürürlükte olan Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından hazırlanan ve █████/2018 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Tüketimi -Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri başlıklı 42.maddesine göre;

"(1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;

a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi,

b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi,

c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,

ç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.

Kaçak elektrik enerjisi tespit süreci başlıklı 43.maddesine göre;

(1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında doğrudan dağıtım sistemine yapılan müdahalelerde dağıtım sistemine olan bağlantılar ortadan kaldırılır. Kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.

(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sayaca müdahale edildiğine ilişkin şüpheye sebep olacak bir bulguya rastlanılması halinde aşağıda belirtilen kaçak tespit süreci başlatılır;

a) Sayaç sökülerek yerine uygun bir sayaç takılmak sureti ile mevcut sayaç incelemeye alınır.

b) Sökülen ve takılan sayaçlarla ilgili EK-6’da yer alan sayaç değiştirme tutanağı düzenlenir.

c) İnceleme sonucunda sayaca müdahale edilerek tüketimin doğru tespit edilmesinin engellenmesi suretiyle elektrik enerjisinin eksik veya hatalı ölçülerek veya hiç ölçülmeden tüketildiğinin laboratuvar raporu ile tespiti halinde EK-5’te yer alan kaçak tespit tutanağı düzenlenir.

ç) Laboratuvar raporu, kaçak elektrik tespit tutanağı ve ödeme bildirimi beraber tüketiciye bildirilir ve aynı süre içerisinde kesme bildirimi düzenlenmek suretiyle kullanım yerinin elektriği kesilir.

.............

(5) Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır.

(6) Bu madde kapsamında düzenlenen kaçak elektrik tüketim faturası en geç 3 iş günü içerisinde tüketiciye gönderilir.

(7) Bu madde kapsamında yapılan tespit ve işlemler kullanım yerini de içerecek şekilde fotoğraflanır ve iletişim bilgilerinin bulunması halinde kalıcı veri saklayıcısıyla da tüketiciler bilgilendirilir.

Dağıtım Sistemindeki Kayıpların Azaltılmasına Dair Tedbirler Yönetmeliğinin "Kaçak tespitine ilişkin resmi kurum kayıtları ile teknolojik imkanların kullanılması" başlıklı 14. göre;

MADDE 14 – "(1) Yüksek kayıplı şirketlerde; mevsimsel olarak tarımsal sulama amacıyla elektrik tüketilen ve güvenlik nedeniyle kaçak kontrolü yapılamadığı ilgili kurum tarafından belgelendirilen kullanım yerlerinde, elektrik kullanmadan tarımsal ürün üretilemeyeceği resmi kurum yazıları ve kayıtları, teknolojik uygulamalar ile otomasyon sistemi verileri (Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına ait Çiftçi Kayıt Sistemi ve benzeri) esas alınarak tespit edilen kullanıcılara, 8/5/2014 tarihli ve 28994 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğindeki yerinde tespit şartı aranmaksızın kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenebilir. Söz konusu tutanağa, güvenlik gerekçesiyle yerinde tespitin yapılamadığına ilişkin ifadenin eklenmesi zorunludur.

(2) Birinci fıkra çerçevesinde düzenlenen tutanaklara dayalı olarak tahakkuk ettirilen faturalar, kaçak tespit tutanağı ve tutanağa esas belgelerle birlikte kullanıcılara gönderilir.

(3) Kaçak tespit tutanaklarına yapılacak olan itirazlar Şirket tarafından on beş iş günü içerisinde sonuçlandırılır. Bu süre içerisinde sonuçlandırılmayan tutanaklar iptal edilmiş sayılır.

(4) Bu madde kapsamında dağıtım şirketi tarafından yapılan her türlü faturalama işlemi, tarımsal sulama uzaktan tespit adı altında muhasebeleştirilir."

Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, bilirkişi raporu ve müzekkere cevapları hep birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirket tarafından kaçak kullanım yapıldığı hususunun davalı tarafından sunulan deliller kapsamında ispat edilemediği, davalı şirket tarafından yapılan tespitin eksik ve

hatalı olduğu ve doğru bulgu ve belgelere dayandırılmadığı hususunun alınan bilirkişi raporu ile belirlendiği, bu suretle davanın kabulü ile; .....zabıt tarihli, .....seri numaralı Kaçak Elektrik tutanağına istinaden düzenlenen fatura nedeniyle davalı şirket tarafından davacıdan tarımsal destekleme hesabına bloke konularak 5 ayrı işlemle farklı tarihlerde yapılan 122.000,00 TL, 320.000,00 tl, 71.129,43 TL, 210.390,00 TL, 313.436,22 TL şeklindeki tahsilatların davalıdan alınarak davacıya verilmesine, her bir tahsilata; hesaptan tahsil edildiği tarihlerin davalı tarafından dosyaya sunulan tahsilat bilgilerinden anlaşıldığı üzere ayrı ayrı tahsil tarihinden itibaren taleple bağlı kalınarak yasal faiz uygulanmasına karar vermek gerekmiştir.

6325 sayılı Kanun 18/A-14. bendinin 2. yarı cümlesi ve Yönetmeliğin 26/2. maddesi hükmü uyarınca, arabuluculuk ücretinin 6183 sayılı Kanuna göre hak sahibi çıkan taraftan tahsilinin gerekmesi, ileride arabuluculuk ücretinin hak sahibi tarafından tahsil edileceğinin kesin olması, bu hususun kamu düzenine ilişkin bulunması nedeniyle, 4.600,00.-TL arabuluculuk ücretinin, davalıdan tahsili için Hazineye müzekkere yazılmasına karar verilmiştir.

Açıklanan tüm nedenlerle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi gerekçeli kararda açıklandığı üzere;

1-Davanın KABULÜNE,

A)122.000,00 TL tutarın .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

B) 320.000,00 TL tutarın .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

C) 71.129,43 TL tutarın .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

D) 210.390,00 TL tutarın .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

E) 313.436,22 TL tutarın .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2- Kabul edilen bedel 1.036.955,65 üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 70.834,44 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 615,40 TL harcı ve sonradan yatırılan 17.710,00 TL ıslah harcının düşümü ile eksik kalan 52.509,04 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad KAYDINA,

3-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL peşin harç, 615,40 başvuru harcı ve 17.710,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 18.940,80 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından tebligat ve posta masrafı ve bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 3.648,50 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 161.543,35 vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı ve davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim