İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi, kaybedilen imzasız ve boş çeklerin keşidecisi tarafından açılan iptal davasını aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddetti.
Özet: Kaybolduğu belirtilen, imzasız, kaşesiz ve bedelsiz çeklerin iptali talebi, mahkemece reddedilmiştir; zira Türk Ticaret Kanununun ilgili maddeleri uyarınca, çeklerin keşidecisi sıfatındaki talep edenin, kaybolan çeklerin iptali davasını açma yetkisi yani aktif husumet ehliyeti bulunmadığı, bu yetkinin çeke bağlı alacağı olan hamile ait olduğu gerekçesiyle davanın esastan incelenmesine geçilmeksizin usulden reddine karar verilmiştir.
T.C.
İSTANBUL 22. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████TALEP : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))TALEP TARİHİ : █████/2026KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülen talebin dosya üzerinden yapılan incelemesi sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Talep eden vekili dava dilekçesinde özetle; keşidecisi ... Sanayi ve Tic. Ltd. Şti., düzenlenme yeri İstanbul, düzenlenme tarihi boş, lehtar kısmı boş, bedel kısmı boş, numarası ... olan, ... A.Ş. ... Şubesine ait; keşidecisi ... Sanayi ve Tic. Ltd. Şti., düzenlenme yeri İstanbul, düzenlenme tarihi boş, lehtar kısmı boş, bedel kısmı boş, numarası ... olan, ... A.Ş. ... Şubesi'ne ait olan çeklerin kaybolduğunu, imzasız kaşesiz üzerinde herhangi bir bedel yazılı olmayan kıymetli evrakların bankalar nezdinde üçüncü kişiler nezdinde doldurularak kullanılması riski bulunduğunu belirterek, ilgili çekler hakkında öncelikle ödeme yasağı kararı verilerek çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER VE GEREKÇE:Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.Davanın dayanağı, 6102 sayılı TTK'nın 818. maddesi delaletiyle aynı Kanun'un 757, 762, 763, 764. maddeleridir.Kural olarak bir hakkı dava etme yetkisi o hakkın sahibine ait olup, buna aktif husumet denilir. Bir hakkın kendisinden istenebilecek durumunda olan yani hakka uymakla yükümlü kişi ise borçlu kişi olup, buna da pasif husumet denilir. Bir davada gerek aktif ve gerekse pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı mahkemece öncelikle ve resen gözetilecek hususlardandır ve şayet husumet ehliyeti yok ise, dava bu sebep ile reddedilir. Zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı, TTK'nın 651.maddesi uyarınca, çeke bağlı alacağı olan hamile aittir. Bu nedenle keşideci sıfatındaki davacının, zayi davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı, TTK'nın 651. maddesi uyarınca, çeke bağlı alacağı olan hamile aittir. Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK'nın 72. maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanı mevcuttur.Dava dilekçesi içeriğinden anlaşıldığı üzere iptali istenilen çeklerin davacının banka hesabı üzerinden aldığı çek olup, davacı söz konusu çeklerin keşidecisidir. Bu nedenle davacının talebine konu, keşidecisi ... Sanayi ve Tic. Ltd. Şti., düzenlenme yeri İstanbul, düzenlenme tarihi boş, lehtar kısmı boş, bedel kısmı boş, numarası ... olan, ... A.Ş. ... Şubesi'ne ait; keşidecisi ... Sanayi ve Tic. Ltd. Şti., düzenlenme yeri İstanbul, düzenlenme tarihi boş, lehtar kısmı boş, bedel kısmı boş, numarası ... olan, ... A.Ş. ... Şubesi'ne ait olan çekler ile ilgili olarak davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.Dava şartları konusunda HMK'nın 138. maddesi uyarınca dosya üzerinden karar verilmesi mümkün olduğundan ve ayrıca davada hasım bulunmadığından aktif dava ehliyeti olup olmadığının dosya üzerinden incelenmesi usul ekonomisi gereği mümkün görüldüğünden takdiren duruşma açılmasına gerek görülmemiş, dosya üzerinden yapılan inceleme ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın, davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından REDDİNE,2-Harç peşin ve yeterli alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Davacı tarafından yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden sonra geriye kalan avansın karar kesinleştiğinde davacıya resen iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize gönderilecek veya sunulacak dilekçe ile İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır