Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan işçi alacaklarına ilişkin idarenin yükleniciden rücuen tazminat talebinin istinaf incelemesi kararı.
Özet: Bir idare, hizmet alım sözleşmesi kapsamında davalı yüklenici şirketin çalışanının açtığı dava sonucunda ödemek zorunda kaldığı tazminat ve masrafları, iç ilişkide tam sorumluluğun yükleniciye ait olduğu gerekçesiyle davalıdan rücuen talep etmiştir. İlk derece mahkemesinin bu alacak talebini kısmen kabul etmesi üzerine, davacı idare ödenen miktarın tamamının ve ticari faizin davalıdan tahsil edilmesi talebiyle kararı istinaf etmiş, ilk derece mahkemesinin kararının yetersiz gerekçeli olduğunu ve yüklenicinin tam sorumluluğunun göz ardı edildiğini iddia etmiştir.
T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.ADANABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 9. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : █████████ KARAR NO : █████████KARAR TARİHİ : █████/2026T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IBAŞKAN : ... (...)ÜYE : ... (...)ÜYE : ... (...)KATİP : ... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : █████/2023NUMARASI : █████████ Esas, ████████ KararDAVACI : ... VEKİLLERİ : Av. .... DAVALI : ... ...DAVANIN KONUSU : Tazminat İSTİNAF KARARININKARAR TARİHİ : █████/2026KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2026 .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████████ esas ████████ karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ :Davacı vekili, ... Genel Müdürlüğü ve davalı şirket ile hizmet alım ihalesinin yapıldığını ve davalı şirket ile hizmet alım sözleşmesi imzalandığını, çalışan işçilerden ...'ın dava açtığını, Yerel Mahkeme'nin davacının davasının kabulüne karar verdiğini, icra takibi başlatıldığını, bu takibe itiraz edildiğini, alacaklı vekilinin itirazın iptali davası açtığını ve ücretlerin işleyecek faizi ile birlikte müvekkili idareden tahsiline karar verildiğini, 782,50.TL temyiz harcı 1.916,90.TL bakiye karar harcı, 250,00.TL delil avansı, 1.916,82.TL onama harcı yatırıldığını, çalıştırılan işçiler idarenin değil kanunen yüklenicinin işçisi olduğunu, müvekkilin sorumluluğu kanundan kaynaklanan bir sorumluluk olduğunu, bu sorumluluğun da sadece işçiye karşı olduğunu, yüklenicilere karşı iç ilişkide böyle bir borç ödeme sorumluluğunun olmadığını, davalı şirkete ait olduğunu, davalının yüklenici şirket olması dolayısıyla idare ve davalı şirketler aleyhine açılan davalarda tüm ödemelerin bu şirket tarafından yapılması gerektiğini, müvekkili idare ile davalı şirket kanundan doğan müteselsil sorumluluk işçiye karşı sorumlu iseler de, iç ilişkide işçilerin özlük haklarından tamamen davalı şirketin sorumluluğunun söz konusu olduğunu ve müvekkilinin herhangi bir sorumluluğu söz konusu olmadığından ödediği miktarların tamamını davalı şirketten rücuen talep etme hakkına sahip olduğunu, icra dosyasına yatırılan 63.629,92.TL, 782,50.TL temyiz harcı 1.916,90.TL bakiye karar harcı, 250,00.TL delil avansı, 1.916,82.TL onama harcı olmak üzere davalı yüzünden ödenen toplam 68.321,04.TL alacağın ödeme gününden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte davalı şirketten sorumlulukları oranında tahsili ile idaresine ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirketlere yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :Yerel mahkemece verilen karar ile; davalı şirket ile hizmet alım sözleşmesi imzaladığını, bu kapsamda dava dışı işçinin davalı alt işveren nezdinde sigortalı olarak çalıştığını ancak adı geçen işçinin iş akdinin haksız olarak feshedilmesi sebebi ile davacıya karşı tazminat davası açtığını, yapılan yargılama neticesinde davanın kabulüne karar verildiğini, bu doğrultuda dava dışı işçi tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün ██████████ E sayılı icra takip dosyası ile davacı aleyhine ilama dayalı icra takibi yapıldığını, davacı kurumun söz konusu icra dosyasına 68.321,04.TL ödeme yaparak dosyanın infaz edildiğini, alınan bilirkişi raporuna göre taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmeleri ve SGK kayıtları nazara alındığında davanın kısmen kabul, kısmen reddi ile; 59.008,10.TL rücuen alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemine reddine karar verilmiştir.DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :Davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; müvekkili idare üzerine kalacak ödeme tutarı hesaplayan bilirkişi raporu doğrultusunda verilen hükmün kabulünün mümkün olmayacağını, bu sebeple davalı şirketin tam sorumlu olduğu miktarın dikkate alınmaması sebebiyle söz konusu kararın bozulması gerektiğini, verilen kararda çelişki bulunduğunu, bu sebeple yargılamada birlik sağlanamadığını, Yerel Mahkemece davanın kısmen kabulü ile hükmedilen alacaklara dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınmasına karar verilmişse de dava dilekçesinde talep ettikleri gibi miktarın tamamının kabulüne ve istinaf sınırı üzerinde kalan talep ettikleri miktara ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile davalıdan alınmasına karar verilmesini, kararın neden reddedildiğini yeterince gerekçelendirilmediğini, Mahkeme kararının müvekkili kurum aleyhine olan kısmının kaldırılmasına, davanın tam kabulü ile müvekkili kurum lehine vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini beyan etmiştir.DELİLLER :Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı.HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :Dava, hukuki niteliği itibarıyla hizmet alım sözleşmesine dayalı rücuen tazminat davasıdır.Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı yüklenici şirketlere bağlı olarak çalışan dava dışı işçinin işçilik alacakları hususunda açtığı dava sonucu hükmedilen bedelin asıl iş veren olarak müvekkili tarafından dava dışı işçiye ödendiğini, davacı ve davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmeleri bulunduğunu, bu sözleşmeler uyarınca davalının çalıştırdığı işçinin işçilik haklarından kaynaklı ödemelerden sorumlu olduğunu belirterek davacının ödediği bedelin ödeme tarihlerinden itibaren davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, davalı ise davaya cevap vermemiştir. İlk Derece Mahkemesi'nce yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, işbu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.İstinaf sebebine göre uyuşmazlık, davacının hangi tarihten itibaren davalılardan faiz talep edebileceği noktasına ilişkindir.Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.(Yargıtay 15.HD'nin ████████-2926 EK sayılı bu mahiyettedir) İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde işçiye ödeme yapıldıktan sonra ödenen miktardan kimin ne miktarda sorumlu olacağının taraflar arasındaki sözleşme uyarınca tespit edileceği ve taraflar arasındaki sözleşmede davacı kurumun hizmet satın alan kişi olarak işçi ücretlerinden de sorumlu olacağına dair açık bir hüküm bulunmadığı anlaşılarak, alt işveren tüm işçilik alacaklarından sorumludur.Somut dosyamızda; yukarıda belirtilen ilkeler nazara alınarak davalının işçiyi çalıştırdığı dönem ile sınırlı olarak, davacı asıl işverenin işçiye ödediği boşta geçen süre ve işe başlatmama alacağının hesaplanan döneme dair tamamından sorumlu olduğu ancak mahkemece yarı oranında sorumlu olduğu kabul edilmesinin yerinde olmadığı, davacı vekilinin bu husustaki istinaf sebeplerinin yerinde olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca mahkemece ödenen bedele dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair karar verildiği görülmüş ise de; davalı, davacının ödemiş olduğu gerçek zarardan sorumlu olup, davacı ödemiş olduğu gerçek zararı ödeme tarihinden itibaren davalıdan faizi ile isteyebilir. Bu sebeple her bir ödeme tarihi yönünden faiz belirlenerek bu tarihlerden itibaren faize hükmedilmesi gerekirken mahkemece yapılan tüm ödemelere dava tarihinden itibaren faiz işletilmesinin usul ve yasaya uygun bulunmadığı, davacı vekilinin bu yöndeki istinaf sebebinin yerinde olduğu anlaşılarak; 63.629,92.TL'ye █████/2016 tarihinden, 782,50.TL'ye █████/2016 tarihinden, 1.916,90.TL'ye █████/2016 tarihinden, 100,00.TL'ye █████/2016 tarihinden, 150,00.TL'ye █████/2015 tarihinden, 1.741,72.TL'ye █████/2018 tarihinden, itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesi gerektiğini bu sebeple davacı vekilinin istinaf sebeplerinin de haklı olduğu anlaşılmıştır.Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararın kaldırılmasına ancak yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :1-Davacı vekilinin .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████████ esas ████████ karar sayılı kararına ilişkin istinaf başvurusunun KABULÜNE,2-6100 sayılı HMK.nun 353/1-b/2. maddesi uyarınca .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████████ esas ████████ Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,3-HMK'nın 353/1-b-3 maddesi gereğince YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA,4-DAVANIN 68.321,04.TL ÜZERİNDEN KABULÜ İLE, 63.629,92.TL'ye █████/2016 tarihinden, 782,50.TL'ye █████/2016 tarihinden, 1.916,90.TL'ye █████/2016 tarihinden, 100,00.TL'ye █████/2016 tarihinden, 150,00.TL'ye █████/2015 tarihinden, 1.741,72.TL'ye █████/2018 tarihinden, itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,5-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 4.667,01.TL karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 1.166,76.TL harcın mahsubu ile bakiye 3.500,25.TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,6-Dosya içerisinde yer alan .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2023 tarih, █████████ Esas ve ████████ Karar, ████████ sayılı Harç Tahsil Müzekkeresi'nin İPTALİNE, Harç tahsil edilmiş ise MAHSUBUNA,7-Davacı tarafından yapılan 80,70.TL başvurma harcı, 1.166,76.TL peşin harç ile davacı tarafından yargılama sırasında sarf edilen toplam 1.247,46.TL yargılama gideri olmak üzere toplam 2.414,22.TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesaplanan 45.000,00.TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,9-6325 sayılı kanunun 18/A-14 maddesi uyarınca arabuluculuk aşamasında Devlet tarafından sarf edilen 1.320,00.TL arabulucuk ücretinin davalıdan tahsil edilerek HAZİNEYE İRAD KAYDINA,10- Dosyada mevcut olan harcamayan davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,İstinaf incelemesi yönünden;1-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince davacıdan peşin alınan 269,85.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacıya İADESİNE,2-6100 sayılı HMK'nun 326/1 maddesi gereğince 738,00.TL başvurma harcı, 184,00. TL posta gideri ve 179,00.TL dosya masrafı olmak üzere toplam 1.101,00.TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,3-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,4-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İADESİNE,5-HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin Dairemiz tarafından YAPILMASINA,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 361'inci maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. █████/2026 ...Başkan... ¸e-imzalıdır...Üye... ¸e-imzalıdır...Üye... ¸e-imzalıdır...Katip... ¸e-imzalıdır