diyarbakır asliye ticaret mahkemesinde görülen, trafik kazası sonrası araç değer kaybı, bakiye onarım ve mahrumiyet bedeli ile ikame araç tazminatı talepli sigorta davasının gerekçeli kararı.

Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, trafik kazası sonrası araç değer kaybı, bakiye onarım ve mahrumiyet bedeli ile ikame araç tazminatı talepli sigorta davasının gerekçeli kararı.

Özet: Davacı, trafik kazasında ağır hasar gören aracı için sigorta şirketinden eksik ödeme yapıldığını, değer kaybı, ikame araç ve araç mahrumiyet bedellerinin ödenmediğini ileri sürerek, sigorta şirketi, araç sürücüsü ve işleteninden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 3.000 TL maddi tazminatın faiziyle tahsilini talep etmiş; davalı sigorta şirketi poliçe limitini aştığını, bazı taleplerin sigorta kapsamında olmadığını ve usuli eksiklikleri savunurken, diğer davalılar ise kusurun tek taraflı olmadığını ve ödeme yapıldığını iddia ederek davanın reddini istemiş, mahkeme de kazadaki kusur durumu ve tazminat kalemlerinin tespiti üzerine delilleri değerlendirmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVALILAR :

VEKİLİ :

DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : █████/2025

KARAR TARİHİ : █████/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .....tarihinde meydana gelen trafik kazasında, .....idaresindeki müvekkiline ait .....plakalı otomobilin, tali yoldan ana yola çıkan .....yönetimindeki .....plakalı kamyon ile çarpışması neticesinde müvekkiline ait aracın ağır hasar gördüğünü, kaza sonrasında müvekkilinin aracının yaklaşık 2 ay serviste kaldığını, aracın pert olması sebebiyle değerinin altında satıldığını, trafik kaza tutanağına göre davalı sürücü .....2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 57/1-b-5 maddesini ihlal ederek asli kusurlu olduğunu, davalı .....ise işleten sıfatıyla sürücünün kusurundan sorumlu bulunduğunu, sigorta şirketinin maddi zararı karşılamak adına 120.000,00TL tutarında eksik ödeme yaptığını, araç mahrumiyet bedeli ve ikame araç bedelinin ödenmediğini, araçta değer kaybı oluştuğunu, .....numaralı arabuluculuk dosyasına sadece sigorta şirketinin katılım sağladığını, bu nedenle diğer davalıların yargılama giderlerinden sorumlu tutulması gerektiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla sigorta şirketince karşılanmayan maddi zarar, ikame araç ve araç mahrumiyet bedeli ile değer kaybı kalemlerinden oluşan toplam 3.000,00 TL tutarındaki alacağın, .....tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, ayrıca yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı .....Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararının bulunmadığını, talep edilen zararın belirli olduğunu ve davanın husumetten reddi gerektiğini, müvekkil şirket tarafından .....tarihinde 120.000,00TL tutarında hasar bedeli ödenerek tüm yükümlülüklerin yerine getirildiğini, poliçe limitinin .....tarihi itibarıyla 120.000,00TL ile sınırlı olduğunu ve toplamda 120.000,00-TL ödeme yapılarak poliçe limitinin tükendiğini, araç mahrumiyet bedelinin sigorta poliçesi kapsamında olmadığını ve bu zararlardan sigorta şirketinin sorumlu tutulamayacağını, değer kaybı hesaplamasının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ekindeki formüle göre yapılması gerektiğini, Anayasa'nın 153. maddesinin 4. fıkrası uyarınca Anayasa Mahkemesi iptal kararlarının geriye yürümeyeceğini, bakiye hasar taleplerinin herhangi bir fatura veya belge sunulmaksızın ileri sürülmesinin Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesindeki dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, kusur oranının tespiti için dosyanın Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi'ne gönderilmesi gerektiğini, müvekkil şirketin yalnızca sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğunu, yargılama sırasında uzman bilirkişi raporu alınmasını talep ettiklerini, temerrüt tarihinin sigortacı yönünden başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonra başladığını, ıslah edilen kısımlar için faizin ıslah tarihinden itibaren işletilmesi gerektiğini, haksız fiil kaynaklı davada yasal faiz dışındaki faiz taleplerinin reddinin icap ettiğini belirterek haksız davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı .....vekili ve .....vekili cevap dilekçesinde özetle; Poliçede belirtilen oranda davacı tarafa onarım bedeli yapıldığını, bu hususta ödenen bedelin talebi karşılayıp karşılamadığı hususunun aydınlatılmasını, dosya içerisinde yer alan KTT'da görüleceği üzere kazanın gerçekleştiği yerin Diyarbakır İli, Yenişehir İlçesi, Oyalı Mahallesi, Diyarbakır ili istikametinden, Eğil İlçe istikametine doğru, meskun mahal dışında kontrollü kavşakta meydana geldiği, hız limitinin 90 KM/S saat olduğu, her iki sürücününde yeterli belge sahini ve alkolsüz olduğu, kazanın yandan çarpma şeklinde meydana geldiği, müvekkilinin somut olayda tek başının kusurunun bulunmadığını, arz olunan nedenlerle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi, yargılama gideri ve vekalet ücretinin de karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini müvekkilleri adına arz ve talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

Dava konusunun; trafik kazasından kaynaklı davalı ZMMS sigorta şirketi ile araç işleteni ve araç sürücüsüne yöneltilmiş değer kaybı tazminatı ve bakiye hasar onarım bedeli, davalı araç işleteni ve davalı araç sürücüsüne yöneltilmiş aracın onarımı aşamasında kullanılamamasından kaynaklı araç mahrumiyet bedeli istemine ilişkin olduğu anlaşıldı.

Uyuşmazlık konusu: davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta hasar meydana gelip gelmediği bu hasar nedeniyle davacının talep edebileceği bakiye hasar onarım bedeli olup olmadığı, hasara bağlı değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş ise miktarı, dava konusu aracın onarımda kaldığı süre boyunca davacının araç mahrumiyet bedeli talep edip edemeyeceği, tazminatın miktarı ile faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkin olduğu tespit edildi.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay 17.HD'nin █████████ E- █████████ K sayılı .....tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması, onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi, aracın kaç gün içerisinde onarımının yapılacağının makul olacağı ve kazaya karışan araca ikame bir aracın günlük kiralama ücretinin belirtilmesi suretiyle davacının gerçek zararının tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Mahkememizce kusur yönünden yapılan değerlendirme sonucunda; ".....(.....plakalı):

2918 Sayılı Karalları Trafik Kanunun 57. ve 84. maddesinde ve Karayolları Trafik

Yönetmeliğinin 109. maddesinde yer alan (84/H: Kavşaklarda geçiş önceliğine uymamak,

57/1-A: Kavşağa yaklaşan sürücüler, kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak,

dikkatli olmak, geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermek zorundadırlar

ve 57/B-5:Taliyoldan Anayola çıkan sürücüler Anayoldan gelen araçlara ilk geçiş hakkını

vermek zorundadırlar, kurallarına riayet etmediği) açıklaması yukarıda yapılan kuralları

ihlal etmiş olduğu,anlaşıldığından meydana gelen kazada ASLİ %75 (yüzde yetmişbeş)

oranında kusurlu olduğu, Sürücü .....(.....plakalı): 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 52.maddesinde ve Karayolları Trafik

Yönetmeliğinin 101.maddesinde yer alan ( 52/1-A: Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere

girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya ve hemzemin

geçitlerine, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına

girerken, hızlarını azaltmak, zorundadırlar, kurallarına riayet etmediği) açıklaması

yukarıda yapılan kuralları ihlal etmiş olduğu, anlaşıldığından meydana gelen kazada tali % 25 (YÜZDE YİRMİBEŞ) ORANINDA KUSURLU OLDUĞU" raporda ibraz edilmiştir.

Değer kaybı, pert bedeli ve araç mahrumiyet bedeli yönünden alınan makine mühendisi bilirkişi raporunda özetle; " Yukarıdaki bilgi ve değerlendirmeler ile; .....plaka sayılı, .....renginde

.....tipinde .....marka, .....model, .....şasi numaralı .....Motor numaralı .....Kilometredeki aracın .....

tarihindeki kazada, Mekanik ve Kaporta kısımlarında hasar meydana geldiği ve eksper

tarafından Hazırlanılan hasar raporun tespit edilen parçaların tamamen değişmesi gerekeceği

tespit edildiği, davaya konu aracın onarım işlemleri yapılacak düzeyde olduğu ancak;

araç onarımının yapılması halinde onarım bedelinin yüksek bir bedel olacağı (onarım

işlemi başladıktan sonra ekstradan parça çıkma olasılığının yüksek olduğu) için

onarımının ekonomik olmayacağı ve dava konusu aracın PERT olarak

değerlendirilmesinin uygun olgun olacağı sigorta şirketi tarafından belirlendiği tespit edilmiş

ve Davaya konu aracın PERT olarak değerlendirilmesinin uygun olgun olacağı, dava konusu araç, 419.352,33 TL bedel ile temin edilebileceği kanaatine

varılıp değerlendirmeye alındığını, aracın hasarlı halde satış bedeli hurda (sovtaj) 241.732,00

TL ile temin edilebileceği göz önünde bulundurulduğunda (419.352,33 – 241.732,00)

=177.620,33 TL ödeme bakiyenin kaldığı ve bu ödemenin kusur oranıyla aynı oranda

ödenmesi gerektiği dikkate alındığında; kusur oranına göre Sürücü .....(.....

plakalı) 'ın %75 kusurlu olduğundan (0,75x177.620,33)= 133.215,24 TL ve Sürücü .....Sürücü .....(.....plakalı) %25 kusurlu olduğundan (0, 25x177.620,33) = 44.405,08 TL kusur oranına göre ödeme yapması gerekeceği ve .....

tarihinde .....ŞİRKETİ tarafından 120.000,00TL tenzil edildiği

tespit edildiği dikkate alındığında (133.215,24 -120.000,00)= 13.215,24 TL ödeme yapılması

gerekeceği ve Davaya konu araç pert/ total olarak değerlendirildiği ve pert total olan araçlar ise

piyasa rayiç değeri üzerinden gerçek değeri tespit edilmesinden dolayı herhangi bir

değer kaybı oluşmayacağı kanaatim hasıl olduğunu, benzer nitelikteki bir ikame

aracın ortalama günlük kira bedelinin ortalama 492,00TL olduğu ve pert olan araçla aynı

nitelikte emsal yeni bir aracın satın alınması için 36 gün içerisinde hesabına ödemenin yatacağı

ve 36 gün araç mahrumiyetinin oluştuğu dikkate alınarak ve bu süre boyunca davacının

aracından yoksun kalması ile beraber meydana gelen araç mahrumiyet tazminatından tasarruf

ettiği miktarlar da düşülmek suretiyle kaza tarihi itibariyle 13.606,54 TL tutarında olacağı ve

Araç Mahrumiyet Bedelinin ise Kusur oranına göre Sürücü .....(.....plakalı)

'ın %75 'ın kusurlu olduğundan (0,75x13.606,54)= 10.204,90 TL ve Sürücü .....(.....plakalı) %25 kusurlu olduğundan (0,25x13.606,54) = 3.401,64 TL

olduğu dosyadaki belgeler incelenerek hesaplandığı" raporda ibraz edilmiştir.

Davalı sigorta şirketince dava açılmadan önce 120.000,00 TL pert bedelinin davacı tarafa ödendiği ve poliçe teminat limitinin bu şekilde tüketildiği anlaşılmakla, davalı sigorta şirketine yöneltilen tazminat istemlerinin reddine karar verilmesi gerekmiştir. Davalı gerçek kişiler yönünden arabuluculuk sürecinin yürütülmesinin zorunlu olmadığı ve sigorta şirketine yöneltilen davanın reddi gerektiği dikkate alındığında arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesi gerekmiştir.

Davalı araç sürücüsü ve araç işletenine yöneltilen değer kaybı istemi yönünden; dava konusu araçta pert total işlemi uygulanması gerektiği anlaşıldığından ilgili araçta değer kaybı zararının oluşamayacağı dikkate alınarak davacının değer kaybı tazminatı isteminin reddine, Mahkememizce hükme esas alındığı üzere davalı sürücünün %75 oranında kusurlu olması kapsamında tüm dosya kapsamının ve hükme esas alınması uygun görülen makine mühendisi bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesi neticesinde; pert bedeli istemi yönünden talebin 13.215,24 TL ve araç mahrumiyet bedeli istemi yönünden talebin 10.204,90 TL bedel üzerinden davalı gerçek kişiler açısından kabulüne karar verilmesi gerekmiş, kabul edilen tazminat miktarlarına haksız fiil tarihi olan .....tarihinden itibaren avans faiz uygulanmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM:Gerekçesi gerekçeli kararda açıklandığı üzere;

1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE,

a)13.215,24 TL pert bedeline ilişkin hasar tazminatı ve 10.204,90 TL araç mahrumiyet bedeli tazminatı olmak üzere toplam 23.420,14 TL maddi tazminatın haksız fiil tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı .....ve davalı .....müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

B)Davacının değer kaybı tazminatı isteminin reddine,

2- Kabul edilen bedel 23.420,14 üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 1.599,82 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 615,40 TL harcın ve sonradan yatırılan 357,00 TL ıslah harcının düşümü ile eksik kalan 627,42 TL harcın davalı .....ve davalı .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad KAYDINA,

3-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL peşin harç, 615,40 TL başvuru harcı ve 357,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.587,80 TL harcın davalı .....ve davalı .....müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından tebligat ve posta masrafı ve bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 7.551,00 TL yargılama giderinin kabul/red oranı dikkate alınarak 7.393,16 TL'lik kısmının davalı .....ve davalı .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 23.420,14 TL vekalet ücretinin davalı .....ve davalı .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Davalı .....kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı .....verilmesine,

7-Davalı .....kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı .....verilmesine,

8-Davalı .....Sigorta A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı .....Sigorta A.Ş.'ne verilmesine,

8-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalılar vekilinin yokluğunda davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim