Danıştay 6. Daire kararı: 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi ile 2981/3290 sayılı Kanunun ek-1 ve 10/c maddelerinin imar uygulamasında birlikte uygulanabilirliği üzerine temyiz incelemesi.
Özet: Bu hukuki evrak, Kocaeli ili Kartepe ilçesindeki belirli taşınmazlarda 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi ile 2981/3290 sayılı Kanunun ek-1 ve 10/c maddelerinin birlikte uygulanmasıyla yapılan imar uygulamasının iptali istemiyle açılan davayı konu almakta olup, ilk derece mahkemesi davanın reddine karar verirken, Bölge İdare Mahkemesi 3194 sayılı Kanunun 18. maddesinin hisselerin ferdileştirilmesine imkan tanımaması ve 2981 sayılı Kanunun 10. maddesinin hisselerin azaltılması ve müstakil parseller oluşturulması amacını taşıması nedeniyle, bu iki kanunun bir arada uygulanmasının hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle idare mahkemesi kararını kaldırarak dava konusu işlemi iptal etmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Büyükşehir Belediye BaşkanlığıVEKİLİ : Av. ... 2- ... Belediye Başkanlığı / ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Kocaeli ili, Kartepe ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazları kapsayan alanda 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi ile █████████ sayılı Kanunun Ek-1 ve 10/c maddesi uyarınca Kartepe Belediye Encümeninin ... tarihli, ... sayılı kararıyla kabul edilen, Kocaeli Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylanan imar uygulamasının iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen .. tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; düzenleme sınırının mevzuata uygun olarak geçirildiği, uygulama öncesi yapılan terk oranı dikkate alınarak düzenleme ortaklık payı kesintisi yapıldığı, davacıya yapılan tahsisin kök parsellerin bulunduğu yerden ve üzerindeki yapılar korunacak şekilde yapıldığı, hisseli olan kök parsellerin imar uygulaması sonucu yine aynı kişilerle hisseli olarak verildiği, 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesine göre yapılan parselasyon işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Temyize konu kararda; 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesine göre yapılan parselasyon işleminde hisselerin ferdileştirilmesinin mümkün olmamasına karşın, 2981 sayılı Kanunun 10. maddesi uyarınca yapılan parselasyon işleminde hisselerin mümkün olduğunca azaltılması ve müstakil parseller oluşturulması, imar parseli tahsis edilmeyecek küçüklükteki hisselerin bedele dönüştürülmesi amaçlandığından, 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi ile 2981 sayılı Kanunun 10. maddesinin birlikte uygulanma olanağının bulunmaması karşısında 2981 sayılı Kanunun Ek-1. ve 10. maddeleri ile 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi bir arada uygulanmak suretiyle yapılan imar uygulamasında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından; temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı Kartepe Belediye Başkanlığı tarafından; dava konusu parselasyon işlemin █████████ sayılı Kanunun Ek-1 ve 10/c maddesinin uygulanmadığı, anılan kanun maddesinin sehven yazıldığı, temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Dava; Kocaeli ili, Kartepe ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazları kapsayan alanda 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi ile █████████ sayılı Kanunun Ek-1 ve 10/c maddesi uyarınca Kartepe Belediye Encümeninin ... tarihli, ... sayılı kararıyla kabul edilen, Kocaeli Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylanan imar uygulamasının iptali istemiyle açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Tarafların Kişilik veya Niteliğinde Değişiklik" başlıklı 26. maddesinde; "Dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verilir. Dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemiş ise, varsa yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hükümsüz kalır. Yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçeler iptal edilir." hükmüne yer verilmiştir. 3194 sayılı İmar Kanunun 18. maddesinin ilk fıkrasında; "İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır." düzenlemesi yer almıştır. 2981 sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 Sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanunun 10. maddesinin (c) fıkrasında; “İmar mevzuatına aykırı bina yapılmış hisseli arsa ve araziler veya özel parselasyona dayalı arazilerde imar adası veya parseli olabilecek büyüklükteki alanlarda, binalı veya binasız arsa ve arazileri birbirleriyle, yol fazlalarıyla veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden ada veya parsellere ayırmaya, yapıları yeniden doğan imar ada veya parseli içinde kalanları yapı sahiplerine, yapı olmayanları diğer hisse sahiplerine müstakil veya hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre vermeye bunlar adına tescil ettirmeye ve tescil işlemi dışında kalanların hisselerine 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa göre tesbit edilecek bedeli peşin ödenmek veya parsel sahipleri aleyhine kanuni İpotek tesis edilerek Tapu sicilinden terkin ettirmeye belediye ve valiliklerin re'sen yetkili oldukları kurala bağlanmıştır.Yine aynı Kanunun Ek 1. maddesinde de; “İmar planı olan yerlerde, █████/1985 tarih ve 3194 sayılı İmar Kanununun 18 inci maddesi gereğince arsa ve arazi düzenlemelerinde, binalı veya binasız arsa ve arazilere bu Kanundan önce özel parselasyona dayalı veya hisse karşılığı satın alınan yerler dikkate alınarak müstakil, hisseli parselleri veya üzerinde yapılacak binaların daire miktarları gözönünde bulundurularak kat mülkiyeti esasına göre arsa paylarını sahipleri adlarına resen tecsil ettirmeye valilik veya belediyeler yetkilidir.” kuralı yer almıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Davacının ölümü halinde 2577 sayılı Kanunun 26. maddesinin uygulanması suretiyle verilecek kararlarda hükmün doğuracağı sonuçların mirasçıların hak ve menfaatini etkilemesi durumunda mirasçıların bu davaları davacı sıfatıyla takip etme hakları bulunmaktadır.Uyuşmazlıkta, dava konusu parselasyon işleminin doğrudan mülkiyet hakkına ilişkin olduğu ve ölen kişinin mirasçılarını etkileyebileceği açıktır.Bu durumda, davacı ...'ın █████/2024 tarihinde vefat ettiğinin anlaşılması karşısında, İdare Mahkemesince uyuşmazlıkta, 2577 sayılı Kanunun 26. maddesinin 1. fıkrası hükmünün uygulanması gerekmektedir.Davacının mirasçıları tarafından davaya devam etme yönünde iradelerinin dosyaya sunulması halinde ise uyuşmazlığın esası yönünden; Dosyanın incelenmesinden; dava konusu parselasyon işleminin dayanağının █████/2017 onay tarihli 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planı olduğu, parselasyon işlemine ait belediye encümeni kararlarında, 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi ile █████████ sayılı Kanunun 10/c ve Ek-1. maddeleri uyarınca imar uygulamasının yapıldığının belirtildiği, askı ilan tutanağında ise uygulamanın 3194 sayılı Kanunun 18. maddesine göre hazırlandığının yazılı olduğu, davalı idare tarafından da dava konusu imar uygulamasının 18. maddeye göre yapıldığı, 10/c ve Ek-1 maddelerinin encümen kararına sehven yazıldığının ileri sürüldüğü, yine davalı Kartepe Belediye Başkanlığınca temyiz dilekçesinin ekinde sunulan █████/2022 tarihli teknik raporda, ... sayılı Kanunun 10/c ve Ek-1.maddelerinin uygulanmadığı yönünde tespitlere yer verildiği görülmüştür.Bunun yanı sıra; uyuşmazlığa konu parselleri kapsayan alanda Kartepe Belediye Encümeninin ... tarihli, ... sayılı kararıyla kabul edilen, Kocaeli Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylanan parselasyon işleminin Kocaeli Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planına göre yapıldığı, söz konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının dayanağı olan Kocaeli Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih, ... sayılı, ... tarih, ... sayılı ve ... tarih, ... sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı revizyonunun yargı kararıyla iptaline karar verildiği, bu nazım imar planı revizyonuna göre sekiz alt planlama bölgesinde yapılan uygulama imar planlarına karşı dava dışı üçüncü kişilerce açılan davalarda da üst ölçekli planının yargı kararıyla iptal edildiği gerekçesiyle iptal kararlarının verildiği anlaşılmıştır. Bu durumda; uyuşmazlığa konu parselin bulunduğu alanda Kocaeli Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planının yürürlükte olup olmadığı, yargı kararıyla veya davalı idarece iptal edilmişse dava konusu parselasyon işleminin de dayanaksız kalacağı, öncelikle anılan hususun araştırılması; bu yönden bir aykırılık bulunmadığının tespiti halinde ise dava konusu parselasyon işleminde uygulanan Kanun hükmünün açıkça ortaya konulması ve dayandığı imar planına, dağıtım ilke ve esaslarına uygun olup olmadığı yönlerinden değerlendirme yapılarak uyuşmazlık hakkında yeniden karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalı idarelerin temyiz isteminin kabulüne,2. Davanın reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararın kaldırılarak yukarıda özetlenen gerekçeyle dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.