istanbul bölge adliye mahkemesi 9. hukuk dairesinin, yaralamalı trafik kazası sebebiyle açılan maddi ve manevi tazminat davasında, ilk derece mahkemesi kararının istinaf yoluyla yeniden değerlendirilmesi ve taleplerin incelenmesi kararı.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin, yaralamalı trafik kazası sebebiyle açılan maddi ve manevi tazminat davasında, ilk derece mahkemesi kararının istinaf yoluyla yeniden değerlendirilmesi ve taleplerin incelenmesi kararı.

Özet: Yaralamalı trafik kazası sonrası açılan maddi ve manevi tazminat davasında, davacı vekili meslekte kazanma gücü kaybı ve manevi zararlarının giderilmesini talep etmiş, ilk derece mahkemesi 5.551,07 TL sürekli iş göremezlik ve 50.000,00 TL manevi tazminata hükmetmiş, davacı ise karar kesinleşen davalı yönünden hesaplama hatası yapıldığını, aktüer bilirkişi raporunun güncel verileri içermediğini ve takdir edilen manevi tazminat miktarının günün koşullarına göre düşük olduğunu belirterek kararı istinaf etmiştir.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

9.HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

ESAS NO: █████████

KARAR NO : █████████

İNCELENEN DOSYANIN

MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi

KARAR TARİHİ: █████/2025

NUMARASI : ████████ Esas - ████████ Karar

DAVA : Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat

DAVA TARİHİ: █████/2016

KARAR TARİHİ: █████/2026

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ...'nin sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyonet üç şeritli tek yönlü yolda dörtlüleri yakarak garaj girişine doğru geri manevra yaptığı sırada yine aynı istikamet ve şeritten gelen davacı ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı motosikletin sağ ön kapı tarafına çarpmasıyla çift taraflı, yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini belirterek, maddi tazminat miktarını ileride arttırmak kayıt ve koşulu ile 1.000,00 TL meslekte kazanma güç kaybı, 1.000,00 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 2.000,00 TL maddi tazminatın tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen olay tarihinden işleyecek %12 ticari avans faizi ile birlikte tahsiline, 90.000,00 TL manevi tazminatın ise olay tarihinden işleyecek %12 ticari avans faizi ile birlikte davalı .... Ltd. Şti den tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı ıslah dilekçesi ile talebini 165.765,82 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı ...... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın müvekkil şirket tarafından █████/2014 - █████/2015 vadeli 473722014 no.lu Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) ... Poliçesi ile sigortalandığını, davacı tarafından işbu dava açılmadan önce müvekkiline yapılan poliçeden kaynaklı tazminat talebi dolayısıyla ...'e █████/2016 tarihinde 21.794,73TL maluliyet tazminatı havale edildiğini, ibranamelerin hasar dosyasında yer aldığını, ... tazminatı kapsamında olan zararların karşılanarak, müvekkilinin sorumluluğunun sona erdiğini, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasının meblağ sigortası olmayıp zarar sigortası olduğundan, davacı tarafın uğradığını iddia ettiği zararları aynı zamanda ispat etmesi gerektiğini, davacının gerekli önlemleri almayarak zararın doğmasına ve artmasına yol açtığını, davayı kabul etmemekle birlikte, tazminata hükmedilmesi durumunda, kask takmama ve motosiklet kullanımına uygun giysi giymeme hususunun değerlendirilerek indirim yapılması gerektiğini, ödeme nedeniyle müvekkili şirketin sorumluluğunun sona erdiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ....Ltd.Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; Kazanın meydana gelmesinde asli ve tam kusurlunun davacı olduğunu, konu ile ilgili halen devam etmekte olan savcılık dosyasında alınmış bir kusur raporu bulunmadığını, ceza dosyasının sonucunun beklenmesi gerektiğini, kazanın meydana gelmesinde asli kusurlu olduğu iddia edilen kişinin davalı sıfatı ile davaya dahil edilmediğini, ...'nin kazaya sebebiyet verdiği iddia edildiğinden davanın ihbarını talep ettiklerini, müvekkili davalı şirketin işveren mali sorumluluk poliçesi mevcut olup poliçe şartları gereği davacının manevi tazminat taleplerinin de karşılanabileceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davanın kısmen kabulüne, 5.551,07 TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalı ... şirketi yönünden temerrüt tarihi olan █████/2016 tarihinden, davalı ...Limited Şirketi yönünden kaza tarihi olan █████/2015 tarihininden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye talebin reddine,

Manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan █████/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, bakiye talebin reddine" karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemenin önceki 16.02.2021 tarih, █████████ E.- ████████ K. sayılı kararına karşı davalılardan ...... Şirketi istinaf yoluna gitmediği için bu davalı yönünden karar kesinleştiğini, bu hususun yeni kararda dikkate alınmamış olması hukuka aykırı olduğunu, aktüer bilirkişi raporunda, itiraz etmelerine rağmen, istinaf mahkemesi kararının dikkate alındığı ileri sürülerek zarar belirlenirken önceki mahkeme hükmüne esas alınan aktüer bilirkişi rapor tarihi olan 19.03.2020 tarihli itibarıyla hesaplamanın yapılmasının uygun olduğu belirtildiğini ve güncel verilere göre hesap yapılmadığını, takdir edilen manevi tazminat miktarı da günün ekonomik koşulları davalının kusur oranı ve ekonomik gücü dikkate alındığında oldukça düşük olduğu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava, yaralamalı trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.

Mahkemece verilen ilk karar, Dairemizin █████/2023 tarih █████████ Esas █████████ Karar sayılı kararı ile "... Mahkemece alınan ilk aktüer raporun █████/2018 tarihli olması nedeniyle 2020 yılı asgari ücret esas alınarak rapor düzenlenmesi için bilirkişiden █████/2020 tarihli ek rapor alınmış, raporda; asgari ücret miktarındaki artış dikkate alınarak yapılan güncel hesaplamada davacının davalılardan talep edebileceği meslekte kazanma gücü kaybına ilişkin bakiye maddi zararının 55.018,17 TL olduğu belirtilmiş, maluliyet oranının hatalı uygulanması nedeniyle bilirkişiden ikinci ek rapor alınmış, ikinci ek raporda, davacının, davalılardan talep edebileceği meslekte kazanma gücü kaybına ilişkin bakiye maddi zararının 74.810,69 TL olduğu tespit edilmiş ancak davacı emekli olup pasif dönemde bulunduğu gözden kaçırılarak tazminat hesaplanması doğru olmamıştır.

Dava dilekçesinde ticari avans faizi talep edilmiştir. Davalı şirketin maliki olduğu ... plakalı kamyonetin trafik kaydında kullanım amacı ticari, kullanım şekli yük nakli olarak açıklanmıştır. Bu durumda kazaya sebebiyet veren araç ticari nitelikte kamyonet olmasına ve dava dilekçesinde avans faizi talep edilmesine rağmen HMK’nın 26. maddesine ve talebe aykırı biçimde yasal faize hükmedilmesi doğru olmamıştır.

O halde İlk Derece Mahkemesince yapılması gereken, ATK'dan davacı muayene edilmek suretiyle kaza tarihi olan █████/2015 tarihinde yürürlükte bulunan "Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik" hükümlerine uygun olarak davacıda var olduğu ileri sürülen yaralanmaya bağlı geçici iş göremezlik oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise süresi, tespit edilecek geçici iş göremezlik süresi içinde bakım ve bakıcıya ihtiyacı olup olmadığı varsa süresi, kalıcı maluliyet oluşup oluşmadığı, kalıcı maluliyet oluşmuş ise maluliyet oranı, sürekli bakıcı gerekip gerekmediği ve süresi, maluliyetin kaza ile illiyeti bulunup bulunmadığı konularında, maluliyet raporları arasındaki çelişkiyi giderecek şekilde dosya içerisinde bulunan tedavi evrakları ile dosyada mevcut olan taraflarca sunulan delilleri de irdeler biçimde denetime elverir nitelikte maluliyet raporu alınması ve bu raporun sonucuna göre aktüerya bilirkişisinden davacının emekli olduğu hususu da dikkate alınarak hükme esas alınan aktüerya rapor tarihi itibariyle yeniden rapor alınmalı sonucuna göre usuli kazanılmış haklarda gözetilerek karar verilmesi olmalıdır.

Daire kararımız kapsamına göre maluliyet oranı henüz belirlenmediğinden manevi tazminat miktarına yönelik istinaf talepleri bu aşamada değerlendirilmemiştir." gerekçesiyle HMK 353/1-a/6 maddesi uyarınca yeniden işlem yapmak üzere kaldırılmıştır.

Dairemiz kararı doğrultusunda Adli Tıp Kurumu 2.İhtisas Kurulu'ndan alınan █████/2024 tarihli maluliyet raporunda, kaza tarihine göre uygulanması gereken Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümleri esas alınarak davacıda dava konusu edilen trafik kazasına bağlı olarak oluşan yaralanmanın maluliyet oluşturup oluşturmadığı konusunda illiyet bağını da ortaya şekilde yapılan değerlendirmeye göre davacının meslekte kazanma gücünü % 10 oranında kaybettiği ve geçirdiği kaza nedeniyle 4 aya kadar geçici iş göremez hale geldiği tespit edilerek bildirilmiştir.

İlk kararı maddi tazminata ilişkin olarak istinaf etmeyen davacı lehine olacak biçimde, asgari ücrette gerçekleşen artışın kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle uygulanmasıyla yeniden hesap yaptırılıp, tazminatın ilk hükümdeki miktarı dahi aşacak biçimde belirlenmesinin, davalı yararına oluşan usuli kazanılmış hakları ihlal edeceği (HGK'nun 18.02.2020 tarih, ███████-817 Esas ve ████████ Karar sayılı ilamı da bu yönde) hususu dikkate alındığında İlk Derece Mahkemesince ilk kararı istinaf eden davalı .... Ltd. Şti. bakımından, hükme esas alınan aktüerya raporunda davacının belirlenen %10 maluliyet oranına göre ilk kararda hükme esas alınan rapor tarihindeki veriler dikkate alınarak ve davacının emekli olduğu da gözetilerek tazminat belirlenmesi ve davadan önce yapılan ödemeler güncellenerek düşülmesi suretiyle hesaplanan tazminata hükmedilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır.

Ne var ki davalılardan ...... Şti. tarafından davanın kabulüne (Maddi tazminat davasının arttırılan hali ile kabulüne, 74.810,69 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 955,13 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 75.765,82 TL tazminat) dair verilen ilk karar, istinaf edilmeyerek kesinleşmiş ve davacı yararına da usulü kazanılmış hak oluşmuştur. Şu durumda; mahkemece davalı ...... Şti. hakkında, davacı lehine oluşan usulü kazanılmış hak gözetilmeksizin kaldırma kararından sonra alınan maluliyet raporunda belirlenen maluliyet oranı üzerinden hesaplanan daha düşük miktarda ki tazminata hükmedilmesi usul ve yasaya uygun olmamıştır. Yine davacının geçici işgöremezlik tazminat talebi bulunduğu, aktüerya raporunda sürekli ve geçici tazminat toplamından yapılan ödemenin güncellenmiş tutarı mahsup edilerek 5.551,07 TL tazminat olarak belirlendiği halde hükümde sadece sürekli iş göremezlik tazminatı yazılması doğru olmamıştır. Bu yönlerden hüküm düzeltilmiştir.

TBK'nın "manevi tazminat" başlıklı 56/1.maddesi ve 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı çerçevesinde, somut uyuşmazlıkta olay tarihi, kazanın oluş şekli, kusur durumu, davacının yaralanmasının mahiyeti ve iyileşme süresi ile tarafların dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal durumları, manevi tazminatın belirlenmesine ilişkin ilkelerle birlikte dikkate alındığında mahkemece belirlenen manevi tazminat miktarların, manevi tazminat müessesinin amacına ve hakkaniyete uygun, yeterli ve makul olduğu kanaatine varıldığından manevi tazminat miktarına ilişkin istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.

Bu nedenle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :

A- Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere KALDIRILMASINA,

Buna göre:

Davalı davalı .... Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın 5.551,07 TL geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı için kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin talebin reddine,

Davalı ...... Şti. yönünden davanın kabulüne, 74.810,69 TL geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı, 955,13 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 75.765,82 TL tazminatın davalı ...... Şti.'den (5.551,07 TL'sinden diğer davalı ile müteselsilen sorumlu olmak kaydıyla) tahsili davacı tarafa ödenmesine,

Hükmedilen tazminatlara davalı ... şirketi yönünden █████/2016 temerrüt tarihinden, diğer davalı yönünden █████/2015 kaza tarihinden itibaren olmak kaydıyla yasal faiz yürütülmesine,

Manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan █████/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı .... Ltd. Şti.'nden alınarak davacıya verilmesine, bakiye talebin reddine,

Kabul edilen maddi tazminat üzerinden alınması gerekli 5.175,56 TL karar harcından davacı tarafça başlangıçta yatırılan 314,23 TL peşin harç, 225,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 539,23 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.636,33 TL 'nin davalı ... şirketinden tahsili ile hazine adına irad kaydına,

Kabul edilen maddi tazminat üzerinden alınması gerekli ‭3.415,5‬ TL karar ve ilam harcının davalı .... Ltd. Şti.'den tahsili ile hazineye irat kaydına,

7-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 29,20 TL başvurma, 314,23 TL peşin harç, 225,00TL ıslah harcı olmak üzere toplam 568,43 TL harcın davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

8-Davacı tarafça bozma öncesi ve sonrası yapılan bilirkişi ücretleri, posta ücretleri ve Adli Tıp Kurumu fatura bedeli olmak üzere toplam ‭6.864,13‬ TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre hesaplanan ‭502,91 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, kalan 6.561,13 TL'sinin ise davalı ... şirketinden alınarak davacıya verilmesine,

9-Davalı .... Ltd. Şti. tarafından yapılan 172,00 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranı dikkate alınarak 114,35 TL'sinin davacıdan tahsili ile iş bu davalı tarafa ödenmesine,

10-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre hükmedilen maddi tazminat tutarı üzerinden belirlenen 45.000 TL vekalet ücretinin (davalı .... Ltd. Şti. 5.551,07 TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

11-Davalı .... Ltd. Şti. kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddolunan maddi tazminat üzerinden hesap olunan 5.551,07 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilerek davalı .... Ltd. Şti.'ne verilmesine,

12-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara hükmedilen manevi tazminat tutarı üzerinden belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalı .... Ltd. Şti.'den tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

13-Davalı .... Ltd. Şti. kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'nin 10. maddesine göre reddedilen manevi tazminat talebi üzerinden belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilerek davalı .... Ltd. Şti.'ne verilmesine,

14-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,

15-Taraflarca yatırılan gider ve delil avanslarından kullanılmayan kısımlarının karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,

B-İSTİNAF İNCELEMESİ BAKIMINDAN ;

1-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının, istem halinde İlk Derece Mahkemesi tarafından kendisine iadesine,

2-İstinaf aşamasında davacı tarafından yapılan 385,00 TL posta ve tebligat giderinden ibaret yargılama gideri ile 1.683,10 TL istinaf başvuru harcının davalı davalı ... şirketi'nden tahsili ile davacıya verilmesine,

3-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

4-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 361. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesine hitaben verilecek temyiz dilekçesi ile temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.█████/2026