Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin trafik kazası sonucu araç değer kaybı ve mahrumiyet zararı tazminatı talepli rücuen davasının gerekçeli kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, davacının 2020 yılında yaşanan trafik kazası sonucunda aracında meydana gelen değer kaybı ve yaklaşık iki ay süren onarım nedeniyle oluşan araç mahrumiyet zararının, kazada %90 kusurlu bulunan davalı sürücü ile aracın zorunlu trafik ve kasko sigortacılarından müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ettiği bir tazminat davasına ilişkin olup, sunulan bilirkişi raporunda toplam hasar bedeli 32.629,30 TL ve araç mahrumiyet tazminatı 15.000 TL olarak belirlenirken, davalılar başvuruların usulüne uygun yapılmadığını ve sorumluluklarının poliçe limitleriyle sınırlı olduğunu ileri sürmüşlerdir.
T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████HAKİM : ... KATİP : ... DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : 1-... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : 2- ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : 3- ... VEKİLİ : Av. ... DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)DAVA TARİHİ : █████/2022KARAR TARİHİ : █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : 05.05.2025Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinden özetle; 29.11.2020 tarihinde davacıya ait ... plakalı aracın dava dışı eşi ...'ın sevk ve idaresinde iken davalı sürücü ...'un maliki olduğu ... plakalı aracın arkadan çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen kazada arkadan çarpan ... plakalı araç sürücüsü ...'un %100 kusurlu olduğunu, olay sonrası müvekkilinin aracındaki maddi hasarın davalı sigorta şirketi tarafından yan sanayi malzeme kullanılmak suretiyle onarıldığını, aracın onarım için serviste 2 ay süreyle kaldığını ve bu süre içinde araç mahrumiyet zararı oluştuğunu, aracında değer kaybı meydana geldiğini ileri sürüp şimdilik 1.000,00 TL değer kaybının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 1.000,00 TL araç mahrumiyet zararının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacı vekilinin 03.02.2025 tarihli harçlandırılmış değer arttırım dilekçesiyle davasını 19.230,77-TL değer arttırım tazminatı, 15.000,00-TL araç yoksunluğu zararına çıkarmıştır.CEVAP: Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ... plakalı aracın Kasko sigortacısı olduğunu, kasko poliçesinde yer alan İMMS teminatının ise ancak olay tarihi itibari cari olan ZMMS poliçesinin teminat limitinin bittiği yerde, ZMMS limitini aşan bir zararın varlığı halinde devreye gireceğini ve müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olduğunu bildirip davanın usulden ve esastan reddini savunmuştur.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın ZMMS sigortacısı olduğunu, müvekkili şirkete usulüne uygun başvuru yapılmadığını, müvekkili şirketin temerrüde düşmediğini bildirip davanın reddini savunmuştur.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Kaza tarihi itibariyle ZMMS maddi zarar teminat limitinin 41.000,00 TL olup davalı ... Sigorta'nın sorumluluğunda olduğunu, müvekkil ile ... Sigorta arasında düzenlenen kasko poliçesi kapsamında ise 100.000,00 TL'ye kadar olan maddi zararlardan davalı ... Sigorta'nın sorumlu olduğunu, davacının başvuru şartını yerine getirmeden dava açtığını bildirip davanın reddini savunmuştur.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, trafik kazası nedeniyle davacıya ait araçta oluşan değer kaybı tazminatı ve araç mahrumiyet zararının davalılar ZMMS poliçesi düzenleyen sigorta şirketi, KASKO poliçesi düzenleyen sigorta şirketi ve davalı sürücü ve işleten ...'dan tahsili isteğine ilişkindir.Tarafların gösterdiği deliller toplanmıştır; Davacıya ait ... plakalı aracın tramer kayıtlarının geldiği, ZMMS ve Genişletilmiş Kasko Poliçesinin sunulduğu, ZMMS hasar dosyasının geldiği, araçların sahiplik bilgilerinin çıkarılıp dosyaya kazandırıldığı, gerekli bilirkişi incelemesi yaptırılarak dosyamız içerisine alındığı görülmüştür.ZMMS poliçesinin incelenmesinde; ... plakalı hususi araç davalı ... adına kayıtlı iken 11.09.███████.09.2021 tarihleri arasında davalı... şirketince ZMMS poliçesi düzenlendiği, poliçe limitinin 41.000,00 TL olduğu, ... Sigortaya başvuru tarihinin 12.06.2023 olduğu görülmüştür.KASKO Poliçesinin incelenmesinde; ... plakalı hususi araç davalı ... adına kayıtlı iken 11.09.███████.09.2021 tarihleri arasında davalı ... Şirketince Genişletilmiş Kasko Poliçesi düzenlendiği, İMMS Limitinin 100.000,00 TL olduğu, ... Sigortaya başvuru tarihinin 12.06.2023 olduğu görülmüştür.Mahkememizce görevlendirilen Makine Mühendisi Bilirkişisi ...'den aldırılan 18.02.2024 tarihli bilirkişi raporundan özetle; "Hukuki durum belirlemesi ve delillerin nihai takdiri, Sayın Mahkemeye ait olmak üzere;- Meydana gelen kazaya karışan ... plaka sayılı araç sürücüsünün, 2918 sayılı KTK” nun 84/d maddesi gereğince asli ve %90 oranında kusurlu bulunduğu,- Kazaya karışan, ... plakalı araç sürücüsü, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 117 maddesinin ilgili fıkrasını ihlal etmesi sebebiyle %10 oranında, kusurlu bulunduğu,- Meydana gelen trafik kazasında; ... plakalı araçta; Toplam hasar bedeli: 32.629,30 TL olduğu ve piyasa rayiçlerine uygun olduğu,- Araç Mahrumiyet Tazminatının, 15.000,00 TL olarak hesaplanabileceği, Kanaat ve görüşlerini" bildirmiştir.Mahkememizce makine mühendisi bilirkişinin yanında görevlendirilen Adli Trafik Bilirkişisi ...'den aldırılan 30.04.2024 tarihli bilirkişi ön raporundan özetle; "Dava konusu trafik kazasının, 29.11.2020 tarihinde, davalı sürücü ...'un, kendisine ait ... plakalı araç ile seyri sırasında yolun solunda park halinde olan davacı ...'a ait araca arka kısmından çarpması şeklinde, maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmıştır.Dosya kapsamında, tarafların kendi aralarında tuttukları Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı bulunmakla birlikte, okunamayacak derecede karanlık bir belge olarak sunulmuştur.Dosyaya hasar raporu yazan bilirkişi ...'in raporunda da bu konuya değinilerek, "Kaza tespit tutanağı son derece okunaksız şekilde dosyaya kazandırılmıştır. Anlaşılması için büyük bir efor sarf edilmiştir. Davalı ... plaka sayılı araç ile yolun sol şeridinde bulunan, ... plakalı araca arkadan çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. Meydana gelen trafik kazasında ... plaka sayılı araç sürücüsü asli ve %75 oranında kusurludur. Hiçbir önlem almayarak, yolda duran ve kazaya sebebiyet veren unsurlardan biri olan ... sürücüsü, dosyadaki bilgiler çerçevesinde 4’ lü ikaz flaşörleri yakıp yakmadığı belirsizdir, aracın gerisine reflektör vb. uyarı levha vb. Ekipmanı koymadığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla %25 oranında kazada sorumludur." Denilmektedir. Kusura ilişkin raporun hakkaniyete uygun olarak düzenlenmesi amacıyla tarafımca, 18.03.2024 tarihli dilekçe ile "dava konusu trafik kazasının taraflar arasında düzenlenmiş olan "Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağının" net okunabilir şekilde bir nüshasının dosyaya kazandırılması" talep edilmiş ve aradan geçen zaman içerisinde belgenin dosyaya eklenmediği anlaşılmıştır. Dosyadaki diğer belgelerden de olayın meydana geldiği yer ve yolun durumu, aracın park ettiği nokta, gece şartlarında arka ışıklarının yanıp yanmadığı, çarpma noktası, olay mahallinin yerleşim yeri olup olmadığı ve benzeri olaydaki kusur durumunu belirleyici unsurlara da rastlanamamıştır. Bu sebeple olaydaki tarafların kusur durumuna ilişkin kanaat oluşturulamadığından, ön rapor düzenlenmesi cihetine gidilmiştir. Dava konusu trafik kazasındaki kusur durumuna ilişkin kanaat oluşturulabilmesi için gerekli ve yeterli bilgi ve belge dosyaya kazandırıldığında, verilen görev gereği kusur raporu düzenlenebilecektir." denmiştir.Mahkememizce görevlendirilen Adli Trafik Bilirkişisi ...'den aldırılan 03.06.2024 tarihli bilirkişi ek raporundan özetle; "1. ... plakalı araç sürücüsü ...'un, meydana gelen olayda, %75 (yüzde yetmişbeş) oranında kusurlu olduğu, 2. ... plakalı araç sürücüsü ...'ın ise , olayda %25 (yüzde yirmibeş) oranında kusurlu olduğu, görüş ve kanaatine varıldığı." bildirilmiştir.Mahkememizce görevlendirilen Makine Mühendisi ... ve Adli Trafik Bilirkişisi ...'den aldırılan 09.06.2024 tarihli bilirkişi ek raporundan özetle; "1.... plakalı araç sürücüsü ...'un, meydana gelen olayda, %75 (yüzde yetmişbeş) oranında kusurlu olduğu, 2. ... plakalı araç sürücüsü ...'ın ise, olayda %25 (yüzde yirmibeş) oranında kusurlu olduğu, görüş ve kanaatine varıldığını." bildirilmiştir.Mahkememizce görevlendirilen Makine Mühendisi ...'den aldırılan 14.12.2024 tarihli bilirkişi ek raporundan özetle;"Dosya üzerinden yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda;- Bilirkişiye verilen görev çerçevesinde; davaya konu, ... , ... motor, ... şasi numaralı, 2017 model, ... plakalı araçta meydana gelen trafik kazası sonucu, 19.230,77 TL değer kaybı oluşacağı, görüş ve kanaatine varıldığı." bildirilmiştir.Trafik sigortası kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan kazanç kaybı, trafik sigortası teminatı dışında kalır. Ancak meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Yargıtay yerleşik uygulamasına göre, araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (... ,).Bilindiği üzere Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihli ve ... sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir. Söz konusu karar dikkate alındığında araçta meydana gelen değer kaybının genel şartlar ekinde yer alan esaslara göre yapılması artık mümkün olmadığından, genel şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamasına dayanılarak ve aracın piyasa rayici gözetilerek belirlenmesi yerinde olacaktır.Tüm dosya kapsamı, kayıt ve belgeler ile gerekçeli ve denetime elverişli olmakla hükme esas alınmasına karar verilen bilirkişi raporları birlikte değerlendirilerek; davalı ...'a ait ... plakalı aracın davalı ... şirketine ZMMS poliçesi, davalı ... Şirketine Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi kapsamında █████/2020-2021 tarihleri arasında geçerli olmak üzere sigortalı olmakla poliçelerin █████/2020 olan kaza tarihini kapsadığı ve ZMMS poliçesi limitinin 41.000,00-TL, Kasko poliçe limitinin 100.000,00 TL poliçe teminat limiti belirlediği, davaya konu trafik kazası neticesinde davacıya ait ... plakalı araçta meydana geldiği kabul edilen 30.640,70-TL maddi hasarın davalı ... şirketince ödendiği ve ZMMS poliçe teminat limitinin 10.359,30-TL kaldığı; hükme esas alınmasına karar verilen bilirkişi raporları ile tespit edildiği üzere davacıya ait ... plakalı araçta toplam 19.230,77 TL değer kaybının meydana geldiği, trafik kazasının meydana gelmesinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'un %75 kusurlu olduğu anlaşılmakla davalı sigorta şirketinin bilirkişi raporu ile kusur oranı nazara alınmaksızın belirlenen 19.2300,77 TL değer kaybından davalı araç sürücüsünün kusur oranına denk gelen 14.422,50 TL değer kaybı bedelinden davalıların müştereken ve müteselsilen tazmin yükümlülüğünün bulunduğu( davalı ... şirketinin kalan ZMMS poliçe limiti ile sorumlu olmak üzere); gene bilirkişi raporunda davacının araç mahrumiyet zararının kusur durumu dikkate alınmadan 15.000,00-TL olarak hesaplandığı, davacının ve davalı sürücünün kusur oranlarına göre 11.250,00-TL araç mahrumiyet zararını, ZMMS ve KASKO poliçesinin teminatı altında kalmadığından davacının yalnızca davalı sürücü ve işleten ...'dan isteyebileceği, araç mahrumiyet zararı bakımından ZMMS ve kasko sigorta poliçesi teminatı içerisinde yer almadığından, bu zarar kaleminden sigorta şirketlerinin sorumlu olmadığı anlaşılmış olup davacının makul onarım süresinde maruz kaldığı araç mahrumiyet zararının tazminini haksız fiile ilişkin genel hükümler kapsamında zarar sorumlusu araç sürücüsü / maliki olan davalıdan talep edebileceği, (... Dairesi'nin, █████/2020 tarih ve ... sayılı ilamı), yukarıda belirtilen miktarlara göre hükmolunan alacak kalemlerine, dava tarihinden itibaren ve kazaya karışan aracın kullanım amacı ile tarafların sıfatına göre uyuşmazlığın niteliği bağlamında yasal faiz işletilmesi gerektiği kanaatine varılmış ve somut olarak; davanın kısmen kabulü ile, 11.250,00 TL araç mahrumiyet zararının, dava tarihinden itibaren davalı ...'dan yasal faiz işletilmek suretiyle tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya dair istemin reddine, 14.422,500 TL değer kaybı tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine8 davalı ... Şirketinin bakiye ZMMS poliçe limiti olan 10359,30-TLdan sorumlu tutulmasına, ZMMS limitini aşan kısım yönünden Kasko sigortacısı ... Sigortanın sorumlu tutulmasına), fazlaya dair istemin reddine, davacının davalı sigorta şirketlerine karşı açtığı araç mahrumiyet zararı isteminin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;A-DAVANIN KISMEN KABULÜNE,1-14.422,50 TL değer kaybı tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, ( davalı ...'nın 10.359,30 TL'den sorumlu olduğunun, davalı ... Sigorta'nın kalan 4.063,20 TL'den sorumlu olduğunun tespitine)2-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 985,20-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 630,70-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 354,50-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 14.422,50-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,4-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 4.808,27-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,B- Davalı Sigorta şirketlerine karşı açılan araç mahrumiyet zararı yönünden DAVANIN REDDİNE,1-Davalı şahıs yönünden açılan araç mahrumiyet bedeli talebinin KISMEN KABULÜNE,11.250,00 TL araç yoksunluğu zararının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsili ile davacıya ödenmesine,2-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 768,49-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 630,70-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 137,79-TL harcın davalı ...'dan alınarak hazineye irad kaydına,3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 11.250,00-TL vekalet ücretinin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,4-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 3.750,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... vekiline verilmesine, 11.250,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı sigorta şirketi vekillerine verilmesine,5-Davacı tarafından yapılan; 80,70-TL Başvuru Harcı, 80,70-TL Peşin/nisbi Harcı, 550,00-TL Islah Harcı, olmak üzere toplam 711,40TL harcın davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN; 1-Davacı tarafından yapılan; 80,70-TL Başvuru Harcı, 80,70-TL Peşin/nisbi Harcı, 550,00-TL Islah Harcı, olmak üzere toplam 711,40TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 2-Davacı tarafından yapılan; 4.375,00-TL Bilirkişi ücreti, 1.375,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 5.750,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 4.543,50-TL lik kısmanın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,3-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,Dair davacı vekilinin yüzüne karşı KESİN olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. █████/2025 Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı