diyarbakır asliye ticaret mahkemesi, gabin iddiasıyla açılan tapu iptali ve tescil davasında, bölge adliye mahkemesinin emsal kararı doğrultusunda görevsizlik kararı vererek dosyanın asliye hukuk mahkemesine gönderilmesine hükmetmiştir.

Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi, gabin iddiasıyla açılan tapu iptali ve tescil davasında, Bölge Adliye Mahkemesinin emsal kararı doğrultusunda görevsizlik kararı vererek dosyanın Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine hükmetmiştir.

Özet: Banka borçları nedeniyle el konulan bir taşınmazın, davacının zor durumundan ve tecrübesizliğinden faydalanılarak aşırı yararlanma (gabin) yoluyla davalı şirket adına tescil edildiği iddiasıyla açılan tapu iptali ve tescil davasında, dosyanın daha önce bir asliye hukuk mahkemesinin görevsizlik kararıyla asliye ticaret mahkemesine gönderilmiş olmasına rağmen, bölge adliye mahkemesi bu davanın mutlak veya nispi ticari dava niteliğinde olmadığına ve genel görevli asliye hukuk mahkemesinin yetkili olduğuna karar vererek, mevcut mahkemenin görevli olmadığını tespit etmiştir.

T.C.

DİYARBAKIR TÜRK MİLLETİ ADINA

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLLERİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : Tapu İptali Ve Tescil

DAVA TARİHİ : █████/2024

KARAR TARİHİ : █████/2026

KARAR YAZIM TARİHİ :

Mahkememizde görülmekte olan Tapu İptali Ve Tescil davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Diyarbakır .....Hukuk Mahkemesi'nin .....Esas .....Karar sayılı ilamı ile görevsizlik kararı verilerek dosya mahkememize gönderilmiş olduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ....., İthalat ve İhracat, Ticaret Ltd. Şti.'nin sahibi olan davacı, dava konusu arsayı ipotek ederek .....Bank'tan 2.250.000,00 TL kredi aldığını, bu arada, davalı şirkete de 134.000,00 TL borçlandığını, borçlarını vaktinde ödeyemediği için davacının arsasına .....Bank el koyduğunu, davacı, .....Bank'ı mahkemeye verdiğini, mahkeme devam ederken davacı, arkadaşı olan ...... Şti.'nin sahibi .....ile anlaştığını, sözlü olarak yapılan bu anlaşma üzerine davacı, .....Bank'a karşı açmış olduğu davayı geri çektiğini, .....ile onun fiili ortağı .....(.....), davacının .....Bank'a olan borçlarını ödeyerek söz konusu arsayı ...... Şti. adına tescil ettirdiğini, davacının içinde bulunduğu güç durumdan ve onun tecrübesizliğinden istifade ederek (TBK m.28) söz konusu arsaya çöktüklerini, davalı şirket, dava konusu arsayı hem davacının içinde bulunduğu güç durumdan, hem de onun tecrübesizliğinden istifade ederek aşırı yararlanma (gabin) yoluna gittiğini, davacı yoğun tehdit ve hakaret altında olduğunu, tehdit ve hakaret, davalı şirketin sahibi .....fiili ortağı .....(.....) tarafından icra edildiğini, Davası .....Asliye Ceza Mahkemesi .....Esas, .....Karar ile görüşülmüş ve hapisle cezalandırıldığını, dava konusu arsanın, davalı şirket üzerindeki tapu kaydının ivedilikle iptal edilmesi ve izah edilen nedenlerle dava konusu taşınmaz üzerine ihtiyati tedbir konulmasını talep ve dava etmiştir.

Dava dilekçesi ve tensip zaptı ekli meşruhatlı davetiyenin davalı tarafa usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiş olduğu ve davalının süresi içinde cevap dilekçesi sunduğu görülmüştür.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; .....Bank A. Ş. 'ye olan kredi borcunu ödeyememesi nedeniyle taşınmazın cebri icra yoluyla banka adına tescil edildiğini, müvekkil şirketin söz konusu taşınmazı bankadan bedelini ödeyerek satın aldığını, davacı ile müvekkil arasında herhangi bir edim ilişkisi bulunmadığını, bu nedenle husumet yokluğu nedeniyle davanın reddi gerektiğini, ayrıca talep ve dava hakkının zamanaşımına uğradığını, davacının iddialarının dayanaktan yoksun olduğunu, bankanın alacağına istinaden yasal yollara başvurduğunu ve taşınmazın ihale yoluyla satıldığını, davacının ihale sürecine ilişkin açtığı davanın ihalenin feshi davasından ibaret olduğunu, müvekkil şirketin taşınmazı üçüncü kişi olan bankadan satın aldığını, davacının taşınmazın kendisine iade edileceği yönündeki iddiasının hayatın olağan akışına ve ticari mantığa aykırı olduğunu, davacının taşınmaz üzerinde hiçbir tasarruf yetkisinin kalmadığını, TBK'nın 28. maddesinde düzenlenen aşırı yararlanma şartlarının somut olayda oluşmadığını, davacının tacir sıfatıyla basiretli bir iş adamı gibi davranması gerektiğini, davacının tehdit ve hakaret iddialarının müvekkil şirketle ilgisinin bulunmadığını, davacının hatalı ticari kararlarının sorumluluğunu üçüncü kişilere yüklemeye çalıştığını belirterek haksız davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, gabin hukuki sebebine dayalı tapu iptal tescil davasıdır.

İşbu davanın Diyarbakır .....Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açıldığı, Diyarbakır .....Asliye Sulh Hukuk Mahkemesi'nin .....Esas .....Karar sayılı kararı ile görevsizlik kararı vermesi üzerine dosyanın, mahkememizin işbu esas sırasına kaydının yapıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce yargılama devam ederken, davalı vekili taşınmaz ile ilgili verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiş, Mahkememizce talebin reddine dair verilen ara kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 1 Hukuk Dairesi'ne gönderilmiş, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 1 Hukuk Dairesi ████████ Esas ████████ Karar sayılı ilamı ile işbu davanın mutlak veya nıspi ticari dava olmadığı, Mahkememizin uyuşmazlığın çözümünde görevli olmadığı, işbu davada genel görevli mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğuna işaret etmiş ve görevsiz olan Mahkememizce verilen .....tarihli (.....tarihinde gerekçesi yazılan) ara kararın kaldırılmasına karar vermiştir.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re’sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz.

HMK'nun 114/1- c maddesi uyarınca görev dava şartıdır ve aynı kanunun 115. maddesine göre mahkemeler dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Bu nedenle dosya üzerinden inceleme yapılmış, davaya bakmaya Diyarbakır Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olması ve mahkememizin görevsizliği nedeniyle HMK'nun 114/1-c ve 115/2. maddesi gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine, HMK'nun 21. maddesi gereğince iş bu kararın kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmesi halinde Diyarbakır Asliye Hukuk Mahkemesi ile mahkememiz arasında olumsuz görev uyuşmazlığı olması nedeniyle görevli mahkemenin tayini (merci tayini) için dava dosyasının Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi .....Hukuk Dairesi Başkanlığı'na gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

Diğer taraftan her ne kadar davacı vekili .....tarihli dilekçesi ile tekrar ihtiyati tedbirin kaldırılmasını talep etmiş ise de Mahkememiz görevsiz olduğundan talep hakkında herhangi bir değerlendirme yapılması mümkün olamamış ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davaya bakmaya Diyarbakır Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olması ve Mahkememizin görevsizliği dolayısı ile HMK'nun 114/1-c ve 115/2. maddesi gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine,

2-HMK 21. maddesi gereğince iş bu kararın kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmesi halinde Diyarbakır .....Asliye Hukuk Mahkemesi ile mahkememiz arasında olumsuz görev uyuşmazlığı olması nedeniyle görevli mahkemenin tayini (mercii tayini) için dava dosyasının Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi .....Hukuk Dairesi Başkanlığı'na gönderilmesine,

3-HMK'nun 20. maddesi gereğince Diyarbakır .....Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine ilişkin merci kararı verilirse, bu kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini istememesi durumunda HMK'nun 321/2. maddesi gereğince talep halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,

4-Davaya görevli mahkemede devam edilmesi halinde yargılama harçları, vekalet ücreti ve yargılama giderinin görevli mahkemede değerlendirilerek hüküm altına alınmasına,

Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.

Katip Hakim