Adana BAM 9. Hukuk Dairesi, emre yazılı konşimento ile taşınan ayçiçek yağının teslim edilmemesinden kaynaklı deniz alacağı için konulan ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına yönelik istinaf başvurusunu inceledi.
Özet: Bu hukuki evrak, bir yüklenicinin, Ukraynadan satın alıp Suriyeye deniz yoluyla taşınan ayçiçek yağının, taşıyıcı tarafından emre yazılı konşimentoya aykırı olarak teslim edilmeyerek başka bir limana götürülmesi ve bu durumdan kaynaklanan zarar nedeniyle talep ettiği ihtiyati haczin, ilk derece mahkemesince kaldırılması kararının istinaf incelemesini ele almaktadır; istinaf mahkemesi, Türk Ticaret Kanununun deniz alacakları için gemi üzerine ihtiyati haciz konulması şartları, alacağın yaklaşık ispatı ve konşimentodan doğan taşıyıcının teslim yükümlülükleri çerçevesinde, ihtiyati haczin kaldırılmasına dair ek kararın hukuka uygunluğunu değerlendirmektedir.
T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.ADANABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 9. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : █████████ KARAR NO : █████████KARAR TARİHİ : █████/2026T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IBAŞKAN : ... (...)ÜYE : ... (...)ÜYE : ... (...)KATİP : ... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : █████/2026NUMARASI : ████████ D.İŞ ESAS ████████ D.İŞ KARAR İHTİYATİ HACİZTALEP EDEN : .. VEKİLLERİ : Av. ... KARŞI TARAF : 1-... VEKİLİ : Av. . DAVANIN KONUSU : İhtiyati HacizİSTİNAF KARARININ KARAR TARİHİ : █████/2026 YAZIM TARİHİ : █████/2026 ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2026 tarih ve ████████ d.iş esas ████████ d.iş karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :Talep, ihtiyati hacze itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına ilişkin ek kararın istinaf yoluyla incelenerek kaldırılması istemine ilişkindir.İhtiyati haciz talep eden vekili, talep dilekçesinde özetle; müvekkilinin Ukrayna'dan satın aldığı ve davalıya ait gemiye yüklenerek deniz yoluyla Suriye'nin Tartus Limanına gönderilen 3.000 metrikton dökme ayçiçek yağının alıcısı olduğunu, konşimentonun emre yazılı olarak düzenlendiğini ve konşimento üzerinde ihbar adresi olarak müvekkilinin ismi ve adresinin yer aldığını, buna rağmen emtianın davalı taşıyıcı tarafından müvekkiline teslim edilmeyerek ... limanına getirildiğini, müvekkilinin bu şekilde zarara uğradığını, ayrıca müvekkili tarafından Suriye mahkemeleri nezdinde ihtiyati haciz kararı alındığını, ancak gemi limandan ayrıldığından kararın infaz edilemediğini belirterek davalı taşıyıcıya ait gemi üzerine emtia bedeli miktarınca ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiş olup, mahkemece ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiştir. İşbu karara karşı aleyhine ihtiyati haciz talep edilen ve dava dışı üçüncü kişi ... Ltd. şirketi tarafından yapılan itiraz üzerine mahkemece █████/2026 tarihli ek karar ile itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiş olup, iş bu ek karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. 6102 sayılı TTK'nın 1352. maddesi uyarınca, bir geminin ihtiyati haczi, sadece Kanun'da sınırlı olarak sayılmış olan deniz alacakları için istenebilir. TTK'nun 1353/4. maddesi uyarınca, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için, talebe konu alacağın deniz alacağı olması yeterlidir. Ancak bu durum, alacaklının alacağını yaklaşık olarak ispatlama yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; alacaklı ayrıca, alacağın deniz alacaklarından olduğunu ve parasal değerini yaklaşık olarak ispat etmelidir (TTK m.1362). TTK'nın 1362. maddesinin kanun gerekçesinde; alacaklıya İİK'nın 258/1. maddesinde yüklenmiş olan ağırlaştırılmış kanaat getirme külfetinin 1362. maddede hafifletildiği, buna göre alacağın 1352. maddede yer alan listeye girdiği ve parasal değer hususunda mahkemede kanaat uyandırılmasının yeterli olduğu, alacağın 1352. maddede sayılan alacaklardan olmasının bizzat ihtiyati haciz sebebi olduğu, bir yandan alacaklının durumunun kolaylaştırıldığı diğer yandan tasarının 1360. maddesinde yer alan güvence yükümlülüğü nedeniyle daha büyük bir riziko altına sokularak ağırlaştırıldığı gerekçesine yer verildiği anlaşılmaktadır. Görüldüğü gibi, TTK'nın 1362. maddesindeki ihtiyati hacizdeki ispat külfeti, İİK'nın 258. maddesine göre hafifletilmiş, alacağın deniz alacağı olduğunun ve miktarının yaklaşık ispatı yeterli görülmüştür. Bu itibarla deniz alacakları yönünden aranan yaklaşık ispat koşulu, İİK'nın 258. maddesinde aranan yaklaşık ispattan daha hafiftir. Ancak bu durum, soyut beyanlarla talepte bulunulacağı anlamına gelmemelidir. Bilindiği gibi 6102 sayılı TTK'nın 1228. maddesinde "Konişmento, bir taşıma sözleşmesinin yapıldığını ispatlayan, eşyanın taşıyan tarafından teslim alındığını veya gemiye yüklendiğini gösteren ve taşıyanın eşyayı, ancak onun ibrazı karşılığında teslimle yükümlü olduğu senettir" hükmü,1230. maddesinde "Konişmentonun meşru hamili, eşyayı teslim almaya yetkilidir. Konişmento birden çok nüsha olarak düzenlenmişse, eşya, tek nüshanın meşru hamiline teslim edilir" hükmü, 1231. maddesinde "Konişmentonun birden çok meşru hamili aynı zamanda başvurursa kaptan, hepsinin istemini reddederek eşyayı umumi ambara veya başka güvenli bir yere tevdi etmek ve bu şekilde hareket etmesinin sebeplerini de göstererek bunu anılan konişmento hamillerine bildirmek zorundadır" hükmü,1232. maddesinde "Emre yazılı bir konişmento düzenlenmişse kaptan, yükletenin eşyanın geri verilmesi veya teslimi hususundaki talimatını ancak kendisine konişmentonun bütün nüshaları geri verildiği takdirde yerine getirir. Gemi varma limanına ulaşmadan, bir konişmento hamili eşyanın teslimini isterse, aynı hüküm uygulanır. Kaptan bu hükümlere aykırı hareket ederse, taşıyan, konişmentonun meşru hamiline karşı sorumlu kalmakta devam eder. Konişmento emre yazılı değilse, yükleten ve konişmentoda adı yazılı gönderilen muvafakat ettikleri takdirde, konişmentonun hiçbir nüshası ibraz edilmese bile, eşya geri verilir veya teslim olunur. Şu kadar ki, konişmentonun bütün nüshaları geri verilmiş değilse, taşıyan bu yüzden doğabilecek zararlar için önce teminat gösterilmesini isteyebilir" hükmü,1235. maddesinde "Emre yazılı bir konişmento birden fazla nüsha hâlinde düzenlenmişse, nüshalardan birinin hamili, konişmentonun teslimine 1234'üncü madde gereğince bağlanan sonuçları, kendisi henüz teslim isteminde bulunmadan önce bir diğer nüshaya dayanarak 1230 uncu madde uyarınca kaptandan eşyayı teslim almış olan kişi aleyhine ileri süremez. Kaptan eşyayı henüz teslim etmeden birden çok konişmento hamili ona başvurup ellerinde bulundurdukları konişmento nüshalarına dayanarak eşya üzerinde birbirine zıt haklar ileri sürerlerse, konişmentonun birden çok nüshalarını çeşitli kişilere devretmiş olan ortak ciranta tarafından eşyayı teslim almaya yetkili kılacak şekilde ilk önce ciro ve teslim edilmiş olan nüshanın hamili diğerlerine tercih olunur. Ciro edilip de başka bir yere gönderilen konişmento nüshası hakkında gönderme tarihi konişmento hamiline teslim tarihi hükmündedir" hükmü,1236. maddesinde "Eşya, ancak konişmento nüshasının, eşyanın teslim alındığına ilişkin şerh düşülerek geri verilmesi karşılığında teslim edilir" hükmü,1237. maddesinde "Taşıyan ile konişmento hamili arasındaki hukuki ilişkilerde konişmento esas alınır. Taşıyan ile taşıtan arasındaki hukuki ilişkiler navlun sözleşmesinin hükümlerine bağlı kalır. Konişmentoda, yolculuk çarteri sözleşmesine gönderme varsa, konişmento devredilirken çarter partinin bir suretinin de yeni hamile ibraz edilmesi gerekir. Bu takdirde çarter partide yer alan hükümler, nitelikleri elverdiği ölçüde konişmento hamiline karşı da ileri sürülebilir. Ancak, 1245 inci maddenin birinci fıkrasının ikinci cümlesi hükmü saklıdır" hükmü yer almaktadır.Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere göre kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, yukarıda değinilen 6102 sayılı TTK'nın 1228 ve devamı maddeleri uyarınca taşıyan, taşımaya konu eşyayı, ancak konşimentonun ibrazı karşılığında teslimle yükümlü olup, eldeki dosyada ihtiyati haciz talep edenin elinde konşimento asıllarının bulunmadığı, aleyhine ihtiyati haciz talep edilen taşıyıcı ile hacze itiraz eden üçüncü kişi şirket tarafından yükün göndericisinin ... Ltd. olduğunun belirtildiği ve adı geçen şirket tarafından konşimento asıllarının dosyaya sunulduğu, orjinal konşimentonun emre yazılı olduğu ve ... Ltd. tarafından ihtiyati haciz talep edene ciro edilmediği, bu sebeple ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına ilişkin ek kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla ihtiyati haciz talep eden vekilinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :1)-6100 sayılı HMK'nin 353/1-b-1 maddesi gereğince ihtiyati haciz talep eden vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE, 2)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 732,00.TL karar ve ilam harcının ihtiyati haciz talep edenden peşin alındığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA, 3)-6100 sayılı HMK'nin 326/1 maddesi gereğince istinaf eden ihtiyati haciz talep eden tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerine BIRAKILMASINA,4)-6100 sayılı HMK'nin 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,5)-6100 sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,6)-6100 sayılı HMK'nin 7035 sayılı yasanın 30. maddesiyle değişik 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle ilk derece mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,Dair, 6100 Sayılı HMK'nin 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve 6100 Sayılı HMK'nin 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.█████/2026 ...Başkan... ¸e-imzalıdır...Üye... ¸e-imzalıdır...Üye...¸e-imzalıdır ...Katip... ¸e-imzalıdır