Bir yolcunun trafik kazasında cismani zarara uğraması sebebiyle açılan tazminat davasında Asliye Ticaret Mahkemesi, taşıma sözleşmesinin tüketici işlemi sayılması nedeniyle görevsizlik kararı vermiştir.
Özet: Bu hukuki evrak, bir otobüs kazasında yolcu olarak yaralanan davacının, otobüs işletmecisi ve sigorta şirketlerinden maddi ve manevi tazminat talebiyle açtığı davayı incelerken, mahkemenin davacının tüketici sıfatıyla taraf olduğu bir taşıma sözleşmesinden kaynaklanan bu uyuşmazlığın Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında Tüketici Mahkemelerinin görev alanına girdiğine ve görev hususu kamu düzeninden sayıldığından mevcut Ticaret Mahkemesinin görevsiz olduğuna hükmettiğini göstermektedir.
T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ███████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : ███████ EsasKARAR NO : ████████HAKİM :...KATİP : ....DAVACI : ...VEKİLLERİ : Av. .... Av. ...DAVALI : 1- ...VEKİLİ : Av. ....DAVALI : 2-....VEKİLİ : Av. ....DAVALI : 3- ...VEKİLİ : Av. .....DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA : Davacı vekili, 02.09.2024 tarihinde, 11.45 sıralarında, Zonguldak İli, Gökçebey ilçesi, Çukur mahallesinde, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası davalı... sevk ve idaresindeki... plakalı yolcu otobüsü ile tehlikeli viraj içerisinde, dikkatsiz davranması neticesinde karşı şeride geçerek .... plakalı tomruk yüklü kamyona çarpması şeklinde meydana gelen trafik kazası neticesinde .... plakalı otobüste yolcu olarak bulunan davacının ağır şekilde yaralandığını, davacının yaşamış olduğu geçici ve sürekli iş gücü kaybı ile geçici ve sürekli bakım bedeli zararlarının tazmini için fazlaya ilişkin ve diğer sorumlulara karşı talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydı ile ŞİMDİLİK 100,00-TL maddi tazminatın davalı ... Sigorta A.Ş. açısından ( yazılı başvuru dilekçemizin tebliğ tarihi olan 01.11.2024 tarihinden 8 iş günü sonrasına tekabül eden 13.11.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte MÜTESELSİLEN TAHSİLİNE VE MÜVEKKİLİ DAVACIYA ÖDENMESİNE, davacının yaşanan trafik kazası neticesinde uğramış olduğu manevi zararının tazmini için 200.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 02.09.2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ... Tur. Nakl. İnş. Tic. Ltd. Şti.'den TAHSİLİNE VE MÜVEKKİL DAVACIYA ÖDENMESİNE karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı vekilleri, ayrı ayrı sunmuş oldukları cevap dilekçeleri ile davanın reddini istemiştir. GEREKÇE : Dava; davacının içinde yolcu olarak bulunduğu, davalı ... şirketinin işleteni olduğu ve diğer davalı sigorta şirketlerince ZMMS ve Ferdi kaza sigorta poliçeleri ile sigortalı olan otobüsün yapmış olduğu çift taraflı kazada yaralanan davacının davalılara karşı açtığı maddi tazminat ve davalı işletene karşı açmış olduğu manevi tazminat istemlerine ilişkindir.Az yukarıda yapılan niteleme uyarınca davanın, bu hali ile taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat davası olduğu anlaşılmaktadır. Taşıma sözleşmesi 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda düzenlenmiş ise de; 28.05.2014 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 3/k maddesinde tüketici tanımlanmış "Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi" 3/ı maddesinde ise tüketici işlemi ise "Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlem" olarak tanımlanmıştır. Aynı Kanunun 73/1. maddesinde, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemelerinin görevli olduğu belirtilmiş, 83/2. maddesinde ise taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve 6502 sayılı kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceğine değinilmiştir. HMK'nın 1. maddesinde ise görev hususunun kamu düzenine ilişkin olduğu, mahkemece yargılamanın her aşamasında resen gözetileceği belirtilmiştir. Ayrıca HMK'nın 114/1-c maddesi gereğince mahkemenin görevli olması dava şartları arasında sayılmış olup, HMK'nın 115. maddesi hükümleri gereğince dava şartlarının mevcut olup olmadığı, yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen dikkate alınması gereken hususlardandır.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 30. maddesinde usul ekonomisi ilkesi düzenlenmiş, hâkimin, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlü olduğu belirtilmiştir. Aynı Kanun'un 57. maddesinde "ihtiyari dava arkadaşlığına" yer verilmiş, 166/4. maddesinde "davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantının varsayılacağı" hükme bağlanmıştır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 61. maddesinde ise "Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde aralarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır" düzenlemesine yer verilmiştir.Somut olayda davanın açıldığı tarih itibariyle 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanunun yürürlükte olduğu, davacının ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket etmesi nedeniyle tüketici, dava konusu taşıma işleminin de tüketici işlemi sayıldığı, buna göre yukarıda belirtilen yasa hükümleri uyarınca işbu davaya bakma görevinin tüketici mahkemesine ait bulunduğu açıktır. Dava konusu olayda davalı sigorta şirketi ile davacı arasındaki uyuşmazlığı inceleme görevi ticaret mahkemesine ait ise de işbu dava, taşıyan olan davalıya karşı birlikte açılmıştır. Bu durumda davalılar arasında bağlantı olduğu, biri hakkında verilecek kararın diğerini etkileyeceği de muhtemeldir. Hal böyle olunca usul ekonomisi, daha isabetli bir karar verilmesi ve davaların makul bir süre içinde bitirilmesi yükümlüğü açısından, davaların birlikte görülmesi gereklidir. Ayrıca davalı sigorta şirketi hakkındaki davanın da ticaret mahkemesine göre daha özel nitelikteki tüketici mahkemesinde görülmesi, göreve ilişkin usul kurallarına da uygun düşecektir. Bu durumda davanın, davacı yolcunun, davalı işleten ..... Şti' ne ait olan yolcu otobüsünün kaza yapması sonucunda yaralanmasından doğan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olması, taraflar arasındaki ilişkinin taşıma sözleşmesinden kaynaklanması ve davacının da tüketici vasfına sahip olması nedeniyle davacı yolcu ile davalı taşıyan arasındaki temel ilişki olan taşıma sözleşmesinin dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında kalması nedeniyle davaya bakma görevinin Tüketici Mahkemesine ait olması ve uyuşmazlığın tüketici mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğinden müteselsil sorumlu diğer davalılar yönünden de daha özel yetkili mahkeme olan Tüketici Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. (Emsal nitelikteki kararlar; ...... K. sayılı ilamı,)Bu itibarla; açıklanan gerekçelerle davaya bakmaya Mahkememizin değil; ... Nöbetçi Tüketici Mahkemesinin görevli olduğu kanaatine varılmakla HMK 114/1-c ve 115/2 m. gereğince davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davaya bakmaya ... Tüketici Mahkemesinin görevli olması nedeniyle HMK 114/1-c ve 115/2 maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğu sebebi ile usulden reddine,2-Kararın kesinleşmesinden itibaren tarafların 2 hafta içerisinde müracaatı halinde dosyanın görevli ... Nöbetçi Tüketici Mahkemesi'ne gönderilmesine,3-HMK 331/2 maddesi gereğince yargılama giderlerine görevli mahkemece karar verilmesine,4- Mahkememizce verilen görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra dava yetkili ve görevli mahkemede devam edilmemesi halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK' nun 331/2. md.gereğince bir karar verilmesine,Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalılar vekillerinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2025Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır