6001 sayılı Kanun kapsamında köprü ve otoyollarda ihlalli geçişlerden doğan 4 kat ceza, faiz ve KDV alacağına borçlu şirket itirazının iptali davası.
Özet: Bir köprü ve otoyol işletmecisi şirket, araçları yasal düzenlemelerle 4 kata indirilen geçiş ücreti cezaları ve anapara borcunu ödemeyen davalı şirkete karşı, başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasını açmış; davacı, zorunlu arabuluculuk sonrası yargı yoluyla, davalının ihlalli geçişlerinden kaynaklanan tahsil edilmemiş ücretler, cezalar, faiz ve KDV alacaklarını talep ederken, davalı özel bir şirket olarak davacının bu tür cezaları uygulama yetkisini ve kendi kusurunun olmadığını savunmuş, bilirkişi raporu ise sürücülerin HGS/OGS hesaplarını kontrol etme ve 15 gün içinde cezasız ödeme yapma yükümlülüğünü vurgulamıştır.
T.C.
İSTANBUL 22. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... A.Ş.'nin işletmeciliğinde olan Köprü ve otoyollardan davalı olduğu ... Şirketi'ne ait ... plakalı araçlarla 22.04.2024 ve 06.11.2024 tarihleri arasında ücret ödemeksizin, geçişler yapılmış olduğunu, araçların ihlalli geçişinden dolayı müvekkilinin alacaklı olduğunu, davalıya İcra takibi yapıldığını, davalının borcun tamamına itiraz ettiğini, dolayısıyla alacaklarının tahsili için dava açtıklarını, dava şartı olan zorunlu arabuluculuğa başvurulmuş olduğunu, anlaşamama ile sonuçlandığını, isteklerinde yasa değişikliklerine dikkat edildiğini, bu gerekçe ile Davalı- borçlu şirket aleyhine başlatılan icra takibinde müvekkil şirketin talep ettiği asıl alacağın içinde yer alan gecikme cezaları 7144 Sayılı Kanun'un 18 İnci Maddesi İle 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü'nün hizmetleri hakkında Kanunun 30.Maddesinin 5. Fıkrasında yapılan değişiklik nedeniyle 10 katından 4 katına indirilmiş olduğunu, bu nedenle harca esas 450.823,03 TL bedelli razın iptali davasını açtıklarını belirterek davalı borçlu tarafından icra takibine haksız bir şekilde itiraz edildiğinden icra takibine konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsil edilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına, peşin olarak ödenen yargılama giderleri ve harçlarla tespit edilecek avukatlık vekâlet ücretinin davalı borçludan tahsil edilerek müvekkiline verilmesini dava ile talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; özel hukuk kişisi olan işletmeci şirketin bu şekilde 4 kat ceza uygulama ve tahsil etme yetkisi bulunmadığını, müvekkilinin geçiş ücretlerini ödememe yönünde herhangi bir kastı veya ihmalinden söz edilemeyeceğini, bu halde temerrüt hükümlerinin uygulanmasının da mümkün olmadığını, müvekkili olduğu şirketin herhangi bir mal kaçırma, gizleme veya ödeme güçlüğü hali bulunmadığını beyanla cevap dilekçesinde anlatılan tüm bu sebeplerle davacı tarafın 4 kat ceza talebinin reddine, faiz ve temerrüt taleplerinin hukuka aykırı olması nedeniyle reddine, davacı tarafın ihtiyati haciz talebinin reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER :Davalının ihlalli geçiş gerçekleştiren araçlarına ait ayrıntılı ihlalli geçiş tablosu, Davacı Şirket tarafından düzenlenen 1 adet ihlalli geçiş bildirimi sureti, ihlali geçiş fotoğraf görüntüsü sureti,.... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... esas sayılı takip dosyası, PTT cevapları, HGS kayıtları, bilirkişi kök ve ek raporları ve tüm dosya kapsamı..... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... esas sayılı takip dosyası celp edilmiş, incelenmesinde, davalı borçlu hakkında █████/2025 tarihinde 370.600,00TL geçiş ücreti ve ceza, 66.852,44TL faiz ve 13.370,59TL kdv alacağının tahsili amacıyla ilamsız icra takibi yapıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya tebliğ edildiği, davalı borçlunun süresi içinde (█████/2025) borca, faize ve faiz oranına itiraz ettiği, itiraz ile birlikte █████/2025 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır. █████/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle; 6001 sayılı kanunun 30/7 maddesine göre 15 gün içerisinde ihlalli geçişler takdirde gecikme cezası alınmayacağı hükmünün bulunduğu, yanı sıra sürücülerin HGS ve OGS cihazlarını sürekli bakiyesi müsait tutmakta ve kontrol etmekle sorumlu olduğu, 6001 sayılı kanunda ve işletme protokolünde hiçbir şekilde ihlalli geçiş gerçekleştiren araç sahiplerine sms, e-posta, ihtarname veya herhangi bir yapma yükümlülüğü ile ilgili herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı, Karayolları Genel Müdürlüğü sitesinde OGS ve HGS ile ilgili açıklamalarda, OGS sistemlerinden geçiş ihlali yapılması durumunda geçiş ihlali yapılan plaka üzerine 15 gün içinde OGS veya HGS abonesi olunması veya mevcut OGS veya HGS hesaplarında geçiş yeterli bakiyesi olması durumunda cezai geçiş ücreti uygulanmadığının duyurulduğu, 6001 sayılı kanunun 30/7 maddesinde, geçiş yapanlardan ödemesiz geçiş tarihini izleyen 15 gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin 1.fıkrası ile 5.fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz, hükmi bulunduğu dolayısıyla davalının bu süre zarfında hesabını kontrol ederek ihlalli geçişleri cezasız ödeme imkanının olduğu, davalının hesabını kontrol ederek cihazını sürekli müsait tutma yükümlülüğünde bulunduğu, 3095 sayılı KDV Kanunu'nun 24.Maddesi c bendinde faiz alacağı da KDV matrahları arasında gösterildiğinden ve yaygın Yargıtay kararlarında da aynı yönde içtihatlar olduğundan davacının, davalıdan icra yolu ile tahsil edeceği faiz alacaklarından KDV tahakkuk ettirip talep edebileceği, davacının tüzel kişi tacir olduğu, davalının da, aracıı basiretli davranma yükümlülüğü uyarınca ihlalli geçişlerin zamanında ödenmediğinde olası sonuçlarının bilincinde olduğu, davalının uygulanan faiz oranına itirazının nihai takdirin Mahkememizde olduğu, davacı tarafın ücretlerinin süresi içinde ödenmemiş olması üzerine 17.03.2025tarihinde borçlu aleyhine başlattığı İcra takibinin 370.600,00 TL (geçiş ücreti +4 kat cezası) + 66.852,44 TL Faiz + 13.370,59 TL KDV = TOPLAM 450,823.03 TL üzerinden ilamsız olarak, .... İcra Dairesi 2025/... E dosyası ile yapıldığı, davalı tarafın davacının başlattığı icra takibine itiraz ettiği ve icranın durdurulmuş olduğu, dosya muhteviyatında fotoğrafları ve aracın sahiplik bilgileri bulunan davaya konu ... plakalı araçların 22.04.2024 ve 06.11.2024 tarih aralığında yapılan geçiş tarihlerinde davalı ... Şirketi'ne ait olduğu, dosya muhteviyatında davaya konu ... plakalı araçlarla 22.04.2024 ve 06.11.2024 tarih aralığında davaya konu geçişlerin meydana geldiği saatlerini gösteren geçiş fotoğrafları, ile yapılan sorgulamaları gösteren bilgilerin bulunduğu, dosya muhteviyatında bulunan bilgi ve belgelere göre davacının işletmeciliğinde olan köprü ve otoyollardan davalıya ait ... plakalı araçlarla █████/2024 ve █████/2024 tarih aralığında bu araçlara tanımlı HGS ürünlerinin bulunmadığı , dolayısıyla ücret ödemeksizin köprü ve otoyol geçişleri yapılmış olduğu ve 15 güne kadar ödeme yapılmadığı, ayrıca 45 gün içerisinde ödeme gerçekleşmediğinden 4 katı kadar ceza uygulandığında , toplam 72.616,50TL borcun otoyol geçişinde , ücretinin ödenmemesinden kaynaklandığı, ödenmeyen geçiş ücretlerinin 4 katı olan cezaların toplamının 290.466,00TL olduğu, anapara ve ceza ile birlikte 363.082,50 TL olarak hesaplandığı, icra takip tarihine kadar faiz oranlarındaki tarihlere göre değişiklikler dikkate alınarak yapılan faiz hesaplanmasına göre 72.616,50TL ödenmeyen geçiş ücreti + 290.466,00TL (4kat ceza) + 76.671,91TL faiz + 15.334,38 TL KDV = 455.088,79TL █████/2025 icra takip tarihi itibariyle toplam alacağın oluştuğu, dava harca esas değerinin 450.823,03 TL olduğu dosya muhteviyatında davaya konu tahsilatın yapıldığını gösteren herhangi bir belgenin bulunmadığı, davaya konu asıl alacağı en az %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatı yönünden değerlendirilmesinin Mahkememizin takdirinde olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı görülmüştür. █████/2026 tarihinde alınan bilirkişi ek raporunda özetle; dosya muhteviyatında bulunan bilgi ve belgelere göre davacının işletmeciliğinde olan köprü ve otoyollardan davalıya ait ... plakalı araçlarla 22.04.2024 ve 06.11.2024 tarih aralığında bu araçlara tanımlı HGS ürünlerinin bulunmadığı, dolayısıyla “ücret ödemeksizin köprü ve otoyol geçişleri yapılmış olduğu ve 15 güne kadar ödeme yapılmadığı, ayrıca 45 gün içerisinde ödeme gerçekleşmediğinden 4 katı kadar ceza uygulandığında, Toplam 74.120,00 TL borcun otoyol geçişinde, ücretinin ödenmemesinden kaynaklandığı, ödenmeven geçiş ücretlerinin 4 katı olan cezaların Toplamının 296.480,00TL olduğu, anapara ve ceza ile 370.600,00 TL olarak hesaplandığı, icra takip tarihine kadar faiz oranlarındaki tarihlere göre de alınarak yapılan faiz hesaplamasına göre 74.120,00TL ödenmeyen geçiş ücreti ) + 296.480,00TL (4 kat ceza) + 78.219,34 Faiz TL 4 15.643,87 TL KDV - 464.463.20 TL 17.03.2025 icra takip tarihi itibariyle Toplam alacağın oluştuğu, dava harca esas değerinin 450.823,03 TL olduğu, dosya muhteviyatında davaya konu tahsilatın yapıldığını gösteren herhangi belgenin bulunmadığı, nihai takdirin Mahkememizde olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı görülmüştür.HUKUKİ NİTELENDİRME ve GEREKÇEDava, İİK'nun 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, yapılan ilamsız icra takibine karşı davalının itirazının iptali ve icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması istemine ilişkindir. Mahkememiz görevli ve yetkilidir. Tarafların incelenen icra dosyasına göre taraf ve dava ehliyeti vardır. İtirazın iptali davasının yasal dayanağını oluşturan İİK.nun 67/1. maddesinde; takip talebine itiraz edilen alacaklının, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebileceği öngörülmüştür. İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir (YHGK. ███████-1634 Esas - ████████ Karar sayılı ilamı).Davacı alacaklı davalının ihlali geçişi nedeniyle davalıdan alacaklı olduğu iddiasıyla icra takibi başlatmış olup; ödeme emri davalı borçluya tebliğ edilmiştir. Davalı borçlu yasal süresi içinde ödeme emrine itiraz ettiğinden takibin durdurulmasına karar verilmiştir. İtirazın iptaline yönelik olarak açılan iş bu dava hak düşürücü yasal süresi içerisinde açıldığından işin esasına girilerek inceleme yapılmıştır.Dava konusu ihtilaf davacı tarafça işletilen ücretli otoyoldan davalıya ait araçların ihlalli geçişi nedeniyle geçiş ücreti, ihlal ceza tutarı, işlemiş faiz ve KDV'den kaynaklanan alacağa ilişkin başlatılan icra takibine karşı borçlu davalı tarafından yapılan itirazın haklı olup olmadığı hususlarından kaynaklıdır.Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan █████/2025 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça davaya ilişkin zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.Uyap ortamından yapılan araç tescil/sahiplik sorgulamasından ihlalli geçişe konu ... plakalı aracın tescil kayıtlarının incelenmesinde ihlalli geçiş dönemlerinde davalı şirket adına kayıtlı oldukları anlaşılmıştır.6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 5. fıkrasında; 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (on katı ibaresi 16/5/2018 Tarih ve ███████ maddesi ile 4 katına düşürülmüştür.) Belirlenen ceza miktarının yasayla konulmuş olması karşısında ne davacının ne de mahkemelerin, bu miktarın hakkaniyetli olup olmadığı ve sebepsiz zenginleşmeye yol açıp açmayacağını takdir etme hakkı bulunmamaktadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin █████/2019 tarihli █████████ E. ████████ K. Sayılı ilamı) 7. fıkrasında geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezaların uygulanmayacağı belirtilmiştir. Anayasa Mahkemesinin ... sayılı kararında da açıklandığı gibi, işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarında işletici şirketlerce işletme hakkının bir uzantısı olan kontrolsüz geçişlerde takdir edilen para cezalarının geçiş ücreti ile ve işletme gelirleriyle bağlantılı olduğu, bu nedenle klasik anlamda idari para cezası niteliğinde olmadığı, kendine özgü bir yaptırım olup geçiş ücreti ve bununla irtibatlı para cezasının tahsilinin özel hukuk hükümlerine tabi kılındığı anlaşıldığından geçiş ücreti ve ihlalli geçiş cezasının toplamı asıl alacak olarak değerlendirilerek faiz hesaplaması yapılmasının ve 3065 Sayılı Kanunun 24/c maddesi gereği KDV hesaplaması yapılmasının hukuka uygun olduğu Mahkememizce kabul edilmiş ve bilirkişi raporunda yapılan hesaplama hükme ve denetime elverişli olmakla hükme esas alınmıştır. İhlâlli olduğu iddia edilen geçişleri gerçekleştiren araç plakalarına geçiş anında tanımlı OGS ve/veya HGS aboneliği olup olmadığı, abonelikleri varsa geçiş anında veya geçişi takip eden gün içinde abonelik bakiyelerinin uygun olup olmadığının tespiti için PTT ye müzekkere yazılmış olup gelen yazı cevaplarında ihlali geçiş yaptıkları tarihte HGS ürünü bulunmadığı tespit edilmiştir.Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davalının ... plakalı araçları ile davacının işletmeciliğinde olan köprü ve/veya otoyollardan geçiş ücreti ödemeden ihlalli geçiş yaptığı iddiası ile itirazın iptali davasının açıldığı, davacının tüzel kişi tacir, davalının aracını ticari amaçla kullandığı, 6001 sayılı kanunda ve işletme protokolünde hiçbir şekilde ihlalli geçiş gerçekleştiren araç sahiplerine sms, e-posta, ihtarname veya herhangi bir şekilde bildirim yapma yükümlülüğü ile ilgili herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı bu nedenle bildirim yapılması zorunluluğunun bulunmadığı, davacı tarafından dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş listesi ile dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş görüntüleri bire bir kıyaslanarak ihlali geçişlere ait geçiş görüntülerinin CD içerisinde dava dosyasına sunulduğu, bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davacının davalıdan ihlalli geçişler sebebi ile 72.616,50TL geçiş ücreti + 76.671,91TL İşlemiş Faiz + 15.334,38TL İşlemiş Faiz KDV’si ve 290.466,00TL 4 katı cezası olmak üzere 455.088,79 TL talepte bulunabileceği, davacının 450.823,03TL talepte bulunduğu anlaşılmakla davacı tarafça açılan davanın kabulü ile davacı tarafın başlattığı .... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden devamına, takip konusu alacağın likit ve hesap edilebilir nitelikte olması nedeniyle davalı-borçlunun İİK'nın 67/2. maddesine göre hükmolunan asıl alacağın (ihlali geçiş sebebi ile ceza hariç asıl geçiş ücreti üzerinden) %20 oranında icra inkar tazminatından da sorumlu olması gerektiği hususu da göz önünde bulundurularak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle;1-) Davanın Kabulü ile; Davacı tarafın başlattığı .... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, takibin takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden DEVAMINA,2-Hükmolunan asıl alacağın (74.120,00TL geçiş ücreti) %20'si olan 14.824,00-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 30.795,72TL nispi karar harcından peşin yatırılan 5.444,82TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 25.350,90-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,4-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 4.600,00-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,5-Davacı taraf yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 72.131,68TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan toplam 18.923,72-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 7-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,8-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa re'sen iadesine, Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2026Katip ...¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır