izmir bölge adliye mahkemesi, eser sahibinin izinsiz reklam kullanımından doğan fikri ve sınai hak tecavüzü tazminat davası kararını inceledi.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi, eser sahibinin izinsiz reklam kullanımından doğan fikri ve sınai hak tecavüzü tazminat davası kararını inceledi.

Özet: Bir sanatçının, eserlerinin bir firma tarafından katalog ve reklam filmlerinde izinsiz ve atıfta bulunmaksızın kullanılmasıyla fikri ve manevi haklarına tecavüz edildiği iddiasıyla açtığı davada, ilk derece mahkemesi, davacının eser sahibi olduğunu, davalının mali hakları (çoğaltma, temsil, iletim) ve manevi hakları (eser sahibi olarak belirtilme) ihlal ettiğini belirleyerek, ilgili yasa uyarınca üç katı oranında maddi tazminata hükmetmiş; bu karar istinaf incelemesine konu olmuştur.

T.C.

İZMİR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : ████████

KARAR NO : ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İZMİR FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : █████/2025

NUMARASI : ████████ E. ████████ K.

DAVANIN KONUSU : Fikir Ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan

Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi Ve Tazmini

KARAR TARİHİ : 10.06.2026

KARAR YAZIM TARİHİ : 10.06.2026

İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 21.10.2025 tarih ████████ E. ████████ K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ..... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

DAVA : Davacı vekili, davacının bir takım sanat eserlerini █████/2019 tarihinden itibaren İstanbul ....'nde sergilediğini, davalı tarafın galeride katalog çekimleri yaptığını ve müvekkilinin sanat eserlerini kendi katalog ve reklam filmlerinde ana unsurlardan biri olarak kullandığını, müvekkilinin fikri haklarına tecavüz gerçekleştirdiğini belriterek davalı şirketin internet platformlarına erişimin engellenmesini, 21.300 Euro davaya konu altı eserin emsal sözleşme bedeli tazminatını, 5.000 Euro manevi tazminat ve kazancın iadesi olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 100 TL talep ve dava etmiştir.

CEVAP : Davalı vekili, davacının sunduğu hak sahipliği evraklarından, telif hakkı talep edilen eserlerin tek hak sahibinin .... olmadığını,.... isimli şahsın da bu eserlerin hak sahiplerinden biri olduğunu, ....'nın huzurdaki davanın davacılarından biri olmadığını kendi adına dava açılması için Davacı .....'e herhangi bir yetki de vermediğini davacının tek hak sahibi olmaması nedeniyle, eserler üzerinde diğer hak sahibi ... ile zorunlu dava arkadaşı olarak dava açması gerektiğini, davacının hak sahibi olduğunu iddia ettiği eserlerinin sergilendiği İstanbul... .'nin sahibi olan şirketten mezkur yerin fotoğraf çekimleri için kullanılması hususunda izin aldıklarını, davacıdan haberi olduğu anda da görselleri kaldırdıklarını, tecavüzün devam etmediği için tecavüzün ref'i taleplerinin olmaması gerektiğini, davacının eserlerinin galeriden satın alınması durumunda Galericinin, satım bedelinin % 15'ini komisyon bedeli olarak alacağı şekilde sözleşmelerinin mevcut olduğunu, bu durumunda davacının eserlerini salt sergilensin diye değil, ticari menfaat elde etmek için galeride sergilediği için davanın reddini talep etmiştir.

DAİREMİZİN KALDIRMA KARARINDAN ÖNCEKİ İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davaya konu fotoğraflarlarla ilgili olarak, İstanbul ..... ile davacı arasındaki sözleşme ve davacının kişisel websitesinde de dava konusu fotoğrafların yer alması dikkate alındığında davacının davaya konu fotoğraflarının FSEK 11’deki karine çerçevesinde eser sahibi olduğu, davacının eserlerinin yer aldığı sergide davacının fotoğraflarının arka fon olarak kullanılıp davalı ürünlerinin reklamının yapılmasının davacı eser sahibinin mali haklarından FSEK 22 çerçevesinde çoğaltma, FSEK 24 çerçevesinde temsil, FSEK 25 çerçevesinde iletim hakkının ihlalini oluşturduğu, davalı kullanımlarında davacının eser sahibi olarak belirtilmemesi nedeniyle FSEK 15’ye düzenlenen manevi haklardan eser sahibi olarak belirtilme hakkının ihlal edildiğini, davacı her ne kadar davaya konu eserlerin satış bedellerini emsal bedel olarak sunmuş ise de burada satış olmayıp reklamda görüntülerin arka fon olarak kullanımı şeklinde olmakla kullanımın şekli, eserin niteliği, sayısı, süresi, reklama katkısı gibi kriterler birlikte değerlendirildiğinde 6 eser için eser başına 1.500 TL’den 9.000 TL olduğu ve davacının bu bedelinin FSEK 68 çerçevesinde 3 katı tutarında tazminat talep edebileceği, davacı maddi tazminat olarak FSEK m.68 hükmü uyarınca ref bedelinin (telif tazminatı) ve FSEK 70/3 hükmü uyarınca tecavüz nedeniyle temin edilen karın iadesi talebinde bulunmasına karşın, hem FSEK.m.68, hem de FSEK.m.70.f.2 veya FSEK.m.70.f.3 kapsamında maddi tazminat talep edildiğinde, talep edilen toplam bedelin, istenebilecek “en çok bedel” ile sınırlı olup, bu bedellerden hangisi yüksek ise ona hükmedileceğini, ayrıca 68. madde uyarınca tazminata hükmedildiğinde taraflar arasında varsayımsal sözleşme kurulacağından ref talebinin yerinde olmadığını, davacı eserlerinin davalı reklamında arka fon olarak kullanımının reklam çekiminden elde edilecek kara etkisinin hesabının mümkün olamayacağından, bu çerçevede karın iadesine ilişkin hesaplamanın TBK 50 ve 51 çerçevesinde yapıldığı, anılan hükümler çerçevesinde hükmedilecek maddi tazminatın ortalama olarak 10.000 TL olacağı, eylemlerin yeri ve ağırlığı dikkate alınarak davacı lehine FSEK.m.68 uyarınca 3 katı tazminat olan 27.000 TL'nin uygun olduğu, tarafların sosyal ekonomik durumu, eylemin ağırlığı zarar miktarı dikkate alınarak 10.000 TL manevi tazminatın takdirine karar verilmiştir.

DAİREMİZİN KALDIRMA KARARININ ÖZETİ:Dairemizin kaldırma kararıyla dava dilekçesi incelendiğinde davacının maddi ve manevi tazminat taleplerinin döviz olarak, kazancın iadesi yönündeki talebini ise ve TL olarak hüküm altına alınmasını istemesine karşın, mahkemece davacının istemlerinin TL olarak hüküm altına alındığı ve mahkemece tarafların itirazlarını karşılayacak şekilde ek rapor alınmadan hüküm kurulduğu gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararının HMK'nun 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar verilmiştir.

DAİREMİZİN KALDIRMA KARARINDAN SONRAKİ İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, Davacıya ait olduğu iddia edilen sanat eserlerin █████/2019 tarihinden itibaren İstanbul .....nde sergilendiği, davalının talebi de katalog şeklinde yaptığı, davacı sanat eserlerini kendi katalog ve reklam filmlerinde ana unsur olarak kullanılıp kullanılmadığı, tecavüzün tespiti, meni, maddi ve manevi tazminat taleplerinin haklı ve yerinde talep olup olmadığı, eserde tek hak sahibinin davacı olup olmadığı, davacıdan haberdar olduktan sonra görselleri kaldırdıkları, tecavüzün devam etmediği noktalarında uyuşmazlık toplanmakta olup yapılan yargılama sonucunda verilen kararın İzmir 11 Hukuk Dairesinde kaldırılması üzerine yapılan yargılamasında, öncelikle davacının davaya konu ettiği 6 adet fotoğrafın FSEK 4. Maddesi kapsamında sanat eseri niteliği taşıdığı ve davacının 6 adet eserde eser sahibi olduğu, mali ve manevi haklara da hak sahibi olduğu kanaati hasıl olmuştur. Davalının, davaya konu resimlerinin, davacının rızası ve onayıyla kullandığını ispatlayamamış olup, davacının eser niteliği taşıyan fotoğraflarının tecavüzün tespitine ve bu eserlerin internet sitesinde tespitine ve engellenmesine, davalının 6 adet resmi kullanış şekli, eserin niteliği, sayısı, süresi, reklama katkısı gibi kriterler birlikte değerlendirildiğinde, eserlerin sergilendiği ve fotoğraflamanın yapıldığı tarih döviz kuruda dikkate alınmak suretiyle, davalının bu resimleri reklamında kullanılan arka fon olarak kullanımı nazara alınmak suretiyle, 6 adet eser bedelinin 1370,70 Euro olduğu, takdiren 3 katı uygulamak suretiyle maddi zararın toplamda 4,112,12 Euro olduğu, manevi zararı da takdiren 4000 euro olarak olacağı kanaati hasıl olmuştur. Davacının kazancın iadesi yönündeki talebinin ise davacının, davalıya ait eserleri reklamında arka fon olarak kullanımının reklam çekiminde elde edilecek kar etkisinin hesabının mümkün olamayacağından ve takdiren TBK 50 ve 51 de düzenlenen tazminatın takdiri koşulları oluşmadığından itibar tazminatının talebine yönelik talebin reddi kanaati, dosyadaki tüm bilgi ve belgeler alınan bilirkişi raporu kapsamında davacının davasının kısmen kabulüne ve fazlaya ilişkin talep ve koşullarının oluşmayan kazancın iadesi yönündeki talebin reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ:Davalı vekili, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin ████████ E, █████████ K sayılı 19.12.2024 tarihli kararı ile istinaf sebepleri hakkında esasa ilişkin inceleme yapılmadığını, sadece davacının talebinin Euro cinsinden olduğunu ve kararın da Euro cinsinden verilmesi gerektiğinin belirtildiğini, mezkur karar ile sadece talep konusunun Euro cinsine çevrildiğini, esas hakkında ileri sürülen istinaf sebepleriyle ilgili bir inceleme yapılmadığını, bilirkişi raporunda eserdeki hak sahipliği hususunda yapılan tespitin hatalı olduğunu, davacının davasına konu ettiği eserlerin tek hak sahibi olmadığını, davacının aktif husumet ehliyetinin olmadığını, telif hakkı talep edilen eserlerin tek hak sahibinin ..... olmadığı, .... isimli şahısın da bu eserlerin hak sahiplerinden biri olduğunu, kendi adına dava açılması için davacıya herhangi bir yetki de vermediği, davacının tek hak sahibi olmaması nedeniyle, eserler üzerinde diğer hak sahibi .... ile beraber zorunlu dava arkadaşı olarak huzurdaki davayı ikame etmesi gerektiğini, mahkeme kararında FSEK Madde 22, 24 ve 25 kapsamında çoğaltma, temsil ve iletim haklarının ihlal edildiği yönünde değerlendirmede bulunulmuşsa da müvekkili şirketin katalog ve reklamlarının aynı gün toplatıldığını, bu nedenlerle herhangi bir hakkın ihlal edilmediğini, davacının eserlerinin sergilendiği galeriyi fotoğraf çekimleri için kullandığını, ancak davacının iddiasının aksine davaya konu eserleri hiç bir yerde kullanmadığını, davanın pasif husumet yokluğundan reddi gerektiğini, davacının FSEK madde 22, 24 ve 25 kapsamında çoğaltma, temsil ve iletim haklarının ihlal edildiği belirtilmiş ise de, davacının bir mekanda reklam amaçlı fotoğraf çekimi gerçekleştirdiğini, bu fotoğraflardan bir katalog meydana getirdiğini, ancak tereddüt yaratan bir duruma mahal vermemek adına hassas şekilde hareket ederek, tüm katalog ve reklamları aynı gün toplanarak yayından kaldırdığını, müvekkili şirketin bu sayılan eylemleri gerçekleştirmediğinden eser sahibinin ismini belirtmesinin de bir gereği olmadığını, buna bağlı olarak ihlal edilen herhangi bir manevi hak da söz konusu olduğunu, söz konusu mekanda fikri hakların konusu olabilecek eserlerin sergilenip sergilenmediği ya da fotoğraf çekiminin yapılması durumunda eser sahiplerinin haklarına halel gelip gelmeyeceğini kontrol etmekle mükellef olmadığını, davanın tek muhatabının ...... Şirketi olduğunu, galerici ile hak sahibi olduğunu iddia eden davacı arasında imzalanan ingilizce sözleşme metninde, eserlerin satılması durumunda galericinin satım değeri üzerinden komisyon alacağı hususunun düzenlendiğini, davacının eserlerini salt sergilensin diye değil, ticari beklenti ile galeriye gönderdiğini, eserlerinin mali haklarının umuma arzında kendi menfaatinin de olduğu ve galericiye bu hususta yetki verdiği anlamına geldiğini, sözleşmeye göre Galericinin, satım bedelinin % 15'ini komisyon bedeli olarak alacağını, bu da davacının eserlerini salt sergilensin diye değil, ticari olarak menfaat elde etmek için galeriye gönderdiğini ortaya koyduğunu, bu durum da eserlerin umuma arzında davacının da menfaatinin olduğunu, müvekkil şirketin de Galerici Şirketten fotoğraf çekimi için izin aldığında esasında eserlerin umuma arzı hususunda davacının yetkilendirdiği birinden izin aldığını, bu açıdan bakıldığında eserlerin, çekilen fotoğraflarda yer almasının hukuka aykırı olmadığını, ilgili görsellerin tarafımızca kullanılmadığını, davacının herhangi bir manevi zararının söz konusu olmadığını belirtmiştir.

GEREKÇE:Dava, FSEK kapsamında güzel sanat eseri niteliğindeki fotoğraflar üzerindeki mali ve manevi hakların davalı tarafından ihlali nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zararların tazmini ile tecavüzün men'i istemlerine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Somut olayda davacının sanat eseri niteliğindeki fotoğraflarının İstanbul .....'nde sergilediği sırada, davalı tarafça galeride katalog çekimleri yapıldığı ve davacının söz konusu sanat eserlerinin izinsiz olarak reklamlarda ve kataloglarda arka fon görüntüsü olarak kullanıldığı gerekçesiyle davacının FSEK 68. Maddesi uyarınca maddi ve manevi zararların giderilmesi ve tecavüzün men'i talebinde bulunduğu anlaşılmıştır.

Dairemizin kaldırma kararıyla dava dilekçesi incelendiğinde davacının maddi ve manevi tazminat taleplerinin döviz olarak, kazancın iadesi yönündeki talebini ise ve TL olarak hüküm altına alınmasını istemesine karşın, mahkemece davacının istemlerinin TL olarak hüküm altına alındığı ve mahkemece tarafların itirazlarını karşılayacak şekilde ek rapor alınmadan hüküm kurulduğu gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırıldığı, mahkemece dairemizin kaldırma kararı doğrultusunda bilirkişi heyetinden tarafların rapora itirazlarını giderecek şekilde ek rapor alınarak, davacının maddi ve manevi tazminatlarının talebi doğrultusunda Euro cinsinden hüküm altına alınmasında isabetsizlik bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Toplanan tüm delillere, dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları delilere göre, hükme esas alınan bilirkişi raporundaki tespit ve değerlendirmelerin dosya kapsamına uygun olmasına, raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmasına, mahkemece uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, ilk derece mahkemesince verilen kararda bir hukuka aykırılık bulunmamakla, istinaf itirazlarının yerinde olmadığı değerlendirilerek, yerinde görülmeyen istinaf itirazlarının HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-Davalı yönünden istinaf karar harcı olan 27.141,32-TL'den peşin alınan 6.786,00-TL'nin mahsubu ile bakiye 20.355,32-TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

3-İstinaf başvurusu nedeniyle davalının yaptığı giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına,

Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay ilgili Hukuk Dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. █████/2026