edirnede kamulaştırma bedelinin tespiti ve idare adına tescili davasında, arazi niteliğindeki taşınmazın değerlemesine ilişkin bölge adliye mahkemesinin esastan ret kararının temyizi.

Edirnede kamulaştırma bedelinin tespiti ve idare adına tescili davasında, arazi niteliğindeki taşınmazın değerlemesine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesinin esastan ret kararının temyizi.

Özet: Bu hukuki metin, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayalı kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın idare adına tescili davasına ilişkindir. İlk derece mahkemesi davayı kabul etmiş, ardından Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı sonrası yeniden yargılama yapan ilk derece mahkemesi de davayı kabul etmiştir. Taraf vekillerinin istinaf başvuruları üzerine Bölge Adliye Mahkemesi, arazinin niteliğine uygun olarak net gelir esaslı değerlemenin ve bilirkişi tarafından belirlenen kapitalizasyon faizi ile objektif değer artışı oranlarının yerinde olduğunu, tespit edilen bedelin adil ve hakkaniyete uygun olduğunu ve Anayasa Mahkemesi kararının eldeki davada geriye dönük uygulama kabiliyetinin bulunmadığını belirterek başvuruları esastan reddetmiştir. Davacı idare vekili ise istinaf sebeplerini tekrar ederek kararı temyiz etmiştir.

5. Hukuk Dairesi ██████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesi

SAYISI : █████████ Esas, █████████ Karar

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Edirne 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : ███████ Esas, ███████ Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine, yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Edirne ili, ... ilçesi, ... Mahalllesi 2 67... parsel (eski 2 65... parsel) sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın arsa vasfında değerlendirilerek gerçek değerinin belirlenmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; net gelir hesabında verim ve fiyatların yüksek giderlerin düşük gösterildiğini, kapitalizasyon faiz oranı ve objektif değer artışı oranlarının hatalı belirlendiğini, değer azalışına hükmedilmesine gerek olmadığını, idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken hatalı olarak karşı taraf lehine vekâlet ücretine hükmedildiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın konumu itibarıyla arsa vasfında olduğunu, taşınmazın kamulaştırmadan geriye kalan kesiminin işe yaramaz hale geldiğini, taşınmaz arazi olarak kabul edildiğinde sulu arazi olduğunu ve net gelir hesabının hatalı yapıldığını, objektif değer artışının en az %250-500 olması gerektiğini, Anayasa Mahkemesi iptal kararı doğrultusunda dava tarihinden faize hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi niteliğindeki taşınmaza dava tarihi itibariyle geçerli resmî verilere göre olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, bilirkişi kurulunca belirlenen kapitalizasyon faizi ile objektif değer arttırıcı unsur oranlarının taşınmazın konum ve niteliğine uygun düştüğü, 09.12.2022 dava tarihi itibarıyla 125,36 TL/m² birim değer üzerinden tespit edilen kamulaştırma bedelinin adil ve hakkaniyete uygun olduğu gibi taşınmazın kamulaştırmadan geriye kalan bölümünün yeri, yüzölçümü, geometrik durumuna göre belirlenen değer azalışının yerinde olduğu, 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin dokuzuncu fıkrasının iptaline ilişkin Anayasa Mahkemesinin 05.04.2023 tarihli ve ███████ Esas, ███████ Karar sayılı kararının eldeki davada doğrudan ve geriye dönük uygulama kabiliyetinin bulunmadığı anlaşıldığından taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi, adil ve hakkaniyete uygun olarak tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesi, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tapuya tesciline karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre, usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

02.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.