istanbul bölge adliye mahkemesi 14. hukuk dairesinden, nakliyat sigortası kaynaklı uluslararası emtia hırsızlığı/zıyaı rücuen tazminat davasına ilişkin istinaf kararı.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinden, nakliyat sigortası kaynaklı uluslararası emtia hırsızlığı/zıyaı rücuen tazminat davasına ilişkin istinaf kararı.

Özet: Davacı sigorta şirketi, sigortalısı tarafından Rusyaya nakledilen ev tekstili ürünlerinin taşıma sırasında Ukraynada çalınması veya kaybolması üzerine sigortalısına ödediği 30.044,10 Euro tazminat bedelinin, uluslararası karayolu taşımacılığı sözleşmesi (CMR) ve Borçlar Kanunu hükümlerine göre ana taşıyıcı olarak sorumlu olan davalı nakliye şirketinden, eksik veya hasarlı teslimat nedeniyle sigortalının haklarına halefiyet ilkesi uyarınca rücuen tahsilini talep etmektedir.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

14. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO:█████████

KARAR NO:████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ:█████/2021

NUMARASI:████████ Esas - ████████ Karar

DAVANIN KONUSU:Rücuen tazminat (Nakliyat sigortasından kaynaklanan)

Taraflar arasındaki tazminat davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davalılar ... AŞ vekillerince istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... Şirketi'nin, müvekkili tarafından, █████ /2016- █████/ 2017 vadeli ... nolu Abonman poliçesi ve bu poliçeye bağlı düzenlenen ... sayılı ... Poliçesi ile sigorta koruması altına alındığını, sigortalı ile Rusya'da faaliyet gösteren ...ünvanlı şirket arasında █████/2014 tarihli satış sözleşmesinin imzalandığını, bu satış sözleşmesine istinaden sigortalı tarafından... firmasın 87.503,78 USD tutarında muhtelif ev tekstili cinsi emtea (21.963 adet-548 koli, brüt 10.564,16 kg Nevresim, Havlu, Bebek Örtüsü, Bornoz, Plastik çanta) satıldığını, satılan emteanın Denizli/Türkiye - Moskova/Rusya güzergâhlı sevkiyatında ana nakliyeci olarak davalı ... A.Ş ile nakliye sözleşmesi yapıldığını, karşılığında bu şirkete nakliye için navlun ödemesi yapıldığını, alt nakliyecinin ise.... şirketi olduğunu, sigortalı tarafından satılan emteanın █████/2017 tarihinde sigortalı firmanın Türkiye adresinden ... (çekici)-... (Y.römork) plaka sayılı araca yüklenerek, alıcı firmanın Moskova Rusya adresine gönderilmek üzere yola çıktığını, satılan emtianın nakliyesi sırasında █████/2017 tarihinde Çernigov gümrüğü Novie Yariloviçi 1 nolu gümrük kapısında Ukrayna'dan çıkış yönüne gelen araçta yapılan köntrol sonucu emtianın bir kısmının araç içinde çalınmış olduğunun tespit edildiğini, söz konusu emtiaların Moskova'daki alıcısına ulaştığında, burada araç içi detaylı sayım yapılmasına müteakip eksiklik tutarının tespit edildiğini ve tutanak düzenlendiğini, buna göre 6362 kilogram muhtelif ev tekstil ürününün eksik veya kayıp olduğunu, tutanağın içeriğinde mala ilişkin █████/2017 tarihli CMR belgesi uyarınca gönderen/tedarikçi ... A.Ş. nakliyeci ... A.Ş. firması tarafından getirilen ... plakalı römorklu ...markalı ... plakalı aracın kontrolü sırasında kutulardan bir kısmının açıldığı ve deforme olduğunun tespit edildiğini, toplam 537 adet kutunun teslim alındığını, 4 kutunun eksik olduğunu, 396 açık halde, 249 kutuda ise mal eksikliğinin mevcut olduğunun tespit edildiğini, ekspertiz raporu kapsamında yapılan hesaplama uyarınca nakliye esnasında kaybolan ve çalınan ürün tutarının poliçede öngörülen %10 ilave dâhil 30.044,10 Euro; 410 ilave bedel hariç sigortalının gerçek zararının 27.312,82 Euro olduğunu, somut olaya bağlı hasar veya kayıp nedeniyle müvekkili tarafından yaptırılan ekspertiz incelemesi sonucu 30.044 10 Euro olarak belirlenen hasar tazminatının müvekkilinin dava dışı sigortalısına █████/2017 tarihinde ödeyip, zararını karşıladığını, Karayolu ile Uluslararası Eşya Taşıma Sözleşmesine |ilişkin antlaşmanın CMR 17. maddesi hükmü uyarınca taşımacı yükü teslim aldığı andan teslim edinceye kadar bunların kismen veya tamamen kaybından ve doğacak hasarlardan sorumlu olduğunu, taşıyıcı ... A.Ş.'nin alt taşıyıcılık görevini ... şirketine verdiğini,CMR'nin 34. maddesinin ilk cümlesi uyarınca tek bir mukavele ile düzenlenen taşıma, karayolu taşımacı tarafından ortaklaşa yapıldığında tüm taşımanın yapılmasından her birinin sorumlu olacağını, TBK'nın Müteselsil borçluluğa ilişkin hükümlerinde borçluların sorumluluğu başlıklı 163. Maddesinin 1. fıkrası uyarınca "alacaklı, borcun tamamının veya bir kısmının ifasını, dilerse borçluların hepsinden dilerse yalniz birisinden isteyebilir” denildiğini,bu noktada müvekkilinin davasını müteselsil borçlulardan birine veya hepsine açmasında özgür olduğunu, müvekkilinin sigortalısına düzenlediği poliçe teminatından zarar tutarında tazminat ödemesi yapmak suretiyle TTK nın 1472. Madde uyarınca sigortalısının haklarına halef olduğunu, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmesinden doğan zararlardan sorumlu olan davalı ana nakliyeci: ... A.Ş.'nin eksper raporu kapsamında rücu muhatabı olduğuna işaret edildiğini, sigortalının haklarına halef olması rücu muhatabı olma dolayısıyla, müvekkili tarafından davalı ... A.Ş 'ye gönderilen rücu mektubuna cevabı gönderilen ihtarnamede de CMR ... A.Ş nezdinde söz konusu hasara ilişkin hasar kaydının açıldığını ve gerekli tespit ve incelemelerin yapıldığını beyan ettiğini, bunun üzerine sözü edilen sigorta şirketine de başvuru yapıldığını ancak bir geri dönüş alınamadığını belirterek; 27.312,82 Euro maddi tazminat tutarın ve bu tutara █████/2017 tarihinden itibaren 3095 sayılı kanun 4/fa maddesi uyarınca yabancı para borcunun faizinde devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı işletilmek suretiyle belirlenecek faiz tutarını TBK'nın 99. maddesi uyarınca fiili ödeme günündeki rayiç bedelinin Türk lirası karşılığı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ... Şirketi vekili savunmasında özetle; davacının işbu davaya konu ettiği talebinin CMR md.32/1'e göre zamanaşımına uğradığını, kaldı ki davacının tazminat olarak ödediğini beyan ettiği bedelin düzenlediği poliçe kapsamında olup olmadığının belli olmadığını, dava konusu taşıma işinin ise müvekkili tarafından değil .... firması tarafından gerçekleştirildiğini, müvekkilinin taşıyıcı sıfatının bulunmadığını, fiili taşıyıcıyı seçerken tedbirsiz davranmadığı için iddia olunan zararı tazmin mükellefiyeti doğmadığını, kaldı ki üzerine düşebilecek mesuliyetin diğer davalı tarafından sigorta korumasına alındığını, taleplerin ona yönlendirilmesi gerektiğini, her halükarda müvekkilinin sorumluluğunun, mesuliyet sınırının, hasar ihbarının ve faiz isteminin davacının talebine göre değil CMR Konvansiyonu hükümlerine göre belirtenebileceğini, bu kapsamda müvekkiline tazminat bağlamında mesuliyet yüklenemeyeceğini savunarak; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı sigorta şirketi vekili savunmasında özetle; Davacı tarafın taleplerinin zamanaşımına uğradığını, söz konusu hasara konu taşımanın .... firması tarafından gerçekleştirildiğini, bu şirketin müvekkilinin sigortalısı olmadığını, müvekkilinin kusuru olup olmadığının öncelikle incelenmesi gerektiğini, müvekkilinin sigortalısı tarafından yazılan ihtarnamede CMR 23/2 maddesi gereği yapılan çalışmaların tamamlanmadığının belirtildiğini, bu sebeple sigortalının sorumluluğu olmadığından müvekkilinin de sorumluluğunun doğmadığını, somut olayda müvekkilinin sorumluluğunun CMR hükümlerine göre incelenmesi gerektiğini, dava konusu taşımayı gerçekleştiren araçta meydana gelen hasarın nasıl ve ne zaman olduğunun, davacı tarafın taleplerinin müvekkilinin düzenlediği ... sigortası poliçesi teminat kapsamında olup olmadığının, hasarın/zararın davacı tarafından ödeme yaptığı poliçe kapsamına girip girmediğinin ve davacı tarafından yapılan ödemenin poliçe genel ve özel şartları çerçevesinde ödenip ödenmediği hususunda araştırma yapılması gerektiğini ve lütuf ödemesi olması halinde ödenen|tazminatın rücu konusu yapılamayacağını, talebin kabul anlamına gelmemesi kaydıyla taşıyıcının mesuliyet sınırının CMR hükümlerine göre belirlenmesi gerektiğini, müvekkilinin dava tarihinden itibaren yasal faizden sorumlu olabileceğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Dava konusu taşımanın Türkiye Rusya arası karayolu taşıması olduğu ve uyuşmazlığın çözümünde CMR hükümlerinin uygulanmasının esas olduğu, davalı ... Şirketinin dava dışı davacısının sigortalısı ile arasında taşıma sözleşmesi yapıldığı ve anılan davalının taşıyıcı sıfatına haiz olduğu anlaşılmakla birlikte fiili taşımanın davalı tarafından değil alt taşıyıcı dava dışı ... Şirketi tarafından yapıldığı, davalıların itirazlarının aksine CMR Konvansiyonu'nun 34. ve devamı maddelere göz önünde bulundurulduğunda, taşıyıcılar arasında müteselsil sorumluluk bulunduğu ve fiili taşıyıcıya yüklenecek olan bir kusur varsa üst taşıyıcı konumunda olan ve onun sigortacısı davalı şirketlerin de aynı oranda sorumlu olacağı, dosya kapsamı itibariyle davacının dava dışı sigortalısı ile riziko tarihi itibariyle geçerli ve yürürlükte olan ... Poliçesi kapsamında, görevlendirdiği eksper aracılığıyla belirlenen 30.044 Euro hasar tazminatını █████/2017 tarihinde sigortalısı dava dışı şirkete ödediği ve makbuzunu dosyaya sunduğu , poliçede öngörülen % 10 ilave bedel dışında kalan 27.312,82 Euro kısmının tahsili istemiyle davayı açtığı, poliçe ve somut olay incelendiğinde davacının ödediği bedel ile sigortalısının haklarına halef olmakla davada aktif husumet ehliyeti bulunduğu, bilirkişi raporunda da isabetli olarak tespit edildiği üzere davacının sigortalısına ait emtianın 580 kaba istiflenmiş brüt 10.820,26 kg olduğu ancak nakliye süreci devam ederken █████/2017 tarihinde yapılan kontrolde 48 kolideki 3.595 kg çalındığının belirlendiği ve alıcısına 6.362 adet muhtelif türdeki emtianın noksan teslim edildiği, yapılan inceleme neticesinde yüke ve ambalajına çekince konulmadan teslim alınan gümrüklü malın nakliye sürecinde vuku bulan hırsızlık olayı dolasıyla çekincesiz vaziyette teslim edilmediğinden ve toplanan deliller itibariyle de CMR 17. maddesinde belirtilen hallerin somut olayda ispat edilemediği anlaşıldığından davalıların meydana gelen zarardan sorumlu olduğu, hasarın miktarına yönelik olarak bilirkişiler tarafından yapılan hesaplamada alıcısının eline geçmeyen toplam 6.362 adet muhtelif türdeki ev tekstil ürününü, ihracat yükü olarak taşıyıcıya teslim eden üretici firmanın düzenlediği sevk faturası birim fiyatlarına ve araç sürücüsünü iştiraki sağlanmak suretiyle düzenlenen tutanaktaki noksanlıklara göre saptadığı 30.739,70 USD karşılığı kümülâtif 27.312,82 Euro hasar bedelinin CMR 25. Ve 23. maddesinde yer alan düzenlemelerle çelişmediği yine CMR 23/3 maddesi gereği üst sınır hesabı yapıldığında da hesaplanan miktarın dava konusu zararın üzerinde kaldığının anlaşıldığı, her ne kadar davalılar vekilleri tarafından süresinde zamanaşımı definde bulunulmuş ise de CMR 32/1 maddesi gereği teslimde kısmi kayıp hasar ve gecikmelerde teslim tarihinden itibaren 1 yıl içinde , ağır kusur bulunması halinde 3 yıl içinde talep edileceği, somut olayda emtianın █████/2017 tarihinde teslim edildiği davanın ise █████/2018 tarihinde açıldığı göz önüne alındığında zaman aşımı itirazlarının yerinde olmadığı, davalı sigorta şirketinin doğan zarardan fiili taşıyıcı olup olmadığı ayrımı yapılmadan sigortalı diğer davalının üzerine düşebilecek mesuliyeti kapsar şekilde 500 USD tenzili muafiyetle sorumluluk sigortası sağladığından muafiyet kapsamında diğer davalı ile birlikte sorumlu olduğu , temerrüt yönünden yapılan incelemede ise CMR 27. Maddesi gereği davacının ödediği tazminat için yılda % 5 üzerinden hesaplanacak faizi isteyebileceği ancak faizin ödeme isteğinin yazılı olarak taşımacıya gönderildiği tarihten itibaren başlayacağı göz önüne alındığında dosya kapsamında davacının davalı ... Şirketine █████/2017 tarihli rücu yazısının; diğer davalı sigorta şirketine ise █████/2017 tarihli rücu yazısının mevcut olduğu ancak tebliğlerine ilişkin bir bilgi ve belgenin dosyada bulunmadığı; davalı ...Şirketi tarafından █████/2017 tarihli yazı ile davacıya cevap verildiği ve diğer davalı tarafından da hasar dosyasının celbi için mahkememize gönderilen müzekkere cevabında █████/2017 tarihinde tazminat talebinde bulunulduğunun kabul edildiği görüldüğünden davalılara en geç anılan tarihlerde rücu yazısının tebliğ edildiği mahkememizce kabul edilmekle, açıklanan gerekçeler ile davanın kabulüne 27.312,82 Euro tazminatın davalı ... A.Ş yönünden █████/2017, davalı ... A.Ş yönünden (poliçe limiti ve şartları dahilinde 500-USD tenzili muafiyeti aşan kısmı yönünden sorumlu olması kaydı ile ) █████/2017 tarihinden tahsil tarihine kadar CMR 27. maddesine göre işletilecek yıllık %5 faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş..." gerekçesiyle, davanın kabulü ile 27.312,82 Euro tazminatın davalı ... AŞ yönünden █████/2017, davalı ... AŞ yönünden (poliçe limiti ve şartları dahilinde 500-USD tenzili muafiyeti aşan kısmı yönünden sorumlu olması kaydı ile ) █████/2017 tarihinden tahsil tarihine kadar CMR'nın 27. maddesine göre işletilecek yıllık %5 faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, karar verilmiştir.Bu karara karşı, davalılar vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalı ... AŞ vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle;

Zamanaşımı definin nazara alınmadığını, dava konusu taşımanın 03.06.2017 tarihinde gerçekleştiğini, davanın ise 05.06.2018 tarihinde açıldığını, bir yıllık sürenin geçmiş olduğunu, davacı sigorta şirketi tarafından sigorta poliçesi kapsamında ödeme yapıldığının beyan edildiğini, ödemenin teminat altında olup olmadığının belli olmadığını, dava konusu taşıma işleminin ihbar olunan ... Firması tarafından gerçekleştirildiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla taşıma işlemini gerçekleştirene davanın yöneltilmesi gerektiğini, dava konusu taşımada davalı şirketin taşıyıcı olduğuna dair bir belge ve bulgu olmadığını, davalı müvekkili şirketin basiretli davrandığını, TTK 918.maddede eşya taşıtılmasının düzenlendiğini, sorumluluk kabulü anlamına gelmemek kaydı ile TTK 926.maddesi kapsamında sorumlu olunacağını, dava konusu hasara dair müvekkili şirketin CMR sigortacısı diğer davalı şirketin dosya üzerinde kayıt açılarak gerekli tespit ve incelemeleri yapmak üzere eksper tayin edildiğini, mevcut taleplerin davalı sigorta şirketine yöneltilmesi gerektiğini, müvekkilinin taşıyıcı olmaması nedeniyle kabul anlamına gelmemek kaydı ile CMR 23/3.maddesi uyarınca yapılan hesaplamanın hangi kriter ile ortaya konulduğunun tespit edilemediğini, CMR 17.maddesine göre müvekkili şirketin sorumluluğunun ortadan kalktığını, müvekkili şirkete kusur atfedilecek bir sebepten dolayı ortaya çıkan herhangi bir zararın ve sorumluluğun olmadığını, kabul anlamına gelmemek üzere hasar bildiriminin yasal sürede yapılmadığını ayrıca TTK ve CMR sözleşmesinin ilgili hükümleri uyarınca hasar tespitine ilişkin resmi makamlar tarafından veya müşterek katılımlı bir raporunda müvekkiline gönderilmediğini iddia ederek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... AŞ (Eski Ünvanı; ... AŞ) vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Zamanaşımı itirazının değerlendirilmediğini, CMR 32.maddesi gereğince bir yıllık zamanaşımı süresinin geçerli olduğunu, dava konusu hasardan dolayı sorumluluklarının bulunmadığını, davalı sigortalının dosyaya sunmuş olduğu ihtarnamede taşıma işlemini ... Firması tarafından gerçekleştirilmiş olduğunun belirtildiğini, müvekkili şirket yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, ileri sürülen zararlar yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılmadığını, eksik inceleme ile karar verildiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla poliçede 500,00 USD muafiyet söz konusu olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:Dava, CMR Konvansiyonu kapsamında taşıma esnasında meydana gelen ve ödenen hasar bedelinin, abonman sigorta poliçesi gereğince, davalı taşıyandan ve sorumluluk sigortacısından rücuen tahsili istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, davalılar ... AŞ vekilllerince, yasal süreleri içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Taraflar arasında, davacı sigorta şirketi ile dava dışı .... AŞ şirketi arasında abonman sigorta sözleşmesinin varlığı, sigortalıya ait emtiaların Rusya/Moskova taşıması esnasında kısmen kayıp olması nedeniyle zarar oluştuğu hususunda herhangi bir uyuşmazlık mevcut değildir. Uyuşmazlık, davanın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı, davalı şirketin taşıyıcı sıfatının olup olmadığı, husumet yöneltilmesinin usul ve yasaya uygun bulunup bulunmadığı, hasar bildiriminin süresinde yapılıp yapılmadığı, davalı sigorta şirketi yönünden husumetin yerinde olup olmadığı, muafiyet ve zararın usulüne uygun şekilde tespit edilip edilmediğine yöneliktir. Dosya kapsamından, dava dışı sigortalı ...AŞ ile davacı sigorta şirketi arasında başlangıç tarihi 01.10.2016, bitiş tarihi 01.10.2017 olan abonman sigorta sözleşmesinin düzenlendiği, sigortalıya ait ürünlerin Rusya'da faaliyet gösteren şirkete satışı ile ilgili olarak 31.12.2014 tarihli satış kontratı tanzim edildiği, kontratın 4.000.000,00 USD tutarında satış bedelini içerdiği, 02.06.2017 tarihli faturaya istinaden sigortalı şirket tarafından Rusya'daki şirkete 87.503,78 USD tutarında muhtelif ev tekstili (nevresim, havlu, bebek örtüsü, bornoz vb) cinsi emtiayı satmış olduğu, taşımanın Türkiye ülkesi Denizli ilinden Rusya ülkesi Moskova'ya gerçekleştirildiği, 03.06.2017 tarihinde CMR düzenlendiği, CMR'de göndericinin dava dışı sigortalı, alıcının Rusya'daki şirket olduğu, fiili taşıyanın dava dışı ... Firması olduğu, dava dışı sigortalı şirket ile davalı ... AŞ şirketi arasında 01.01.2017 tarihinde nakliyat sözleşmesinin düzenlenmiş olduğu, sözleşmede davalı şirketin nakliyeci, dava dışı sigortalının ise müşteri olarak yer aldığı, sözleşmenin 30.12.2017 tarihine kadar geçerli olduğu, konusunun 1.1.maddede; nakliyeci ile müşteri arasında uluslararası nakliyatın gerçekleştirilmesi ve gerçekleştirme hesaplamalarının yapılması esnasında karşılıklı ilişkilerin düzenlenmesi olarak ifade edildiği, 2.1.maddede; sözleşmenin koşulları uyarınca nakliyenin gerçekleşmesi için yerine getirme yükümlülüğünün müşteriden nakliyeciye geçeceği, nakliyecinin yükümlülüklerinin 4.maddede yer aldığı, 4.2.bentte; müşterinin talebine uygun olarak taşınacak yükler için nakliye vasıtalarının tedarik edilmesini sağlamak, 4.4.maddede; yükün güvenliğini temin ettikten sonra yükü belirtilen adrese teslim etmek vb hususlara yer verildiği, dava dışı sigortalı şirket adına davalı ... AŞ şirketi tarafından 05.06.2017 tarihinde navlun bedeli olarak toplam 6.300,00 USD tutarında e-fatura düzenlendiği, fatura üzerine güzergahın Denizli/Türkiye - Moskova/Rusya Federasyonu yazıldığı ayrıca araç plakasının ve yükün miktarının belirtilmiş olduğu, 15.06.2017 tarihinde Moskova şehrinde mal eksikliği tespit tutanağının alıcı ve kontrol edilen malın sahibi tarafından düzenlendiği, tutanakta iki adet CMR'ye göre toplam miktarın 580 kutu olarak beyan edildiği, mala ilişkin olarak 03.06.2017 tarihli CMR ve aynı tarihli CMR'den davalı ... Firması tarafından getirilen ... plakalı romörklü taşıt aracının kontrolü sırasında kutulardan bir kısmının açıldığı ve deforme olduğunun tespit edildiği, heyetin toplam 537 adet kutunun teslim alındığını tespit ettiği, eksik 43 kutu 396 kutunun ise açık halde 249 kutu içinde ise mal eksikliğinin mevcut olduğu, video ve foto çekiminin gerçekleştirildiği, teslim kabulü sırasında tespit edilen mal eksikliklerinin malların özellikleri ve sayısı da belirtilmek üzere liste halinde belirlendiği, olaya ilişkin 14.08.2017 tarihli ekspertiz raporu düzenlendiği, söz konusu raporda 03.06.2017 tarihinde sigortalı firmanın Türkiye adresinden araca yüklenerek alıcı firmanın Rusya Moskova adresine gönderilmek üzere emtianın yola çıkarıldığı, ana nakliyecinin ... AŞ olduğu, nakliye esnasında 08.06.2017 tarihinde Çernigov Gümrüğü noktasında Ukrayna'dan çıkış yönüne gelen araçta yapılan kontrol esnasında emtianın bir kısmının araç içinden çalınmış olduğunun tespit edildiği, toplam 6362 muhtelif ev tekstil ürününün eksik olduğu, eksik tespit tutanağı düzenlendiği, hırsızlığın nasıl olduğuna dair bir verinin olmadığı, araç sürücüsünün resmi makamlara hırsızlığa ilişkin başvuruda bulunduğu, araç nakliyeci tarafından bildirilen sefer sahasının dışına çıktığı, sigortalının tam ve eksiksiz olarak nakliyeci firmaya emtiaları teslim ettiği ve alıcı firma tarafından eksik teslim alındığı hususuna yer verildiği, davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalıya 06.10.2017 tarihli havale ile 30.044,10 EURO tutarında hasar bedelinin ödendiği, ödenen hasar bedelinin rucü için davalı sigorta şirketine 28.11.2017 tarihli yazı ile bilgi verildiği, davacı sigorta şirketi tarafından 11.10.2017 tarihli ihtarname ile davalı... Şirketine rücu yazısının gönderilerek 30.044,10 EURO'nun ödenmesinin bildirildiği, davalı şirket ise 23.10.2017 tarihli vekili vasıtasıyla düzenlemiş olduğu cevabı ihtarnamede, müvekkili şirketin CMR sigortacının ... AŞ olduğu, kayıt açılarak gerekli incelemelerin yapıldığı ve diğer hususlara yer verilerek sorumluluğun kabul edilmediğinin belirtildiği, davalı ... Şirketi ile davalı ... AŞ Şirketi arasında ... sigortasının olduğu, davacı şirket tarafından rücu talebine olumlu cevap verilmemesi üzerine iş bu davanın 05.06.2018 tarihinde akdi taşıyıcı ve akdi taşıyıcının sigorta şirketine karşı açılmış olduğu anlaşılmıştır. Tarafların delillerini dosyaya ibraz etmesi ve ilgili delillerin celbi sonrasında bilirkişi raporu alınmıştır. 29.01.2020 tarihli bilirkişi heyet raporunda; dava konus muhtelif türdeki ev tekstil ürünlerinin .../... plakalı araçla Türkiye'den Rusya'ya karayolu ile taşındığından ve araç hamulesi yük alıcısı emrine 3.595 kilo noksanıyla teslim edilebildiğinden, davalının somut olayda kendisine taşıma işini veren davacının dava dışı sigortalısına CMR Konvansiyonu hükümlerinin öncelikli olarak gözetilmesi yerinde olacağı, alıcısı emrine çekincesiz teslim edilemeyen, araç sürücüsünün iştiraki sağlanmak suretiyle düzenlenen tutanağa kayden, noksan veya hasarlı ya da çekinceli olarak teslim edilebilen, bu yönüyle de taşıyıcının zaten malumu olması gereken fiili durumun CMR md.30/2'ye göre ayrıca yazılı olarak da bildirilmesine gerek olmadığı, somut olayda olduğu gibi döviz bazındaki tazminat taleplerine CMR Md.27 uyarınca %5 oranında faiz işletilmesin mümkün olduğu, somut olayda davacının görevlendirdiği bağımsız eksperin; alıcısının eline geçmeyen toplam 6.362 adet muhtelif türdeki ev tekstil ürününü, ihracat yükü olarak taşıyıcıya teslim eden üretici firmanın düzenlediği sevk faturası birim fiyatlarına ve araç sürücüsünün iştiraki sağlanmak suretiyle düzenlenen 15.06.2017 tarihli tutanaktaki noksanlıklara göre saptadığı, 30.739,70 USD. karşılığı kümülâtif 27.312,82 Euro hasar bedelinin CMR Md.25 ve Md.23'de yer alan düzenlemelerle çelişmediği ve bu nedenle de davanın kabulü halinde davacının işbu davaya konu ettiği alacağını, talebi paralelinde 27.312,82 Euro olarak rücu konusu yapabileceğinin değerlendirildiği, bu miktar derdest davada tartışılan zararın çok üzerinde olduğundan davanın kabulü halinde ayrıca SDR hesabı yapılmasına gerek kalmadığı; davalı sigortacının davalı taşıyıcı yararına düzenlediği ... Poliçesi örneği ve hasar dosyası sureti davalı sigortacının 06.07.2018 tarihli cevabi yazısı ekinde olmadığından, sadece açıklama zeyili üzerinden 27.312,82 Euro'nun araç başına sağlanan sigorta güvencesini aşıp aşmadığı ya da muafiyet olup olmadığı ve/veya mesuliyet poliçesinde davalı taşıyıcının kendi araçlarıyla gerçekleştirmediği taşımalarda akdi ya da üst taşıyıcı olarak üzerine düşen mesuliyete güvence sağlanıp sağlanmadığının denetime elverişli bir şekilde belirlenemediği, somut olayda davalı taşıyıcının belli bir ücret karşılığında üstlendiği taşıma işini tabi olduğu kurallara göre kendisini tazminat bağlamında mesuliyetleri kurtarabilecek beyyinelerin herhangi birihden istifade edemeyeceği, alıcısı emrine araç sürücüsünün iştiraki sağlanmak suretiyle düzenlenen tutanağa kayden noksan teslim edilebilen ürünler için davacının sigortalısına tazminat olarak ödediği bedeli derdest davaya konu ettiği miktar üzerinden 27.312,82 Euro olarak davalı taşıyıcıdan ve onun üzerine düşebilecek mesuliyeti düzenlediği mesuliyet poliçesi şartları dâhilinde güvence sağlayan davalı sigortâ şirketinden 27.312,82 Euro'nun araç başına sağlanan sigorta güvencesini aşmaması, bu miktarın poliçe limiti dâhilinde kalması ve mesuliyet poliçesinde herhangi bir muafiyet öngörülmemiş olması kaydıyla tamamının rücuen talep edebileceği, talebin haklılığına hükmedilmesi ve işbu davanın kabul edilmesi halinde ise davacının rücuen tazminat alacağına, miktarı infaz aşamasında belirlenmek üzere; 1 nolu davalı yönünden, CMR Md.27 hükmü uyarınca istemin yazılı olarak bildirildiği 11.10.2017 tarihinden, 2 nolu davalı yönünden ise (davadının dava tarihinden önce 2 nolu davalıya keşide ettiği yazılı bir istem olmadığından) dava tarihinden itibaren %5 oranında maktu döviz faizi de yürütülebileceği belirtilmiştir. Davalı ... AŞ bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesinde; zamanaşımı itirazlarını tekrarladıklarını, hasar nedeniyle alıcıya karşı sorumluluklarının bulunmadığını, taşıyıcının ... Firması olduğu, bu nedenle adı geçen firmanın sigortalısı olmamaları nedeniyle davanın reddi gerektiğini, poliçede 500,00 USD muafiyetin olduğu ve bu hususun nazara alınması gerektiğini, poliçe limiti ile sorumluluklarının bulunduğunu belirtmiştir. Davalı ... AŞ vekili t bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesinde, zamanaşımı defi ve önceki savunmalarını tekrarlayarak yeni bir rapor alınmasını talep etmiştir. 21.06.2021 tarihli ek bilirkişi raporunda; kök raporun tanziminden sonra dava dosyasına, diğer davalı ... A.Ş. Nin 24.12.2020 tarihli cevabi yazısı ekinde intikal eden, “... yararına tanzimli, ...sayılı, 31.12.2016-2017 vadeli ve 365 gün süreli” ... Poliçesi incelendiğinde ise; davalı sigortacının 125.475,61 USD. brüt prim karşılığında; “fiili taşıyıcı olup olmadığına yönelik herhangi bir ayrım yapmadan” sigortalısı ...'ın “CMR Konvansiyonu'na tabi taşımalarda üzerine düşebilecek mesuliyeti” de kapsayacak şekilde, (sigortalı şoförü veya “taşeron veya taşeron şoförüne rücu hakkını saklı tutarak” kargo için) 500,-USD tenzili muafiyetle 350.000,-USD. teminat bedeli üzerinden sorumluluk sigortası sağladığının görüldüğü; mezkür poliçenin somut olayı kapsadığının değerlendirildiği, davalı taraf vekillerinin zamanaşımına yönelik savunmalarını dayandırdıkları CMR Konvansiyonunun 32. Maddesinde zamanaşımının düzenlendiği, 32.maddede; zamanaşımının başlangıç tarihi yönünden üç ayrı başlangıç anının öngörüldüğü, uluslararası kara yolu taşımalarında zamanaşımının kısmi kayıp, hasar veya gecikme durumunda yükün mevcut hali ile alıcısı emrine teslim edildiği tarihten somut olayda 15.06.2017 tarihinden itibaren işlemeye başlayacağı, somut olayda davalı taşıyıcının belli bir ücret karşılığında üstlendiği taşıma işini tabi olduğu kurallara göre kendisini tazminat bağlamında mesuliyetten kurtarabilecek beyyinelerin herhangi birinden istifade edemeyeceği, alıcısı emrine araç sürücüsünün iştiraki sağlanmak suretiyle düzenlenen tutanağa kayden noksan teslim edilebilen ürünler için davacının sigortalısına tazminat olarak ödediği bedeli derdest davaya konu ettiği miktar üzerinden 27.312,82 Euro olarak davalı taşıyıcıdan ve 500,-USD tenzili muafiyetle onun üzerine düşebilecek mesuliyete düzenlediği mesuliyet poliçesi şartları dâhilinde güvence sağlayan davalı sigorta şirketinden (27.312,82 Euro'nun, 500,-USD.'yi aşan kısmını) rücuen talep edebileceği, talebin haklılığına hükmedilmesi ve İşbu davanın kabul edilmesi halinde ise davacının rücuen tazminat alacağına, miktarı infaz aşamasında belirlenmek üzere; 1 nolu davalı yönünden, CMR Md.27 hükmü uyarınca istemin yazılı olarak bildirildiği 11.10.2017 tarihinden, 2 nolu davalı yönünden ise dava tarihinden itibaren %5 oranında maktu döviz faizi de yürütülebileceği belirtilmiştir. Mahkemece, bilirkişi raporu ve ek rapora göre davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limiti ve 500,00 USD muafiyet aşan kısmı dikkate alınarak hüküm tesis edilmiştir Dava konusu emtianın Türkiye'den Rusya'ya taşındığı, bu nedenle somut olayda CMR Sözleşmenin hükümlerinin uygulanması gerektiği anlaşılmaktadır.CMR'nin 32/1. maddesinde, sözleşme kapsamındaki taşımalardan kaynaklanan davalar bakımından zamanaşımı süresi bir yıl olarak kabul edilmiş olup bu süre teslim tarihinden itibaren işlemeye başlar. Somut olayda, emtianın eksik olarak 15.06.2017 tarihinde mal eksikliği tespit tutanağı ile bu tarihte alıcısına teslim edildiği sabittir. Davacı teslim tarihinden itibaren işleyen bir yıllık yasal süre içerisinde 05.06.2018 tarihinde dava açmıştır. Bu nedenle davalılar vekillerinin zamanaşımına yönelik istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.CMR'nin 30/1. maddesinde alıcının, taşımacı ile beraber durumlarını kontrol etmeden, veya zıya ve hasarın açıkça görüldüğü hâllerde teslim anında veya açıkça görülmediği hâllerde teslimden yedi gün içinde (pazar günleri ve resmi tatiller hariç) durumu kendisine bildirmeden malı tesellüm ederse, bu husus onun yükü sevk mektubunda belirtildiği şekilde alındığına kanıt oluşturacağı ifade edilmiştir. Anılan maddesinin 2. fıkrasında ise, mal alıcı ve taşımacı tarafından kontrol edildikten sonra, bu kontrolün sonucuna uymayan kanıtların ancak açıkça görülmeyen ziyan ve hasarlar için ve alıcının kontrolden sonra yedi gün içinde (pazar ve resmî tatil dışında) durumu yazılı olarak taşımacıya bildirmesi hâlinde kabul olunabileceği düzenlenmiştir. Somut olayda, CMR 30/2. fıkra kapsamında ayrıca yazılı olarak bildirime gerek olmadığından, davalıların süre içerisinde ihbarda bulunulmadığına yönelik istinaf nedenleri de yerinde görülmemiştir. CMR'nin 17/1. maddesine göre, taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen ve tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur.Somut olayda, taşıma konusu emtiaların taşıma esnasında bir kısmının kaybolduğu tespit edilmiştir. Bu durumda CMR'nin 17. maddesi kapsamında taşıyıcının sorumluluğu söz konusu olacaktır. Davalılardan ... AŞ ile dava dışı sigortalı şirket arasında nakliyat sözleşmesi mevcuttur. Nakliyat sözleşmesinde, davalı şirket nakliyeci olarak yer almaktadır. Sözleşme uluslararası nakliyeyi kapsamaktadır. Sözleşmenin 2.4. bendinde açıkça tarafların aralarındaki ilişkiler ve nakliye işinin yerine getirilmesinde CMR uluslararası nakliye anlaşmasının talimat ve kurallarının geçerli olduğu belirtilmiştir. Diğer taraftan davalı şirket, dava dışı sigortalı şirket adına navlun faturası düzenlemiştir. Davalı şirket akdî taşıyıcı konumundadır. Dava dışı şirket tarafından fiili taşımanın gerçekleştirilmiş olması, akdî taşıyanın sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağından, davalı vekilinin taşıma işini gerçekleştirmediği ve sorumlu olmadığına dair aksine iddia ve istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.Davalı sigorta şirketi ise akdî taşıyıcının ... sigortasını gerçekleştirmiş olan sigorta şirketidir. Sigorta poliçesi kapsamında davalı sigortalı şirket ile birlikte aynı zarardan birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğundan ve hükümde sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı tutulduğundan ve tenzili muafiyet kısmı açıkça gösterilmiş olduğundan, sigorta şirketinin aksine iddia ve istinaf nedenleri de kabul edilmemiştir. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 hükmü uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, davalılar ... AŞ vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçelerle;

1-HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca, davalılar ... AŞ vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine,

2-Davalılar tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye gelir kaydına, bakiye 5.073,53 TL istinaf karar harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, Hazineye gelir kaydına,

3-Davalılarca yapılan kanun yolu giderlerinin kendilerinin üzerinde bırakılmasına,

4-Gerekçeli kararın, Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraf vekillerine tebliğine dair;HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, 12.03.2026 tarihinde, oy birliğiyle ve temyiz yolu açık olarak karar verildi.

KANUN YOLU:HMK'nın 361. maddesi uyarınca, iş bu gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğ tarihlerinden itibaren iki haftalık süreler içinde temyiz yolu açıktır.