**sigortacının, taşıma sırasında hasarlanan emtia için cmr kapsamında taşıyıcıya rücuen açtığı itirazın iptali davası.**

**Sigortacının, taşıma sırasında hasarlanan emtia için CMR kapsamında taşıyıcıya rücuen açtığı itirazın iptali davası.**

Özet: Davacı sigorta şirketi, "duman tahliye kapağı" cinsi emtianın uluslararası taşıması sırasında hasar görmesi üzerine sigortalısına ödeme yaparak halefiyet ilkesiyle taşıyıcının ve sigortacısının CMR Konvansiyonu hükümlerince müteselsil sorumluluğunu iddia ederek, hasarın taşıyıcının hakimiyetinde meydana geldiğini CMR belgesindeki şerh ve ekspertiz raporuyla kanıtladığını ve taşıyıcının ağır kusurlu olduğunu belirterek itirazın iptali ve takibin devamını talep ederken; davalı taşıyıcı, davanın zamanaşımına uğradığını, usulüne uygun bir halefiyet belgesi sunulmadığını, taşıma sırasında kusurunun olmadığını, hasarın teslimden sonra alıcının dahili taşımasında oluştuğunu, sorumlu olsa bile CMR Konvansiyonu uyarınca sınırlı sorumluluğunun bulunduğunu ve CMR sigortacısı tarafından yapılan kısmi ödemelerle zaten karşılandığını belirterek davanın reddini savunmaktadır.

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : ████████

KARAR NO: ████████

DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : █████/2025

KARAR TARİHİ : █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından ---- ile sigortalanan dava dışı sigortalı ----- yerleşik ------ duman tahliye kapağı cinsi emtiayı satın aldığını, emtiaların ------ nakliyesi için düzenlenen navlun faturası ve CMR'den de anlaşılacağı üzere 1 numaralı davalı taşıyıcı ile anlaşıldığını taşıma sonrası 02.05.2023 tarihinde,------- tahliyesi sırasında emtiaların hasarlandığının tespit edildiğini ve CMR üzerine şerh düşülüp, düzenlenen tutanakla da kayıt altına alındığını, CMR üzerindeki şerh ile hasarın davalı taşıyıcı hakimiyetinde meydana geldiğinin ispat edilmiş olduğunu, dava konusu taşımaya ilişkin emtiaların araca sağlam yüklenmiş olmasına karşın taşıma esnasında emtialarda hasar oluştuğundan ve bu durum da tahliye sırasında tespit edildiğinden emtadaki hasarın, davalı taşıyıcı sorumluluğundayken ortaya çıktığını, hasar tespitinin akabinde düzenlenen ---- tarihli Ekspertiz Raporunda zararın 106.037,19 TL olarak belirlendiğini, bu tutarın müvekkili tarafından ödenerek zararın tazmin edildiğini halefiyet kuralları gereğince sigortalısının haklarını devralan müvekkilinin TTK madde 1472 ve ilgili konvansiyon hükümleri ile davalılara rücu hakkı doğduğunu, taşıma sırasında kusuru ile emtianın hasarlanmasına neden olan 1 numaralı davalının; navlun faturasına ve CMR belgesine istinaden taşıyıcı olarak CMR Md.17 hükmü gereği zarardan sorumlu olduğu, CMR md.29 hükmü uyarınca ağır kusurunun da bulunduğu ve hasara geçerli bir açıklama getiremediği için emsal Yargıtay kararlarına göre mesuliyetine sınırlama getiren haktan yararlanamayacağını, 2 numaralı davalı ----ise taşıyıcı sorumluluk sigortacısı olması sebebiyle dava yöneltildiğini, davalıların 30.08.2023 tarihinde temerrüde düştüğünü, arabuluculuk sürecinin anlaşmama ile sonuçlandığını beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalması kaydıyla davanın kabulüne, müvekkilinin alacağına ilişkin başlattığı----- Esas sayılı dosyasına vaki itirazın iptali ile takibin takip talebinde belirtilen koşullarla devamına, %20 den az olmayan oranda icra inkar tazminatına hükmedilmesine; karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı -------- vekili cevap dilekçesinde özetle; dosyaya usulüne uygun herhangi bir ibraname/temlikname sunulmadığını, sunulsa bile derdest davanın CMR Md. 32'ye göre zamanaşımı süresi geçtikten sonra açıldığını, hasar tutanakları, resimler, beyanlar vs. incelendiğinde fill taşımayı yapan aracın hiçbir kusuru olmadığının görüleceğini, taşıma konusu malların hasar görmesinde müvekkiline atfedilebilecek herhangi bir kusur olmadığını, ürünlerin hasarsız teslim edildiğini, teslim alınırken de hasarlı olduğunun bildirilmediğini, bu yönde şerh de düşülmediğinden hasarlı bir teslimin söz konusu olmadığını, ürünlerin müvekkil tarafından teslim edildikten sonra teslim alan firmanın dahili taşıması sırasında oluşan hasarı müvekkilinin önleyebilmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin CMR kapsamında kusurunu kabul etmediklerini, nezaret sorumluluğu açısından dahi kusur olmamasına rağmen CMR sigortacısı tarafından nezaret sorumluluğu açısından kısmi ödemeler yapıldığını, kusuru kabul etmemekle birlikte Yargıtay içtihatlarına göre kusursuz nezaret sorumluluğu olması ihtimali üzerine CMR sigortası tarafından kısmen ödemeler yapılmış olsa da dava konusu taşımada müvekkilinin kusuru veya sorumluğu olduğunu kabul etmediklerini, kabul anlamına gelmemesi kaydıyla aksi kanat oluşması halinde de CMR Konvansiyonu md.23/3 uyarınca ve'sınırlı sorumluluk ilkesi" gereği sadece hasarlı malın eksik brüt kg. ağırlığı başına 8,33 SDR ile sorumlu tutulabileceği tutarın ise zaten CMR sigortası tarafından karşılandığını, hasarlı emtianın sovtaj değerinin olup olmadığının ise anlaşılamadığını, hasarlanan emtianın imha faturalarının dosyaya sunulmadığını, bu anlamda gerçek bir tespit yapılmadığı gibi yapılmış olsa bile CMR md. 17/2 ile aynı paraleldeki TTK md.876'ya göre hasar taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse, taşıyıcının tazminat bağlamında sorumluluktan kurtulabileceğini, her halükarda oluşan hasarın tazmininden müvekkilinin sorumluluğunun olmadığını, faiz talebinin ise CMR Konvansiyonunda %5 olarak sınırlandırıldığını, Yargıtay'ın emsal kararlarına göre icra inkar tazminatının şartlarının da oluşmadığını beyanla davanın reddi ile % 20 den az olmamak üzere davacı yan aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.Davalı ------ vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın taşıma konusu emtiada meydana gelen hasar sebebiyle müvekkiline yaptığı başvuru üzerine hasar dosyası açıldığını ve yapılan değerlendirmeler neticesinde alınan ekspertiz raporundan hasara yetersiz ambalajlama ve istifleme işlemlerinin sebebiyet verdiğinin anlaşıldığını, bu yönüyle, müvekkili nezdindeki ------- Karayolu ile Yapılan Uluslararası Emtia Taşımaları İçin Taşıyıcı Sorumluluk Sigorta Sözleşmesi'nin “Teminat Dışı Haller" başlıklı 7. sayfasında da yer alan, 18. ve 19. Maddesi ile CMR Konvansiyonu'nun da 17/b ve c Maddesine göre taleplerin teminat dışı olduğunun saptandığını, müvekkilinin dava konusu taleplere ilişkin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı sabit olduğundan, mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini, kabul anlamına gelmemesi kaydıyla, emtianın müvekkilinin sigortalısı tarafından teslim edildiği tarihten 23 gün sonra şantiye tarafından düzenlenen tutanakta tespit edilen hasarlardan davalıların sorumlu olmadığı halde hiçbir şekilde hasarın poliçe teminatı kapsamı dışında kaldığına ilişkin savunmalarına halel gelmemesi ve davacı tarafın meydana gelen olaya istinaden mağduriyetinin bir nebze daha giderilmesini temin etmek için fazla ödemenin iadesine ilişkin hakları saklı kalması kaydıyla davacı tarafa,------- olmak üzere toplam 51.859,TL tutarında “ex gratla" ödemesi yapıldığını, kabulü anlamına gelmemesi kaydıyla olası tazminat miktarının CMR md.23 ve 25 hükümlerine göre hesaplanması gerektiğini, müvekkilinin sorumluluğu bulunmadığından aleyhine icra inkar tazminatına da hükmedilemeyeceğini, davanın zamanaşımı ve aktif husumet yokluğu nedeniyle; her halükarda fahiş talebinin sigortalının sorumluluğunun ve zararın müvekkili tarafından tanzim edilen sigorta poliçesi kapsamında kaldığının ispatlanamamış olması sebebiyle reddine karar verilmesini talep etmiştir

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, sigorta şirketi tarafından taşıma şirketine karşı halefiyete dayalı olarak başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.Taraflar arasındaki uyuşmazlık konusunun davacı sigorta şirketine ---- ile sigortalısı olan dava dışı -----satın aldığı duman tahliye kapağı cinsi emtianın ----- karayoluyla taşınması sırasında hasarlanmasına dayalı olarak sigortalısına sigorta tazminatı ödeyen davacının ödediği bu bedeli davalılara rücu edip edemeyeceği hususunda olduğu tespit edilmiştir.

Davaya konu ------- Esas sayılı icra dosyasında davacı sigorta şirketi sigortalısına ödediği bedelin rücuen davalılardan tahsilini istemektedir. İcra dosyasında Dosyamız davacısı tarafından davalılar aleyhine 58.264,93-TL asıl alacak, 12.442,37-TL işlemiş faiz olmak üzere 70.707,30TL'nin tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalıların icra takibine süresi içerisinde itiraz ettiği, takibin durmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce uluslarası taşımacılık sektöründe uzman bilirkişi -------rapor alınmış olup, bilirkişi raporunda özetle:'' dava dışı alıcının şantiyesine ----plakalı aracıyla taşınan dava konusu yükün, uluslararası taşıma süreci nihayetinde ---- plakalı araçtan gümrüklü antrepoya ------ hasarsız olarak teslim edildiği, Hasar Tespit Tutanağında sarahaten ----- şantiyede Montaj için açılan ----plakalı araçtaki paletlerde “hasarın tespit edildiği” kayıt altına alındığı halde; davalının --- plakalı araç için düzenlediği CMR'nin 20.Kolonunun altına------ eklenen “3 kap eşya devrik, 6 kap eşya ıslak olarak teslim alınmıştır” şeklindeki meşruhatın (aynı tarihli Sayım Tutanağında benzer bir tespit bulunmadığı için) ne zaman ve kim tarafından konulduğu belli olmadığı gibi 10 kaptaki 120 adet, brüt 4.388 kg duman tahliye kapağı cinsi emtianın gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden kişilerce değil de davalının eylemlerinden sorumlu olduğu araç sürücüsü tarafından----araca yüklenip/sabitlenebilmesi ve uluslararası nakliye süreci nihayetinde gümrüklü antrepoya boşaltılması sadece teknik olarak değil fiilen de mümkün olmadığından; bu sebebe bağlı zararın tazmininden (CMR md.18/2'ye göre kayıp veya zararın bu risklere kısmen veya tamamen bağlı olmadığı denetime elverişli verilerle kanıtlanamadığından CMR Md. 17/4-c hükmüne göre) davalı taşıyıcının sorumlu da olmadığı, davada tartışılan hasar “davalı taşıyıcının gıyabında tek taraflı” olarak belirlenmiş ve doğrudan dava dışı sigortalı alıcı tarafından davacıdan talep edilmiş; davalı taşıyıcıya davacının sigortalısı konumundaki dava dışı alıcı tarafından “CMR md.30'da ön görülen sürede” herhangi bir talep de yöneltilmediği, dava konusu olan hasarın/zararın “uluslararası nakliye” sürecinde (“gönderenden teslim alındığı an ile alıcısı emrine teslim edildiği an” arasında) oluştuğunu ve tazmininden de davalı taşıyıcının, “davacının dava dışı sigortalısına ve dolayısıyla da davacıya

karşı” sorumlu tutulabileceğini; davacının dava dışı sigortalısının kendi akidi konumundaki davalı taşıyıcıdan dava konusu ürününün kısmi hasarına bağlı zararını doğrudan talep edebileceğinden davacının da sigortalısının halefi sıfatıyla davalı taşıyıcıya ve/veya onun sigortacısı konumundaki diğer davalıya (hatır ödemesini aşan miktar için) rücu talebi yöneltebileceğini, denetime elverişli bir şekilde “dava dosyasına intikal eden bilgi ve belgelerin herhangi birine dayanarak” söyleyebilmenin mümkün görünmediği, ''yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir. Davacının itirazları üzerine uluslararası taşımacılık alanında uzman yeni bir bilirkişiye dosya tevdi edilmiş, bilirkişi Dr. Öğr. Üy.----raporunda; '' Davadışı ---- firmasının yurtdışında mukim----- anlaşarak 10 kap duman tahliye kapağı cinsi eşyayı satın aldığı, satın alınan ürünlerin nakliyesi için davalı ----- anlaştığı, ürünlerin yüklenerek ---- getirildiği ve ithalat işlemlerinin gerçekleştirildiği, İthalatçı firma tarafından ithalat işlemleri bitirilip teslim alınan ürünlerin-----tarihinde şantiyede montaj için açıldığında 13 adedinde hasar olduğu tespit edilerek hasar tespit tutanağı düzenlendiği, CMR belgesine “3 kap eşya devrik, 6 kap eşya ıslak olarak teslim alınmıştır. ------ şeklinde not düşüldüğü, ancak antrepoya girişinde, çıkışında veya ithalat işlemlerinde yapılan kontrollerde hasara yönelik herhangi bir yazının bulunmadığı,--- tarihli ekspertiz raporunda hasar hesabı yapıldığı, hesaba istinaden hasar tespit tutarının 106.037,19 TL, ---- sorumluluğunun 103.719,48 TL olarak hesaplandığı, ---- bulunduğu, ---- tarafından------- 106.037,19 TL tazminat ödemesi yaptığı, Dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler çerçevesinde,

taşıma işlemi sırasında kullanılan ----- aracının branda ve mühürlerinin hasarlı olup olmadığına, ürünlerin antrepoya giriş çıkışında ve ithalat aşamasında yapılan kontrollerde hasarlı ürünlere ilişkin düzenlenen herhangi bir tutanak bulunmadığı, ürünlerin gümrük işlemleri bitip sorumluluğun alıcıya geçtiği ve şantiyede montaj işleminde hasarlı olduğu fark edilip tutanak altına alındığı, söz konusu hasar tespit tutanağında ------ plakalı aracımızın Kıngspan markalı malzemeleri yüklendikten sonra çekilen fotoğraflarda paletlerin açılıp tekrar paketlendiği, gözle görülen bir hasar olmadığı için malzemeler depomuza geldikten sonra şantiyeye gönderildi.25.05.2023 tarihinde şantiyede montaj için açılan paletlerde 13 adet lk nın hasarlı olduğu tespit edilip bize bildirilmiştir.” denildiği, söz konusu tutanakta belirtildiği üzere ürünlerin antrepodan çıkışında yükleme sonrası çekilen fotoğraflarda paletlerin açılıp tekrar paketlendiği gözle görülen bir hasar olmadığı, davalı nakliye firmasının ve sigortacısının sorumluluğunun bulunmadığı, yurtiçi nakliye aşamasında hasar aldığı iş bu tutanakta açıkça belirtildiği, sonuç olarak, mevcut durumda CMR belgesinde her ne kadar 3 palet devrik olarak teslim edildiği belirtilmiş ise de antrepo çıkışında paletlerin açılıp tekrar paketlendiği ve bu aşamada herhangi bir hasara rastlanılmadığının hasar tespit tutanağında belirtildiğinden hareketle davalı ------ söz konusu hasarda herhangi bir yükümlülüğünün bulunmadığı,'' yönünde görüş belirtmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu emtianın ------- taşınacak olması nedeniyle uyuşmazlığa CMR konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerekir. Somut olayda, karayoluyla taşınan emtianın -----tarihinde antrepoya teslim edildiği, CMR belgesine “3 kap eşya devrik, 6 kap eşya ıslak olarak teslim alınmıştır. ------ şeklinde not düşüldüğü ancak aynı tarihli Sayım Tutanağında benzer bir tespit bulunmadığı, antrepoya girişinde, çıkışında veya ithalat işlemlerinde yapılan kontrollerde hasara yönelik herhangi bir yazının bulunmadığı, -----tarihinde hasar tespit tutanağı düzenlendiği, ürünlerin gümrük işlemleri bitip sorumluluğun alıcıya geçtiği ve şantiyede montaj işleminde hasarlı olduğu fark edilip tutanak altına alındığı, tutanağa göre ürünlerin antrepodan çıkışında yükleme sonrası çekilen fotoğraflarda paletlerin açılıp tekrar paketlendiği gözle görülen bir hasar olmadığı, emtianın yurtiçi nakliye aşamasında hasar aldığı açıkça belirtildiği, hasardan davalı nakliye firmasının ve sigortacısının sorumluluğunun bulunmadığı anlaşılmakla davacının sigortalısına ödediği hasar bedelini davalıların rücuen tazmin sorumluluğu doğmayacağı kanaatine varılarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın REDDİNE,

2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 732,00 TL harcın davacı tarafından peşin yatırılan 858,97 TL harçtan mahsubu ile bakiye 126,97 TL harcın davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4-Davalılar yapılan yargılamada kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT göre hesaplanan 45.000-TL vekalet ücretinin davacı taraftan tahsili ile davalılara ödenmesine,

5-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ---------- bütçesinden ödenen 4.700,00-TL arabuluculuk ücretinin davacı taraftan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

6-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde resen yatıran tarafa iadesine,

Dair, Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalı -------------yüzüne karşı diğer davalının yokluğunda verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.█████/2026