T.C. İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, otomobil kiralama sözleşmesinden kaynaklı alacak itirazının iptali davasında tarafların iddiaları ve ticari kayıtlarının değerlendirilmesi süreci.
Özet: Davacı şirketin, davalı aleyhine otomobil kiralama sözleşmesinden doğan 1.296,90 TLlik cari hesap alacağının tahsili için başlattığı icra takibine davalının itiraz etmesi üzerine açılan itirazın iptali davasında; davalı, yetki itirazında bulunarak alacağın davacıya geçerli bir şekilde temlik edilmediğini iddia etmiş, mahkeme ise görev ve yetki uyuşmazlığının giderildiğini ve davacının ticari defterlerinin usulüne uygun olduğunu tespit etmiştir.
T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: ████████ EsasKARAR NO : ████████ DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ: █████/2020KARAR TARİHİ: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili şirketin, davalı şirket ile arasındaki Otomobil Kiralama sözleşmesinden kaynaklanan aylık kira bedelleri ile işbu sözleşmeden kaynaklanan diğer haklarına ilişkin olarak düzenlenen faturalara dayalı olarak müvekkili şirketçe ----- Esas sayılı takip dosyasında 1.296,90 TL cari hesap alacağının sözleşmeye dayalı olarak takip tarihinden itibaren icra masrafları, taraflarca imzalanan sözleşmeden kaynaklı yıllık 569 faiz ve vekalet ücreti ile birlikte ödenmesi talepli başlatılan durdurulmasına yönelik itirazlarının bütün fer'ileri ile kaldırılarak asıl alacağın 9020sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacı müvekkili şirkete verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesi özetle: Müvekkili şirket aleyhinde -------esas numaralı dosya ile başlatılan ilamsız icra takibine dayanan ödeme emrine itiraz edildiğini, Davacı tarafın, dava dışı şirket---- aralarında akdettikleri sözleşme gereği, müvekkil ile dava dışı üçüncü şirket ----- arasında yapılan otomobil kiralama sözleşmesinin tarafi olduğunu, imzalanan işbu sözleşmeden doğan uyuşmazlık ticari bir uyuşmazlık olduğundan görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olup, mahkemenin görevsiz olduğunu, Müvekkil ile dava dışı şirket ----------- arasında imza edilen 'Otomobil Kiralama Sözleşmesi"nin "Anlaşmazlık Durumu" başlıklı 12.maddesi hükmü "Taraflar, bu sözleşmenin uygulanmasından doğacak ihtilafların çözümünde ----- Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili olacağını kabul eder." şeklindedir, gereğince davanın görülmesi gereken mahkeme---- Mahkemeleri olduğunu, sözleşmenin sunulan kısımlarına ilişkin hükümler incelendiğinde davacı şirket lehine bir temlik hakkının olmadığının görüldüğünü, işbu sözleşmede temlik hakkı kiralayan olarak ------sadece işbu sözleşmeden kaynaklı alacaklar için tanınmış olduğunu, bu nedenle davacının, müvekkili ile dava dışı --- arasında yapılan ------ kaynaklı alacağın kendisine temlik edildiğine ilişkin bir hüküm bulunmadığını, davacının iddiasının yerinde olmadığını, bu nedenle huzurda açılan davanı reddini, ayrıca müvekkil şirket aleyhinde aynı sözleşme olan otomobil kiralama sözleşmesinden kaynaklanan bedelin tahsili için dava dışı ----esas numaralı dosyası ile takip başlatıldığını, haklı itirazları sonrası itirazlarının giderilmesi için ------esas numarasını alan itirazın iptali davasını açtıklarını, davanın derdest olduğunu, müvekkili aleyhine yöneltilen icra inkar tazminatının da yersiz bir istem teşkil etmekte olduğunu, belirtilen nedenlerle davacı şirketin dava konusu değerin %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dosya------- Karar sayılı görevsizlik kararı neticesinde mahkememize tevzi olmuş mahkememizce de verilen karşı görevsizlik kararı neticesinde, ---- Karar sayılı ilamı ile mahkememiz yargı yeri olarak belirlenmiştir. Dava itirazın iptali talebine ilişkindir.Taraflar tacir olduğundan ticari kayıtlar üzerinde inceleme yapılmıştır.İcra Takibi: --------- Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; davacı ----- tarafından davalı ------ aleyhine araç kiralama ilişkisinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla --- tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, takipte 1.296,90 TL tutarında cari hesap alacağının talep edildiği ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %9 oranında faiz uygulanmasının istendiği tespit edilmiştir. Davacı Tarafa İlişkin Ticari Defter Bilgileri : Davacının ibraz ettiği -----yılına ilişkin defterler incelenmiştir.Davacı tarafından ibraz edilen ------- hesap dönemine ait ticari defter ve muhasebe kayıtları üzerinde, dava konusu ile sınırlı kalmak kaydıyla inceleme yapılmıştır. İbraz edilen Yevmiye Defteri ve Defter-i Kebir’in, 1 Sıra No’lu Elektronik Defter Genel Tebliği hükümleri uyarınca elektronik ortamda (e-Defter) tutulduğu, söz konusu defterlere ait elektronik beratların --------- sistemine yasal süresi içerisinde yüklendiği ve usulüne uygun şekilde onaylandığı, İncelenen e-Defter kayıtlarının, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 64 ve 66. maddeleri ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 215–219. maddelerinde düzenlenen defter tutma ve kayıt nizamı hükümlerine uygun olduğu, Muhasebe kayıtlarının usulüne uygun şekilde tutulduğu, kayıtların aritmetik olarak tutarlı olduğu ve mizan verileri ile uyumlu bulunduğu, Ticari defter kayıtlarının kendi içerisinde tutarlı olduğu, Yevmiye Defteri ve Defter-i Kebir kayıtlarının birbirini doğrular nitelikte olduğu ve muhasebe kayıtlarının düzenli şekilde tutulduğu, Davacı şirket tarafından ibraz edilen ticari defterlerin, Türk Ticaret Kanunu, Vergi Usul Kanunu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 222. maddesi kapsamında usulüne uygun tutulmuş ticari defter niteliğinde olduğu ve sahibi lehine delil niteliği taşıyabileceği,Davacıya İlişkin Ticari Defter Kayıtlarının Değerlendirilmesi :Davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarına göre; davacı şirketin davalı ---- ilgili ticari kayıtlarını ---- hesap kodu altında açık hesap şeklinde takip ettiği tespit edilmiştir. Davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarına göre; takip tarihi olan ---- itibarıyla davacı tarafından davalı adına toplam --- tutarında fatura düzenlendiği, söz konusu faturaya ilişkin davalı tarafından herhangi bir ödeme kaydına rastlanmadığı tespit edilmiştir. Davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarına göre; takip tarihi itibarıyla davacının davalıdan kaydi olarak ---- tutarında alacaklı olduğu tespit edilmiştir. Davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesinde; takip tarihinden sonra da davacı tarafından davalı adına faturalar düzenlenmeye devam edildiği, ---- tarihlerinde düzenlenen faturalarla birlikte davacı kayıtlarında davalıya ilişkin açık hesap hareketlerinin devam ettiği ve bu kayıtlar sonucunda davacı şirketin davalıdan toplam ---- tutarında alacaklı göründüğü tespit edilmiştir. Davalı Tarafa İlişkin Ticari Defter Bilgileri : Davalı şirketin ------- yılı hesap dönemine ait ticari defter vemuhasebe kayıtları, dava konusu ile sınırlı olmak üzere incelenmiştir. Davalı tarafından ibraz edilen ----- yılı hesap dönemine ait ticari defter ve muhasebe kayıtları üzerinde, dava konusu ile sınırlı kalmak kaydıyla inceleme yapılmıştır. İncelenen e-Defter kayıtlarının, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 64 ve 66. maddeleri ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 215–219. maddelerinde düzenlenen defter tutma ve kayıt nizamı hükümlerine uygun olduğu, Muhasebe kayıtlarının usulüne uygun şekilde tutulduğu, kayıtların aritmetik olarak tutarlı olduğu ve mizan verileri ile uyumlu bulunduğu, Ticari defter kayıtlarının kendi içerisinde tutarlı olduğu, Yevmiye Defteri ve Defter-i Kebir kayıtlarının birbirini doğrular nitelikte olduğu ve muhasebe kayıtlarının düzenli şekilde tutulduğu, Davalı şirket tarafından ibraz edilen ticari defterlerin, Türk Ticaret Kanunu, Vergi Usul Kanunu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 222. maddesi kapsamında usulüne uygun tutulmuş ticari defter niteliğinde olduğu ve sahibi lehine delil niteliği taşıyabileceği, tespit edilmiştir. Davalıya İlişkin Ticari Defter Kayıtlarının Değerlendirilmesi :Davalının ticari defter ve muhasebe kayıtlarına göre; davalı şirketin davacı ile olan ticari münasebet kayıtlarını ----------isimli Satıcılar Hesabında takip ettiği tespit edilmiştir. Davalı şirketin ticari defter ve kayıtlarına göre; takip tarihi olan ---- itibarıyla davacı tarafından davalı adına toplam ----- tutarında fatura düzenlendiği, söz konusu faturaya ilişkin davalı tarafından herhangi bir ödeme kaydına rastlanmadığı tespit edilmiştir. Davalı şirketin ticari defter ve kayıtlarına göre; takip tarihi itibarıyla davalının davacıya kaydi olarak 1.296,90 TL tutarında borçlu olduğu tespit edilmiştir.Davalı şirketin ticari defter ve muhasebe kayıtlarının incelenmesinde; takip tarihinden sonra da davacı tarafından düzenlenen kira, akaryakıt ve ------- bedellerine ilişkin kayıtların davalı defterlerinde yer aldığı, söz konusu kayıtlar sonucunda davalı şirketin davacıya olan açık hesap bakiyesinin ------- tarihi itibarıyla toplam ----borç bakiyesine ulaştığı tespit edilmiştir. Takip Öncesi Faize İlişkin Değerlendirme : İcra takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından başlatılan icra takibinde ------ asıl alacak talep edildiği, takip talebinde takip öncesine ilişkin işlemiş faiz talebinde bulunulmadığı, asıl alacağa ise takip tarihi olan -------- tarihinden itibaren faiz uygulanmasının talep edildiği tespit edilmiştir. Mali Açıdan Değerlendirme : ---- Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; davacı ---- tarafından davalı -----aleyhine taraflar arasındaki araç kiralama sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla -------tutarında cari hesap alacağı için ilamsız icra takibi başlatıldığı tespit edilmiştir. Söz konusu icra takibinde davacı tarafından ------ asıl alacak talep edildiği, takip talebinde takip öncesine ilişkin işlemiş faiz talebinde bulunulmadığı, asıl alacağa takip tarihi olan 09.04.2019 tarihinden itibaren faiz uygulanmasının talep edildiği tespit edilmiştir. Dosya kapsamında yer alan icra takip talebi ve harç kayıtlarının incelenmesinde icra takibinin -----tarihinde başlatıldığının anlaşıldığı tespit edilmiştir. Dosya kapsamında yer alan sözleşmelerin incelenmesinde; davalı şirket ile dava dışı ------ arasında otomobil kiralama sözleşmesi imzalandığı, söz konusu sözleşme kapsamında araçların davalı şirketin kullanımına tahsis edildiği, daha sonra davacı -------arasında yapılan sözleşme ile davalı ile yapılan kiralama sözleşmesinden doğan hak ve yükümlülüklerin davacı şirkete devredildiği anlaşılmıştır. İncelenen sözleşme hükümlerine göre kiralanan araçlara ilişkin kira bedelleri ile araçların kullanımından doğan trafik cezaları, hizmet bedelleri, akaryakıt giderleri ve ----geçiş bedellerinin kiracıya ait olduğunun düzenlendiği anlaşılmıştır. Davacı şirketin ticari defter ve muhasebe kayıtlarının incelenmesinde; davalı -------- hesap kodu altında açık hesap takip edildiği ve davalı adına düzenlenen hizmet faturalarına ilişkin kayıtların bulunduğu tespit edilmiştir. Davacı şirketin ticari defter ve muhasebe kayıtlarına göre; takip tarihi itibarıyla davacı tarafından davalı adına düzenlenen 1.296,90 TL tutarındaki faturaya ilişkin herhangi bir ödeme kaydına rastlanmadığı tespit edilmiştir. Davalı şirketin ticari defter ve muhasebe kayıtlarının incelenmesinde; davalı şirketin davacı ile olan ticari münasebet kayıtlarını ---- numaralı ----- Hesabı altında takip ettiği ve söz konusu hesapta davacıya ilişkin kayıtların bulunduğu tespit edilmiştir. Davalı şirketin ticari defter ve kayıtlarına göre; takip tarihi olan ----itibarıyla davacı tarafından düzenlenen 1.296,90 TL tutarındaki faturaya ilişkin herhangi bir ödeme kaydına rastlanmadığı ve davacıya karşı 1.296,90 TL tutarında borç kaydı bulunduğu tespit edilmiştir. Bu kapsamda yapılan mali inceleme neticesinde; taraflar arasında araç kiralama sözleşmesine dayalı ticari ilişkinin bulunduğu, sözleşme hükümleri doğrultusunda düzenlenen fatura bedelinin davalı tarafından ödenmediği ve----sayılı dosyasında takip tarihi itibarıyla davacının davalıdan 1.296,90 TL asıl alacaklı olduğuna dair kanaat belirtilmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğindeDava itirazın iptali talebine ilişkindir. Davacı ve davalı tarafından ibraz edilen--------- yılına ilişkin ticari defterlerin; açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yaptırıldığı Tarafların tacir olduğu ve aralarında ticari ilişkinin bulunduğu, Taraflar arasında araç kiralama sözleşmesine dayalı ticari ilişkinin bulunduğu, söz konusu sözleşme kapsamında araçların davalı şirketin kullanımına tahsis edildiği, sözleşme hükümleri uyarınca araçların kullanımından doğan kira bedelleri, trafik cezaları, hizmet bedelleri ve benzeri giderlerin kiracıya ait olduğunun düzenlendiği, Tarafların ticari defter ve muhasebe kayıtlarına göre; takip tarihinde davacının davalıdan 1.296,90.-TL alacaklı olduğu, alacağın ödendiğine dair bir belgeye rastlanılmadığı anlaşılmakla davanın ve şartları oluşan icra inkar tazminatının kabulüne, şartları oluşmayan kötüniyet tazminat talebinin reddine dair hüküm kurulmuştur.HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;Davanın KABULÜ ile,1- ------esas sayılı dosyasından yapılan icra takibine davalının itirazının iptali ile takibin 1.296,90 TL üzerinden DEVAMINA,2-1.296,90 TL nin %20 si icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine3-Şartları oluşmayan kötüniyet tazminat talebinin reddine 4-Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan ve alınması gereken 88,59 TL karar ve ilam harcından dava açılırken peşin olarak alınan 54,40 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye kalan 34,20 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye Gelir Kaydına,5-Davacı tarafça yapılan 54,40 TL peşin harç, 25,00 TL başvuru harcı, 9.000,00 TL bilirkişi masrafı, 512,75 TL posta ve tebligat masrafı olmak üzere toplam 9.592,15 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/2 uyarınca hesaplanan 1.296,90 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,7-Artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine,Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2026