konya asliye ticaret mahkemesinin tedarikçi sözleşmesinden kaynaklı fatura alacağı davasında itirazın iptali, yetki uyuşmazlığı ve ticari defter ibrazına ilişkin kararı.

Konya Asliye Ticaret Mahkemesinin tedarikçi sözleşmesinden kaynaklı fatura alacağı davasında itirazın iptali, yetki uyuşmazlığı ve ticari defter ibrazına ilişkin kararı.

Özet: Davacının, tedarikçi sözleşmesi kapsamında ifa ettiği işlere karşılık ödenmeyen alacağının tahsili amacıyla başlattığı icra takibine davalının yaptığı itirazın iptali ve takibin devamı talebiyle açılan davada; yargılamanın çeşitli aşamalarındaki görev ve yetki itirazları ile uyuşmazlığın Sulh Hukuk Mahkemesine taşınması ve Bölge Adliye Mahkemesi tarafından mevcut mahkemenin görevli ve yetkili olduğunun belirlenmesi üzerine, mahkeme davacının ibraz ettiği belgeler, ticari defter incelemesi ve tanık beyanları ışığında, davalının icra dairesi ve mahkemenin yetkisine ilişkin itirazlarını reddederek, davanın esasını incelemeye devam etmektedir.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... E. - ... K.

T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

BAŞKAN : ... ...

ÜYE : ... ...

KATİP : ... ...

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : İTİRAZIN İPTALİ

DAVA TARİHİ :

KARAR TARİHİ :

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

Davacı vekili █████/2024 tarihli dilekçesiyle; taraflar arasında tedarikçi sözleşmesinin bulunduğunu, davacının ifa ettiği işlere karşılık olarak gerekli faturaları düzenlemesine rağmen davalının ödemelerini yapmadığını, davacının da alacağını tahsil etmek için davalı hakkında ilamsız icra takibi başlattığını, davalının takibe yaptığı itiraz üzerine takibin durduğunu ancak, itirazın haksız olduğunu beyan ederek, davalının Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı takibine yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına ve davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

Davalı vekili, öncelikle görev itirazı ile hem icra dairesinin hem mahkememizin yetkisine itirazda bulunmuş, davanın esastan da reddini ve davacının %20 tazminata mahkum edilmesini istemiştir.

Açılan dava, Mahkememizin ... E. sırasına kaydedilmiş, Mahkememizin █████/2024 gün ve ... E. ... K. sayılı ilamı ile ihtilafın kira sözleşmesinden kaynaklandığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, dava Konya . Sulh Hukuk Mahkemesinin ... E. sırasına kaydedilmiştir.

Konya . Sulh Hukuk Mahkemesinin █████/2024 gün ve ... E. ... K. sayılı ilamı ile de karşı görevsizlik kararı verilmiş, bu kararın da istinaf edilmeksizin kesinleşmesi ve merci tayini yoluna gidilmesi üzerine, Konya BAM . HD'nin █████/2025 gün ve ... E. ... K. sayılı ilamı ile mahkememiz yargı yeri olarak belirlenmiş, dava Mahkememizin ... E. sırasına kaydedilmiştir.

Davacı tarafından fatura suretleri, vinç çalışma fişi suretleri, tarihsiz Tedarikçi Sözleşmesi suretleri ile arabuluculuk son tutanağı sureti ibraz edilmiş, Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı takibine ilişkin ilgili belgeler getirtilmiş, taraflara ticari defter ve belgelerini ibraz etmeleri için █████/2025 tarihli tensip tutanağı ile ihtar yapılarak kesin süre verilmiş, davalı taraf ticari defter ve belgelerini ibrazdan kaçınmış, davacı tarafın ticari defterlerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak █████/2025 tarihli rapor alınmış, davacı tanıkları dinlenilmiştir.

Davacı tanıklarına talimat tutanağı aslı talimat mahkemesince kaybedilmiş ve Mahkememize gönderilememiş, Mahkememizin son duruşmasında da bu nedenle ilgililer hakkında disiplin soruşturması ihbarında bulunulmasına karar verilmiş ise de; talimat mahkemesi, ilgili tanıkları tekrar ve re'sen mahkemelerine çağırmış, kaybolan talimat duruşma tutanağı aslındaki beyanların aynen kendilerine ait olduğu konusunda tanıkların beyanlarını da alarak, █████/2026 tarihli tutanak tutmuş ve bu tutanağı Mahkememizdeki son duruşmadan sonra Mahkememize göndermiştir. Mahkememizdeki kısa karardan sonra Mahkememize intikal eden █████/2026 tarihli tutanağa istinaden, ilgili görevliler hakkında disiplin soruşturması yönünden ihbarda bulunulmasından re'sen vazgeçilmiştir.

İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;

Dava, "İtirazın İptali" davasıdır.

Somut olayda ; Konya BAM . HD'nin merci tayinine ilişkin Mahkememizi de bağlayan kararı gereğince Mahkememizin görevli olduğu kabul edilmiştir.

Davalı tarafından hem icra dairesinin ve hem de mahkememizin yetkisine itiraz edilmiş ise de; taraflar arasındaki tarihsiz tedarikçi sözleşmesinin 14. maddesinde tacirler arasında yetki düzenlemesi olmasına rağmen, bu maddede icra dairesinin ve mahkemenin kanundan doğan yetkisi (genel yetki hükümleri) saklı kalmak kaydıyla yetki düzenlemesi yapıldığı, 6100 s. HMK.'nin 17. maddesi gereğince taraflar aksini kararlaştırmamışsa davanın yetki sözleşmesindeki yerde açılmasının gerektiği, tarafların aksini kararlaştırdığı ve 6100 sayılı HMK.nın 10. maddesine göre sözleşmeden doğan davaların, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceği, davanın para alacağına ilişkin olup, 6098 s. TBK.nun 89/1 maddesine göre de para alacaklarının ifa yerinin alacaklının yerleşim yeri mahkemesi olduğu, mahkememizdeki bu davanın alacaklı olduğunu iddia eden davacının şirket merkezinin bulunduğu Konya'da açılıp, icra takibinin de Konya'da yapıldığı anlaşıldığından, davalı vekilinin icra dairesinin ve mahkememizin yetkisine yaptığı itirazın reddine karar verilmiştir.

Yargıtay . HD.nin █████/2015 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadına göre, "6100 sayılı HMK madde 222 "(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, Kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. (3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz. (4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur. (5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır" hükmünü getirmiştir...

O halle mahkemece, davacının iddialarının araştırılması için, davalı acenteya HMK 222. maddesi uyarınca ticari defter ve belgelerini sunması ya da bulunduğu yerin bildirilmesi için usulüne uygun ihtarat yapılıp söz konusu kayıtların bilirkişi aracılığı ile incelenmesi ve defter ve belgeler de verilen kesin süre içinde sunulmadığında ya da yeri bildirilmediğinde ise davalı acentanın ticari defter ve belgeleri ibrazdan imtina etmiş olması dikkate alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir."

Davalı taraf, kendilerine tanınan kesin süre içerisinde ve ihtara rağmen ticari defter ve belgelerini ibraz etmemiş, bu nedenle ibrazdan kaçınmış sayılmış, sadece davacı tarafın ibraz ettiği ticari defterlerde bilirkişi incelemesi yaptırılabilmiştir.

Dosya kapsamına uygun görülerek hükme esas alınan mali müşavir bilirkişinin █████/2025 tarihli raporuna göre de; davacının ticari defter ve belgelerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, takip tarihi olan █████/2024 tarihi itibariyle davacının ticari defterlerine göre, davacının davalıdan 2.496.130,13 TL. alacaklı olduğu, takip tarihinden sonra başka bir ödeme vs. işlem bulunmadığı belirlenmiştir.

Yukarıda yazılı Yargıtay emsal içtihadı gereğince, davalının ticari defterlerini mazeretsiz olarak ibrazdan kaçınması nedeniyle, davacının alacağını kendi ticari defterleri ile ispat ettiği sonucuna varılmış, davacının ticari defterlerindeki bedel esas alınarak davacının davasının kısmen kabul, kısmen reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacı taraf icra inkar tazminatı da talep etmiştir. Takibe konu alacağın miktarının likit (davalı tarafından da bilinir veya bilinebilir) olduğu sonucuna varıldığından, davacının fer'i nitelikteki icra inkar tazminatının hükmedilen alacak üzerinden kabulüne karar verilmiştir. Yargıtay . HD. nin 10.02.2005 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadına göre de, dava açılmasında harçlandırılmayan icra inkar tazminatı, harç ve davacı yararına vekalet ücreti takdirinde dava değerine dahil edilmemiştir.

Davalı taraf da fer'i nitelikte tazminat talebinde bulunmuş ise de; davanın reddedilen kısmı yönünden takip haksız olmakla birlikte, haksız olan kısım yönünden davacının kötüniyetli takip yaptığı ispat edilemediğinden ve iyi niyet karine olarak mevcut olduğundan, davalı tarafın 2004. s. İİK'nın 67/2. maddesi gereğince şartları oluşmayan feri nitelikteki tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulumuştur.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;

1-Davacının davasının KISMEN KABUL, KISMEN REDDİ ile davalı ... Tic. A.Ş.'nin Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı takibine yapmış olduğu İTİRAZIN, alacağın 2.496.130,13 TL.'lik kısmı yönünden İPTALİ ile TAKİBİN alacağın 2.496.130,13 TL.'lik kısmı yönünden DEVAMINA, asıl alacak olan 2.496.130,13 TL.'ye icra takip tarihi itibariyle yıllık % 48'i geçmemek kaydıyla avans faizi yürütülmesine, davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine,

2-Hükmedilen 2.496.130,13 TL.'nin %20'si olan 499.226,03 TL. icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Davanın reddedilen kısmından dolayı davalı lehine fer'i nitelikte tazminata hükmedilmesi talebinin reddine,

4-Karar tarihi itibariyle (ve dava değerinin 2.496.130,13 TL. olduğunun kabulü ile) alınması gereken 170.510,65 TL. nispi karar ve ilam harcından, peşin alınan 30.147,02 TL. harcın mahsubu ile kalan 140.363,63 TL. harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

5-İlamsız icra takibinden dolayı davacı tarafından icra dosyasına yatırılan harcın, 492 s. Harçlar Kanunu'nun 29/3. maddesi gereğince davacıya iadesinin, Konya . İcra Dairesince takdir edilmesine,

6-Davacı tarafından yapılan 8.592,10 TL. yargılama gideri ile gerekçeli kararın tebliği için davacı avansından yapılacak olan 30 TL. e-tebligat gideri olmak üzere toplam 8.622,10 TL. yargılama giderinden, davanın kabul ve ret oranına göre (2.496.130,13 TL./2.496.130,50 TL.) takdiren 8.621,10 TL. yargılama gideri ile 30.147,02 TL. peşin harçtan ibaret toplam 38.768,12 TL. yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri tespit edilemediğinden bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,

8-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca;

a) Davanın kabul edilen kısmı (2.496.130,13 TL.) üzerinden, davacı vekilleri için 366.496,92 TL. nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

b) Davanın reddedilen kısmı (2.496.130,50-2.496.130,13=0,37 TL.) üzerinden, davalı vekilleri için 0,37 TL. nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

9-Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 3.600 TL. yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre takdiren 3.599 TL.sinin davalıdan, kalan 1 TL.sinin ise davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,

10-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın, 6100 s. HMK'nın 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde ve re'sen davacıya iadesine,

Dair ; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, davacı yönünden kesin, davalı yönünden ise gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, Konya BAM ilgili Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere ve oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2026

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...