trafik kazası kaynaklı ticari haksız fiilden doğan araç değer ve kazanç kaybı alacaklarının tahsili için açılan itirazın iptali davasında arabuluculuk ve yetki uyuşmazlıkları.

Trafik kazası kaynaklı ticari haksız fiilden doğan araç değer ve kazanç kaybı alacaklarının tahsili için açılan itirazın iptali davasında arabuluculuk ve yetki uyuşmazlıkları.

Özet: Araç kiralama sektöründe faaliyet gösteren davacı, %100 kusurlu karşı tarafın karıştığı trafik kazası sonrası kiralık aracında oluşan reel değer kaybı ve serviste kaldığı süre boyunca uğradığı ticari kazanç kaybı zararlarının tahsili amacıyla başlattığı icra takiplerine yapılan itirazların iptalini ve takibin devamını talep ederken; davalılar ise yetki itirazı, arabuluculuk sürecinin usulüne uygun tamamlanmadığı, farklı icra takiplerinin tek davada birleştirilemeyeceği, zamanaşımı, alacağın likit olmaması, sigorta poliçe limitleri ve kazanç kaybının poliçe teminatı dışında olduğu gibi çeşitli gerekçelerle davanın reddini savunmuşlardır.

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: ████████ Esas

KARAR NO: ████████

DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))

DAVA TARİHİ : █████/2025

KARAR TARİHİ: █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşmanın sağlanamadığını, müvekkilinin araç kiralama sektöründe faaliyet gösterdiğini, davalı ----- plakalı aracın ---- poliçesini düzenlediğini, diğer davalıların da araç sürücüsü ve sahibinin olduğunu, müvekkilinin sahibi olduğu ---- plakalı araç ile davalı sigorta şirketine sigortalı olan diğer davalıların maliki ve sürücüsü olduğu ---- plakalı araç arasında █████/2022 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasının gerçekleştiğini, ----- plakalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu,-----Esas sayılı dosya ile değer kaybı tazminatı istemi ile icra takibi başlatıldığını, müvekkiline ait----- plakalı araçta kaza sonrası oluşan maddi hasar nedeniyle reel değer kaybının meydana geldiğini, bu zarardan davalıların sorumlu olduğunu, aracın uğradığı reel değer kaybının hesaplanması gerektiğini, müvekkili ile davalının tacir olduğunu, müvekkilinin alacakları bakımından ticari avans faizine hükmedilmesi gerektiğini, ----- esas sayılı dosyası ile kazanç kaybı tazminatı istemi ile sürücü --- ve araç maliki -----karşı icra takibi başlatıldığını, davalı ------- plakalı araçta meydana gelen kazanç kaybı zararının giderilmesinden müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, müvekkilinin ana iştigal konusu otomobil kiralama olduğunu, en önemli kar beklentisi kiralamadan elde edilen ticari gelir olduğunu, müvekkilinin aracının serviste kaldığı süre boyunca kiralayamadığını, ticari gelirden yoksun kaldığını, kazanç kaybının tahsili amacıyla ---- esas sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını iddia ederek; fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulünü,------Esas sayılı dosyalarına yapılan itirazların iptalini ve takibin devamını, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA:Davalı ------ vekilinin cevap dilekçesinde, özetle, yetki itirazında bulunduklarını, yetkili mahkemenin ---Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, arabuluculuk sürecinin usulüne uygun tamamlanmadığını,----- esas sayılı dosyası için kazanç kaybı yönünden hiç arabuluculuk başvurusunun yapılmadığını, ----- esas sayılı dosyasında değer kaybı yönünden ise ----- başvuru yapıldığını, sürecin imza aşaması tamamlanmadan davanın açıldığını, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü itirazın iptali talebinin arabuluculuk başvurusunda yer almadığını, sonradan taleple tutanakta yer aldığını, bu sebeple dava şartı eksikliğinin mevcut olduğunu, arabuluculuk faaliyetinin imza ile tamamlanmamışsa dava şartının gerçekleşmiş sayılamayacağını, iki ayrı icra takibine karşı itirazın iptali tek davada açılamayacağını, itirazın iptali davaları takip bazında açılması gerektiğini, farklı taleplerin tek davada birleştirilemeyeceğini,---- Esas sayılı dosyada diğer davalı ---- bulunmadığını, sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılmadığını, dosya kapsamında davalı sigorta şirketine usulüne uygun başvuruya dair bir red cevabının bulunmadığını, alacağın likit olmadığını, icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceğini, davacının kaza tespit tutanağını dava dilekçesine eklemediğini, kusur oranı ve kazanın oluş şeklinin bu belge olmadan ortaya konulamayacağını, davacının kötü niyetli olduğunu, kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, müvekkillerinin kusurlu olmadığını, talep edilen rakamların haksız olduğunu, müvekkilinin temerrüde düşmediğini savunarak; davanın reddini, %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve beyan etmiştir. Davalı ----- vekilinin cevap dilekçesinde, özetle, davacının talebinin zamanaşımına uğradığını, davanın reddi gerektiğini, usulüne uygun olarak başvuru yapılmadan ve bekleme süresi geçirilmeden yasal yollara başvurulması halinde başvurunun usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkilinin sigortalısının kusuru oranında poliçe limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, kazanın meydana glediği 2022 yılı itibariyle poliçe teminat limitinin-----olduğunu, yapılan bu ödemelerle birlikte müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunu yerine getirdiğini, davacının hasar bedelini hasarın çok üstünde belirlediğini ve sigortalısına ödediğini, sigorta şirketi tarafından sigortalısına fahiş ödenen tutardan müvekkilinin sorumluluğunun doğmayacağını,---- plakalı aracın mahrumiyet bedelinin-------poliçesi kapsamında teminat dışı olduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, davacının talep edebileceği faizin yasal faiz olduğunu, alacağın likit olmadığını, icra inkar tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini savunarak; davanın ve icra inkar tazminat talebinin reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER:---- Mahkemesi,---- Merkezi Müdürlüğü, ---- ---- müzekkere yazıldığı görüldü. Makine Mühendisi Bilirkişi ----- ve Sigorta Uzmanı Bilirkişi -------- tarafından hazırlanan ---- tarihli heyet raporunda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür.

A-) Sürücü --- sevk ve idaresindeki ----- plakalı aracı ile 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununa bağlı Yönetmeliğin ilgili bentlerinde açıklanan hükümler gereği, trafik kurallarını ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda etkenlik arz ettiği için: 8/8 ORANINDA %100 KUSURLU OLDUĞU,

B-) Sürücü ---- sevk ve idaresindeki ------plakalı aracı ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa bağlı yönetmelikte belirtilen sürücülerin uyması zorunlu kurallara riayet ettiği bu kazanın oluşumunda alabileceği herhangi bir tedbir ve önlem bulunmadığından kendisine kusur izafe edilmesinin uygun görülmediği ve kazanın meydana gelişinde ATFI KABİL KUSURU bulunmadığı,

C-) ---- tarihinde meydana gelen kaza da Trafik kazası tespit tutanağındaki bilgiler ve dosya içeriğinde bulunan hasar bilgilerinin, -----plakalı araç üzerinde oluşan hasarlı parçalar ile uyumlu olduğu değerlendirmesi yapılmıştır.

D-) Yargıtay uygulamaları doğrultusunda ‘’aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının ne olduğunun, daha önce aracın karıştığı kazaların neler olduğu ve bunların değer kaybına etkisinin olup olmadığı’’, hususları çerçevesinde yapılan teknik incelemede: Ayrıntıları belirlenmiş bilgiler dâhilinde-------- model araçta oluşan dava konusu değer kaybı ve araç mahrumiyet bedellerinin: DEĞER KAYBI BEDELİ = ----- ARAÇ MAHRUMİYET BEDELİ =------- olarak hesap edilmiştir

SİGORTA BİLİRKİŞİSİ KANAATİ

A. Dosya kapsamındaki teknik kusur incelemesine göre, --- plakalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda %100 oranında kusurlu, ------- plakalı (sigortalı) araç sürücüsünün ise kusursuz (%0) olduğu tespit edildiği,

B. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hükümleri gereğince, sigorta şirketinin sorumluluğu yalnızca sigortalı aracın kusuru oranında doğmakta olduğu,

C. Bu nedenle, sigortalı aracın kusurunun bulunmaması karşısında, hesaplanan değer kaybı tutarı poliçe limiti içerisinde bulunsa dahi davalı sigorta şirketi yönünden tazminat sorumluluğu doğmamakta olduğu,

D. Araç mahrumiyeti (ikame araç / kazanç kaybı) bedeli ise ----- poliçesi teminat kapsamı dışında olup sigorta şirketinin sorumluluğunda olmadığı,

E. Sonuç olarak; dosyadaki kusur tespiti dikkate alındığında, davalı sigorta şirketi yönünden değer kaybı ve araç mahrumiyeti talepleri bakımından sigorta teminatı kapsamında sorumluluk şartlarının oluşmadığı,

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:Dava, davacının maliki olduğu ----- plakalı araç ile davalıların sürücüsü, maliki ve zorunlu trafik sigortacısı olduğu ---plakalı aracın karıştığı ----- tarihli trafik kazası nedeniyle değer kaybı ve araç mahrumiyeti zararının tahsili amacıyla başlatılan ---- Esas sayılı takiplerine vaki itirazların iptali davasıdır. -----Esas sayılı takibi incelendiğinde davacının davalılar aleyhine ---- tarihinde ---tarihli müvekkile ait --- plakalı araç ile borçluya ait -------- plakalı aracın kusur sebebi ile meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasına ilişkin değer kaybı tutarıdır. 42.000,00 TL" alacak sebebine dayalı olarak 42.000,00 TL asıl alacak ve 6.016,93 TL işlemiş faiz ve 4.032,00 TL işlemiş faizin asıl alacağa işleyecek yasal faiz oranı üzerinden tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlattığı, borçluların █████/2024 tarihli itirazları üzerine takibin durduğu görülmüştür. ----- sayılı takibi incelendiğinde davacının davalılar -------- aleyhine ----- tarihinde ---- tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde maliki/sürücüsü olduğunuz ---- plakalı aracın müvekkil şirkete ait ---- plakalı araca çarpması sonucunda meydana gelen araç mahrumiyet bedelinin tahsili talebi" alacak sebebine dayalı olarak 8.323,00 TL asıl alacağın işleyecek avans faiz oranı üzerinden tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlattığı, borçluların █████/2024 ve █████/2024 tarihli itirazları üzerine takibin durduğu görülmüştür.Davanın haksız fiilden (trafik kazasından) kaynaklanan tazminat davası olduğu, eldeki davada 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 5 ve 16. maddeleri uyarınca davalının yerleşim yeri, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemelerinin yetkili olduğu, yine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabileceği, davalılardan -----olduğu, zarar gören olarak davacının adresinin ---olduğu, mahkememiz yetki çevresi içerisinde bulunduğu kanaatine varıldığından, davalılar ----yetki itirazının reddine karar verilmiştir.Dava konusu alacağın █████/2022 tarihli trafik kazası nedeniyle kaynaklandığı, alacağın KTK 109 maddesi uyarınca zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrayacağı, ----- tarihinde kendisine------ Esas sayılı takibin başlatılmasıyla TBK 154/1-b.2 uyarınca zamanaşımının kesildiği, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 16/2 maddesi uyarınca zamanaşımının ------ tarihleri arasındaki arabuluculuk sürecinde durduğu, ---- tarihinde davanın açılmasıyla TBK 154/1-b.2 uyarınca zamanaşımının kesildiği, bu sebeplerle dava tarihi itibariyle zamanaşımının gerçekleşmediği kanaatine varıldığından davalı --- zamanaşımı def'inin reddine karar verilmiştir.Mahkememizce yapılan değerlendirmede, davanın trafik kazası nedeniyle değer kaybı ve araç mahrumiyeti zararına ilişkin başlatılan takiplere vaki itirazın iptali davası olduğu, davalıların araç sürücüsü, malik (işleten) ve zorunlu trafik sigortacısı oldukları, davalıların sorumluluğunun haksız fiil hükümleri, KTK 85 ve zorunlu trafik sigorta sözleşmesinden kaynaklandığı, davalıların sorumluluğundan bahsedebilmek için davacının zararının davalı sürücünün kusurlu ve hukuka aykırı fiilinden kaynaklanması gerektiği, davalının kusurunu ispat külfetinin davacı üzerinde olduğu, bu kapsamda somut olay değerlendirildiğinde bilirkişi raporu ile de tespit edildiği üzere olayın ve zararın gerçekleşmesinde tüm kusurun davacıya ait aracın sürücüsünde olduğu, olayın gerçekleşme biçimine göre bilirkişi raporu ile tespit edilen kusur durumunun hukuka, somut olayın gerçeklerine ve hakkaniyete uygun olduğu, bu nedenle davacının davaya konu takiplerdeki alacaklarının bulunmadığı kanaatine varılmış, davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere,

1-Davanın REDDİNE,

2-Tüm davalıların kötüniyet tazminat taleplerinin REDDİNE,

3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcının dava açılırken peşin olarak alınan 1.031,01 TL harçtan mahsubu ile bakiye 299,01 TL’nin hükmün kesinleşmesinden sonra resen davacıya iadesine,

4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

5-Davalı-----tarafından yapılan vekalet harcına ilişkin 87,50 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ------ verilmesine,

5-Davalı ---- tarafından yapılan vekalet harcına ilişkin 87,50 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ----- verilmesine,

6-Artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine,

7-Davalılar yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden ve ret sebebi ortak olduğundan reddedilen dava değeri (60.371,93 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 3/2 uyarınca hesaplanan 45.000,00 TL tek vekalet ücretinin davacıdan alınarak her biri eşit hak sahibi olmak üzere davalılara verilmesine,

8-6325 sayılı Yasa uyarınca genel bütçeden sarf edilen 4.700,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine sunulacak dilekçe ile------------ Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2026