sigorta şirketinin uluslararası taşıma sırasında hasarlanan alüminyum profiller nedeniyle taşıyıcıya karşı açtığı itirazın iptali davası.

Sigorta Şirketinin Uluslararası Taşıma Sırasında Hasarlanan Alüminyum Profiller Nedeniyle Taşıyıcıya Karşı Açtığı İtirazın İptali Davası.

Özet: Bir sigorta şirketinin, Türkiyeden İtalyaya yapılan uluslararası taşımacılık sırasında alüminyum profillerde meydana gelen, istifleme hatası ve kötü elleçleme nedeniyle oluşan hasarı CMR Konvansiyonu uyarınca taşıyıcının sorumluluğunda olduğunu iddia ederek, sigortalısına ödediği 1.923,75 EUR tazminatın tahsili amacıyla taşıyıcı aleyhindeki icra takibine yapılan itirazın iptalini talep ettiği bu davada; davalı taşıyıcı, yükleme ve istiflemenin kendi sorumluluğunda olmadığını, hasarın yanlış istifleme ve yetersiz palet kullanımından kaynaklandığını savunmuş ve derdestlik itirazında bulunmuştur.

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : ████████

KARAR NO : ████████

DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : █████/2024

KARAR TARİHİ : █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkillerinin, ---- ("sigortalı") █████/2022 başlangıç ve █████/2023 bitiş tarihli, -/--- no'lu Nakliyat Aracısı / Komisyoncusunun Yasal Sorumluluk Sigorta Poliçesi (FFL) ile taşıyıcı, organizatör, forwarder sıfatları ile gerçekleştireceği taşıma işlerinde emtianın maruz kalabileceği hasar, zarar ve ziyana ve taşıma işinden kaynaklanan sorumluluklarına karşı teminat altına aldığı, Türkiye'de yerleşik dava dışı----. unvanlı firma tarafından █████/2022 tarihli, ---- numaralı mal faturası tahtında toplam 8.683 kg brüt ağırlığındaki "alüminyum profil" cinsi emtia, ---- yerleşik dava dışı ----unvanlı firmaya satıldığı, satılan emtianın █████/2022 tarihli CMR belgesi tahtında Türkiye'den ----- taşınması işi sigortalı tarafından üstlenilmiş olup, sigortalının yetkilendirmesi ile fiilen davalı--- plakalı araç ile ---)tarafından gerçekleştirildiği, --- plakalı araca yüklenerek Türkiye'den ---- sevk edilen "alüminyum profil" emtianın hasara uğradığı tespit edilmiş ve meydana gelen hasar istinaden CMR belgesine hasar notu düşüldüğü, incelemede taşınan emtianın istif uygunsuzluğu ve parsiyel taşımada yapılan sert kaba elleçlemeler nedeniyle ezilme / yırtılma suretiyle hasara uğradığı anlaşıldığı, yapılan ekspertiz incelemesi neticesinde hasar bedeli toplam 1.923,75 EUR olarak tespit edilmiş olup, █████/2023 tarihinde müvekkili tarafından poliçe teminatı kapsamında hasara istinaden sigortalıya aynı tutarda ödeme yapıldığı, davalı yanın, taşıma süreçlerinde CMR Konvansiyonu 3. Ve 17. Maddeleri uyarınca sorumlu olduğu, icra takibine itirazının haksız olduğu, kusurunun ağır ihmale dayandığı açıklanan nedenlerle ---- İcra Müdürlüğü'nün----- sayılı dosyasına davalı/borçlu tarafından yapılan haksız itirazın iptali ile takibin devamına, haksız itirazı ile takibin durmasına sebebiyet veren davalı aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı/borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Söz konusu davaya karşı derdestlik itirazları olduğu, davacı sigorta şirketinin ---Asliye Ticaret Mahkemesi ------ dosyasından daha önce dava açmış ve halen dosya derdest olduğunu, Mahkemenin derdestlik itirazlarını kabul etmemesi halinde davanın konusu aynı olması sebebi ile davanın ----- asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında birleştirmesine karar verilmesini , müvekkili şirket ile dava dışı---- ile alt taşıma çerçeve sözleşmesi yapıldığı, Sözleşmede taşıyıcı ---- tarafından kendisine teslim edilen yükleri ----- tarafından bildirilen adrese teslim etmek olarak işin tanımının yapıldığını, sözleşme incelendiğinde müvekkili şirketin sadece taşıma işi ile sorumlu olduğu, taşıma yapılacak emtia ---- şirketi tarafından müvekkili şirketin aracına yüklenmekte ve teslim noktasına varıldığında ise teslim alan tarafından yük indirildiğini, müvekkili şirketin emtiayı istiflemesi ve indirme gibi yükümlülüğü bulunmamakta yüklenen yükün nakliyesi ile sorumluluğu bulunduğu, CMR belgesinde hasar şerhinde alıcı firma tarafından ----- olarak ' taşınan emtianın düzgün yüklenmediği' şerhi olduğu, Ayrıca yine davacı tarafından dilekçesi ekinde bulunan eksper raporunda hasar nedeni olarak emniyete almada yetersizlik ve düzgün yüklenmediği tespitleri yapıldığı, eksper raporunda ' Firmanın hem aracı düzeltmek hem de emtiaları güvenli bir vaziyette indirebilmek adına forklift ile çalışma yaptığı ancak istifin bozuk — paletin kırık vaziyette bulunması sebebi ile vinç yardımı alındığı, davalı şirketin yükümlülüğü aracına yüklenen yükün teslim noktasına ulaştırılması ile sınırlı olduğu, aracın istiflenmesi ve aracın teslim noktasında boşaltılması gibi bir yükümlülüğü olmadığı, Türkiye'de araç istifi yapılırken yanlış istiflenmesi ve kullanılan paletleri yükü taşımaya elerişkli palet üzerinde bulunmaması nedeniyle hasarın oluştuğu, davacının poliçe kapsamındaki muafiyet tutarı altında kalan bir zararı tazmin etmesi nedeniyle esasen ödememesi gereken bir zararı ödediğinden Ex-Gratia olması gerektiği, müvekkilleri işletmenin -----. ile ----poliçe numaralı Karayolu ile yapılan uluslararası emtia taşımaları için taşıyıcı sorumluluk sigorta sözleşmesi düzenlendiği, ----- davaya ihbar edilmesi gerektiği açıklanan nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

█████/2022 başlangıç ve █████/2023 bitiş tarihli, ----- no'lu Nakliyat Aracısı Komisyoncusunun Yasal Sorumluluk Sigorta Poliçesi (FFL) Sigorta Zeyilnameleri, Mal Faturası, Çeki Listesi, CMR Belgesi, Navlun Faturası,Nakliye Faturası,Gümrük Belgeleri, Araç Ruhsatı, Ekspertiz Raporları, Fotoğraflar, Ödeme Dekontları, Temlik ve İbra Belgesi,Muvafakatname, --- İcra Müdürlüğü'nün ---- sayılı takip dosyası

Bilirkişi Raporu:

Mahkememizce alınan █████/2025 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında,

"---- sayılı ve 04.08.2022 tarihli dava dışı --- tarafından kesilen fatura ile, dava dışı ----- yerleşik firmaya 749.639,23 TL toplam bedel ile, Brüt 8.683 kg., net 8.150 kg. ve 19 kap emtianın satıldığı, ihracat satışının söz konusu olduğu,

---. ile ----- yerleşik dava dışı işletme arasında satış teslim şeklinde anlaşıldığı, bu doğrultuda dava dışı --- ile anlaştığının dosyadaki ---- numaralı CMR Senedi, ----- numaralı 05.08.2022 tarihli navlun faturası içeriği ile sabit olduğu,

Davalının, ----- numaralı ve 05.08.2022 tarihli “Navlun Bedeli” açıklamalı, toplam 3.339,60 Euro bedelli, ---- numaralı CMR Senedine açık atıf içeren, ----- numaralı araç plakasının kayıtlı olduğu, 120 kap ve brüt 16.293 kg. ağırlıktaki emtiaların taşınmasına ilişkin davacıya ayrıca fatura düzenlendiği,

Bu veriler ışığında davacı sigortalısı ---- işletmesinin süreci AKDİ-ÜST TAŞIYICISI, davalı işletmenin ise ALT-FİİLİ TAŞIYICI olduğu sonucuna varıldığı,

Türkiye-----arasındaki taşıma işinin CMR Konvansiyonu hükümleri kapsammında kalacağı,

Dosyadaki zarar iddiasının rapor içerisinde ayrıca irdelendiği, bakıldığında CMR senedi üzerinde ---- ifade ile alıcı şerhi olduğunun gözlendiği, bu senet ve şerhin açık ve resmi tercümesinin dosyada yer almadığı,

Eksper raporunda bu şerh içeriğinin Türkçe karşılığına yer verildiği, bu tercümede yükleme sırasında istifin-sabitlemenin hatalı yapıldığı, bu sebeple boşaltmanın 4 saat sürdüğüne ilişkin ifade geçtiği,

Değerlendirmeye ışık tutması amacıyla takdiri mahkemede olmak üzere kamuoyuna açık çeviri platformları ve yapay zeka altyapılarına girildiğinde ----- şerh ifadesinin Türkçe karşılığının eksper raporundaki Türkçe karşılık ile benzeştiği,

Yine eksper raporunda boşaltma anına ait olduğu beyan edilen fotoğraflarda, araç sırtında gözüken istiflerden bazılarının aracın yan yüzeyine doğru eğimli ve kaymış olduğunun gözlendiği, bu durumun yükleme-istifleme-bağlamı: leme faaliyetlerinin yetersizliğinden kaynaklanabileceği görüşüne katıldığımızı, CMR Konvansiyonu kapsamında bu faaliyetlerin kimin sorumluluğunda olduğuna dair net hüküm olmadığı,TTK Md.863/1 uyarınca kural olarak gönderende olduğu, ancak parsiyel taşımalarda bu faaliyetlerin taşıyıcı tarafından işletilmesi gerektiği, mevcut taşımanın da parsiyel olduğu,

Ayrıca davalı yanın cevap dilekçesinde belirttiği ve --- ATM ---- Esas sayılı dosya kapsamında sunulan Çerçeve sözleşmede de, yükleme sorumluluğunun açık şekilde FİİLİ TAŞIYICI üstünde olduğu (Md.3.18)Öte yandan, CMR Senedi üzerindeki şerh ve irdelenen Türkçe karşılıkları gözetildiğinde, ilgili yüklerin kaç tanesinin nasıl bir şekilde hasara uğramak kaydıyla (ezilme, çizilme, kırılma vb.) zarara uğradığının anlaşılmadığı, bu durumun muğlak kaldığı, netleştirebilecek veri bulunmadığı,

Tüm bu detaylar birlikte değerlendirildiğinde; dosyadaki fotoğraflar ve CMR Senedindeki şerhin taşıma sürecinde bir zararın oluşma ihtimalini ortaya koyduğu, ancak hasar türü, zarar tutarı, zarar miktarı gibi unsurlarının tümünün görüşümüzce ispata muhtaç kaldığı,

Davalı yana taşıma sürecinde doğan bir zararın mevcut halde yansıtılamayacağı,

Sayın mahkemece, zarar miktarı tutarı,hasar türü vb. hususların ispatı için dosya içeriğinin yeterli olduğuna kanaat getirildiği durumda 32 adet ve 513 kg. emtianın hasarından kaynaklı CMR Konvansiyonu kapsamında sorumluluk ve sınırlı sorumluluk hususlarının rapor içerisinde ayrıca irdelendiği,

SİGORTA YÖNÜNDEN SONUÇ

TTK 1472 madde hükmü gereğince halefiyet ilkesi kapsamında “Tüm bu detaylar birlikte değerlendirildiğinde; dosyadaki fotoğraflar ve CMR Senedindeki şerhin taşıma sürecinde bir zararın oluşma ihtimalini ortaya koyduğu, ancak hasar türü, zarar tutarı, zarar miktarı gibi unsurlarının tümünün görüşümüzce ispata muhtaç kaldığına ” dair teknik değerlendirmeler uyarınca rücu şartları oluşmadığı"

Yönünde rapor tanzim edilmiştir.

Mahkememizce alınan █████/2026 tarihli raporun sonuç kısmında,

"Tarafların itirazlarının irdelendiği, kök rapor sonrası CMR Senedinin Türkçe tercümesi ve ----ATM'den alınan karar ve raporun dosya içeriğine sunulduğunun görüldüğü, bunların incelendiği, ancak mevcut halde dosya kapsamında bir zararın var olduğu, bu zararın taşıma sürecinde meydana geldiği ve taşıyıcı-davalı sorumluluk alanında olduğu tespit edilmekte ise de; zarar tutarı, zarar miktarı, hasar unsurların halen ispata muhtaç olduğunun değerlendirildiği, dolayısıyla kök rapordaki lojistik yönünden görüş ve kanaatlerimizi koruduğumuzu,

TİK 1472 madde hükmü gereğince halefiyet ilkesi kapsamında “Tüm bu detaylar birlikte değerlendirildiğinde; dosyadaki fotoğraflar ve CMR Senedindeki şerhin taşıma sürecinde bir zararın oluşma ihtimalini ortaya koyduğu, ancak hasar türü, zarar tutarı, zarar miktarı gibi unsurlarının tümünün görüşümüzce ispata muhtaç kaldığına * dair teknik değerlendirmeler uyarınca rücu şartları oluşmadığına dair"Yönünde rapor tanzim edilmiştir.

Dava; hukuki niteliği itibariyle davacı sigortacının dava dışı sigortalısına emtia taşıma sigortası kapsamında ödediği tazminatın davalıdan rücuen tazmini talepli tazminat davasıdır.

---. ile ---- yerleşik dava dışı işletme arasında satış sözleşmesi kurulduğu, ----- teslim şeklinde anlaşıldığı, bu doğrultuda dava dışı ---- davacı sigortalısı ---- işletmesi ile anlaştığı, --- ile anlaştığının ---- numaralı CMR Senedi, ----- numaralı 05.08.2022 tarihli navlun faturası içeriği ile sabit olduğu,Dava dışı ---- tarafından kesilen ---- sayılı ve 04.08.2022 tarihli fatura ile dava dışı ------ yerleşik firmaya 749.639,23 TL toplam bedel ile, Brüt 8.683 kg., net 8.150 kg. ve 19 kap emtianın satıldığı, ihracat satışı olduğu, Davalının, ----- numaralı ve 05.08.2022 tarihli “Navlun Bedeli” açıklamalı, toplam 3.339,60 Euro bedelli, --- numaralı CMR Senedine açık atıf içeren, ----- numaralı araç plakasının kayıtlı olduğu, 120 kap ve brüt 16.293 kg. ağırlıktaki emtiaların taşınmasına ilişkin dava dışı sigortalıya ayrıca fatura düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Davacı sigortalısı ---- süreci Akdi-Üst Taşıyıcısı, davalı işletmenin ise Alt-Fiili Taşıyıcı olduğu sonucuna varıldığı, -- arasındaki taşıma işinin CMR Konvansiyonu hükümleri ---- alıcı şerhi olduğu, CMR Senedinin Türkçe tercümesi ve ---- ATM'den alınan karar ve raporun da incelendiği, Eksper raporunda bu şerh içeriğinin Türkçe karşılığına yer verildiği, bu tercümede yükleme sırasında istifin-sabitlemenin hatalı yapıldığı, bu sebeple boşaltmanın 4 saat sürdüğüne ilişkin ifade geçtiği, Yine eksper raporunda boşaltma anına ait olduğu beyan edilen fotoğraflarda, araç sırtında gözüken istiflerden bazılarının aracın yan yüzeyine doğru eğimli ve kaymış olduğunun gözlendiği, bu durumun istifleme-bağlama-sabitleme faaliyetlerinin yetersizliğinden kaynaklanabileceğinin değerlendirildiği,

CMR Konvansiyonu kapsamında bu faaliyetlerin kimin sorumluluğunda olduğuna dair net hüküm olmadığı, TTK Md.863/1 uyarınca kural olarak gönderende olduğu, ancak parsiyel taşımalarda bu faaliyetlerin taşıyıcı tarafından işletilmesi gerektiği, mevcut taşımanın da parsiyel olduğu, Ayrıca davalı yanın cevap dilekçesinde belirttiği ve---ATM ----- Esas sayılı dosya kapsamında sunulan Çerçeve sözleşmede de, yükleme sorumluluğunun açık şekilde Fiili Taşıyıcı üstünde olduğunun anlaşıldığı (Md.3.18),Öte yandan, CMR Senedi üzerindeki şerh ve irdelenen Türkçe karşılıkları gözetildiğinde, ilgili yüklerin kaç tanesinin nasıl bir şekilde hasara uğramak kaydıyla (ezilme, çizilme, kırılma vb.) zarara uğradığının anlaşılmadığı, bu durumun muğlak kaldığı, netleştirebilecek veri bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Tüm deliller, fotoğraflar ve CMR Senedindeki şerhin dosya kapsamında bir zararın var olduğunu gösterdiği, bu zararın taşıma sürecinde meydana geldiği ve taşıyıcı-davalı sorumluluk alanında olduğu tespit edilmekte ise de; zarar tutarı, zarar miktarı, hasar türü gibi unsurların halen ispata muhtaç olduğu, TTK 1472 madde hükmü gereğince halefiyet ilkesi kapsamında “Tüm bu detaylar birlikte değerlendirildiğinde; dosyadaki fotoğraflar ve CMR Senedindeki şerhin taşıma sürecinde bir zararın oluşma ihtimalini ortaya koyduğu, ancak hasar türü, zarar tutarı, zarar miktarı gibi unsurlarının tümünün görüşümüzce ispata muhtaç kaldığına” dair teknik değerlendirmeler uyarınca rücu şartları oluşmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiş aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacının davasının REDDİNE;

2-Alınması gerekli 732,00 TL harcın peşin alınan 884,55 TL harçtan mahsubu ile artan 152,55- TL harcın davacının talebi halinde davacıya iadesine,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-Davalı tarafından masraf yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

5-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıda alınarak davalıya verilmesine,

6-6325 sayılı Kanun'un 18-A/13. bendi uyarınca Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan 3.600,00-TL zorunlu arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazineye gelir olarak kaydedilmesine,

7-Tarafların artan gider avansı bulunması ve talep etmeleri halinde yatıran tarafa iadesine,Dair, Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.