t.c. konya asliye ticaret mahkemesinde haksız fiilden kaynaklanan trafik kazası sonucu oluşan araç değer kaybı ve kullanım mahrumiyeti tazminatı davasına ilişkin gerekçeli karar.

T.C. Konya Asliye Ticaret Mahkemesinde haksız fiilden kaynaklanan trafik kazası sonucu oluşan araç değer kaybı ve kullanım mahrumiyeti tazminatı davasına ilişkin gerekçeli karar.

Özet: Bu hukuki evrakta, davacı, park halindeki aracına çarparak maddi hasara ve değer kaybına yol açan davalının sigortalı aracı nedeniyle oluşan zararların tazmini için haksız fiil davası açmış, kaza sonucu aracında meydana gelen değer kaybı ve araç mahrumiyeti zararları için davalılardan müştereken ve müteselsilen sorumluluk talep etmiştir. Davalı sigorta şirketi kısmi ödeme yaptığını ve araç mahrumiyeti zararından sorumlu olmadığını savunurken, mahkemece alınan bilirkişi raporu, davalı araç sürücüsünü %100 kusurlu bulmuş ve davacı aracında 20.000 TL ek değer kaybı ile 3.000 TL araç mahrumiyet bedeli tespit etmiştir.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI : 1-

VEKİLİ :

DAVALILAR : 2-

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ :

KARAR TARİHİ :

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

Davacı vekili █████/2025 tarihli dilekçesiyle; Davalı ... adına kayıtlı davalı ... Sigorta tarafından ZMMS ile sigortalanan... plakalı araç ile davalı ...'nın direksiyon hakimiyeti kaybetmesi sonucu █████/2025 tarihinde müvekkiline ait park halinde duran ... plakalı araca çarparak maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazadan dolayı müvekkilinin aracının hasar gördüğünü ve araçta değer kaybı yaşandığını, ayrıca müvekkilinin kaza sonrası aracını kullanamamasından kaynaklı olarak araç mahrumiyeti yaşadığını, tüm bu bedellerden davalıların müştereken sorumlu olduklarını, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını ancak sigorta şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, daha sonra dava ön şartı olan arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak davalılar ile anlaşmaya varılamadığını, izah edilen nedenlerle müvekkilinin aracında oluşan değer kaybı için şimdilik 500 TL. Değer kaybı bedelinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, müvekkilinin aracını kullanamamasından kaynaklı zararının ise şimdilik 500 TL. Olarak davalı şahıslardan alınmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta Şirketi vekili █████/2025 tarihli cevap dilekçesiyle; davacının talebinin belirsiz alacak davası niteliğini haiz olmadığını, dava konusu trafik kazasına karışan... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde sigortalı olduğunu, sigortalısının kusuru oranıyla sınırlı olarak █████/2025 tarihinde ... 10.000 TL. Değer kaybı tazminatı ödemesi, █████/2025 tarihinde ... 45.000 TL. Hasar tazminatı ödemesi yapıldığını, müvekkili şirkete sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olduğunu, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı miktarının bilirkişi ile tespit edilmesi gerektiğini, davacının fazlaya ilişkin talebinin sebepsiz yere zenginleşmeye yönelik olduğunu, müvekkili şirketin araç mahrumiyeti zararından sorumluluğu bulunmadığını, izah edilen nedenlerle davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;

Dava, "Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)" davasıdır.

Delillerin toplanması bakımından mahkememizce davalı ... Sigorta A.Ş. Genel Müdürlüğüne, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Genel Müdürlüğüne müzekkereler yazılmış, gelen yazı cevapları incelenmek suretiyle dosyamız arasına konulmuştur.

Tarafların yüzdesel kusur durumunun tespiti ve değer kaybına yönelik dosya alanında uzman bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyetince düzenlenen █████/2025 tarihli raporda özetle; Kural ihlali yönünden; ... plakalı otomobil sürücüsü ...'nın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52. maddesinin b bendinde belirtilen “Sürücüler, hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorundadırlar.” kuralı ihlal ettiğinden %100 (yüzde yüz) oranında asli kusurlu olduğu, ... plakalı otomobili park eden sürücünün, ... plakalı kamyoneti park eden sürücünün ve ... plakalı kamyoneti park eden sürücünün meydana gelen kazada kural ihlallerinin (kusurlarının) olmadığı, ... plakalı aracın değer kaybı bedeli bakiye miktarının 20.000,00 TL olduğu, mahrumiyet bedeli tutarının 3.000,00 TL olduğu kanaatine varılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen trafik kazasında, zarar görenlerin zararından, 6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesi uyarınca araç sürücüsü, 2918 sayılı KTK'nın 85. Maddesi uyarınca araç işleteni ve şartları varsa teşebbüs sahibi ve 2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesi uyarınca sigortacı müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Trafik kazası nedeniyle zarara uğradığını iddia eden hak sahipleri tarafından açılan tazminat davalarında ispat yükü 6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesi uyarınca zarar gören üzerinde olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmek zorundadır.

Yine bu tür davalarda 2918 sayılı KTK'nın 97. Maddesi uyarınca, zarar görenin dava açmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuru yapması gerekmekte olup bu husus sonradan giderilmesi de mümkün olmayan dava şartlarındandır. Ayrıca yazılı başvurudan hemen sonra dava açılması mümkün olmayıp 15 günlük sürenin dolmasından sonra dava açılabilecektir. Sigortacı kendisine yapılan yazılı başvuruya karşı 15 gün içinde cevap vermek ve 2918 sayılı KTK'nın 99. Maddesine göre 8 iş günü içinde de tazminatı ödemek zorundadır. Sekiz iş günü içinde sorumlu olduğu tazminatı ödemeyen sigortacı 9. Gün itibariyle temerrüde düşecektir.

Hak sahipleri tarafından talep edilebilecek tazminatlar ise 2918 sayılı KTK'nın 90. Maddesi uyarınca 2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'nın haksız fiile ilişkin hükümleri uygulanacaktır.

Somut olayda davacı, davaya konu trafik kazası neticesinde aracının hasara uğradığını iddia ederek değer kaybı ve mahrumiyet zararının tazmini isteminde bulunmuştur.

2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'da araç değer kaybı tutarının ve mahrumiyet zararının ne şekilde belirleneceği konusunda bir düzenleme bulunmadığından bu boşluğun da içtihatlarla doldurulması gerekmektedir.

Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre araçta oluşan değer kaybı tutarının, aracın modeli, yaşı, hasarın ağırlığı, boyanmış olan yerler ve hasarlı bölgelerin özelliği nazara alınıp, aracın kaza öncesi ikinci el piyasa rayiç değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekmektedir. Nitekim Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında da bu husus vurgulanmıştır.

Yine Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin yerleşik hale gelen içtihatları uyarınca araç mahrumiyet zararı ise hasara uğrayan aracın markası, özellikleri ve model yılı ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli süre belirlendikten sonra belirlenen tamir süresi içinde emsal nitelikteki bir araç için ne kadar masraf yapılacağı ( kaza olmasaydı dahi yapılması gereken yakıt, amortisman vs. gibi zorunlu giderler indirildikten sonra) tespit edilmek suretiyle hesaplanacaktır.

Davacılar tarafından, Mahkememizdeki bu dava öncesi arabulucuya başvurulmuş ve arabuluculuk bürosu tarafından █████/2025 tarihli arabuluculuk anlaşmazlık son tutanağı düzenlenmiş ise de;

2918 s. KTK'nin 97. maddesine göre, "zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir."

6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-18. maddesine göre de, "özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz."

Yargıtay . HD’nin █████/2021 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadında da açıklandığı üzere, "Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise, özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz." (Benzer mahiyette Yargıtay . HD’nin █████/2024 gün ve ... E. ... K. Sayılı ilamı)

Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması, davalı sürücünün ise zorunlu arabuluculuk uygulamasına tabi olmaması nedeniyle, █████/2025 tarihli arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.

6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceği, bu giderlerin sadece davacı sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmıştır.

Davalı sigorta şirketi vekili █████/2026 tarihli beyan dilekçesiyle davacı ile değer kaybı ve ferilerine ilişkin olarak anlaşma sağladıklarını, bu kapsamda davacı tarafa 20.000 TL. Değer kaybı tazminatı, 3.116,71 TL. Faiz, 11.083,98 TL. Yargılama ve harç giderleri, 25.000 TL. Vekalet ücreti olmak üzere toplam 53.551,49 TL. Ödeme yapıldığını, bu kapsamda davacı ile alacak konusunda anlaştıklarını, izah edilen nedenlerle davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına kararı verilmesini talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu trafik kazasının oluşmasında davalı sigorta şirketine sigortalı... plakalı davalı araç sürücüsü ...'nın %100 oranında kusurlu olduğu, kaza neticesinde davacıya ait araçta 30.000 TL tutarında değer kaybı, 3.000 TL mahrumiyet bedeli zararı oluştuğu, sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme düşüldüğünde davacının değer kaybı yönünden bakiye alacağının 20.000 TL, mahrumiyet bedeli yönünden bakiye alacağın 3.000 TL olduğu, değer kaybı kaynaklı zarardan davalıların müteselsilen sorumlu olduğu, araç mahrumiyetinden kaynaklı zarardan ise sadece... plakalı araç sürücüsü ve işleteninin sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketinin bu zarar kaleminden sorumlu olmadığı, dava ve değer artırım tarihi itibariyle zaman aşımı süresinin dolmadığı sonucuna varıldığından değer kaybı yönünden davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, mahrumiyet alacağı yönünden davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;

1- Davacı tarafın değer kaybına bağlı talebinin konusuz kalması nedeniyle KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

2- ... plakalı aracın kullanılmamasına bağlı mahrumiyet nedeniyle 3.000 TL maddi tazminatın davalılar ... ve ...’dan, kaza tarihi olan █████/2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, müştereken ve müteselsilen tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,

3-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 732 TL. Maktu karar ve ilam harcından, peşin alınan 615,40 TL. harcın mahsubu ile kalan 116,60 TL. harcın davalılardan (davalı ... sigortanın 101,39 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) müştereken müteselsile alınarak HAZİNEYE gelir kaydına,

4-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca (mahrumiyet bedeline ilişkin dava değerinin 3.000 TL. olduğunun kabulü ile) davacı vekilleri için 3.000 TL. nispi vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

5-Davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

6-Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 4.600 TL. yargılama giderinin, davacıdan alınarak HAZİNEYE gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,

7-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın, 6100 s. HMK'nın 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde ve re'sen davacıya iadesine,

Dair ; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalılar yönünden miktar itibariyle kesin olmak üzere, davacı yönünden gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.█████/2026

Katip Hakim

Bu belge 5070 sayılı kanun uyarınca Elektronik İmza ile imzalanmıştır.