konya asliye ticaret mahkemesinde görülen trafik sigortası kaynaklı araç değer kaybı davasında kusur ve zarar tespitine yönelik bilirkişi incelemesi ve hukuki değerlendirme.

Konya Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen trafik sigortası kaynaklı araç değer kaybı davasında kusur ve zarar tespitine yönelik bilirkişi incelemesi ve hukuki değerlendirme.

Özet: Trafik kazası sonrası araçta oluşan değer kaybının tazmini talebiyle açılan davada, davacı aracının kaza nedeniyle piyasa değerinde önemli bir azalma meydana geldiğini ileri sürmüş, davalı sigorta şirketi ise tazminat ödemelerinin yeterli olduğunu ve kusursuz olduklarını savunmuştur; yapılan yargılama ve bilirkişi incelemesi neticesinde, kazanın davalıya ait sigortalı aracın sürücüsünün yüzde yüz kusuruyla gerçekleştiği ve davacıya ait araçtaki değer kaybının 39.500,02 TL olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLLERİ :

DAVALI : 1-

VEKİLİ :

DAVALI : 2-

DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ :

KARAR TARİHİ :

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

Davacı vekili █████/2025 tarihli dilekçesiyle; █████/2024 tarihinde davalı ... adına kayıtlı ve onun idaresindeki ... plakalı aracın müvekkiline ait ... plakalı araç ile çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın davalı ... asli kusuru nedeniyle meydana geldiğini, kazaya sigortalı aracın ... sigorta nezdinde sigortalı olduğunu, müvekkilinin doğan zararından davalıların müştereken sorumlu olduklarını, müvekkilinin kaza tarihine kadar aracın tüm bakımlarını zamanında yaptırdığını, kaza sonucu araçta pek çok parçasının değişim ve onarım yapıldığını bu nedenle aracın piyasa değerinde çok büyük bir azalma söz konusu olduğunu, aracın değer kaybının belirlenerek davalı sigorta şirketinden tahsil edilmesini, değer kaybına ilişkin davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını ancak sigorta şirketi tarafından taleplerinin çok altında ödemeler yapıldığını, izah edilen nedenlerle müvekkiline ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybı için şimdilik 1.000 TL. Maddi tazminatın yargılama giderleri ve vekalet ücretiyle birlikte davalılardan tahsil edilerek müvekkiline ödenmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı vekili █████/2025 tarih cevap dilekçesiyle; davacının talebinin haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacının eldeki davanın kısmi yada belirsiz alacak davası olarak açmasında hukuki dayanak bulunmadığını, değer kaybına yönelik olarak ...'ya 29.9999,80 TL., ASP Eğitimciler'e 51.523,82 TL. Hasar tazminatı ödemesi yapıldığını, ayrıca müvekkili şirkete ait sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olduğunu, davacının fazlaya ilişkin talebinin sebepsiz yere zenginleşme niteliğinde olduğunu, dava konusu aracın geçmiş hasarlarının araştırılması gerektiğini, davacının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiz talebinin haksız olduğunu, izah edilen nedenlerle davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;

Dava, "Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)" davasıdır.

Delillerin toplanması bakımından mahkememizce davalı ... Sigorta A.Ş. Genel Müdürlüğüne ve Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğüne müzekkereler yazılmış, gelen yazı cevapların incelenmek suretiyle dosyamız arasına konulmuştur.

Tarafların kusur durumu ve araçta oluşan değer kaybının tespiti için dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyetince düzenlenen raporda özetle; ... plakalı Otomobil Sürücüsü ...’nin bu kazanın oluşumunda

2918 sayılı KTK Madde-57/1-C (Kavşak kollarının trafik yoğunluğu bakımından farklı

oldukları işaretlerle belirlenmemiş kavşaklarda soldaki aracın, sağdan gelen araca geçiş

hakkını vermemesi, ‘‘Kontrolsüz kavşaklarda ilk geçiş önceliğine uymamak’’) Kural

ihlali olup %100 (yüzde yüz) oranında kural ihlalinin olduğu; ... plakalı Kamyonet Sürücüsü ...’nın bu kazanın oluşumunda

herhangi bir kural ihlali yapmadığı,

... plakalı aracın kaza tarihindeki değer kaybı miktarının 39.500,02 TL olduğu

kanaatine varılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen trafik kazasında, zarar görenlerin zararından, 6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesi uyarınca araç sürücüsü, 2918 sayılı KTK'nın 85. Maddesi uyarınca araç işleteni ve şartları varsa teşebbüs sahibi ve 2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesi uyarınca sigortacı müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Trafik kazası nedeniyle zarara uğradığını iddia eden hak sahipleri tarafından açılan tazminat davalarında ispat yükü 6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesi uyarınca zarar gören üzerinde olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmek zorundadır.

Yine bu tür davalarda 2918 sayılı KTK'nın 97. Maddesi uyarınca, zarar görenin dava açmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuru yapması gerekmekte olup bu husus sonradan giderilmesi de mümkün olmayan dava şartlarındandır. Ayrıca yazılı başvurudan hemen sonra dava açılması mümkün olmayıp 15 günlük sürenin dolmasından sonra dava açılabilecektir. Sigortacı kendisine yapılan yazılı başvuruya karşı 15 gün içinde cevap vermek ve 2918 sayılı KTK'nın 99. Maddesine göre 8 iş günü içinde de tazminatı ödemek zorundadır. Sekiz iş günü içinde sorumlu olduğu tazminatı ödemeyen sigortacı 9. Gün itibariyle temerrüde düşecektir.

Hak sahipleri tarafından talep edilebilecek tazminatlar ise 2918 sayılı KTK'nın 90. Maddesi uyarınca 2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'nın haksız fiile ilişkin hükümleri uygulanacaktır.

Somut olayda davacı, davaya konu trafik kazası neticesinde aracının hasara uğradığını iddia ederek değer kaybı tazmini isteminde bulunmuştur.

2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'da araç değer kaybı tutarının ve mahrumiyet zararının ne şekilde belirleneceği konusunda bir düzenleme bulunmadığından bu boşluğun da içtihatlarla doldurulması gerekmektedir.

Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre araçta oluşan değer kaybı tutarının, aracın modeli, yaşı, hasarın ağırlığı, boyanmış olan yerler ve hasarlı bölgelerin özelliği nazara alınıp, aracın kaza öncesi ikinci el piyasa rayiç değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekmektedir. Nitekim Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında da bu husus vurgulanmıştır.

Davacılar tarafından, Mahkememizdeki bu dava öncesi arabulucuya başvurulmuş ve arabuluculuk bürosu tarafından █████/2025 tarihli arabuluculuk anlaşmazlık son tutanağı düzenlenmiş ise de;

2918 s. KTK'nin 97. maddesine göre, "zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir."

6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-18. maddesine göre de, "özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz."

Yargıtay . HD’nin █████/2021 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadında da açıklandığı üzere, "Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise, özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz." (Benzer mahiyette Yargıtay . HD’nin █████/2024 gün ve ... E. ... K. Sayılı ilamı)

Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması, davalı sürücünün ise zorunlu arabuluculuk uygulamasına tabi olmaması nedeniyle, █████/2025 tarihli arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.

6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceği, bu giderlerin sadece davacı sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmıştır.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; Davalı sigorta şirketince █████/2026 tarihinde mahkememize sunulan beyan dilekçesinde davacı ile anlaşma sağlanarak kendilerine 39.950 TL. Asıl alacak, 6.155,51 TL. Faiz, 9.940,80 TL. Harç ve yargılama giderleri ve 30.000 TL. Vekalet ücreti olmak üzere toplam 85.596,33 TL. Ödeme yapıldığını, davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır. davaya konu trafik kazasının oluşmasında davalı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı davalı araç sürücüsü ...'nin %100 oranında kusurlu olduğu, kaza neticesinde davacıya ait araçta 69.500 TL tutarında değer kaybı zararı oluştuğu, sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme düşüldüğünde davacının değer kaybı yönünden bakiye alacağın 39.500,02 TL olduğu, değer kaybı kaynaklı zarardan davalıların müteselsilen sorumlu olduğu, dava ve değer artırım tarihi itibariyle zaman aşımı süresinin dolmadığı sonucuna varıldığından davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Davalı ... Sigorta Şirketi tarafından davacı tarafa 39.950 TL. Asıl alacak, 6.155,51 TL. Faiz, 9.940,80 TL. Peşin harç, başvuru harcı ve yargılama gideri ve ayrıca 30.000 TL. Vekalet ücreti olmak üzere toplam stopaj kesintisi ile net olarak 78.096,33 TL. Ödeme yapılmış ancak bakiye alacak yönünden; davacının yargılama gideri ve vekalet ücreti açısından alacaklı olduğu anlaşıldığından, yapılan ödemenin 39.500,02 TL'si asıl alacak, 38.596,31 TL'si vekalet ücreti olarak kabul edilmiş, kalan vekalet ücreti ve yargılama giderleri yönünden aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;

1-Davanın konusuz kalması nedeniyle KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 732 TL. Maktu karar ve ilam harcından, peşin alınan 615,40 TL. harcın mahsubu ile kalan 116,6 TL. harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE gelir kaydına,

3-Davacı tarafından yapılan 615,40 TL. Başvuru harcı gideri, 615,40 TL. Peşin harç gideri, 658 TL. ıslah harcı 9.190 TL. Bilirkişi ücreti ve posta masrafı olmak üzere toplam 11.078,80 TL. Yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

4-Davalılar tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

5- Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı vekili için 903,71 TL. nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 4.600 TL. yargılama giderinin, davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,

7-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın, 6100 s. HMK'nın 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde ve re'sen davacıya iadesine,

Dair ; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı sigorta şirketi yönünden miktar itibariyle kesin olmak üzere, davacı yönünden gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.█████/2026

Katip Hakim

Bu belge 5070 sayılı kanun uyarınca Elektronik İmza ile imzalanmıştır.