sigorta şirketinin, ağır kusurlu yükleme sonucu meydana gelen trafik kazasında ödenen tazminatın rücusu talebiyle başlattığı icra takibine itirazın iptali davası.

Sigorta şirketinin, ağır kusurlu yükleme sonucu meydana gelen trafik kazasında ödenen tazminatın rücusu talebiyle başlattığı icra takibine itirazın iptali davası.

Özet: Bir sigorta şirketi, dorsesinden sarkan metal saclarla trafik kazasına neden olan ve ağır kusurlu olduğunu iddia ettiği sigortalısına karşı, üçüncü şahsa ödediği hasar bedelini tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali için dava açmıştır; davacı sigorta şirketi, sigortalı araç sürücüsünün tehlikeli yükleme nedeniyle ağır kusurlu olduğunu ve rücu hakkının doğduğunu savunurken, davalı ise sürücünün kusurunun basit ihmalden ibaret olduğunu ve şirketin rücu talebinin haksız olduğunu ileri sürmektedir.

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: ████████ Esas

KARAR NO: ████████

DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: █████/2025

KARAR TARİHİ: █████/2026

------------karar sayılı görevsizlik ilamıyla mahkememize gönderilen İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: -------- sevk ve idaresindeyken çift taraflı maddi hasarlı trafik kazasına sebebiyet verdiğini, trafik kazası sonucunda hasar gören------ plakalı aracın görmüş olduğu hasara istinaden---- kapsamında yapılan ödemelerin ----- maddesi (Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise) uyarınca rücu edilmesi amacıyla -------- esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, borçlunun takibe haksız ve hukuki mesnetten yoksun olarak itiraz etmesi neticesinde takip durduğunu, tarafça uyuşmazlığın sulhen çözülebilmesi amacıyla arabuluculuk başvurusunda bulunulunmuş olup ne yazık ki bu süreçte de anlaşma sağlanamadığını, yukarıda anlatılan gerekçelerle itiraz eden davalı aleyhine işbu huzurdaki " itirazın iptali " davasını açma zorunluluğu hasıl olduğunu, davalı ----adına kayıtlı ----- plakalı araç, müvekkili sigorta şirketi nezdinde ---- tarihleri arasında ---- poliçe numaralı ---- teminat altına alındığını, --- plakalı sigortalı araç dava dışı sürücü ----sevk ve idaresinde ------- İstikametine doğru hareket ederken kamyon vasfında olan aracın dorsesinde yüklü olan metal sacın kontrolsüz ve korunaksız şekilde yüklenmiş olması nedeniyle sac araçtan sarkarak ---- plakalı araca sert bir şekilde sürtmesi neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, dava konusu kaza nedeniyle maddi hasar uğrayan --- plakalı aracın kasko sigortacısı ----, yapılan onarımlara ilişkin olarak ekli eksper raporu doğrultusunda toplam 31.063,24 TL ödeme yapıldığını, kaza sonrasında kazaya karışan araç sürücülerinin kendi aralarında tutmuş oldukları anlaşmalı kaza tespit tutanağına ve --------- kaza tespit tutanağı uygulaması verilerine göre davalı sigortalı araç sürücüsü kazanın meydana gelmesinde asli ve tamamen kusurlu bulunduğunu, yukarıda anlatılan gerekçelerle sigortalı aracın dorsesine trafik güvenliğini tehlikeye atacak şekilde yük yüklenmiş olması ve herhangi bir tedbir alınmadan seyre devam edilmesi nedeniyle ağır kusurlu olduğu her türlü izahtan vareste olduğunu, kazadan sonra çekilen fotoğraflardan görüleceği üzere sigortalı aracın dorsesine yüklenmiş olan metal sac levhalar aracın teknik şartlarını aşar nitelikte olup sacların boyu dorseyi geçmekte ve tehlikeli şekilde yola sarktığını, hal böyle iken aracın teknik koşullarına hakim olması beklenen sigortalının bilerek ve isteyerek aracın dorse boyundan uzun sac levhaları araca yüklemesi şüphesiz ağır kusur/kasti hareket olarak nitelendirilmesi gerektiğini, bu meyanda ------ bendinde bahsedilen ağır kusur halinin somut olayda vuku bulduğu kabul edilmeli; müvekkili şirket tarafından davalı sigortalının ağır kusuru nedeniyle meydana gelen zararın tazmini için ödenmiş olan tutarın davalı sigortalıya rücusu gerektiğini, hal böyleyken davalının ağır kusuru/kasti hareketi nedeniyle sebebiyet verdiği kazada yukarıda yapılan açıklamalar ışığında davalının meydana gelen zarar dolayısıyla sorumlu olduğu ve müvekkili şirketin de ödenen tazminatı davalıdan rücuen tazmin edebileceği her türlü izahtan vareste olup Mahkemenin de takdirinde olduğunu, yukarıda arz ve izah edilen ve Mahkemece re'sen gözetilecek nedenlerle; fazlaya ve munzam zarara ilişkin her türlü talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla, haklı davanın kabulüne, davalının ------- Sayılı dosyaya haksız ve mesnetsiz itirazının iptali ile, takibin 31.063,24 -TL asıl alacak, 3.071,43 -TL işlemiş faiz olmak üzere 34.134,67 TL üzerinden devamına, davalının %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin takibe haksız ve mesnetsiz itiraz etmiş olan davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA:Davalı vekilinin cevap dilekçesinde, özetle, Dava, ------dayalı rücu niteliğinde olup, esasen sigortacı ile sigortalı arasındaki iç ilişkiyi konu edindiğini, bu tür davalarda görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olup, Tüketici Mahkemesi görevli olmadığını, bu nedenle öncelikle görev itirazında bulunduklarını, iş bu sebeple davacının dava dilekçesi ve içeriğini hiçbir şekilde kabul etmemekle beraber davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacı taraf, müvekkili --------- işleteni olduğu aracın sürücüsünün kaza sırasında ağır kusurlu olduğunu iddia ettiğini, ancak, kazaya ilişkin düzenlenen kaza tespit tutanağı incelendiğinde sürücünün kusuru, olsa olsa basit ihmal kapsamında değerlendirilebilecek nitelikte olduğunu, Sigorta Genel Şartları B.4.a maddesinde yer alan “ağır kusur veya kasti hareket” halleri, --------- uyarınca istisnai durumlar olup kasıt derecesinde öngörülüp istenen fiilleri kapsar. Somut olayda böyle bir durum söz konusu değildir. Davacı taraf, müvekkilini kazanın tek ve asli kusurlusu olarak göstermeye çalıştığını, ancak olayda üçüncü kişilerin etkisi, yükleme şekline ilişkin başka kişilerin (yükleyen firma vb.) sorumluluğu araştırılmadan davalıya yöneltilmiş iddialar eksik olduğunu, bu nedenle kusur tespiti yönünden bilirkişi incelemesi yapılmasını talep ettiklerini, davacı taraf, 31.063,24 TL ödeme yapıldığını iddia ettiğini, ancak ödeme belgeleri, eksper raporları ve fatura detayları dosyaya sunulmamıştır. Müvekkilimin sorumluluğu iddia edilen tutar bu haliyle fahiş, belirsiz ve denetime kapalı olduğunu, davacı taraf, ödeme tarihi olan ----itibaren faiz talep ettiğini, oysa müvekkili açısından herhangi bir temerrüt bildirimi yapılmadığını, ------ uygulamalarında da, rücu davalarında faiz başlangıcı en erken dava tarihi olarak kabul edildiğini, dolayısıyla ödeme tarihinden faiz yürütülmesi talebi yerinde olmadığını, ayrıca müvekkili yine ---------- Sayılı dosyası ile de ödeme yapmış olup bu dosyanında celbini talep ettiklerini, Müvekkili, hakkındaki icra takibine haklı gerekçelerle itiraz ettiklerini, takipteki borcun varlığı, miktarı, kusur oranı ve sorumluluk hususları tamamen tartışması gerektiğini, bu nedenle müvekkilinin sırf itiraz etmiş olması icra inkar tazminatı ile cezalandırılmasını gerektirmeyeceğini, yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle; öncelikle davanın görev yönünden reddine, esasa girilecekse, davanın tamamen reddine, icra inkar tazminatı talebinin reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER:Adli Trafik Uzmanı Bilirkişi ---------- Makine Mühendisi Bilirkişi ------- ve Sigorta Uzmanı Bilirkişi ---- tarafından hazırlanan █████/2025 tarihli heyet raporunda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür. Kusur Yönünden;A) Yukarıda Kusur yönünde İrdeleme bölümünde önlenebilirliği ön görüsü ile gereken dikkat ve özen yükümlülüğüne riayet etmeyen ---- plaka sayılı araç sürücüsü ----------- önceden teknik olarak belirlenmiş 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Yönetmeliğinde belirtilen ihlal edildiği kanaati ile oluşan kuralların ihlali sonucunda, kazanın oluşumunda katkısı tamdır. KUSURLUDUR, Oransal olarak ( % 75, YÜZDE YETMİŞBEŞ KUSURLUDUR.)

B) Yukarıda Kusur yönünde İrdeleme bölümünde önlenebilirliği ön görüsü ile gereken dikkat ve özen yükümlülüğüne riayet etmeyen ---- plaka sayılı araç sürücüsü ----- önceden teknik olarak belirlenmiş 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Yönetmeliğinde belirtilen ihlal edildiği kanaati ile oluşan kuralların ihlali sonucunda, kazanın oluşumunda katkısı vardır. KUSURLUDUR, Oransal olarak ( % 25, YÜZDE YİRMİBEŞ KUSURLUDUR.)Hasar Yönünden; ------- tarihli, Sigorta eksperi Izzet Danagöz tarafından düzenlenen ekspertiz raporunda listelenmiş olan hasarlanan parçalarının dosyadaki araca ait hasarlı resimlerle uyumlu olduğu;

Toplam :27.487,09

İskonto Tutarı : 5.636,89

Net Tutar :21.850,20

İşçilik : 6.000,00

Genel Toplam :27.850,20

Kdv Tutarı : 3.213,02

Net Tutar : 31.063,22 olduğu,

kazanın oluş şekli ile araçta anılan hasarın oluşabileceği, sigorta eksperi ile tamirhane görevlisinin istişare yaparak mutabık kaldığı, dosyadaki eksper hasar raporundaki parça, onarım ve montaj işçilik fiyatlarının orijinal vasıftaki parça bedelleri üretici firmalardan elde edilen veriler ile güncel durumda tutulan yazılımlar -------- kullanılarak belirlendiği,------ listesinden çekildiği ve iskonto uygulandığı, dolayısı ile rapordaki tespitlerin piyasa koşullarına göre makul ve kadri maruf olduğu değerlendirmesi yapılmıştır. Sigorta Yönünden;Somut olayda, kazaya sebebiyet veren---- plakalı aracın sürücüsünün ağır kusurlu olduğu; bu nedenle ---------- poliçesi kapsamında davacı sigorta şirketi tarafından ödenen tazminatın kusur oranı olan %75 ile rücuen davalıdan talep edilmesinin hukuken mümkün olduğu,Davalı tarafın icra takibine yaptığı itirazın yerinde olmadığı,Davacı şirketin rücu hakkının poliçe ve mevzuat hükümlerine uygun bulunduğu kanaatine varılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:Dava, davacının zorunlu trafik sigortacısı olduğu ve davalıya ait ----plakalı aracın karıştığı █████/2022 tarihli trafik kazası nedeniyle zarar görenin kaskocusuna------ tarihinde 31.063,24 TL sigorta tazminatı ödeyen davacının bu bedeli davalının trafik güvenliğini tehlikeye sokacak derecede yük yüklenmesi, önlem alınmadan gidilmesi, dorse boyundan uzun sac yükleme nedeniyle ağır kusurlu olması nedeniyle sigortalısı davalı rücuuna dair başlattığı ---- Esas sayılı takibine vaki davalı itirazının iptali davasıdır.------Esas sayılı takibi incelendiğinde davacının davalı aleyhine ----tarihinde ----- nezdinde sigortalı ----adına kayıtlı---- plakalı aracın sürücü ----- sevk ve idaresinde iken -------- tarihinde ----- plakalı araca kusurlu bir biçimde çarparak zarara sebebiyet verdiği saptanmıştır. Araçta oluşan değer kaybına istinaden karşı tarafa ödeme yapılmıştır. Ortaya çıkan zarar dolayısıyla müvekkilimiz ----- tarafından ----kapsamında zarar görene -------ödeme yapılmıştır.Olayın meydana gelmesinde sigortalımızın %100 kusurlu olduğu tespit edilmiştir.---- uyarınca tazminatı gerektiren olayın, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş olmasından dolayı müvekkilimiz sigorta şirketinin gerçekleşen zarardan dolayı tazmin ettiği bedel kadar tarafınıza rücu hakkı bulunmaktadır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu md.85 hükmü uyarınca zarardan sürücü ile birlikte araç maliki de sorumlu olduğu için müvekkilimiz tarafından ödenen 31.063,24 liranın tarafınızdan tahsil edilmesi gerekmektedir. 31.063,24 TL" alacak sebebine dayalı olarak 31.063,24 TL asıl alacak ve 3.071,43 TL faiz alacağının tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, borçlunun █████/2025 tarihli itirazı üzerine takibin durduğu görülmüştür. Davanın alacağın tümü yönünden ikame edildiği görülmüştür. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4/3(a) maddesi uyarınca "Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir: a) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise, (...)"

Mahkememizce yapılan değerlendirmede, davanın zarar görene tazminat ödeyen zorunlu trafik sigortacısının sigortalısına rücu davası olduğu, atıf yapılan genel şart maddesinde de öngörüldüğü üzere sigortalının kasti veya ağır kusuru sonucunda rizikonun gerçekleşmesi durumunda sigortacının sigortalısına rücu hakkının bulunduğu, kaza tespit tutanağı, kaza sonrası çekilen olay yeri fotoğrafları ve bilirkişi raporunda yapılan tespitler dikkate alındığında davalı sigortalının rizikonun gerçekleşmesinde ihmal derecesinde ağır kusurlu olduğunun kabulünün gerektiği, zira davalıya ait aracın kamyonet olduğu ve kamyon kasasını aşacak ve araç trafiğini etkileyecek nitelikte uzunlamasına sac yüklenmesinin "yükün, her çeşit yolda ve yolun her eğiminde dengeyi bozacak, yoldaki bir şeye takılacak ve sivri çıkıntılar hasıl edecek şekilde yüklenmemesi" kuralının ağır ihlali niteliğinde olduğu, yine zarar gören araç sürücüsünün de dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranarak hızını trafik durumuna uydurmaması nedeniyle ihmal derecesinde tali kusurlu olduğu, bilirkişiler tarafından tespit edilen kusur oranlarının somut olayın gerçekleşme biçimine göre hakkaniyete uygun olarak belirlendiği, mahkememizce hükme esas alınabileceği, bu sebeple davacının rücu koşullarının oluştuğu, bilirkişiler tarafından tespit edildiği üzere zarar miktarının 31.063,22 TL olduğu, davacının sigortalısına kusuru oranında rücu edebileceği, bu nedenle rücua tabi alacağın 23.297,43 TL olduğu, davalının ödeme tarihinde temerrüte düştüğü, ödeme tarihinden takip tarihine kadar işlemiş faiz miktarının 2.303,57 TL olduğu (takip tarihi 31.01.2023 ile 07.03.2024 takip tarihi arasındaki 401 gün için yıllık %9 faiz oranı üzerinden faiz uygulanmıştır), alacağın varlığı ve miktarının yargılamayı gerektirmesi ve bu nedenle itiraz tarihinde belirlenebilir olmaması nedeniyle davacının icra inkar tazminatı talebinin reddinin gerektiği kanaatine varılmış, tüm bu gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Her ne kadar kısa kararda istinaf yolu açık olmak üzere hüküm kurulmuş ise de, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 7550 sayılı Yasa'nın 20. maddesi ile değişik ek 1 maddesi uyarınca dava tarihi (2025 yılı) itibariyle dava değerinin 40.000,00 TL kesinlik sınırının altında kaldığı anlaşılmış kesin olmak üzere aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere,

1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, davalı borçlunun --------Esas sayılı takibine yaptığı itirazın 23.297,43 TL asıl alacak ve 2.303,57 TL faiz alacağı olmak üzere toplam 25.601,00 TL yönünden İPTALİNE, takibin takip tarihi itibariyle bu miktarlar üzerinden DEVAMINA, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,

2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,

3-Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen dava değeri (25.601,00 TL) üzerinden hesaplanan ve alınması gereken 1.748,80 TL maktu karar ve ilam harcından dava açılırken peşin olarak alınan 615,40 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.133,40 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

4-Davacı tarafça yapılan 1.318,30 TL dava açma masrafı ve 15.645,00 TL bilirkişi/posta masrafından ibaret 16.963,30 TL yargılama giderinin kabul/dava değeri oranına (25.601,█████.134,67) göre 12.722,48 TL’sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Davalı tarafça yapılan vekalet harcına ilişkin 87,50 TL yargılama giderinin ret/dava değeri oranına (8.533,█████.134,67) göre 21,88 TL’sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,

6-Artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine,

7-Davacı yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri (25.601,00 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/2 uyarınca hesaplanan 25.601,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8-Davalı yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen dava değeri (8.533,67 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/2 uyarınca hesaplanan 8.533,67 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

9-6325 sayılı Yasa uyarınca genel bütçeden sarf edilen 2.080,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul/dava değeri oranına (25.601,█████.134,67) göre 1.560,00 TL’sinin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, bakiye 520,00 TL’sinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine sunulacak dilekçe ile--------- Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2026