Danıştay, ihracat istisnası kaynaklı KDV iade talebinin vergi incelemesi beklenerek reddedilmesi ve şirketin değişken operasyonel yapısı nedeniyle hukuka uygunluğunu değerlendiriyor.
Özet: Davacı şirketin ihracat istisnasından kaynaklanan Katma Değer Vergisi iade talebinin, vergi incelemesi tamamlanana kadar reddedilmesi işlemi üzerine açılan davada, ilk derece mahkemesi idarenin işlemi gerekçesiz bularak iptal etmiş ve iadeye hükmetmiş, Bölge İdare Mahkemesi de bu kararı onamıştır; davalı vergi idaresi ise mükellefin sık adres ve faaliyet değişikliği gibi geçmişine dayanarak ilk ret işleminin hukuka uygun olduğunu ileri sürerek kararların bozulması talebiyle Danıştaya başvurmuştur.
T.C.
D A N I Ş T A YÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No : █████████Karar No : █████████TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Vergi Dairesi Müdürlüğü/... VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Nakliye İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ:Dava konusu istem: Davacının, 2019 yılının Mart dönemine ait ihracat istisnasından doğan katma değer vergisi alacağına yönelik mahsuben iade talebinin vergi incelemesi sonucuna göre yerine getirilebileceğinden bahisle reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile iadeye konu tutarın tecil faiziyle birlikte ödenmesine hükmedilmesi istemine ilişkindir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Gelir İdaresi Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısına istinaden davacının, iade talebinin inceleme sonucuna göre yerine getirilmek üzere incelemeye sevk edildiği olayda, davalı idarece mahsuben iade talebinin reddini gerektirecek nitelikte bir saptama sunulmadığından tesis edilen işlemde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiş, iadeye konu tutarın tecil faiziyle birlikte ödenmesine hükmedilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı hakkındaki tespitler dikkate alındığında idarelerince yapılan işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCES : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacının, 2019 yılının Mart dönemine ait ihracat istisnasından doğan katma değer vergisi alacağına yönelik mahsuben iade talebinin vergi incelemesi sonucuna göre yerine getirilebileceğinden bahisle reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile iadeye konu tutarın tecil faiziyle birlikte ödenmesine hükmedilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır. Dosyaya sunulan Gelir İdaresi Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısında, davacı şirketin Hocapaşa Vergi Daire Müdürlüğü'nün mükellefi olarak █████/2017 tarihinde mükellefiyet tesis ettirerek faaliyetine başladığı, █████/2017 ila █████/2018 tarihleri arasında Hocapaşa Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne, █████/2018 ila █████/2018 tarihleri arasında Kızıltepe Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne bağlı olarak faaliyet gösterdiği, █████/2018 tarihi itibariyle Hocapaşa Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne bağlı olarak faaliyetine devam ettiği, █████/2018 ila █████/2018 tarihleri arasında İstanbul ili Davutpaşa Vergi Dairesi Müdürlüğü yetki alanında 1 adet mükellefiyetsiz şubesi bulunduğu, █████/2019 tarihi itibariyle katma değer vergisi yönünden Haliç İhtisas Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün mükellefi olduğu, █████/2017 tarihli işe başlama yoklamasında adresin tadilatta olması nedeniyle tespit yapılamadığı, █████/2017 tarihli işe başlama yoklamasında, faal olduğu, adresin ofis olarak kullanıldığı, faaliyet konusunun çeşitli malların toptan ihracatı olduğu, çalışan bulunmadığı, demirbaş olarak 1 masa, 1 bilgisayar, 3 koltuk beyan edildiği, █████/2018 tarihli şube açılış yoklamasında, faal olduğu, adreste nakliye hizmetleri faaliyetinde bulunulacağının beyan edildiği, adreste çekilen fotoğraflarda 1 masa, 1 sandalye, 1 bilgisayar ile nakliye için hazırlanmış çuval ve kolilerin görüldüğü, █████/2018 tarihli nakil işe başlama yoklamasında, İstanbul Hocapaşa Vergi Dairesi Müdürlüğü yetki alanında bulunan merkez adresini Mardin ili Kızıltepe Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün yetki alanına naklettiği, yoklama zamanı faal olduğu, iş yeri büyüklüğünün 70 metrekare, faaliyet konusunun belirli bir mala tahsis edilmemiş mağazalardaki bir başka ülkeye yapılan toptan ticaret olduğu, adresin ofis olarak kullanıldığının beyan ve tespit edildiği, █████/2018 tarihli nakil işe başlama yoklamasında, mükellefin adresini İstanbul ili Hocapaşa Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün yetki alanına taşıdığı, söz konusu adresin merkez adresi olduğu ve ofis olarak kullanıldığı, şube ve deposunun bulunmadığı, yoklama zamanı 1 çalışanı olduğu, faaliyet konusunun çeşitli malların sipariş üzerine toptan ticareti olarak beyan ve tespit edildiği, █████/2018 tarihli Mardin ilinde yapılan işi bırakma yoklamasında, adresteki faaliyetine son verdiği ve adreste başka bir mükellefin faaliyet gösterdiği, █████/2019 tarihli şube işe başlama yoklamasında, faal ve iş yerinin 100 metrekare büyüklüğünde depo olduğu, faaliyet konusunun tekstil ürünleri ihracatı olduğu, demirbaş olarak 1 tartı, 1 forklift ve ofis malzemeleri bulunduğu, yoklama zamanı 1 çalışan bulunduğu ve aynı adreste yüklenime konu alımların tamamına yakınını oluşturan ... Nakliye İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nin de faaliyet gösterdiği, █████/2019 tarihli şube işi bırakma yoklamasında, adreste faaliyetin olmadığının tespit edildiği, davacı ile ... Nakliye İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nin ortaklık yapılarının aynı olduğu ve söz konusu şirketin 2018 yılı yurt içi satışının tamamına yakınının davacı şirkete yapıldığı, bu şirket hakkında çeşitli tarihlerde yapılan analizlerde katma değer vergisi iadelerinin riskli olabileceği yönünde tespitler yapıldığı, davacının kuruluşundan itibaren 189.571,51-TL vergi ödediği, vadesi geçmiş ödenmesi gereken 20.565,57-TL vergi borcu bulunduğu, kayıtlarda gayrimenkulü ve aracı olmadığı, muhtasar beyanname bilgilerine göre 2017 yılında ortalama 1, 2018 yılında ortalama 3, 2019 yılında ortalama 3 işçi beyanının yapıldığı, Sosyal Güvenlik Kurumu bilgilerine göre bu yıllarda işçi bildirimi bulunmadığı, en son 2018 yılının Ekim-Aralık dönemi için stopaj ödediği, █████/2017 ila █████/2018 tarihleri arasında ..., █████/2018 ila █████/2018 tarihleri arasında ... ve █████/2018 tarihi itibariyle ... ile aracılık/sorumluluk sözleşmesinin bulunduğu, 2017 yılı BA bildiriminde %98,62; 2018 yılı BA bildiriminde %92,86; 2019 yılı BA bildiriminde %97,12 oranında ... Nakliye İç ve Dış Ticeret Limited Şirketi'nden alış bildirildiği ve bu şirketin █████/2018 tarihi itibariyle ... ile aracılık/sorumluluk sözleşmesinin olduğu, 2017 yılı aktif toplamının 14.511.496,92-TL, dönem net karının 9.697,86-TL, duran varlığının 2.726,00-TL, dönen varlığının 14.508.770,92-TL, sermayesinin 200.000,00-TL, ödenmiş sermayesinin 50.000,00-TL, ticari borcunun 13.968.668,13-TL; 2018 yılı aktif toplamının 21.973.774,43-TL, dönem net karının 660.917,24-TL, duran varlığının 9.090,49-TL, dönen varlığının 21.964.683,94-TL, sermayesinin 200.000,00-TL, ödenmiş sermayesinin 200.000,00-TL, ticari borcunun 2.901.641,03-TL olduğu, katma değer vergisi beyannamelerine göre 2017 yılında 13.851.645,56-TL, 2018 yılında 43.146.614,99-TL, 2019 yılında 13.091.028,53-TL olmak üzere Gaziantep Gümrük Müdürlüğü'nden Irak'a ağırlıklı olarak tekstil ürünleri ihracatı yapıldığı, 2017 ile 2018 yıllarında yüklenimlerinin tamamına yakınının, 2019 yılında ise yüklenimlerinin tamamının ... Nakliye İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nden gerçekleştirildiği, ... Nakliye İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nin █████/2017 tarihinde yapılan katma değer vergisi iade yoklamasında, faal olduğu, faaliyet konusunun dış ticaret ve kargolama olduğu, bir deposunun bulunduğu, depo adresinin ... olduğu, 2 çalışanının bulunduğu, adresin yaklaşık 90 metrekare olduğu ve satışların Irak'a yapıldığının beyan edildiği, daha sonra merkez adresinde █████/2018 tarihinde yapılan yoklamada faal ve işyerinin 30 metrekare büyüklüğünde olduğu, 4 çalışanın tespit edildiği ve stoklarındaki mal tutarının yaklaşık 300.000,00-TL olduğunun beyan edildiği, █████/2019 tarihinde Gaziantep ilinde bulunan depo adresinde yapılan yoklamada faal olduğu, 1 çalışanın bulunduğu, imalatlarının bulunmadığı, faaliyetlerinin yurt dışına nakliye olduğu, yoklama anında çekilen fotoğraflarda şirket tabela unvanında nakliye ibaresi olduğu ve 3 çuval mal görüldüğü, █████/2019 tarihinde şube adresinde yapılan yoklamada iş yerinin terk edilmiş ve adreste başka bir şirketin faaliyette olduğu, █████/2019 tarihinde Bakırköy ilçesinde yer alan şubenin açılış yoklamasında faal olduğu, 1 çalışanın bulunduğu ve adresin depo olduğu, son olarak █████/2019 tarihinde merkez adresinde yapılan yoklamada faal olduğu, ihracat işi yaptıkları ve işyerinde 5 çalışanın bulunduğunun tespit edildiği, çekilen fotoğraflardan iş yerinin kargo bürosu olduğuna dair izlenimler edinildiği, ... Nakliye İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nin 2017 yılının Ocak ila 2019 yılının Şubat dönemleri arasındaki BA bildirimlerinin analizinde, 1618 farklı mükelleften alım yaptığı, 2017 yılının Ocak ila 2018 yılının Kasım dönemlerine ait yüklenim listelerinde ise 1997 farklı mükellefin bulunduğu, bu mükelleflerin çoğunun 65 farklı ilde faaliyet gösteren gerçek kişiler olduğu, 2017 ve 2018 yıllarında ortalama 4 işçi çalıştırdığını beyan eden şirketin bu kadar büyük bir ticari organizasyonu yürütmesinin ticari icaplara uygun düşmediği, ayrıca ihracatların çoğunu Gaziantep Gümrük Müdürlüğü'nden yapan değinilen şirketin ihraç konusu malları aldığı tedarikçilerinin çok sayıda farklı ilde bulunmasına rağmen nakliye giderinin çok düşük olduğu, aynı şekilde davacı şirketin de ihracatlarını Gaziantep Gümrük Müdürlüğü'nden yapmış olmasına rağmen indirilecek ve yüklenilen katma değer vergisi listelerinde herhangi bir nakliye faturasının bulunmadığının tespit edildiği, davacı ile ... Nakliye İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nin ortaklık yapılarının aynı olduğu, ortak mali müşavir bilgisine sahip oldukları, ihracatlarını aynı gümrük kapısından Irak'a yaptıkları ve alıcısının ... isimli firma olduğu tespitlerine yer verilerek davacı şirket ile ... Nakliye İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nin haksız iade almaya yönelik organizasyon içerisinde olabileceği sonucuna varılmakla iade taleplerinin yapılacak inceleme sonucuna göre değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir. İLGİLİ MEVZUAT: 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun, "İhracat İstisnası" başlıklı 11. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, ihracat teslimlerinin vergiden istisna olduğu "Vergi İndirimi" başlıklı 29. maddesinin 2. fıkrasında indirilecek verginin ne şekilde iade edilebileceği hükme bağlanmış, aynı Kanun'un 32. maddesinde, Kanun'un 11, 13, 14 ve 15. maddeleri ile 17. maddenin (4) numaralı fıkrasının (s) bendi uyarınca vergiden istisna edilmiş bulunan işlemlerle ilgili fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisinin, mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanacak katma değer vergisinden indirileceği, vergiye tabi işlemlerin mevcut olmaması veya hesaplanan verginin indirilecek vergiden az olması hallerinde indirilemeyen katma değer vergisinin, Maliye ve Gümrük Bakanlığınca tespit edilecek esaslara göre bu işlemleri yapanlara iade olunacağı kural altına alınmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Katma değer vergisi sisteminde, iadenin yapılması için mükellefler tarafından talep edilmesi tek başına yeterli olmayıp iade taleplerinin yerine getirilebilmesi, düzenlenen ve kullanılan belgelerin gerçeği yansıtmalarına bağlıdır. Diğer bir deyişle mükelleflere nakden veya mahsuben iade yönünden yasayla tanınan hakkın biçimsel koşulların varlığının yanı sıra iadeye konu katma değer vergisi işlemlerine yönelik olarak herhangi bir olumsuz saptamanın bulunmaması gerekir. Davacı ile yüklenim listesinde yer alan faturaların düzenleyicisi firma hakkındaki tespitler dikkate alındığında, iade talebinin inceleme sonucuna göre yerine getirileceği yönünde tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu sonucuna varıldığından Vergi Mahkemesince yazılı gerekçeyle iptaline ilişkin karara yöneltilen istinaf başvurusunun reddine dair kararın bozulması gerekmiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1.Temyiz isteminin kabulüne, 2.Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının BOZULMASINA, █████/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.