Zayi nedeniyle çek iptali davasında, keşideci davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından davanın reddine dair mahkeme kararı.
Özet: Mahkeme, davacı tarafın kendi keşide ettiği ve zayi olduğunu iddia ettiği çeklerin ödeme yasağı konulması ve iptali talebiyle açtığı davayı, Türk Ticaret Kanunu gereğince kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptalini ancak çekin lehtarı veya yetkili hamili isteyebileceği, keşideci sıfatıyla davacının bu tür bir davayı açma konusunda aktif dava ehliyetine sahip olmadığı gerekçesiyle reddetmiştir.
T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: ████████ EsasKARAR NO: ████████DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)DAVA TARİHİ: █████/2026KARAR TARİHİ: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekilinin dava dilekçesini özetle; Davalı Şirket'in keşideci olduğu ------- nolu çeklerin ziyaı nedeniyle ödeme yasağı konulması, kararın ilgili bankalara bildirilmesi ve çekin iptali talebinden ibaret olduğu, davacı Şirkete keşideci -------- çekler davalı Şirket yedindeyken kaybolduğu, Söz konusu çeklerin üçüncü şahıslar tarafından tahsil edilmesi tehlikesi mevcut olduğundan öncelikle; çeklere ilişkin ödeme yasağı konulmasını, ilgili bankaya ödeme yasağının bildirilmesini ve yasal süre sonunda çekin iptali için işbu davanın açılmasına lüzum ve zaruret hasıl olduğu, Müvekkil Şirket'e ait ------ ziyaı nedeniyle ödeme yasağı konulmasını, kararın ilgili bankalara bildirilmesini ve yasal süre sonunda çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.İNCELEME VE GEREKÇE;Dava, hukuki niteliği itibariyle TTK'nın 818/s madde hükmü delaletiyle, aynı kanunun 757.madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çekin iptali isteğine ilişkindir. Zayi nedeniyle çek iptali davası ancak zayi edildiği bildirilen çek hamil tarafından açılır. çekin zayi nedeniyle iptalini talep etmiştir.Davacı vekilince ------ nolu çeklerin ziyaı nedeniyle iptali talep edilmiştir.Dosya kapsamı incelendiğinde; İşbu davanın çekin keşidecisi tarafından açıldığı, çekin keşidecisi olan davacı tarafça lehtara teslim edilmediği anlaşılmış, 6102 sayılı TTK'nın 757/1 maddesine göre kıymetli evrakın iptalini ancak evrak üzerinde hak sahibi olan lehtar veya yetkili hamilin isteyebileceği, keşidecinin ise senet hamilinin ortaya çıkmasından sonra ancak menfi tespit veya istirdat davası açabileceği, dava dilekçesinde iptali istenen çeklerin seri numaralarının olduğu çekin bedel ve keşide tarihlerinin belirtilmediği, çek yapraklarının keşidecisinin davacı olduğunun beyan edildiği bu itibarla davacının çek hamili sıfatının bulunmadığı, çeklerin keşidecisi olduğu, keşideci sıfatı ile kıymetli evrakın iptali davası açtığı, keşideci olan davacının kıymetli evrakın iptali davasını açma ehliyeti bulunmadığı, (---------- sonuç ve vicdani kanaatine varılarak aktif husumet yokluğu nedeniyle talebin reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:1-Davanın aktif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle REDDİNE,2-Harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davanın niteliği gereği yargılama giderlerinin talep eden üzerinde bırakılmasına,4-Karar kesinleştiğinde HMK gider avansı tarifesinin 5. Maddesi uyarınca artan gider avansının davacıya iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde dilekçe ile başvurulacak İSTİNAF yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2026