Hazine aleyhine açılan tapusuz taşınmazın zilyetlikle tescili davasında, önceki bozma ilamına uyulmaması ve eksik bilirkişi incelemesi gerekliliğiyle kararın yeniden bozulması.
Özet: Uyuşmazlık konusu tapusuz taşınmazın zilyetlikle tescili talebine ilişkin davada, mahkemece davacının kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğiyle edinim koşullarının oluştuğu gerekçesiyle kısmen kabul kararı verilmesine rağmen, Yargıtayın önceki bozma ilamına uyulurken gerekliliklerin tam olarak yerine getirilmediği tespit edilerek; taşınmazın geçmiş niteliği, kullanım durumu, zilyetliğin başlangıcı ve sürdürülüş biçimini detaylıca belirlemek amacıyla, harita genel müdürlüğünden geriye dönük hava fotoğraflarının temin edilmesi, farklı bilirkişi heyetleri (üçer kişilik ziraat, jeodezi/fotogrametri ve fen bilirkişileri) ile yerel bilirkişiler eşliğinde yeniden keşif yapılması, hava fotoğrafları ve yerel bilirkişi beyanları ışığında taşınmazın ekonomik amaca uygun kullanılıp kullanılmadığı ve zilyetliğin şartlarının oluşup oluşmadığına dair çelişkileri giderecek şekilde kapsamlı raporlar alınması gerektiği belirtilerek yerel mahkeme kararının bozulmasına hükmedilmiştir.
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : █████████ E., █████████ K.Mahkeme kararı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: - K A R A R -Dava, tapusuz taşınmazın tescili isteğine ilişkindir. Dava, Şanlıurfa ili, Eyyübiye ilçesi, ... köyünde 1976 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında taşlık vasfıyla tescil harici bırakılmış; aşamada ihdasen Hazine adına 2020 parsel olarak tescil edilmiştir.Davacı, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tescil istemiyle dava açmıştır.Davalı Hazine, davanın reddini ve taşınmazın Hazine adına tescilini talep etmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, kararın davalı Hazine vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince "ziraat bilirkişisi, harita ve jeodezi ve fen bilirkişi ile keşif yapılması, dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait stereoskopik çift hava fotoğraflarının merciinden getirtilip stereoskop aletiyle yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda inceleme yaptırılarak taşınmazın niteliğinin ve kullanım süresinin ne zaman başladığının belirlenmesine çalışılması" gerekçesiyle karar bozulmuş, Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, zilyetlikle kazanım şartları davacı lehine oluştuğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, kararın davalı Hazine vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece ”3 kişilik ziraat bilirkişi kurulu, 3 kişilik harita ve jeodezi bilirkişi kurulu ve fen bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmasına” değinilerek karar bozulmuş, Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, zilyetlikle kazanım şartları davacı lehine oluştuğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, (A) harfi ile gösterilen bölümün tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiştir. Mahkemece dava konusu taşınmaz bölümü üzerinde davacı lehine zilyetlikle edinim koşullarının oluştuğu gerekçesi ile yazılı şekilde karar verilmiş ise de bozmaya uyulduğu halde gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir.Hâl böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için öncelikle Mahkemece, dava konusu taşınmazın ne sebeple ifraz edildiği, ifraz sonucu hangi parsel içerisinde kaldığı belirlenmeli, çekişmeli taşınmaza komşu taşınmazların kadastro tutanakları, tapu kayıtları ve tespite esas dayanak kayıtları dosya arasına alınmalı, bundan sonra dava tarihi olan 2013 yılından 15-20-25 yıl öncesine ait dava konusu taşınmazın bulunduğu yere ilişkin stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Müdürlüğünden tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalı, dosya bu şekilde ikmal edilerek taşınmaz başında 3 kişilik ziraat mühendisi kurulu, 3 kişilik jeodezi veya fotogrametri uzmanı harita mühendisi bilirkişi kurulu ve fen bilirkişisinden oluşacak öncekinden farklı bilirkişi heyetleri ile yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları eşliğinde yeniden keşif yapılmalıdır. Yapılacak keşif sırasında dinlenilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından taşınmazın öncesinin ne olduğu, taşınmaz üzerinde sürdürüldüğü iddia olunan zilyetliğin var olup olmadığı, varsa kim tarafından hangi tarihte ve ne zaman başladığı, zilyetliğin sürdürülüş biçimi, kimden kime nasıl intikal ettiği hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, çelişki doğduğu takdirde beyanlar arasında çelişki açıkça yazılarak giderilmeye çalışılmalıdır.Jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi kuruluna hava fotoğrafları üzerinde stereoskopik olarak inceleme yaptırılarak çekişme konusu taşınmazın önceki ve şimdiki niteliği, arazinin ekonomik amaca uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığı ve kullanımın hangi tarihten itibaren olduğu, kullanıma ara verilip verilmediği, imar-ihya yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise imar-ihyanın ne zaman tamamlandığı önceki raporlar irdelenip oluşan çelişkiler giderilecek şekilde rapor düzenlettirilmelidir.Zirai bilirkişi kuruluna çekişmeli taşınmaz üzerinde ekonomik amaca uygun zilyetlik bulunup bulunmadığını, ekonomik amaca uygun zilyetlik varsa hangi tarihten beri ve hangi tasarruflar ile sürdürüldüğünü, çekişmeli taşınmaz ile komşu taşınmazların toprak yapısı ve niteliği hususunda fark bulunup bulunmadığını irdeleyen, çekişmeli taşınmazın niteliğini, kullanım durumunu ve zilyetlik süresini kesin olarak belirleyen rapor hazırlattırılmalı; taşınmazın sınırında bulunan sulama kanalından sulanıp sulanmadığı, taşınmazın sulu tarım arazisi vasfında olup olmadığı, taşınmazın dört hududunu gösterir şekilde taşınmazın hangi bölümüne ait olduğuna dair gerekli açıklamanın yapıldığı fotoğraflar raporlara eklenmeli; fen bilirkişisinden keşfi takibe imkan verir kroki ve rapor düzenlemesi istenmeli; zilyetlikle kazanma şartlarının davacı taraf lehine oluşup oluşmadığı kesin olarak belirlenmeli; bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek ifraz sonucu oluşan yeni parsel numarası belirlenip sonucuna göre bir karar verilmelidir. Yukarıda değinilen hususlar göz ardı edilerek eksik araştırma ile karar verilmesi doğru değildir.Açıklanan sebeplerle, davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Mahkeme kararının, 6100 sayılı HMK'nın geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, temyiz eden davalı Hazine harçtan muaf olduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, Dosyanın Şanlıurfa 1. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 17.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.