ankara 12. asliye ticaret mahkemesinde görülen, kanalizasyon ve yağmursuyu şebekesi inşaatı eser sözleşmesinden kaynaklanan temel baz endeksi fiyat farkı alacağı uyuşmazlığı davası.

Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, kanalizasyon ve yağmursuyu şebekesi inşaatı eser sözleşmesinden kaynaklanan temel baz endeksi fiyat farkı alacağı uyuşmazlığı davası.

Özet: Bu dava, bir kanalizasyon ve yağmursuyu şebekesi inşaat işi eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak talebini ele almakta olup, davacılar sözleşmedeki fiyat farkı hesaplamasında kullanılacak temel endeksin son teklif verme tarihinden 28 gün önceki geçerli endeks olan 2024 Şubat ayı endeksi olması gerektiğini savunurken, davalı ise doğru uygulamanın ilgili dönemin ekonomik koşullarını yansıtan 2024 Mayıs ayı endeksi olduğunu ileri sürerek, eksik ödenen fiyat farkı alacaklarının tahsili ve davalının haksız muarazasının tespiti talebini tartışmaktadır.

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████

T. C.

A N K A R A

ASLİYE 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR

ESAS NO : ████████

KARAR NO : ████████

HAKİM : Dr. Salim Yunus LOKMANOĞLU 137466

KATİP : Emre GÜVENİR 279252

DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2025

KARAR TARİHİ : █████/2026

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle ; Taraflar arasında akdedilen ... .... .... No.lu "... .... .... Kanalizasyon ve Yağmursuyu Şebekesi İnşaatı İşi" sözleşmesi uyarınca düzenlenen hakedişlerdeki fiyat farkı hesaplamasında kullanılan (Io = Temel Baz Endeks) endeksinin belirlenmesinde uyuşmazlık yaşandığını, sözleşmenin ilgili maddesi gereği temel endeksin, son teklif verme tarihi olan █████/2024'ten 28 gün önceki tarihte (█████/2024) "geçerli olan" ... endeksi olarak belirlendiğini, bu tarihte geçerli olan ve son yayımlanmış endeksin ...'in de teyit ettiği üzere 2024 yılı Şubat ayı endeksi olduğunu, davalı idarenin ilk hakedişte bu endeksi kabul etmesine rağmen ikinci hakedişten itibaren hukuka aykırı olarak, o tarihte henüz yayımlanmamış olan 2024 yılı Mayıs ayı endeksini esas alarak eksik ödeme yaptığını, TBK'nun 19/1. maddesi uyarınca sözleşmenin lafzı ve tarafların ortak iradesi gereği Şubat ayı endeksinin kullanılması gerektiğini, daha önce alınan ve bağlayıcı olmadığı istinaf mahkemesi kararıyla tespit edilen hakem bilirkişi raporundaki davalı lehine olan yorumların ise hatalı olduğunu ileri sürerek, ıslaha ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, (1) ila (12) numaralı hakedişlerdeki eksik ödenen fiyat farkı alacağı için şimdilik 10.000,00 TL'nin her bir hakedişin onay tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, (13) ve (14) numaralı hakedişler ile bundan sonra düzenlenecek olanlarda davalının Mayıs ayı endeksini kullanmasının haksız muaraza oluşturduğunun tespitini ve bu muarazanın, temel endeks olarak 2024 yılı Şubat ayı endeksinin kullanılması suretiyle giderilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasındaki yapım işi sözleşmesinden kaynaklanan fiyat farkı alacağı ve muarazanın men'i talepli kısmi davaya karşı, öncelikle davacının ileride düzenlenecek hakedişlere yönelik muarazanın men'i talebinde güncel ve somut bir menfaati bulunmadığından hukuki yarar yokluğu, uyuşmazlığın aynı taraflar arasında ... BAM 27. Hukuk Dairesi'nin 2025/4 E. sayılı dosyasında derdest olması, alacağın zamanaşımına uğrayan kısımlarının bulunması ve davacının sözleşmedeki (...Madde 23 ve 24) hak düşürücü nitelikteki uyuşmazlık çözüm sürelerine uymaması nedenleriyle davanın HMK m.114 ve 115 uyarınca usulden reddi gerektiğini, esasa ilişkin olarak ise davacının, fiyat farkı hesabında temel endeks (Io) olarak kullanılan ...49.1 maddesindeki "son teklif verme tarihinden 28 gün önceki tarihte geçerli olan endeks" ifadesini, sözleşmenin lafzına ve amacına aykırı şekilde "o tarihte yayımlanmış son endeks" olarak yorumlayıp Şubat 2024 endeksinin uygulanmasını talep ettiğini, oysa doğru uygulamanın, ilgili dönemin ekonomik koşullarını yansıtan Mayıs 2024 endeksi olduğunu, davacının yorumunun kabulünün sebepsiz zenginleşmeye ve kamu zararına yol açacağını, ilk hakedişlerde yapılan hatalı uygulamanın Proje Müdürü tarafından düzeltilmesinin sözleşmesel bir yetki olduğunu, ayrıca tarafların iradesiyle uyuşmazlığın çözümü için başvurulan hakem bilirkişi raporunun HMK m.193 uyarınca münhasır delil sözleşmesi niteliğinde olup mahkemeyi bağladığını ileri sürerek, davacıların muarazanın men'i talebinin hukuki yarar yokluğu, süre aşımı ve derdestlik nedenleriyle öncelikle usulden reddini, geçmiş hakedişlere ilişkin fiyat farkı alacağı taleplerinin ise esastan reddini talep etmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi ve ... Anonim Şirketine müzekkere yazılmıştır.

Dava, taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklı muarazanın giderilmesi ve alacak istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki sözleşme sureti, ihale dosyası, hakem kararı, ...... .... .... karar sayılı dosyası ile getirtilmesi gerekli tüm deliller dosyaya celp edilmiştir.

Taraf arasındaki sözleşme hükümleri incelendiğinde, davacı iş ortakları yüklenici olup, iş sahibi davalı ile Pazarcık ilçesi Merkez mahalleleri ve yakın kırsal mahalleleri içerisinde belirtilen çaplardaki borular ile kanalizasyon hattı, muayene bacaları, parsel bağlantıları, parsel bacaları, terfi merkezleri ile yağmur suyu hattı ve muayene bacaları yapımına ilişkin 19.07.2024 tarihli eser sözleşmesinin akdedildiği, SGK'de belgelerin öncelik sırasının düzenlendiği, buna göre SÖK'ün SGK'den üstte yer aldığı (2.3.), hakemin taraflarca birlikte atanacağı, anlaşmazlık halinde işverenin SÖK'te belirtilen atama makamından hakem ataması talep edeceği (23.1.), yüklenicinin proje müdürü tarafından alınan bir kararın proje müdürüne verilen yetkinin dışında olduğuna veya yanlış karar aldığına inanılması durumunda kararın önerildiği tarihten itibaren 14 gün içerisinde bu karar için hakeme başvuracağı (24.1.), taraflardan her birinin hakemin karar verdiği tarihten itibaren 28 gün içerisinde hakem kararına karşı tahkime başvurabileceği, süresinde tahkime başvurulmadığı taktirde hakem kararının nihai ve bağlayıcı olacağı (24.3.) kararlaştırılmış iken, SÖK'te ise, SGK 24.3.maddenin değiştirildiği, buna göre tarafların hakem kararı tarihinden itibaren 56 gün içerisinde verilen karara itiraz için yerel mahkemeye başvurabilecekleri, anlaşmazlığın mahkemeye götürülmemesi halinde hakem kararının nihai ve bağlayıcı olacağı (24.3.), hakem kararına itirazda ... Mahkemelerinin yetkili olduğu (24.4.), hakem atama makamının Türk Müşavir Mühendisler ve Mimarlar Birliği olduğu (23.1.) hükme bağlanmıştır. Taraflar arasında SGK 49 maddede düzenlenen fiyat ayarlamasında uygulanacak endeks konusunda uyuşmazlık çıktığı, yüklenici iş ortaklarının 17.12.2024 tarihinde uyuşmazlığın giderilmesi için hakeme başvurdukları, hakem ...tarafından 21.03.2025 tarihli 23 sayfadan oluşan hakem kararının verildiği anlaşılmaktadır.

Hakem ...tarafından 21.03.2025 tarihli 23 sayfadan oluşan hakem kararı incelendiğinde, tarafların davacılar ve davalı olduğu, uyuşmazlık özetinin "2.1.Hakem Başvuru No:1, SGK Madde 49 kapsamında yapılacak olan “Fiyat Ayarlaması” ile ilgili bir uyuşmazlığı içermektedir.

2.2. Bu uyuşmazlık hem esasa hem de usüle ilişkin kısımlar içermekte olup, bunlar Karar içinde ayrı ayrı olarak ele alınmıştır.

2.3.Uyuşmazlık kapsamı aşağıdaki unsurları içermektedir: (a) ...Madde 49.1 ile revize edilmiş olan, SGK Madde 49 altındaki Fiyat Ayarlamasının uygulamasının esasının ne olduğu,

(b) “Io” endeksi için geçici endeks kullanılıp kullanılamayacağı,

(d) Fiyat ayarlamasına konu formülde kullanılacak “10” endeksinin neyi ifade ettiği;

(e)“To” endeksinin hangi aya ait olması gerektiği.

2.4. Uyuşmazlığa ilişkin yüklenici pozisyonu aşağıda detaylandırıldığı şekildedir:

Söz konusu uyuşmazlık, Yüklenicinin yazısına konu hakkındaki yazısına cevaben Müşavir Firma tarafının 03.12.2024 tarihli yazısı ile “Io” endeksinin tabi olacağı tarihe ilişkin yapılan belirlemeyi ve bunun sonucu olarak daha önce Yüklenici tarafından sunulmuş olan hakedişlerin düzetilerek, ilerideki hakedişlerde de kullanılmasını talep etmesi ve Yüklenicinin bu talebe itirazı ile ortaya çıkmıştır. " şeklinde olduğu, hakem tarafından verilen kararın '' 5.1 TALEP (yüklenici) “ ....hakediş hesaplamaların temel endeks (10) olarak TUİK tarafından açıklanan Şubat 2024 endeksi kullanılarak hesaplama yapılması gerektiğine..''

Hakem Kararı: Yukarıda Bölüm 4'te belirtilen nedenlerle, Hakem, ...49.1'e göre uygulanacak fiyat ayarlaması hesabında temel endeks “10” olarak TUİK tarafından açıklanan Şubat 2024 endeksi kullanılması talebinin reddine karar vermiştir.

5.2 TALEP (yüklenici) “Tüm hakedişlerin ilgili Şubat endeksi dikkate alınarak düzenlenmesine”

Hakem Kararı: Yukarıda Bölüm 4'te belirtilen nedenlerle, Hakem, tüm hakediş hesaplamalarında temel endeks “Io” olarak TUİK tarafından açıklanan Şubat 2024 endeksi kullanılması talebinin reddine karar vermiştir.

5.3 TALEP (işveren) “Yüklenicinin Şubat 2024 endeksinin “lo” temel endeks olarak kullanılması talebinin reddedilmesine”

Hakem Kararı: Yukarıdaki 5.1 numaralı paragrafta yer alan Karara bakınız.

5.4 TALEP (işveren) “Mayıs 2024 endeksinin (lo=1540.84) temel endeks olarak kabul edilmesine”

Hakem Kararı: Yukarıda Bölüm 4'te belirtilen nedenlerle, Hakem, ...49.1'e göre uygulanacak fiyat ayarlaması hesabında temel endeks “lo” olarak, son teklif verme tarihinden 28 gün önce geçerli olan endeks olarak, TUİK tarafından açıklanan Mayıs 2024 endeksinin (lo=1540.84) kullanılması gerektiğine karar vermiştir.

5.5 TALEP (işveren) “İlgili tüm hakedişlerin Mayıs 2024 endeksi baz alınarak düzenlenmesine”

Hakem Kararı: Yukarıda Bölüm 4'te belirtilen nedenlerle, Hakem, tüm hakedişlerin (geriye dönük önceki hakedişler dahil) temel endeks “lo” olarak TUİK tarafından açıklanan Mayıs 2024 endeksi (lo=1540.84) baz alınarak düzenlenmesi gerektiğine karar vermiştir.

Bu Karar SGK Madde 24 gereğince verilmiş ve 21.03.2025 tarihinde imza altına alınmıştır." şeklinde olduğu anlaşılmıştır.

Davacılar tarafından davalı aleyhine açılan hakem kurulu kararının iptali istemine ilişkin olarak açılan davada ilk derece mahkemesi sıfatıyla yargılamayı yürüten ... BAM 27. Hukuk Dairesinin █████/2025 tarih ve 2025/4 esas, 2025/5 karar sayılı kararı ile ''Taraflarca sözleşmede yapılan değişiklik ile tahkim iradesinden vazgeçilmekle birlikte hakeme başvurulmasına ilişkin hükümde değişikliğe gidilmediği, yüklenicinin proje müdürünün kararını kabul etmemesi halinde uyuşmazlığın yargılama konusu yapılmasından önce yüklenicinin yapacağı hakem başvurusu ile konunun teknik olarak bir kişiye incelettirilmesinin, inceleme sonucu düzenlenen raporun yeterli görülüp taraflarca itiraz edilmemesi halinde bağlayıcı hale geleceğinin, raporun doğru bulunmaması halinde uyuşmazlığın her iki tarafça mahkemede dava konusu yapılabileceğinin kararlaştırıldığı, bu itibarla dava konusu edilen hakem ...tarafından düzenlenen 16.06.2023 tarihli kararın HMK 407 ve devamı maddelerde düzenlenen nitelikte bir hakem kararı olmayıp, hakem bilirkişi raporu niteliğinde olduğu anlaşılmakla hakem bilirkişi raporuna karşı HMK 439 madde gereğince iptal davası açılamayacağından davanın usulden reddine karar verilmiştir.'' şeklinde gerekçe ile başvurunun usulden reddine dair Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere karar verildiği, davacılar vekili tarafından söz konusu kararın temyiz edilmesi sonrası ... .... .... karar sayılı kararı ile ''Hakem bilirkişi raporları HMK'nın 407. ila 444. maddelerde düzenlenen tahkim yargılamasına ilişkin hükümler kapsamında verilmiş hakem kararı niteliğinde olmadığından HMK'nın 439. maddesinde düzenlenen hakem kararının iptali davasına konu olabilecek bir karar değildir. Tarafların sözleşmede kararlaştırdığı hakem kararına itiraz hükmü, hakem kararının iptali için açılan bir dava niteliğinde değil, sözleşme özel koşullarında fiyat ayarlamasında uygulanacak endeks konusunda çıkan uyuşmazlığın hakem bilirkişi kararının kabul edilmemesi halinde izlenecek olan yöntemdir. Bu husus sözleşmede açıklandığı gibi mahkemeye başvurulacağı belirtilmiş olup hakem kararının iptali davası değildir. Bu durumda mahkemece hakem bilirkişi raporu hakkında HMK'nın 439. maddesi kapsamında hakem kararının iptal davası açılamayacağından davanın usulden reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygundur.'' şeklinde gerekçeye dayalı olarak temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca onanmasına dair karar verildiği, dosyanın █████/2025 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Deliller değerlendirilmiştir.

Açılan davada davacıların hukuki yararı olduğundan, dava TBK'da bulunan eser sözleşmesine hükümleri gereğince zamanaşımı süresinde içinde açıldığından, davalının yukarıda belirtilen yüksek mahkeme kararlarına göre derdestlik dava şartı itirazı yerinde görülmediğinden yargılamaya devam olunmuştur.

Davacılar vekili dava dilekçesinde, davacı iş ortaklığı ile davalı arasında arasında akdedilen ... .... .... No.lu "Kahramanmaraş Pazarcık Kanalizasyon ve Yağmursuyu Şebekesi İnşaatı İşi" sözleşmesi ile taahhüt edilen işin yapımı sırasında düzenlenen (1) ilâ (12) numaralı hakedişlerin fiyat ayarlaması (farkı) formülünde yer alan (Io = Temel Baz Endeks) endeksin "2024 yılı Şubat" ayı endeksi yerine "2024 yılı Mayıs" ayı endeksinin kullanılmasından kaynaklı olarak eksik ödenen fiyat farkına istinaden şimdilik 10.000,00 ₺'nin her bir hakedişin onay tarihinden itibaren yürütülecek avans faiziyle birlikte davalı şirketten alınarak müvekkil şirketlere ödenmesine, müvekkil şirketlerden müteşekkil iş ortaklığı ile davalı arasında arasında akdedilen ... .... .... No.lu "Kahramanmaraş Pazarcık Kanalizasyon ve Yağmursuyu Şebekesi İnşaatı İşi" sözleşmesi ile taahhüt edilen işin yapımı sırasında arabuluculuk anlaşmazlık tutanağının imzalanmasından sonra düzenlenen (13) ve (14) numaralı hakedişler ile bundan sonra düzenlenecek hakedişlerde fiyat ayarlaması (farkı) formülünde yer alan (Io = Temel Baz Endeks) endeksin "2024 yılı Şubat" ayı endeksi yerine "2024 yılı Mayıs" ayı endeksinin kullanılması suretiyle iş sahibi davalı tarafından oluşturulan haksız muaraza oluşturduğunun tespitine, davalı tarafından oluşturulan muarazanın (sataşmanın), işe ait (13) ve (14) numaralı hakedişler ile bundan sonra düzenlenecek hakedişlerde fiyat ayarlaması (farkı) formülünde yer alan (Io = Temel Baz Endeks) endeksin "2024 yılı Şubat" ayına ait endeks kullanılmak suretiyle giderilmesi istemiyle eldeki davayı açmış olsa da, Yargıtay ve BAM ilamında da değinildiği üzere tarafların sözleşmenin 24.3 madde hükmünde değişikliğe gitmiş oldukları ve hakem kararı sonrası aşama olan tahkim iradesinden vazgeçtikleri, bu hüküm ile tarafların; iki taraftan birinin, hakem karar tarihinden itibaren 56 gün içinde verilen karara itiraz için yerel mahkemeye başvuru yapılabileceği, belirtilen bu süre içerisinde hakemin kararı ile ilgili anlaşmazlık mahkemeye götürülmez ise hakemin verdiği kararın nihai ve bağlayıcı olacağını kararlaştırdıkları, yukarıda özetlenen hakem kararında davacının (yüklenicinin) ...49.1'e göre uygulanacak fiyat ayarlaması hesabında temel endeks olarak ''lo'' olarak ... tarafından açıklanan Şubat 2024 endeksi kullanılması talebinin ve tüm hakediş hesaplamalarında temel endeks olarak ''lo'' olarak ... tarafından açıklanan Şubat 2024 endeksi kullanılması talebinin reddine, ...49.1'e göre uygulanacak fiyat ayarlaması hesabında temel endeks olarak ''lo'' olarak, son teklif verme tarihinden 28 gün önce geçerli olan endeks olarak ... tarafından açıklanan Mayıs 2024 endeksinin (lo=1540.84) kullanılması gerektiğine, tüm hakedişlerin (geriye dönük önceki hak edişler dahil) temel endeks ''lo'' olarak ... tarafından açıklanan Mayıs 2024 endeksi (lo=1540.84) baz alınarak düzenlenmesi gerektiğine karar verildiği, bu karardan sonra 56 gün içinde sözleşmenin 24.3 maddesi uyarınca davacının karara mahkeme nezdinde itiraz etmediğinden hakem/bilirkişi raporunun bağlayıcı hale geldiği, bağlayıcı hale gelen bu durumun aksine eldeki davaya konu edilen muaraza ve alacak istemlerinin dinlenilmesi taleplerinin yerinde olmadığı, uyuşmazlık konusu hakkında ... tarafından açıklanan Mayıs 2024 endeksinin hesaplamaya esas alınacağı anlaşıldığından davacıların davasının tümden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacının muarazanın giderilmesi ve alacak isteminin reddine,

2-Alınması gereken 732,00 TL maktu harçtan, 615,40 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 116,60 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

3-Davacıların karşıladığı yargılama harç ve giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.700,00 TL arabuluculuk ücretinin davacılardan alınarak hazineye gelir kaydına,

5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 10.000,00 TL üzerinden takdir edilen 10.000,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,

6-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.█████/2026