ankara bölge adliye mahkemesi, distribütör ve bayi arasındaki kapalı satış noktası sözleşmesi ihlali kaynaklı icra takibine itirazın iptali davasının istinafını inceliyor.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi, distribütör ve bayi arasındaki kapalı satış noktası sözleşmesi ihlali kaynaklı icra takibine itirazın iptali davasının istinafını inceliyor.

Özet: Bir distribütör firma, müvekkili ile yaptığı kapalı satış noktası sözleşmesi kapsamında bira ürünlerinin düzenli satışını ve ilgili yasal yükümlülükleri yerine getirmediğini iddia ettiği davalı satış noktasının, ödenmeyen nakit katkı ve cezai şart bedeli nedeniyle başlatılan icra takibine haksız itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptalini ve icra inkar tazminatı talebinde bulunmuştur; davalı ise sağlık sorunları nedeniyle gerçekleşen işyeri devirlerinin davacı şirketin onayıyla yapıldığını, sözleşme hükümlerine uygun hareket ettiğini ve cezai şartın haksız olduğunu savunarak davanın reddini istemiş, ayrıca kötüniyet tazminatı talep etmiştir.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: █████████ - ████████

T.C.

A N K A R A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ

22. H U K U K D A İ R E S İ

ESAS NO : █████████ (ESASTAN RET)

KARAR NO : ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : █████/2023

ESAS-KARAR NO : ████████ E - ████████ K

DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali

KARAR TARİHİ : █████/2026

YAZILDIĞI TARİH : █████/2026

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili ve davalı vekili tarafından ayrı ayrı istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... Pazarlama ve Dağıtım Ticaret A.Ş., distributor ve davalı arasında Satış Sözleşmesi (Kapalı Satış Noktası Sözleşmesi) imzalandığını, sözleşme süresinin █████/2019 - █████.2020 tarih aralığını kapsadığını, sözleşme kapsamında davalının, davacı şirketin dağıtım ve pazarlama işini üstlendiği bira ürünlerini tüketici taleplerine uygun, düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde satın almayı, müşteri talebini karşılayacak şekilde etkin olarak bulundurmayı ve satmayı önceden bildirip yazılı onay almadan sözleşme süresince faaliyet alanını ve nevini değiştirmemeyi, işyerini başkasına devir ve temlik etmemeyi, kiralamamayı, yeni ortak almamayı, devir ve temlik, kiralama ve yeni ortak alma veya ortak değiştirme durumunda en az 30 gün önce yazılı bilgi verip onay almayı, işyerini şirkete önceden bildirip yazı ile onayını almak kaydıyla, herhangi bir nedenle işyerini başka bir adrese taşıyarak faaliyet alanını yeni yerinde devam ettirmek zorunda kalsa dahi sözleşme hükümlerinin geçerli olduğunu, işyerini büfe olarak işletmeye açmak ve ruhsat, izin, satış belgesi vs. gibi her türlü yasal zorunlulukları yerine getirerek ürün satışını sağlamakla yükümlü olmayı, sözleşme ile kararlaştırılan edimlerin zamanında tam olarak yerine gelmemesi durumunda sözleşmenin 15. maddesinde yer alan cezai şart dahil tüm hak ve alacakları ödemeyi, satış ve tanıtım faaliyetleri ile ilgili olarak sözleşme süresince işyerinde bira satışına ilişkin faaliyetleri kısmamayı veya bira ve biraların satışını azaltacak ya da ürünün kalite ve imajını olumsuz yönde etkileyecek herhangi bir davranış içine girmemeyi, sözleşme süresince işletmesinde etkin ve sürekli olarak ürün satışının yapılabilmesi için gerekli satış belgesi, ruhsat vs. her türlü yasal zorunlulukları yerine getirmeyi ve bunları yenilemek için gerekli mali külfetleri karşılamayı taahhüt ettiğini, ancak davalının üzerine düşen edimleri yerine getirmediğini, bunun üzerine müvekkil şirket tarafından Ankara 15. Noterliği’nin █████/2019 tarih ve 18385 yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edildiğini ve nakit bazlı katkı tutarı ile cezai şart bedelinin ödenmesinin istenildiğini, ancak ihtarnameye karşın ödeme işleminin gerçekleştirilmediğini, bunun üzerine alacağın tahsili için davalı borçlu hakkında Ankara 5. İcra Müdürlüğü'nün █████████ Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, devam eden süreçte davalı yanın söz konusu takibe itiraz ettiğini ve icra takibinin durduğunu, davalının haksız ve kötüniyetli olarak borca itiraz ettiğini belirterek, itirazın iptaline ve takibin devamına, ayrıca davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilin bahsi geçen marketi dava dışı ... Limited Şirketi'nden devraldığını, devir sırasında davacı şirket ile görüşüldüğünü ve davacı şirketin rıza göstermesi üzerine devir işleminin gerçekleştirildiğini, devam eden süreçte davacı şirketin devir/satış nedeniyle sözleşmeyi müvekkil ile yenilediğini, ancak davalının yaşadığı sağlık sorunları nedeniyle iş yerini devretmek/satmak istediğini ve bu durumu davacı şirkete bildirdiğini, davacı şirketten gelen onay üzerine de devir/satış işlemini gerçekleştirdiğini, devir/satış aşamasında sırasında ürünlerin devri gerçekleştirilen markette/iş yerinde kaldığını, icra takibinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkilin sözleşme hükümlerine uygun şekilde davrandığını, bu nedenle cezai şart isteminin yerinde bulunmadığını savunarak, davanın reddine ve davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, █████/2019 tarihinde davacı şirket, dava dışı bayi/distribütör şirket ve davalı arasında █████/2019 tarihinden itibaren yürürlüğe girmek ve █████/2020 tarihine kadar geçerli olmak üzere "Kapalı Satış Noktası Sözleşmesi" imzalandığı, ilerleyen süreçte sözleşmenin 14. ve 15. maddelerinin uygulama koşullarının oluştuğu belirtilerek davacı şirket tarafından sözleşmenin feshedildiği, davalının en son █████/2019 tarihinde alım yaptığı, bu tarihten sonra gerçekleştirilen bir alımının bulunmadığı, sözleşmede, davacı şirketin yazılı izni alınmak sureti ile ve devirden en az 30 gün önce davacı ... Pazarlama ve Dağıtım Ticaret A.Ş.,'ye bilgi verilmesi koşuluyla işyeri devrinin mümkün olabileceğinin yazılı olduğu, bu doğrultuda yapılan incelemede davalı işletmecinin davacı şirketin iznine müracaat ettiğine veya davacı şirketten izin aldığına dair dosyada yazılı bir bilgi ve belge bulunmadığı, davalının bağlı olduğu Kahramankazan Vergi Dairesi tarafından dosyaya gönderilen yazıda, davalının ticari faaliyetini █████/2019 tarihinde terk ettiğinin bildirildiği, bu durumda █████/2020 tarihine kadar devam etmesi gereken sözleşmenin davalı tarafça sözleşme gereklerinin yerine getirilmemesi nedeniyle devam ettirilemediği, bu hali ile sözleşme hükümleri çerçevesinde davalının üzerine düşen yükümlülükleri gerçekleştirmediği ve davacı şirketin sözleşmenin 14 ve 15. maddeleri ile verdiği yetkiyi kullanarak sözleşmeyi feshettiği, devamla davacı şirketin sözleşmenin yazılı süre sonuna kadar devam edeceği inancı ile davalıya verdiği toplam 80.000,03 TL nakit bazlı katkı tutarını ve sözleşmenin ihlali nedeniyle sözleşmede kararlaştırılan 80.000,00 TL cezai şart ile delil tespit masrafının ve ihtar giderlerinin tahsili amacıyla davalı aleyhine icra takibine geçtiği, konuya ilişkin alınan bilirkişi raporunda ayrıntılı şekilde açıklandığı üzere davacı şirketin 80.000,03 TL nakit bazlı katkı tutarı ödemesinde bulunduğu ve bu bedeli iade alması gerektiği, diğer yandan sözleşmenin 15. maddesi uyarınca işletmeyi devirden en az 30 gün önce davacı şirkete bildirimde bulunulması gerekirken davalı yanca bu bildirim sağlanmadan ve davacı şirketin yazılı izni alınmadan iş yerinin devredildiği, o halde davacı ... Pazarlama ve Dağıtım Ticaret A.Ş.'nin cezai şarta hak kazandığı, ne var ki yapılan araştırma ve değerlendirme kapsamında sözleşmede kararlaştırılan cezai şart miktarının fahiş olduğu, bu hali ile somut olayda TBK'nın 182/3. maddesinin uygulanması gerektiği ve 1/2 oranında indirim ile cezai şart tutarının belirlendiği, öte yandan davacı şirket tarafından davanın açılmasından önce Kahramankazan Sulh Hukuk Mahkemesi'nden tespit talebinde bulunulduğu, ancak mahkemenin █████/2019 tarih ve ███████ Değişik İş, ███████ Karar sayılı kararı ile hukuki yararın bulunmadığı belirtilerek delil tespiti talebinin reddedildiği, dolayısıyla delil tespitine yönelik tutar yönünden icra takibinin yerinde olmadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalının sözleşme hükümlerine uygun hareket etmediğini, sözleşmeye aykırılık nedeniyle müvekkil şirket tarafından sözleşmenin feshedildiğini, dolayısıyla cezai şart tutarının tamamının ödenmesi gerektiğini, eldeki davada tenkis koşullarının oluşmadığını, konuya ilişkin açılan benzer nitelikteki davalarda tam kabul kararı verildiğini, sözleşme hükümlerinin taraflar arasında kabul edildiğini ve bağlayıcı hale geldiğini, cezai şart bedeli için alacağın likit nitelikte bulunduğunu, bu nedenle cezai şart tutarı için icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, bununla birlikte delil tespiti masraflarının reddine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı istinaf başvuru dilekçesinde özetle; dava dışı distribütör ile yapılan ticari işlemlerin incelenmesi gerektiğini, doğrudan davacı şirketten ürün alımı işleminin gerçekleştirilmediğini, dolayısıyla davacı şirketçe tarafına yapılan nakit ödemenin bulunmadığını, düzenlenen faturalar ile ürünlerin distribütöre iade edildiğini, kendisinin iş yerini devretmesinden sonra ürünlerin aynı markette satılmaya devam ettiğini, sözleşmenin bir nüshasının kendisine hiç verilmediğini, davacı şirketin mevzuat gereği nakit bazlı katkı yapamayacağını, bu durumun incelenmesi gerektiğini savunarak, mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, taraflar arasında imzalanan Satış Sözleşmesi (Kapalı Satış Noktası Sözleşmesi) hükümlerinin ihlal edilip edilmediği ve sözleşmenin feshinin haklı nedene dayanıp dayanmadığı, bu kapsamda davacının, nakit bazlı katkı payı ödemesi ve uygulanan cezai işlem bedeli ile delil tespiti masrafı ve ihtar gideri nedeniyle alacaklı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, nakit bazlı katkı payı ödemesinin, cezai işlem bedelinin, delil tespiti masrafının ve ihtar giderinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ve takibin devamı ile %20 icra inkar tazminatı talebine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Ankara 5. İcra Müdürlüğü'nün █████████ Esas sayılı dosyası ile; █████/2020 tarihinde davacı tarafından, davalı aleyhine, nakit katkı payı, cezai şart, delil tespiti ve ihtar gideri alacağına dayalı toplam 174.559,59 TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun süresinde takibe ve borca itiraz ettiği, itirazın iptali davasının İİK 67. maddesi uyarınca süresinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle ayrıntılı ve denetime elverişli bilirkişi raporunda yer alan açıklamalara göre, davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1. maddesi gereğince AYRI AYRI ESASTAN REDDİNE,

2-a-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL istinaf karar ve ilam harcının peşin alınan 2.300,00 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.568,00 TL harcın istinaf eden davacı ... Pazarlama ve Dağıtım Ticaret A.Ş.'ye iadesine,

b-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 9.053,34 TL istinaf karar ve ilam harcından, peşin alınan 2.264,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 6.789,34 TL harcın istinaf eden davalı ...'dan alınarak Hazineye İrat Kaydına,

3-İstinaf eden tarafından yapılan istinaf posta giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

5-HMK'nın 333. maddesi gereğince gider avansından kalan kısmın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

6-Kararın tebliğinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,

HMK'nin 362/1.a maddesi gereğince dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda kesin olmak üzere █████/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Katip

e-imzalıdır

NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.

"5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."