Danıştaydan KHK ile kapatılan üniversitelerden nakledilen yabancı uyruklu öğrencilerin döviz endeksli öğrenim ücretlerine ilişkin YÖK kararının normlar hiyerarşisi ilkesi uyarınca iptali.
Özet: Bu hukuki belge, kapatılan Melikşah Üniversitesinden Erciyes Üniversitesine aktarılan ve eğitim ücretlerinin döviz kuruna endeksli belirlenmesinden vazgeçilerek Türk Lirası cinsinden ve TÜFEye göre ayarlanmasını talep eden öğrencilerin başvurusunun zımnen reddi üzerine, Yükseköğretim Kurulu Yürütme Kurulunun yabancı uyruklu öğrenciler için döviz cinsinden ücretleri belirleyen 9. maddesinin iptali istemini ele almaktadır; Danıştay Sekizinci Dairesi, normlar hiyerarşisi, kamu yararı ve eşitlik ilkeleri çerçevesinde, düzenleyici işlemlerin üst hukuk normlarına aykırı olamayacağı ve kanunların çizdiği çerçeveyi aşamayacağı hususlarını vurgulayarak bu düzenlemenin hukuka uygunluğunu incelemiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YİDARİ DAVA DAİRELERİ KURULUEsas No : █████████Karar No : ████████ TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ... 2- ... VEKİLİ: Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : Danıştay Sekizinci Dairesinin █████/2023 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: YÖK Yürütme Kurulunun █████/2017 tarih ve ████████ sayılı kararının 9. maddesinin iptali istenilmiştir.Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin █████/2023 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararıyla; Yurt dışından öğrenci kabulü kapsamında Melikşah Üniversitesi Hukuk Fakültesine kaydolan davacılar tarafından, anılan Üniversitenin 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılması sonucunda kayıtlarının Erciyes Üniversitesine aktarılması sonrasında, eğitim ücretinin döviz kuruna endeksli olarak belirlenmesinden vazgeçilerek, diğer normal öğrenciler gibi geçen seneki ücretlerin üzerine yıllık TÜFE uygulanarak belirlenmesi talebiyle yapılan █████/2018 tarihli başvurularının zımnen reddedilmesi üzerine, davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı kararının 9. maddesinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı;█████/2016 tarih ve 29979 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 2. maddesinin 4. fıkrası ile █████/2016 tarih ve 29872 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6749 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'un "Kapatılan kurum ve kuruluşlara ilişkin tedbirler" başlıklı 2. maddesinin 4. fıkrasında, "Kapatılan yükseköğretim kurumlarında kayıtlı öğrenciler, Yükseköğretim Kurulu tarafından Devlet üniversitelerine veya vakıf üniversitelerine yerleştirilir. Bu şekilde yerleştirilen öğrenciler, mezun oluncaya kadar vakıf yükseköğretim kurumlarına ödemeleri gereken ücretleri ilgili üniversiteye ödemeye devam ederler. Bu fıkranın uygulanması ile ilgili olarak usul ve esasları belirlemeye, uygulamayı yönlendirmeye, her türlü tedbiri almaya ve ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Yükseköğretim Kurulu görevli ve yetkilidir." hükmüne yer verildiği;Dava konusu YÖK Yürütme Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının 9. maddesinde, "667 sayılı KHK ile kapatılan vakıf yükseköğretim kurumlarından diğer yükseköğretim kurumlarına yerleşen yabancı uyruklu ön lisans, lisans ve lisansüstü (yüksek lisans ve doktora) öğrencileri için döviz cinsinden belirlenmiş olan ücretlerin peşin veya taksitle ödenmesi halinde üniversiteler kendilerine ait öğrenci bilgi sistemlerine ücret bilgilerinin girildiği tarihteki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru dikkate alacaklardır. Öğrencilerin ödeme yaptıkları gün ile ücret bilgilerinin girildiği gün arasındaki kur farkı öğrenciden alınmayacaktır. 2017-2018 eğitim-öğretim yılından itibaren ise öğrenciler ders seçimi yapmadan önce dolar cinsinden belirlenen ücretler Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilerek öğrenci bilgi sistemine girişi yapılacaktır. Öğrenciler bu ücretleri peşin ya da dokuz taksitte ödeyebilecektir." düzenlemesine yer verildiği;Hukuk düzeninde normlar hiyerarşisinin, Anayasa, kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, yönetmelik ve adsız düzenleyici işlemler olarak sıralandığı; daha altta yer alan bir norm, kendisinden üstte bulunan norma aykırı hükümler getiremeyeceği gibi bir düzenlemenin hiyerarşik sıralamada daha altta bulunan bir düzenleme ile değiştirilememesi ve kaldırılamaması gerektiği; idare hukukunun temel ilkeleri uyarınca; normlar hiyerarşisinde kanunlardan sonra gelen ve idarelerin, takdir yetkisini kullanarak yaptıkları düzenleyici işlemlerin, bir üst hukuk kuralının uygulanmasını göstermek amacıyla ve onlara aykırı hükümler içermemek şartıyla açıklayıcı hükümler taşıyan, dayanağı mevzuatta yer alan hükümlere aykırı düzenleme içermeyen genel düzenleyici işlemler olduğu; anılan düzenleyici işlemler tesis edilirken, üst hukuk normlarına açıklık getirilmesi ve bu normlarca çizilen çerçeve içerisinde teknik detayların belirlenmesi, uygulamadaki belirsizliklerin giderilmesi amaçlanmakla birlikte, idarelerin düzenleme yetkisinin yasalarla getirilen hükümleri aşacak veya daraltacak bir biçimde kullanılamayacağı hususunun da göz önünde tutulması gerektiği;Diğer taraftan, kamu yararı kavramının, tüm devlet organlarının işlem ve eylemlerinin genel nitelikteki amacını ve aynı zamanda nedenini oluşturduğu, çeşitli hak ve özgürlükler açısından bir sınırlama nedeni niteliği de taşıdığı ve bu kavramın genel bir ifadeyle bireysel, özel çıkarlardan ayrı ve bunlara üstün olan toplumsal yararı ifade ettiği;Anayasa Mahkemesi kararlarında; Anayasa'da kurala bağlanan eşitlik ilkesinin eylemli eşitlik değil, hukuksal eşitlik olduğu, aynı hukuki durumda olanların aynı, farklı hukuki durumda olanların farklı kurallara bağlı tutulmasının eşitlik ilkesini ihlal etmeyeceğinin ifade edildiği; Anayasa Mahkemesinin █████/2019 tarih ve E:████████, K:███████ sayılı kararında; üniversiteye giriş sınavında aldığı puan itibarıyla Devlet üniversitesine yerleşme imkânı varken vakıf yükseköğretim kurumunu tercih eden bir öğrencinin söz konusu vakıf yükseköğretim kurumunun kapatılması sonrasında puanının yeterli olduğu Devlet üniversitesine yerleştirilmesi hâlinde buradaki öğrenimine kapatılan vakıf yükseköğretim kurumuna ödediği ücreti ödeyerek devam etmesi sonucunu doğurduğu, söz konusu öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kayıt yaptırdıkları anda aranan başarı sıraları dikkate alındığında bu başarılarına göre Devlet üniversitesine kayıt olma hakkını elde ettiklerinden burada bulunan öğrenciler ile kapatılan vakıf yükseköğretim kurumlarından bu şekilde gelen öğrencilerin farklı hukuki durumda olduklarının söylenemeyeceği, aynı Devlet üniversitesine başarı sırasına göre kayıt yaptırma hakkını elde eden öğrencilerden bir kısmına ücret ödeme zorunluluğu getirdiğinden farklı bir muamelenin öngörüldüğü, söz konusu farklı muamelenin ise makul ve nesnel bir temele dayandığının söylenemeyeceği, kapatılan vakıf yükseköğretim kurumuna kayıt yaptırdıkları yılda yapılan merkezî sınavlarda elde ettikleri başarı sıralarına eşit ya da daha az puanla öğrenci kabul eden Devlet üniversitelerine öğrencilerin daha önceden ödedikleri ücretleri ödeyerek devam etmelerinin eğitim ve öğrenim hakkı bağlamında Anayasa ile bağdaşmadığı gerekçesiyle puanı eşit ya da daha düşük Devlet üniversiteleri yönünden iptal kararı verildiği;Uyuşmazlıkta, davacıların kapatılan Melikşah Üniversitesine yurt dışından öğrenci kabulüne ilişkin usul ve esaslar kapsamında yerleştirildikleri, dolayısıyla ÖSYM tarafından yapılan merkezi sınav neticesinde Üniversiteye kayıtlarının yapılmadığı, anılan Üniversitenin 667 sayılı KHK uyarınca kapatılması üzerine, eğitim öğrenim haklarının korunmasını teminen kayıtlarının Erciyes Üniversitesine aktarıldığı ve 667 sayılı KHK hükmü uyarınca düzenlenen YÖK kararı gereğince de eğitim ücretlerini ödediklerinin anlaşıldığı;Bu durumda, dava konusu düzenlemede üst hukuk normlarına ve kamu yararına aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacılar tarafından; Daire tarafından dava konusu düzenlemenin iptalini gerektiren hususların dikkate alınmadığı, yurt dışından öğrenci kabul statüsünden yaralananların büyük çoğunluğunun orta öğretimini yurt dışında tamamlamış Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları, Türkiye Cumhuriyeti devleti ile vatandaşlık bağı bulunan mavi kartlılar ile çifte vatandaşlık hakkı bulunanlardan oluştuğu, kamu kuruluşu olan YÖK'ün öğrencilerden dövize endeksli olarak öğrenim ücreti talep etmeye devam etmesinin, ülkenin ekonomik durumu göz önüne alındığında kabul edilemez bir durum olduğu, düzenlemenin eşitlik ve milliyetçilik ilkeleriyle bağdaşmadığı ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Danıştay Sekizinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;1. Davacıların temyiz istemlerinin reddine, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Sekizinci Dairesinin temyize konu █████/2023 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararının ONANMASINA, 3. Kesin olarak, █████/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.