Türkiye Büyük Millet Meclisi eski üyesinin hız ihlali nedeniyle uygulanan idari para cezasına itirazının, içtüzük ve trafik kanunu uyarınca tanınan haklar kapsamında kanun yararına bozulması istemi.
Özet: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, Adalet Bakanlığının talebi üzerine, eski bir milletvekiline uygulanan trafik idari para cezasının, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 167. maddesi uyarınca eski milletvekillerinin mevcut milletvekillerine tanınan haklardan yararlanması gerektiği ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 71. maddesi gereğince milletvekili araçlarının trafik kısıtlama ve yasaklarına tabi olmaması sebebiyle hukuka aykırı olduğunu, bu nedenle Karaman Sulh Ceza Hakimliğinin ceza itirazını reddeden kararının kanun yararına bozulması gerektiğini ileri sürmüştür.
HÂKİMLİĞİ : Karaman Sulh Ceza Hâkimliği
SAYISI : ████████ Değişik İşİNCELEME KONUSU KARAR: Başvurunun reddi KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet BaşsavcılığıTEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararların kanun yararına bozulması2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na muhalefet etmekten kabahatli ... hakkında .... Bölge Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü Trafik Düzenleme ve Denetleme Büro Amirliğinin 28.12.2024 tarihli ve MB-55930017 sayılı idarî para cezası karar tutanağı ile uygulanan 1.506,00 Türk lirası idarî para cezasına yönelik başvurunun Karaman Sulh Ceza Hâkimliğinin 27.01.2025 tarihli ve ████████ değişik iş sayılı kararıyla reddine karar verildiği anlaşılmıştır. Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 24.12.2025 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 06.01.2026 tarihli ve KYB-███████████ sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü: I. İSTEMYargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 06.01.2026 tarihli ve KYB-███████████ sayılı kanun yararına bozma isteminin; “...Dosya kapsamına göre, 28.12.2024 tarihinde kabahatlinin üzerine kayıtlı araç ile hız sınırlarının ihlal edildiğinden bahisle anılan idari yaptırım kararının uygulandığı, kabahatli muterizin önceden ... . Dönem ..... Milletvekilliği görevini ifa ettiği,Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün "T.B.M.M. Eski Üyeleri:" başlıklı 167. maddesinde yer alan," Türkiye Büyük Millet Meclisi eski üyeleri, yasama, ödenek ve yolluk, Genel Kurul ve parti grup toplantılarına girme hakları dışında kalan ve Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerine tanınan bütün haklardan yararlanırlar." şeklindeki düzenleme gereğince, yasama, ödenek, yolluk, Genel Kurul ve parti grup toplantılarına girme hakları dışında kalan ve Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerine tanınan bütün haklardan eski milletvekillerinin de yararlanması gerektiği, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Geçiş üstünlüğüne sahip araçlar ve sürme kuralları:" başlıklı 71. maddesinde yer alan, "Geçiş üstünlüğüne sahip araçlar öncelik sırasıyla şunlardır: a) Cankurtaran araçları, yaralı veya acil hasta taşıyan araçlar, b) İtfaiye araçları, orman yangınlarıyla mücadele eden araçlar, c) Hükümlü veya sanığı takip eden veya emniyet ve asayişi korumak için acele olay yerine giden zabıta araçları, d) Bir trafik suçu işleyerek kaçan aracı takip eden veya trafik güvenliğini koruma veya trafik kazasına el koyma amacıyla olay veya kaza yerine gitmekte olan görevlilere ait araçlar, e) (Değişik: 20/2/2014-███████ md.) Afet ve acil durum hâllerinde afet ve acil durum hizmetlerinde görevli bulunan araçlar, f) (Değişik: 6/███████-███████ md.) Devletin yasama, yürütme ve yargı organlarının üst makamlarına ait ekli (1) sayılı listede gösterilen araçlar, g) (Ek: 6/███████-███████ md.) Görev ve hizmet gerekleri veya güvenlik nedenleriyle geçiş üstünlüğüne sahip olduğu yönetmelikte belirlenen araçlar, Bu araçlar görev halinde iken geçiş üstünlüğü hakkına sahiptir.Bu hak, halkın can ve mal güvenliğini tehlikeye sokmamak, duyulur ve görünür geçiş üstünlüğü işaretini vermek şartı ile kullanılır.Bu araçlar, bu Kanun ve yönetmelikte yazılı trafik kısıtlama ve yasaklarına bağlı değildir.Bunların birbirleriyle karşılaşmalarında birinin diğerine göre geçiş üstünlüğü yukarıda yazılı olan sıraya göredir.Zorunluluk olmadığı hallerde geçiş üstünlüğünü kullanmak yasaktır.(Değişik: 21/5/1997-4262/4 md.) Zorunluluk olmadığı halde gereksiz geçiş üstünlüğü hakkını kullanan sürücüler 1 800 000 lira para cezası ile cezalandırılırlar.(Ek fıkra: 6/███████-███████ md.) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikte belirlenir." şeklindeki düzenleme nazara alındığında,Devletin yasama, yürütme ve yargı organlarının üst makamlarına ait ekli (1) sayılı listede gösterilen araçların geçiş üstünlüğüne sahip olup, 2918 sayılı Kanun ve yönetmelikte yazılı trafik kısıtlama ve yasaklarına bağlı olmadığı, TBMM üyelerinin ekli (1) sayılı listede gösterilmesi nedeniyle anılan düzenleme uyarınca TBMM üyelerine trafik idari para cezası uygulanamadığı anlaşılmakla, somut olayda eski milletvekili olan muterizin de TBMM İçtüzüğü'nün 167. maddesi uyarınca mevcut TBMM üyelerine tanınan bahse konu yasal haktan yararlandırılması ve bu itibarla kendisi hakkında düzenlenen trafik idari para cezasına karşı yapılan itirazın, anılan mevzuat uyarınca kabul edilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” yönündeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır. II. GEREKÇEKanun yararına bozma müessesesinin uygulanmasında, 5271 sayılı Kanun'un 309/3. maddesindeki "Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar." şeklindeki düzenleme esas alınarak, kanun yararına bozma incelemesi, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki istem ve gerekçe ile sınırlı olduğu cihetle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki talep yerinde görüldüğünden istemin kabulüne karar vermek gerekmiştir.III. KARAR 1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğindeki husus yerinde görüldüğünden talebin KABULÜNE,2. Karaman Sulh Ceza Hâkimliğinin 27.01.2025 tarihli ve ████████ değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy çokluğuyla KANUN YARARINA BOZULMASINA, 5271 sayılı Kanun’un 309/4-d maddesi uyarınca, muteriz hakkında .... Bölge Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü Trafik Düzenleme ve Denetleme Büro Amirliğinin 28.12.2024 tarihli ve MB-55930017 sayılı idarî para cezası karar tutanağı ile uygulanan 1.506,00 Türk lirası idarî para cezasının kaldırılmasına, dosyanın, Hâkimliğine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 02.03.2026 tarihinde karar verildi. KARŞI OY Kanun yararına bozma talebinin kabulüne karar verilmesine ilişkin sayın çoğunluğun kararına katılmamaktayız. Şöyle ki;2918 sayılı Kanun'un "geçiş üstünlüğüne sahip araçlar ve sürme kuralları" başlıklı 71. maddesi düzenlemesi gereği olarak devletin yasama, yürütme ve yargı organlarının üst makamlarına ait ekli (1) sayılı listede gösterilen araçlar geçiş üstünlüğüne sahip olup, 2918 sayılı Kanun ve yönetmelikte yazılı trafik kısıtlama ve yasaklarına bağlı olmadığı, TBMM üyelerinin ekli (1) sayılı listede gösterilmesi nedeniyle anılan düzenleme uyarınca TBMM üyelerine trafik idari para cezası uygulanmadığı anlaşılmaktadır. Buna göre, milletvekili araçlarının plakaları Emniyet Genel Müdürlüğü’nün sistemine, “milletvekilinin kullandığı araç” şerhi ile kaydettirilmesi neticesi plakaya trafik cezası yazılırsa tutanaklar TBMM’ye gönderilmektedir. Belirtelim ki, 2918 sayılı Kanun'un 71.maddesi uyarınca geçiş üstünlüğüne sahip olan TBMM üyelerinin ekli (1) sayılı listede yer alması gerekmekte olup, (1) sayılı listenin 13.sırası ise, "TBMM üyeler (TBMM Kurumsal Protokol Listesi esas alınır.)" şeklindedir. Dolayısıyla geçiş üstünlüğüne sahip TBMM üyeleri ,TBMM Kurumsal Protokol Listesi ile sınırlandırılmış olup, TBMM eski üyeleri bu listede yer almamaktadır. Kaldı ki, 09 ... 033 plakalı aracın yapılan POLNET sorgusunda “Milletvekilinin kullandığı araç” veya “Korunan ya da koruyan araç” şeklinde herhangi bir şerhin olmadığı anlaşılmıştır.Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün "TBMM Eski Üyeleri" başlıklı 167. maddesinde yer alan " Türkiye Büyük Millet Meclisi eski üyeleri, yasama, ödenek ve yolluk, Genel Kurul ve parti grup toplantılarına girme hakları dışında kalan ve Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerine tanınan bütün haklardan yararlanırlar." şeklindeki düzenleme genel nitelikte bir düzenleme olup gerek 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 71. maddesinde yer alan sınırlayıcı nitelikteki özel düzenleme gerek ise Geçiş Üstünlüğüne Sahip Araçlar Hakkında Yönetmelikte yer alan geçiş üstünlüğü tanımları ile geçiş üstünlüğü hakkının kullanımına ilişkin düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde; geçiş üstünlüğünü kullanabilmek için görevde bulunmak gerektiği gibi zorunluluk olmadığı hallerde geçiş üstünlüğünün kullanılmasının da yasaklandığının anlaşılması karşısında, anılan düzenlemelerde yer verilen şartları taşımayan Türkiye Büyük Millet Meclisi eski üyeleri tarafından sürülen araçların geçiş üstünlüğüne sahip olduklarının kabul edilemeyeceği anlaşılmakla, kanun yararına bozma talebinin reddine karar verilmesi gerektiğinden sayın çoğunluk görüşüne katılmıyoruz. 02.03.2026