Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin, uluslararası karayolu taşıma sözleşmesinden kaynaklı trafik kazası sonucu emtia hasarına dayalı itirazın iptali talepli gerekçeli kararı.
Özet: Uluslararası taşımacılık yapan davalıların Almanyadan Iraka taşıdığı malların Türkiyede geçirdiği trafik kazası sonucu tam zayiat iddiasıyla Iraklı davacı şirket tarafından başlatılan icra takibine yapılan itirazların iptali davasında, kısmi ödeme sonrası kalan 36.564,62 USD alacak için davalılar CMR Sözleşmesinin uygulanmasını, zamanaşımı, yetki, aktif husumet itirazlarını ve davacının yabancı tüzel kişi olması nedeniyle teminat gösterme zorunluluğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmişlerdir.
T.C. ADANA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C. ADANA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████HAKİM : ... ... KATİP : ... ...DAVACI : ... - VEKİLLERİ : Av. ... - ... Av. ... - ... Av. ... - ...DAVALI : 1- .... LTD. ŞTİ. - ...VEKİLİ : Av. ... - ...DAVALI : 2- ... - ...VEKİLLERİ : Av. ... - ... Av. ... - Av. ... - ... Av. ... - ... Av. ... - ...DAVALI : 3- ... - ...VEKİLİ : Av. ... - ...DAVA İHBAR OLUNAN : ... -...VEKİLİ : Av. ... - DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)DAVA TARİHİ : █████/2015KARAR TARİHİ : █████/2023YAZIM TARİHİ : ... Davacı tarafından açılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda;DAVANIN ÖZETİDavacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ...'nin Irak'ta ... bir şirket olduğunu, müvekkili ... Irakın satım fatura tahtında Almanyada ... ... firmasından emtia satın aldığını, Uluslararası taşıma işleri ile iştigal eden davalıların müvekkili tarafından satın alınan dava konusu emtianın Köln/Almanyadan Bağdat/Iraka taşınması işlerini üstlendiğini, 7 Nisan 2013 tarihinde Düzce Kaynaşlı yolu üzerinden trafik kazası meydana geldiğini, dava konusu emtiaların iş bu trafik kazası neticesinde hasara uğradığını, dava konusu emtiaların tam zayiata uğradığını, müvekkili tarafından tespit edildiğini ve bu sebeple müvekkilinin söz konusu emtiaları teslim almaktan imtina ettiğini, dava konusu emtiaların davalıların sorumluluğunda yapılan taşıma sırasında tam zayi olduğunu, davalıların emtianın fatura bedeli olan 44.492,49 USD tatarından CMR m. 17 uyarınca mutlak bir şekilde sorumlu olduklarını, buna ek olarak taşıma konusu emtiaların meydana gelen trafik kazası neticesinde tam zayi olduğundun CMR m. 23/4 uyarınca 10.790 USD tutarındaki yük taşıma bedelinin de müvekkiline ödenmesi gerektiğini, müvekkili davalıların sorumluluğunda yapılan taşıma sırasında tam zayi olan emtialara ilişkin toplam zarar miktarı olan 55.282,49 USD tutarındaki tazminatın faizi ile birlikte tahsili amacıyla davalılara karşı Adana 8. İcra Müdürlüğünün 2014/... esas sayılı dosyasıyla ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalıların ödeme emrine itiraz ettiklerini, müvekkili tarafından başlatılan icra takibinden sonra müvekkilinin zararının 15.710,10 euro tutarındaki kısmı 2. Davalı ...nin sigortacısı tarafından 22.05.2014 tarihindeki USD tutarı karşılığı olan 21.481,99 USD faiz dahil toplam 58.046,61 USD tutarındaki alacak miktarından düşüldüğünde müvekkilinin dava konusu hasara ilişkin bakiye alacak miktarı 36.564,62 USD tutarında olduğunu belirterek; davalıların itirazlarının 36.564,62 USD tutarı bakımından kaldırılması ve takibin bu tutar üzerinden devamına, alacağının %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatı hükmedilmesini talep ve dava etmiştir. SAVUNMANIN ÖZETİDavalı ...vekili: dava konusunun Almanyadan Türkiye üzerinden Iraka taşıması müvekkili taşıyıcı şirket tarafından yapılan emtianın hasarlandığı iddiası ile hak sahibi olduğu iddia eden davacının müvekkili şirkete açmış olduğu icra takibi sonrası itirazın iptali davası oduğunu, söz konusu davanın Uluslararası bir taşımayı ihtiva ettiğinden iş bu ihtilafın çözümünde Türkiyenin 07.12.1995 tarihli ve 3939 sayılı kanunla katılmayı uygun bulduğu ve 31.10.1995 tarihinden itibaren de protokole taraf olduğu eşyaların karayolundan uluslararası nakliyatı için mukavele sözleşmesi hükümlerinin uygulanması gerektiğini, zamanaşımı itirazı, yetki itirazı ve aktif husumet itirazlarında bulunarak davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.Davalı ...vekili: dava konusu olayda müvekkili ile davacı şirketin belli bir petrokimya ürünü emtianın kara yoluyla uluslararası taşımacılığının yapılması konusunda anlaştıklarını, ... Ltd. Şti bu taşıma işini yaparken beklenmedik bir kaza meydana geldiğini ve taşınan malda davacının belirttiğinin aksine kısmi hasar meydana geldiğini, bahse konu hasarın uzman ekspertizler tarafından 15.710,00 Euro tutarında belirlendiğini ve diğer davalı ... Ltd. Şti'nin sigorta şirketi tarafından davacıya ödendiğini, ödeme hususunda bir tartışmanın mevcut olmadığını, davacının ise dava konusu emtiaların tam ziyaya uğradığını belirttiği, esasında iş bu davanın görülebilmesi için her şeyden evvel önemli bir usulü eksikliğin giderilmesi gerektiğini, merkezi Irakta bulunan bir tüzel kişi olduğunu, Türk mahkemesinde dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişilerin, yargılama ve takip giderleriyle karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorunda olduğunu, iş bu davayı kazandıklarında müvekkilinin lehine hükmedilecek kanuni vekalet ücretiyle birlikte müvekkilinin uğrayacağı olası zarar ziyanı kapsayan bir teminatın yatırılması gerektiğini belirterek; davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.Davalı .... Ltd. Şti. Vekili: davacı tarafından dosyaya sunmuş olduğu onaylı bir vekaletnamenin olmadığını, verilen kesin süreye rağmen vekaletnamenin sunulmadığını, davanın usul şartlarını taşımadığını, davanın dava şartı yokluğundan reddedilmesi gerektiğini, davaya konu söz konusu emtiaların tamamıyla zıyaya uğradığının soyut bir iddia olduğunu, kaza nedeniyle emtiaların bir kısmının hasara uğradığını zayi olan emtiaların değerinin 15.710,00-euro olduğunu, tespiti yapılan emtialarla ilgili sorumlu sigorta şirketine başvurulduğunu ve sigorta şirketinin gereken ödemeyi davacı tarafa ödendiğini ve zararın karşılandığını belirterek; davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.İhbar olunan ... vekili: açılan itirazın iptali davasında müvekkilinin geçerli bir itirazı olmadığını, kesin süreli işlerde işlemin yapılmamasının o işlemi yapma hakkını ortadan kaldırdığını, esasa yönelik itirazda bulunduklarını belirterek; davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava, davacının Almanya'dan satın aldığı ticari emtiayı, öncelikle davalılardan ... Şirketine taşıtması, ...' Taşımacılık Şirketinin dae .... .. Ltd. Şti'ne, ...ımacılık şirketinin ise ... ... Ltd. Şti'ne, ... Şirketinin de son olarak ... ... Ltd. Şti.'ne taşıtması sırasında taşımadan kaynaklı meydana gelen hasar nedeniyle ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali talebine ilişkindir.Mahkememizden verilen 08.11.2018 tarih ve 2015/... Esas 2018/... sayılı kararının Adana Bölge Adliyesi 9. Hukuk Dairesi'nin 11.09.2019 tarih ve 2019/... Esas 2019/... Karar sayılı ilamıyla kaldırılmakla, davanın mahkememizin işbu esasına kaydı yapıldığı anlaşılmıştır.Adana 8. İcra müdürlüğünün 2014/... esas sayılı dosyası, taşıma faturası, e-mail yazışmaları, ...&... tarafından sunulan ekspertiz raporu ve tercümeleri, davacı vekili tarafından sunulan fotokopi vekaletler ile vekaletlerden birine ait yetkili makam onayı, apostil kaydı ve vekalet aslı, trafik kaza tutanağı, hasara ilişkin fotoğraflar dosya içerisine alınmıştır. İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesince alınan 03.11.2016 tarihli bilirkişi heyeti raporunda; davalıların davaya konu taşımadaki hasar nedeniyle CMR Konvansiyonunun 17. maddesi çerçevesinde sorumlu olduklarını, davacının 15.710,10€'yu davalılardan ...'ın sigortacısından tahsil etmesi nedeniyle talep edebileceği tek talebin davaya konu taşıma için 10.790,00 $'ı ödediğini ispat etmesi halinde bu bedelin yükün hasar miktarı olan % 27,8'ine tekabül eden 2.999,62$ taşıma ücreti olacağı, davanın taşıma sözlemesine dayalı rücuen tazminat istemine ilişkin olduğunu, davaya konu olayın tazminat hukukunu ilgilendirdiğinden ve tazmini gerekecek bedelin taraflar arasında açıkça kararlaştırılmadığını, tazminatın belirlenmesi için konvansiyon hükümlerine göre hesaplama yapılması gerektiğini, likit olmayan tazminat niteliğindeki alacağa dayalı takibe itirazın iptali davasında davacının icra inkar tazminatı isteminin reddini gerektiğini belirtmişlerdir. İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesince alınan 17.07.2017 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda; dava dosyasında bulunan belgeler ve takip dosyası üzerinde yapılan inceleme neticesinde, her ne kadar bilirkişi kök raporunda imha hususuna değinilmediğini, davacının talep edebileceği değerin 15.710,10-Euro hasar bedeli ile 2.999,62 Usd taşıma bedeli olacağı, davacının 15.710,10-Euro'yu davalılardan ...'ın sigortacısından tahsil etmesi nedeniyle talep edebileceği tek talebin 2.999,62-Usd taşıma ücreti olacağının belirtilmiş ise de dosyada yer alan imhaya ilişkin deliller birlikte değerlendirildiğinde davacıya yükün teslim edilmek üzere getirildiği davacının yükü kontrol edip tam hasara uğradığı gerekçesiyle teslim almaktan imtina ettiği emtianın davalılardan ... şirketine ait araçla geri götürüldüğü ve davacıdan gönderenden CMR 15 hükmü çerçevesinde talimat almadan CMR 16/2'de belirtilen doğrudan doğruya yükü boşaltmak, yük için tevdi mahalli tayin etmek veya şartları varsa CMR m. 16/3 uyarınca yükü satmak hakkını kullanmadan emtiaları imha etmiş olduğundan imha edilen emtialar nedeniyle de sorumlu olunacağını, davacının emtia hasar ve imhası nedeniyle olan zarar miktarının 44.492,49 Usd ile ödediğini ispat etmesi koşuluyla 10.770,00-Usd taşıma bedeli iade talebi ile birlikte toplam zararın 55.282,49-Usd alacağı icra takibinden sonra bu miktarın 15.710,10-Euro tutarındaki kısmının davalı ... şirketinin sigortacısı tarafından ödenmesi dikkate alındığında ve ödeme tarihi olan 22.05.2014 tarihinde bu rakamın USD karşılığı 21.481,99 Usd'ye tekabül ettiğinden davacının talep edebileceği bakiye zarar miktarının 55.258,49-Usd - 21.522,84-Usd = 33.759,65-Usd olabileceğini, 22.05.2014 tarihinde davalılardan .... Ltd. Şti sigortacısının ödediği 15.710,10-Euro karşılığının 21.522,84-Usd olduğunu, takip miktarı olan 55.282,40-Usd'nin takip tarihinden ödeme tarihine kadar hesaplanan faiz miktarının 230,34-Usd olduğunu, 15.710,10-Euro hasar bedelinin USD karşılığının 21.714,50-Usd olduğunu, takip tarihinden ödeme tarihine kadar hesaplanan faiz miktarının 90,48-Usd olduğunu, davacı tarafın takip tarihinden itibaren CMR madde 27 göre %5 faiz talebinin yerinde olabileceğini ancak takip tarihinden önce işlemiş faiz talebinde bulunamayacağını belirtmiştir.Mahkememizce aldırılan █████/2022 tarihli bilirkişi raporunda ise, dosyada mevcut ...&... ekspertiz kuruluşunun ekspertiz raporunun hükme esas alınabileceği, dosya içeriğine göre bu rapora karşı kanıt sunulamadığı, .... Ltd. Şti'nin sigortacısı tarafından 10.790,00€ ödeme yapıldığı, davacının davalılardan talep edebileceği bakiye zararın 22.969,65$ yük zararı ve taşıma ücreti belgesi ibrazı kaydıyla 10.790,00$ olmak üzere toplam 33.759,65$ olduğu belirtilmiştir.Zayı olan yüke ilişkin olarak mahkememizce tercümesi yaptırılan ...&... Ekspertiz Kuruluşu tarafından tanzim edilmiş bulunan ekspertiz raporuna göre: Sigortalı .... Ltd. Şti'ye, Almanya'dan Irak'a kovalarda bitüm sevkiyatının taşınmasını organize etmesi talimatı verildiği, 03.04.2013 tarihinde sigortalının, bahsi geçen araçla kargoyu göndericiden teslim alarak nakliyeye başlandığı, 07.04.2013 tarihinde kamyon sürücüsünün, Türkiye'de ... - ... otoyolunda aracının kontrolünü kaybettiği, kamyon sürücüsü yoldan çıktığı ve aracın yan yattığı, kamyon sürücüsünün 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 84. maddesi ile 56/1 a maddesi yönünden şerit değiştirme kurallarını ihmal etmekten kusurlu bulunduğu, yedek sürücüye aracı koruma talimatı verildiği, 08.04.2013 civarında yedek sürücünün yaklaşık 6 kilometre uzaktaki bir servis alanına gittiği, sürücünün saat 09:00 civarında döndüğünde, gümrük mührünün araçtan çıkarıldığını fark ettiği, kargo hırsızlığından şüphelendiği ve kolluk kuvvetleri ile ilgili tarafların bilgilendirildiği, bilirkişiye 08.04.2013 tarihinde talimat verildiği, incelemenin aynı tarihte kaza yerinde yapıldığı, kamyon/römork üzerinde ciddi miktarda mekanik hasar oluştuğu, yükün aracın konumuna uygun olarak yana ve öne doğru eğildiği, metal kovaların kısmen sıkıştığı, bazı kovaların patladığı/çatladığı ve içeriklerinde çeşitli miktarlarda sızıntı tespit edildiği, yükün başka bir araca aktarıldığı, bu işlemlerin aynı gün gümrük ve polis memurları ile bilirkişi huzurunda gerçekleştirildiği, aktarma sırasında toplam 693 kova sayıldığı bu tutarın gönderilen nakliye belgelerinde listelenen miktarla uyumlu olduğu, sonuç olarak hırsızlıktan kaynaklı bir eksiklik tespit olmadığı, aktarılan miktarın toplam 104 kovasının sağlam olduğu, 396 kovanın sıkıştığı/çizildiği ancak sızdırmadığı, kalan 193 kovanın ise patlamış/çatlamış ve sızıntı gösterdiği, hasarlı kısmın yükün %27,8'ine tekabül ettiği, kayıp miktarını belirlemek için Irak'taki gümrük idaresinde 16.04.2013 tarihinde ekspertiz yapıldığı ve malların römorkta incelendiği, bazı kovalarda deformasyon ve kısmi sızıntılar görüldüğü, genel olarak yükün dökülen bitümden önemli ölçüde etkilendiği, orijinal olarak kartonlara paketlenmiş daha küçük etiketsiz poli kaplardan kırmızımsı renkli içeriklerin kısmen bu kaplardan sızmakta olduğu ve bu malların sunulan belgelerle eşleştirilemediği; kamyon sürücüsünün malları ertesi gün Irak'ın Musul kentinin Bedrik bölgesine teslim etmesi gerektiğini belirttiği bilirkişinin boşaltma yerine taşınmadan önce sürücünün aracı gümrük idaresinde tartmasını talep ettiği, aracın ağırlığı 39,820,00 kg geldiği,17.04.2013 tarihinde, aracın boşaltıldığı, önceden tespit edilen hasar türü ve kapsamının doğrulandığı, aracın yüksüz ağırlığının 16.920,00 kg geldiği, bu şekilde yükün ağırlığının 22.900,00 kg olarak tespit edildiği; alıcının yükü teslim almayı reddettiği ve yükün tam zıyaa olarak kabulünü talep ettiği, bu talebin taşıma şirketince kabul edilmediği; 12.04.2013 tarihli ... numaralı ticari faturanın ibraz edilen nüshasına göre sevkiyatın geçerli değerinin 33.453,00 € tutarında olduğu; “...” teslimat klozunun bulunduğu, sunulan belgelere göre, söz konusu araca malların yüklendiği, alıcının, nakliye masrafları hariç 44.500,00 $ talep ettiği, Türkiye'de yapılan incelemede 193 kova bitümün hasarlı olduğu ve değişen oranlarda sızıntı yaptığının tespit edildiği ve işbu mallar için zıya iddiasının makul olduğu, keza kalan yükün, sızan mallar tarafından kirletildiği, alıcının bu malları kirlenmiş durumda pazarlamasının makul görülmediği ancak Irak’taki bilirkişinin kirlenmiş malların indirimli fiyattan satılmasının mümkün olabileceği görüşünde olması sebebiyle %70 bakiye değer (%30 iskonto) uygulandığı görülmüştür.Bu açıklamalar ışığında tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacı Irak’ta ... bir şirket olan ..., Almanya’da ... ... ... şirketinden emtia satın almış olup, davalıların Köln-Bağdat arası bu emtiaları taşıma işini üstlendikleri, 07.04.2013 tarihinde Düzce ili Kaynaşlı’da trafik kazası sonucu emtianın tam zayıa uğradığı, teslim olunmayan emtia bedelinin ve taşıtma ücretinin tahsili amacıyla davalılar aleyhine Adana 8. İcra Müdürlüğünün 2014/... Esas sayılı genel haciz yolu ile 58.046,61$ üzerinden takip başlatıldığı, takibin itiraz sonucu durduğu, meydana gelen zararın davalılardan ....Ltd. Şti. tarafından kısmen karşılandığı kalan bakiye zarar yönünden itirazın iptali davası açıldığı anlaşılmıştır.Dosyada ve icra takip dosyasında bulunan CMR taşıma senedinde taşıma konusu eşyanın ... tarafından ...’a gönderildiği, 33 paket halinde toplam 21.450 kg olduğu, taşıyıcının davalılardan ... Nak. Ltd. Şti. olduğu, 02.04.2013 tarihinde Köln'den eşyanın taşınma üzere taşıyıcı tarafından teslim alındığı sabit görülmüştür. Taşımanın Türkiye içindeki kısmında 07.04.2013 tarihinde meydana gelen kaza ile araçtaki taşınan eşya zarar görmüş, bununla ilgili olarak ...&... tarafından 05.07.2013 tarihinde ekspertiz raporu tutulmuştur. Kazaya ilişkin olarak; Düzce İli Emniyet Müdürlüğü trafik zabıtası tarafından tanzim edilen ölümlü/yaralanmalı trafik kazası tespit tutanağında 07.04.2013 tarihinde meydana gelen trafik kazası ile ilgili olarak; ... plakalı çekici ile ... plakalı römorkun, sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi neticesinde yolun sağında bulunan yeşillik alana girip sağ tarafına yattığı, tek taraflı, yaralanmalı ve maddi hasarlı kaza gerçekleştiği, araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu kabul edildiği rapor edilmiştir. Sürücünün hayati tehlikesinin bulunduğu, alkollü olmadığı rapor edilmiştir.Alıcı tarafından yükün kabul edilmemesine rağmen dosya içeriğinden yükün taşıyan tarafından “talimat alınmaksızın” imha edildiği kanaatine ulaşılmıştır. Dosyada tarafların iddiaları ve savunmaları esas alınarak yapılan değerlendirme neticesinde, davalılar arasında CMR 3 anlamında akdi ilişki olduğu anlaşılmaktadır. CMR 3: “Bu Sözleşmenin uygulanması bakımından taşımacı, çalıştırdığı kişilerin ve taşımanın yapılması için hizmetlerinden yararlandığı diğer kimselerin görevleri sırasında hareket ve ihmallerinden sanki bu hareket ve ihmalleri kendisi yapmış gibi sorumlu olacaktır”. Yine, dosyada mübrez evrak üzerinden yapılan değerlendirmede yapılan taşıma ilişkisinin, asıl taşıyıcının alt taşıyıcıya eşya taşımayı tevdi etmesi, alt taşıyıcının da başka bir alt taşıyıcıya taşıma işini devretmesi şeklinde gerçekleştiği anlaşılmaktadır. ... ... ile ... arasında taşıma sözleşmesi yapılmış, ... bu taşıma işini ...’a devretmiş; ... ise ...’a bu işi devretmiş olması sebebiyle zarara neden olanın aslında asıl taşıyıcının alt taşıyıcısının alt taşıyıcısı olan ... Ltd. Şti. olduğu görülmüştür.Dosya konusu olayda kaza sonucu zararın meydana geldiği sabit olup, CMR 3 ve 17, 34 uyarınca asıl taşıyıcı olan ... Ltd. Şti.'nin taşımanın yapılması için hizmetlerinden yararlandığı diğer kimselerin taşımasından da sorumlu olduğu, alt taşıyıcı olan ... Ltd. Şti. ve ... Ltd. Şti.’nin ise alt taşıyıcılar olarak CMR 37 hükmü gereği sorumlu oldukları kabul edilmiştir. Taraflar arasındaki ihtilafın; davacının, tam zıya hali gereği ödeme yapılması gerektiğini ileri sürerken, davalıların özellikle kaza ve teslim esnasında tutulan ekspertiz raporuna istinaden zıyaın kısmi nitelikte olduğu, kalan kısımda ise hasarın meydana geldiği yönündeki iddialarıdır. Dosya içeriğine göre, aksini gösteren bilgi belge mevcut olmaması sebebiyle zararın ...&... eksper raporuna uygun olarak kabulü gerektiği kanaatine ulaşılmıştır. Dosyada, yükün alıcı tarafından kabul edilmediği, taşıyıcının da bu yükü tekrar yükleyerek geri taşıdığı, akabinde yükün imha edildiği beyan edilmektedir. Ancak yük imhasına ilişkin resmi bir tutanak ya da gönderenin bu yönde talimatı bulunmamaktadır. Almanya’dan Irak’a taşınan, hasarlı ve ihtilafa konu yükün herhangi bir kayıt, talimat olmaksızın imha edildiğinin ileri sürülmesi hayatın olağan akışına aykırıdır. CMR Konvansiyonu 15/1’e göre eğer alıcı eşyayı teslim almak istemezse, gönderen eşya üzerinde tasarruf hakkına sahip olmaktadır. "Koşullar yükün teslim yerine varmasından sonra yükün teslimini engellemiş ise taşıyan (carrier) “gönderen”den (sender) talimat talep eder. Eğer gönderilen (consignee) yükü kabul etmez ise gönderen sevk mektubunun birinci suretini ibraz etme yükümlülüğüne girmeden tasarruf etme hakkına sahiptir.". CMR 15/1 hükmünden anlaşılacağı üzere yükün gönderilen tarafından kabul edilmemesi halinde gönderen (sender) yük üzerinde tasarruf yetkisine sahip bulunmaktadır. Alıcının tasarruf yetkisinin gerektiğinde imhayı da kapsayabileceği düşünülmekle beraber dosya münderecatında bu yönde bir talimatın bulunmadığı görülmüştür. CMR 16/3 hükmünde “Taşıyan, eşyanın bozulabilir olması veya durumu bunu gerektiriyorsa veya depolama masraflarının eşyanın değeriyle orantısız olması durumunda, tasarruf yetkisine sahip kişiden talimat beklemeden malları satabilir. Makul bir sürenin bitiminden sonra, malları elden çıkarmaya yetkili kişiden, makul bir şekilde yerine getirmesi gerekebilecek aksi yönde talimat almamışsa, diğer durumlarda da malların satışına devam edebilir.” düzenlemesi kabul edilmiştir. CMR kapsamında yapılan değerlendirmede taşıyanın yükü imha konusunda genel bir yetkisinin bulunmadığını söylemek mümkündür. Taşıyanın yükü imha yetkisi sadece CMR 22/2’de tehlikeli yükler bakımından açık olarak mevcuttur, dosya konusu ihtilafta tehlikeli yük söz konusu olmadığı için bu maddenin uygulanması mümkün değildir. Gönderenden açık talimat almaksızın yapılan imha hukuka uygun olmayıp taşıyanın sorumluluğunu doğuracak mahiyette olup, geçerli bir hukuki sebebe dayanmaksızın malın imha edildiği, böylelikle meydana gelen zarardan da sorumlu oldukları anlaşılmıştır.Her ne kadar davacının taşıma ücreti talebi ile CMR 23/4 maddesinde “yükün taşınması dolayısıyla ödenen taşıma ücreti, gümrük resimleri ve diğer ödemelerde, malın tamamen kaybedilmesi halinde tamamen ödenir. Kısmen kaybolma halinde ise karşılaşılan zarar oranında ödeme yapılır. Bunlar dışında başka tazminat ödenmez” hükmüne yer verilmiş ise de, davacı tarafca ödemeyi ispat eder herhangi bir belgenin dosyaya sunulmadığı anlaşılmakla talebin bu yönüyle reddine karar verilmiştir.Tüm bu nedenlerle, davacıya .... Ltd. Şti'nin sigortacısı tarafından 10.790,00€ ödeme yapıldığı, davacının davalılardan zayı olan yük nedeniyle talep edebileceği bakiye zararın 22.969,65$ yük zararı bulunduğu, %5 gecikme faizi olarak takip tarihinden kısmi ödeme tarihine kadar işleyen faizin 592,24$ olduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne dair aşağıda yazılı olduğu şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;Davanın KISMEN KABULÜ İLE; 1-Davalıların borçlu sıfatıyla bulunduğu Adana 8. İcra Müdürlüğünün 2014/... Esas sayılı takip dosyasına █████/2014 ve █████/2014 tarihli itirazlarının 22.969,65 USD asıl alacak ve 592,24 USD işlemiş faizi yönünden İPTALİNE, 22.969,65 USD asıl alacak ve 592,24 USD işlemiş faiz yönünden takibin DEVAMINA2-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,3-Borçluların haksız olarak icra takibine itiraz ettiği anlaşılmakla, devamına karar verilen takip konusu asıl alacak olan 22.969,65 USD'nin takip tarihi olan █████/2014 itibariyle TCMB efektif satış kuru olan 2,1442 TL üzerinden karşılığının %20'si tutarında olan 9.850,31 TL icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE,4-Karar ve ilam harcı olarak hesaplanan 4.358,72-TL den peşin alınan 1.691,03-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.667,69-TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına, 5-Davacı tarafından yatırılan 1.691,03-TL peşin harç, 27,70-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 1.718,73-TL'nin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine, 6-AAÜT gereğince hesaplanan red/kabul oranında 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine, 7-AAÜT gereğince hesaplanan red/kabul oranında 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...ye ödenmesine,8-AAÜT gereğince hesaplanan red/kabul oranında 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Ltd. Şti'ye ödenmesine,9-AAÜT gereğince hesaplanan red/kabul oranında 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... .... Ltd. Şti'ye ödenmesine,10-AAÜT gereğince hesaplanan red/kabul oranında 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak İhbar olunan ... Ltd. Şti'ye ödenmesine,11-Davacının yapmış olduğu 12.788,50-TL yargılama giderinin kabul/red oranına göre hesaplanan 8.240,00-TL davalılardan alınarak davacıya ödenmesine geri kalan masrafın davacı üzerinde bırakılmasına,12-Arabuluculuk bürosu tarafından ödenmesine karar verilen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin, red kabul oranında 850,60-TL'sini davalılardan, geri kalan 469,40-TL'sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye irat kaydına,13-Fazla yatan avans var ise Adalet Bakanlığı HMK Gider Avansı Tarifesi'nin 5. maddesine göre, karar kesinleştikten sonra talep sahibine elektronik ortamda hesap numarası var ise bu numara üzerinden, yok ise ... aracılığı ile adreste ödemeli gönderilmesine, (gönderme masrafının avanstan karşılanmasına ),Dair, davacı vekilinin, Davalı .... Ltd vekilinin, İhbar olunan .... Ltd. Vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe veya zabıt katibine yapılacak beyanla Adana Bölge Adliye Mahkemesinin ilgili dairesine gönderilmek üzere Mahkememize yapılacak olan İSTİNAF yolu açık olmak üzere karar verildi.█████/2023Katip-... Hakim-... e- imzalıdır e- imzalıdır