Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesinde Görülen, Ticari Satımdan Kaynaklanan İcra Dosyasındaki Hatalı Hesaplama Sonucu Yapılan Fazla Ödemenin İstirdadı Davası
Özet: Bu istirdat davasında davacı, aleyhindeki icra takibinde yapılan hatalı kapak hesaplamaları ve haciz tehdidi nedeniyle borçlu olmadığı halde icra dosyasına fazladan ödeme yapmak zorunda kaldığını iddia ederek, 103.679,41 TLlik fazla ödemenin ticari avans faiziyle birlikte iadesini ve kötü niyet tazminatı talep etmiştir. Davalı ise davanın mesnetsiz olduğunu, aynı konuda icra hukuk mahkemesinde derdest bir şikayet davası varken istirdat davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığını ve kendi hesaplamalarının doğru olduğunu savunmuştur. Mahkeme, ispat yükünün alacaklı görünen davalıda olduğuna hükmederek bilirkişi incelemesi yaptırmış ve bilirkişi raporunda davacıya 78.991,56 TL iade edilmesi gerektiği tespit edilmiştir.
T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket tarafından müvekkili aleyhine Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan takibe karşı açılan itirazın iptali davasında yargılama devam ederken █████/2018 tarihinde 20.146,00 TL kısmi ödeme yapıldığını, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verildiğini ancak yapılan kısmi ödemenin infazı aşamasında icra müdürlüğünce dikkate alınmadığını, müvekkilinin icra dosyasındaki haciz tehdidi altında icra müdürlüğünün hatalı kapak hesapları sebebiyle gecikmeli olarak farklı tarihlerde, 22.000,00 TL, 23.500,00 TL, 94.514,84 TL, 4.600,00 TL ve 68.000,00 TL olmak üzere toplam 212.614,84 TL ödeme yapılmak zorunda kalındığını, ilk yapılan kısmi ödeme ile birlikte icra dosyasına yapılan toplam ödemenin 232.760,84 TL'ye ulaştığını, hatalı dosya kapak hesaplarına karşı icra hukuk mahkemelerinde şikayet yollarına başvurulduğunu, kendilerince yaptırılan detaylı bilirkişi hesaplamalarına göre müvekkilinin asıl alacak, faiz, icra inkar tazminatı, vekalet ücreti ve harçlar dahil ödemesi gereken toplam borç tutarının aslında 129.081,43 TL olduğunu, dolayısıyla davalı alacaklıya fazladan 103.679,41 TL ödeme yapıldığını, arabuluculuk sürecinde anlaşılamadığını, müvekkili tarafından fazladan ödenen 103.679,41 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan istirdatına, davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası ile müvekkili şirkete haksız ve fazla ödeme yapıldığı iddiasıyla ikame edilen istirdat davasının mesnetsiz olduğunu, davacının aynı takibe ilişkin Bakırköy .... İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile kapak hesabına yönelik şikayet davası açtığını, dolayısıyla İİK'nın 361. Maddesi uyarınca icra dairesinden fazla talep edilen paranın iadesini isteme imkanı varken ve bu konuda derdest bir şikayet yargılaması mevcutken genel mahkemede istirdat davası açmasında hukuki yarar bulunmadığını, dava dilekçesinde talep edilen meblağ ile şikayet dosyasındaki meblağların çeliştiğini, icra müdürlüğü tarafından yapılan kapak hesabının ve dayanak Bakırköy .... İcra Hukuk Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğunu, davacının kötü niyetli olarak yargılamayı uzatmak amacıyla bu davanın açıldığını, davacı ve vekilinin HMK 29. Ve 329. Maddeleri uyarınca disiplin para cezasına ve muayyen tarifeden az olmamak üzere kötüniyet vekalet ücretine hükmedilmesini talep etmiştir.DELİLER VE GEREKÇE:Dava, istirdat istemine ilişkindir. Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, 52.546,00-TL bakiye alacak ve 3.853,37 vade farkı alacağı, 680,94 işlemiş faiz olmak üzere toplam 57.080,31-TL üzerinden icra takibinin başlatıldığı anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyası kapsamında davalıya ve dosyaya yapmış olduğu ödemenin istirdatını talep edip edemeyeceği hususlarının tespiti istemine ilişkindir.İspat, bir olayın veya hukuksal durumun varlığı veya yokluğu hakkında hâkimde kanaat uyandırmak için girişilen, ispat yükü üzerinde olan tarafın deliller vasıtasıyla yürüttüğü inandırma faaliyetidir. İddia ve savunmaya dayanak gösterilen ve mahkemenin karar vermesinde etkili olacak olgulardan hangisinin kim tarafından ispat edileceği hususu ispat yükü kavramıyla ilgilidir. İspat yükünün ne şekilde dağılacağına ilişkin genel kural 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 6. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre: “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguları ispatla yükümlüdür.”Dava dosyamızda ispat yükü alacaklı olarak görünen davalı üzerindedir. Zira davacı esasında borçlu olmadığı halde ödeme yapmak zorunda kaldığını iddia etmekte olup menfi tespit davasının özel bir görünümü olan istirdat davasında ispat yükü hukuki ilişkide alacaklı olarak görünen taraf üzerindedir. Buna göre tarafların iddiaları doğrultusunda delilleri toplanarak bilirkişi incelemesi yapılmıştır.Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla birlikte dosya icra iflas mevzuatı konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle; "...Değerlendirme ve hukuki görüş Sayın Mahkemeye ait olmak üzere davacıya iade edilmesi gereken 78.991,56 TL hesaplama yapıldığı, bu bedelin istirdadına ilişkin kararın Sayın Mahkemede olması gerektiğinden hukuki görüş bildirilmemiştir...." şeklinde tespit ve rapor edilmiştir.Davacı vekilinin bilirkişi raporuna karşı itirazlarını karşılar mahiyette değerlendirme yapmak ve ek rapor tanzim etmek üzere dosya daha önce rapor düzenleyen bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen ek raporda özetle "...Değerlendirme ve hukuki görüş Sayın Mahkemeye ait olmak üzere davacıya iade edilmesi gereken 100.991,56 TL hesaplama yapıldığı, bu bedelin istirdadına ilişkin kararın Sayın Mahkemede olması gerektiğinden hukuki görüş bildirilmemiştir. ..." şeklinde tespit ve rapor edilmiştir.Dosya kapsamında alınan ve icra hukuk dosyalarında alınan bilirkişi raporları arasında çelişkiler bulunduğu görülmekle, dosya kapsamında yer alan tüm raporlar arasındaki çelişkiyi giderir mahiyette ve tüm taraf itirazları göz önünde bulundurularak denetime elverişli rapor tanzim etmek üzere dosya başka bir bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle; "...Davacı/ takip borçlusunun 28.09.2023 tarihli 144.614,84 TL ödemesinin borca aşkın ödeme olduğu ile 28.09.2023 tarihli takipte bakiye alacak miktarı 18.198,71 TL olması gerektiği hesaplanmıştır.Yine davacı/ takip borçlusu tarafından 20.10.2023 tarihli 68.000,00 TL Ödeme borca aşkın ödeme olduğu ile davacı/ takip borçlusu yönünden takip dosyasına (18.198,71+ 68.000,00) ile 86.198,71 TL fazla ödeme yapıldığı hesaplanmıştır. Davacı/ Takip borçlusu yönünden Bakırköy .... İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyasından takip borcuna ilişkin (18.198,71+ 68.000,00) ile 86.198,71 TL fazla ödeme yapıldığı ile dava tarihli işbu fazla ödeme yönünden (7.906,34+ 28.240,96.) ile 36.147,30 TL faiz alacağı tahakkuk ettiği ile toplam faiz dahil istirdat alacağının (86.198,71+ 36.147,30) ile 122.346,01 TL olması gerektiği hesaplanmıştır..." şeklinde tespit ve rapor edilmiştir. Dosya kapsamında alınan ve icra hukuk dosyalarında alınan bilirkişi raporları arasında çelişkiler bulunduğu görülmekle, dosya kapsamında yer alan tüm raporlar arasındaki çelişkiyi giderir mahiyette ve tüm taraf itirazları göz önünde bulundurularak denetime elverişli rapor tanzim etmek üzere dosyanın icra hukuku bilirkişilerinden oluşan 3 kişilik bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporda özetle ; "...Dosyada mevcut bilirkişi raporlarında, oran ve hesap hataları tespit edilmiş, heyetimizce icra dosya borcu yeniden hesaplanmış ve hesaplamanın dayandığı gerekçeler raporumuz içerisinde ayrıntılı bir şekilde açıklanmış olup, Bu hesaplamalar neticesinde, Bakırköy ....İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasına davacı icra takip borçlusunun 28.09.2023 tarihi itibariyle 24.871,46-TL fazla ödemede bulunduğu, 20.10.2023 tarihinde icra dosyasına ayrıca ve fazladan 68.000-TL ödemede bulunduğu; her iki ödemenin toplanması suretiyle fazla ödeme toplamının 92.871,46-TL olarak heyetimizce hesap edildiği; Davalının, İİK.m.361 kapsamında iade talep imkanı var iken davacının işbu davayı açmakta hukuki yaranının bulunmadığı yönündeki savunmasının ve tarafların diğer iddia ve savunmalarının hukuki nitelemesi ve takdirinin Sayın Mahkemenize ait olduğu..." şeklinde tespit ve rapor edilmiştir.Yapılan yargılama, toplanan deliller, denetime elverişli bilirkişi kök ve ek raporları ve tüm dosya kapsamının bir bütün olarak değerlendirilmesinde; davacı tarafça davacının Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyası kapsamında davalıya ve dosyaya yapmış olduğu ödemenin istirdatı istemi ile işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Davalı taraf her ne kadar davacı tarafından İİK 361.maddesi gereğince fazla ödemenin talep edilebileceği halde işbu davanın açılmasında hukuki yarar bulunmadığı yönünde beyanda bulunmuş ise de, davacının doğrudan istirdat davası yolu ile fazla ödemenin iadesini talep etmesine engel bir hukuki düzenlemenin bulunmadığı, bu halde davacının dava açmakta hukuki yararının bulunduğunun kabulü gerektiği, Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ Esas, ████████ Karar sayılı ilamı ile 52.546,00-TL asıl alacak yönünden takibin devamına karar verildiği, vade farkı ve işlemiş faiz taleplerinin reddedildiği, ayrıca davalı tarafından takip ve dava tarihinden sonra yapılan ödemelerin infaz aşamasına dikkate alınmasına karar verildiği, borçlu tarafından █████/2018 tarihinde 20.146,00-TL ödeme yapıldığı, devamında 2021 yılı içerisinde icra dosyasına çeşitli tarihlerde ödemeler yapıldığı, son olarak █████/2023 tarihinde ödeme yapıldığı, 2021 yılı içerisinde dosyaya yatırılan tutarların dosya kapsamı ve yargılama süreci birlikte değerlendirildiğinde tehiri icra kapsamında teminat niteliğinde olduğu, bu nedenle borcu sona erdirici ödeme olarak değil, hükmün kesinleştiği tarih itibari ile dikkate alınması gerektiği anlaşılmış, Mahkememizce alınan bilirkişi heyeti raporunda bu doğrultuda █████/2018 tarihli ödemenin toplam borçtan düşülmesi sureti ile bakiye borç belirlenmiş, bu tarihten sonra ise borcun temerrüt halinde kaldığı kabul dilerek faiz yürütülmüş, mahkeme ilamı ile hüküm altına alınan icra inkar tazminatı, yargılama gideri ve vekalet ücretinin de borca dahil olduğu, bu kalemlerin ait oldukları tarihten itibaren faizlendirilmesi gerektiği değerlendirilmiştir. Mahkememizce dosya kapsamında bulunan tüm bilirkişi raporları arasındaki çelişkiyi giderir mahiyette aldırılan ve hükme esas almaya elverişli olduğu görülen █████/2026 tarihli bilirkişi heyeti raporunda bu yönde yapılan hesaplama doğrultusunda davacı tarafından yapılan fazla ödeme tutarının 92.871,46-TL olduğu görülmekle, davacının davasının bu miktar yönünden kabulü ile yapılan fazla ödemenin 24.871,46-TL'sine ödeme tarihi olan █████/2023 tarihinden, 68.000,00-TL'sine ödeme tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;-Toplam 92.871,46-TL'nin 24.871,46-TL'sine ödeme tarihi olan █████/2023 tarihinden, 68.000,00-TL'sine ödeme tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte istirdatı ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 6.344,04-TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 1.770,59-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 4.573,45-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA, -Davacı tarafından yatırılan toplam 2.258,99-TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,3-Davanın kabul miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,-Davanın red miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 10.807,95-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,4-Davacı tarafından yatırılan tebligat, müzekkere gideri, bilirkişi ücreti toplamı 32.865,00-TL'nin davanın kabul ve red oranı dikkate alındığında 29.437,18-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,5-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve red oranı dikkate alındığında 3.224,52-TL'sinin davalıdan tahsiline, bakiye 375,48-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 6-Davacı tarafça yatırılıp harcanmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,7-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine, Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026 Katip ....¸e-imza Hakim ...¸e-imza