Ticari hizmet sözleşmesinden kaynaklanan HGS/OGS ihlalli geçiş ücreti ve cezası alacağında işleten sorumluluğuna dair itirazın iptali davası.
Özet: Davacının, davalının sahibi olduğu araçların paralı geçiş ücretlerini ödemeden yaptığı ihlalli geçişler nedeniyle başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali talebinde, davalı kendisinin araçların işleteni olmadığını, araçların kiralandığını veya satıldığını savunurken, bilirkişi raporunda HGS/OGS cihazlarının doğru kullanımı ve bakiye sorumluluğunun araç sahibine ait olduğu, ihlalli geçişlerde bildirim yükümlülüğünün bulunmadığı ve bazı araçlar için ihlal anında tanımlı HGS ürününün mevcut olmadığı tespit edilerek davalının sorumluluğu yönünde değerlendirmeler sunulmuştur.

T.C.
İSTANBUL2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davalının sahibi olduğu ihlalli geçiş listesindeki plakalı araçlar ile müvekkili şirket tarafından işletilen ...'ndan farklı tarihlerde geçiş ücretlerini ödemeden (ihlalli) geçiş yaptığını, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş (15) günlük süre içerisinde geçiş ücretlerini ödemediğinden bu geçiş ücreti tutarlarına dört katı oranında ceza işletildiğini, davalının geçiş ücreti ile ceza tutarını bugüne kadar ödemediğini, bu sebeple, davalı aleyhinde ... 34. İcra Müdürlüğü... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının süresi içerisinde dosyaya sunmuş olduğu dilekçe ile icra takibine itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, belirterek davalının ... 34. İcra Müdürlüğü ...E. sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin devamına, davalı borçlunun alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet/icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Cevap: Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil Şirketin Davaya Konu .... plaka sayılı araçların işleten sıfatını haiz olmadığı, müvekkili şirketin ticari faaliyetlerini oto kiralama alanında göstermekte olup araçları kiraya verdiğini, bu ticari faaliyetleri kapsamında, ...plakalı aracı uzun süreli kira sözleşmesi kapsamında kiraya vermiş olup iş bu sebeple müvekkili şirketin işleten sıfatına haiz olmadığını, aracın işleteninin müvekkili şirket olmaması ve taraflar arasında akdedilmiş olan sözleşme maddesinde sorumluluğun kiracı firmaya bırakıldığı, müvekkili şirketin bu davadan sorumluluğu bulunmadığını, davaya konu ... plaka sayılı aracın kurumlar arasında imzalanan uzun süreli araç kiralama sözleşmesi kapsamında .... Tic. A. Ş., ... Plaka sayılı aracın ... A.Ş. Ve ... Plaka Sayılı aracın ....Ş.' ye kiralandığını, ayrıca ...ve ... plaka sayılı araçların ihlal tarihinden önce ... Şirketi'ne satıldığını , dava konusu ... plaka sayılı araç kurumlar arasında imzalanan uzun süreli araç kiralama sözleşmesi kapsamında... Tic. A. Ş.,...Plaka Sayılı araç ...A.Ş. ve...plaka sayılı aracın... A.Ş.' nin uhdesinde ilgili bütün evrakların dilekçe ekinde sunulmuş olup davanın .... A.Ş.'ne ihbarını, 2918 sayılı Karayolları Trafik Yasasının 3'üncü maddesine göre araç işleten sıfatını haiz olmadığından işbu davada herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, borcu kabul anlamına gelmemekle birlikte talep ettiği alacağın likit bir alacak olmadığını belirterek icra takibine, borca, ferilerine ve faize, tazminat miktarına itiraz ile davanın reddine karar verilmesi savunmuştur. Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;... 34. İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı dosyası, ihlalli geçişin yapıldığına dair geçiş dökümü, fotoğraflar, provizyon kayıtları, ihlalli geçişe konu araçların trafik tescil kayıtları, geçiş kamera kayıtları, OGS/HGS hesap hareketleri, araç kiralama sözleşmeleri, faturalar celp edilip incelenmiştir. Taşımacılık ve SMMM bilirkişi ...█████/2026 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak;"...HGS/OGS cihazında yeterli bakiye varken geçiş anında değişik sebeplerden ücret alınamadığında cihazın uyarı sinyali vermesi sonucunda 15 gün içerisinde yanlışlığı giderecek yeterli süresi olduğu, davalının değişik kanallardan sahipliğindeki araçların plaklarını sorgulayarak borç durumunu öğrenebileceği, HGS/OGS cihazını doğru bir şekilde kullanmak, çalışır vaziyetinde tutmak ve cihazlara bağlı hesaplarını her zaman müsait olarak tutma sorumluluğunda olduğu, 6001 Sayılı Kanun' da ve işletme protokolünde hiçbir şekilde ihlalli geçiş gerçekleştiren araç sahiplerine SMS, e-posta, ihtarname veya herhangi bir şekilde bildirim yapma yükümlülüğü ile ilgili bir düzenlemenin bulunmadığı, davalının tüzel kişi tacir olduğu, 3095 Sayılı Katma Değer vergisi Kanunu' nun 24. Maddesi (c) bendinde faiz alacağı da KDV matrahları arasında gösterildiğinden ve yaygın Yargıtay kararlarında da aynı yönde içtihatlar olduğundan Davacının, davalıdan icra yolu ile tahsil edeceği faiz alacaklarından KDV tahakkuk ettirmeye ve talep etmeye hakkı olduğu, davalıya ait ... ve ... plakalı araçların █████/2022- █████/2025 tarihleri arasında plakalara tanımlı HGS ürünlerinin değişik tarihlerde iptal edildiği, geçişlerin ürün iptalinden sonra ve/veya HGS ürünü alımından önce yapıldığı, başka bir deyişle geçiş anında plakalara tanımlı HGS ürünü olmadığı, bu şekilde yapılan geçişlerin ihlalli geçiş olarak tahakkuk ettiği,... plakalı araca tanımlı ... numaralı HGS ürünü geçiş anında bakiye yeterli olmasına rağmen geçiş anında ve 15 günlük provizyon süresince toplam 9,50 TL tutarlı geçiş bedelinin tahsilatının yapılmadığı, geçiş bedellerinin alınamamasının, HGS ürünün okunamaması, provizyon alınamaması gibi sebeplerden olabileceği, ... plakalı aracın, 26.08.2025 tarih ... nolu fatura ile 01.08.2025-31.08.2025 tarihleri arası...A.Ş.”ye kiralanmış olduğu, dosyaya başka fatura sunulmamış olduğu, ihlalli geçiş yaptığı 07.04.2025 tarihinde dava dışı...A.Ş.' ye kiralandığına dair bir faturanın olmadığı, ...plakalı aracın Sözleşme ekinde sunulan araç plakaları arasında yer almadığı, ... plakalı aracın ... tarihinde ... 18. Noterliği' nin ... Yev. Maddeli Araç Satış Sözleşmesi ile ... Şti.'ne satışının yapıldığı, ... plakalı aracın ... tarihinde ... 18. Noterliği nin ... Yev. maddeli Araç Satış Sözleşmesi ile ...Tic. Ltd. Şti.' ne satışının yapıldığı, satışın ihlalli geçiş tarihinden sonra gerçekleştiği, davalı ile dava dışı ... A.Ş. arasında imzalanarı sözleşmenin iki tarafı bağladığı, davacı yan tarafından dava dışı ... A.Ş. ye kiralanan ... plakalı aracın ihlalli geçişlerini HGS ürünü hangi plakaya tanımlı ise o plakaya tahakkuk ettirdiği, dosyada OGS ve HGS ürünlerinin hangi tarafça alındığı ve/ya hangi şirkte ait hesaptan çekildiğinin bilinmediği, dolayısı ile ihlalli geçiş bedellerini davalıdan istemesinin makul olduğu, davalının taraflar arasında imzalanan sözleşmeye göre ihlalli geçiş bedellerini talep edebileceği, dava dosyası içeriğinde mevcut delillerin ve davacının dosya içeriğindeki geçiş görüntüleri ile ihlalli geçiş provizyon sorgulama listesinde görülen geçişlerin ve ...' nün ve ... Şirketi ..., .... Müdürlüğü' nün yazıları ekinde yer alan Banka Hesap hareketlerinin incelenmesi sonucunda davalıya ait... plakalı araçların █████/2022- █████/2025 tarihleri arasında, ücret ödenmeksizin 13 kez, işletme hakkı davacı şirkette olan otoyollardan ihlalli geçişler gerçekleştirdiği, davalının araçlarına 683,00 TL Geçiş Bedeli, yasa gereği dört katı Geçiş Cezası 2.732,00 TL olmak üzere toplam 3.415,00 TL tahakkuk ettirildiği, borç tutarının ... 34. İcra Müdürlüğü'nün ...E. sayılı dosyasında takip tutarı ile uyumlu olduğu, davacının, 6001 sayılı Yasa gereği 683,00 TL Geçiş Bedeli, yasa gereği dört katı Geçiş Cezası 2.732,00 TL olmak üzere toplam 3.415,00 TL asıl alacak tutarı ile 501,03 TL işlemiş faiz KDV kanunu gereği 100,21 olmak üzere 4.016,24 TL ve toplam alacağın icra gideri, vekalet ücreti ve takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek ticari faizi değişen oranlarda talep edebileceği kanaatine varılmıştır..." şeklindedir.Dava, ticari hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacının ve davalının ticari şirket / tüzel kişi tacir olduğu, uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesinden kaynaklandığı, 6102 s. TTK 4. ve 5. maddeleri uyarınca uyuşmazlığın çözümünde nispi ticari dava uyarınca Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu, davacı şirketin işlettiği otoyolun geçiş bedeli karşılığında kullanılması hususunda taraflar arasında ticari nitelikte hizmet sözleşmesinin bulunduğu, İİK' nın 50. madde atfı HMK m.10. uyarınca sözleşmeden doğan davalarda sözleşmenin ifa yeri icra müdürlüğünün / mahkemesinin de yetkili olduğu, davacının sözleşmeden kaynaklanan geçiş bedeli / para alacağını talep etmesi ve 6098 s. TBK 89/1. maddesi gereğince para alacağına yönelik edimin ifasında ifa yerinin alacaklının / davacının yerleşim yeri icra müdürlüğü / mahkemesi olduğundan, davacının yerleşim yerinin (...) mahkememizin yargı çevresinde olması nedeniyle İstanbul İcra Müdürlükleri ve Mahkemeleri yetkili olduğu (İstanbul BAM 17.HD ...E, ...K; İstanbul BAM 45 HD. ... E. ... K.) nazara alınarak davalının görev, icra müdürlüğünün yetkisi ve mahkemenin yetkisine yönelik itirazlarının reddine karar verilmiştir. Otoyol ve köprülerden bedeli karşılığında geçilmesi hususunda taraflar arasında ticari hizmet sözleşmesinin bulunduğu, ticari hizmet sözleşmeleri bakımından Kanunda özel bir zaman aşımı süresi düzenlenmediği, 6098 s. TBK 146. maddesi uyarınca dava konusu alacaklar için 10 yıllık genel zaman aşımı süresinin geçerli olduğu, ihlalli geçiş gerçekleştiği (█████/2022 - █████/2025) tarih ile takip ve dava tarihi arasında 10 yıllık zaman aşımı süresi dolmadığı ve 6001 s. Kanunun m.30 uyarınca ihlalli geçiş bedellerinden araç sahibinin - davalı şirket sorumlu olduğundan davalının araçların uzun süreli olarak kiralandığını ileri sürerek işleten sıfatı bulunmadığı ve pasif husumet itirazlarının anılan Yasa hükmü karşısında yerinde olmadığından davalının zaman aşımı defi ve pasif husumet itirazlarının da reddine karar verilmiş, esasın incelenmesine geçilmiştir. Davacı şirketin işletme hakkına sahip olduğu köprü ve otoyollardan davalıya ait araçların geçiş ücreti ödemeksizin kullanım yaptığı, davacının geçiş ücreti ve 6001 s. Kanundan kaynaklanan cezaların tahsili amacıyla davalı hakkında icra takibi başlattığı, ... 34. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında davalı borçlunun ödeme emrine itiraz ettiği, itiraz dilekçesinde davacı şirkete herhangi bir borcunun bulunmadığı yönünde savunmada bulunduğu görülmüştür. 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30. maddesinde geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali hali düzenmiş, 1. Fıkrasında "Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin dört katı tutarında idarî para cezası verilir. (Ek cümleler: 1/7/2022-███████ md.) Bu maddenin yedinci fıkrasına tabi olmak üzere, ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beş gün içinde, idari para cezasının tebliğ edilip edilmediğine bakılmaksızın, geçiş ücreti ile birlikte geçiş ücretinin bir katının idari para cezası olarak ödenmesi halinde idari para cezası bir kat verilmiş sayılır ve bu ceza için ayrıca tebligat yapılmaz. Bu takdirde idari para cezasından 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 17/6. maddesinde yer alan indirim hükmü uygulanmaz."3. fıkrasında "Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen idarî para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idarî para cezaları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu sürede ödenmeyen geçiş ücretleri ve idarî para cezaları 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre ilgili vergi dairesi tarafından takip ve tahsil edilir. Vergi daireleri tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri, tahsilâtın yapıldığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Genel Müdürlük hesaplarına aktarılır.", 5. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.(…) (Ek cümleler: 1/7/2022-███████ md.) Bununla birlikte, bu maddenin yedinci fıkrasına tabi olmak üzere ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlerden, ödemekle yükümlü oldukları geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin bir katı ceza tahsil edilir. Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beşinci günden sonra ise geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza, araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan bilgiler doğrultusunda, en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e-devlet bildirimi vb. yöntemlerinden en az biriyle bilgi verilir. Bu tutar genel hükümlere göre tahsil edilir." 6. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, işletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir." 7. fıkrasında "Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz. Otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara uygulanan idari para cezaları için bu fıkrada belirlenen on beş günlük süre beklenmez. (Ek cümle:23/7/2020-7252/9 md.) Ancak, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi halinde idari para cezası tahsil edilmez." şeklinde düzenlenmiştir. Geçiş ücreti ödemeksizin ihlalli geçiş yapılması halinde dört katı tutarında ceza uygulaması yapılmasının dayanağı bizatihi 6001 s. Kanundan kaynaklandığına göre, yasal düzenlemenin aksine mevcut cezanın hukuka aykırı olduğundan bahsedilemez. Geçiş ücreti ödemeksizin otoyol veya köprüyü kullanan davalının 15 günlük süre içinde ödeme yapması halinde herhangi bir cezaya maruz kalmayacağı da, yukarıda değinilen Kanunun emredici hükmüdür. Dolayıyla bu cezanın tahakkuk edilmesine engel olmak ve 15 günlük süre içinde geçiş ücretinin ödenmesi imkanına sahip olan davalının bu hak ve imkanı kullanmayarak kendisine ihbar yapılmadığını ileri sürmesi ve cezayı ödemekten kaçınmaya çalışması dürüstlük kuralına aykırılık teşkil etmektedir. Süresi içinde ödeme yapmayan davalının asıl alacak tutarının dört katı tutarında olan ceza miktarından 6001 s. Kanun uyarınca sorumlu olduğu ve ödemesi gerektiği konusunda duraksama bulunmamaktadır. Uyuşmazlığın çözümü için bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Karayolu Taşımacılık / SMMM bilirkişinin █████/2026 tarihli raporunda vurgulandığı üzere, ihlalli geçiş kayıtlarının provizyon sonuçlarıyla uyumlu olması, ihlalli geçiş gerçekleştiren araçların OGS / HGS hesabı bulunmaması ve mevcut hesap bakiyelerinin ise yetersiz olması sebebiyle dava konusu yol ve köprü ücretlerinin davalıdan tahsil edilemediği, davacının icra takip tarihi itibariyle davalıdan toplam 4.016,24 TL alacaklı olduğu anlaşılmıştır. Bilirkişi raporuna karşı davalı taraf uzun süreli kiralama sebebiyle işleten sıfatının bulunmadığını ileri sürerek geçiş bedellerinden sorumlu olmadığını savunmuş ise de, 6001 s. Kanun m.30/1.de "...geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin dört katı tutarında para cezası verilir." hükmüne amir olduğu, 6001 s. Kanun m.30 uyarınca ihlalli geçiş bedellerinden araç sahiplerinin sorumlu olduğu, 2918 s. KTK m.3.de yer alan işleten sıfatının ihlalli geçiş bedellerinden sorumluluk noktasında araç sahiplerinin Yasa ile belirlenen sorumluluğuna etkisinin bulunmadığı, uzun süreli araç kiralamanın ancak araç kiralama sözleşmesinin tarafları olan kişiler hakkında ve ileride açılacak bir rücu davasında sözleşmesel şartları varsa rücu imkanı verebileceği, bu nedenle geçiş bedellerinden araç sahibi olan davalının sorumlu olduğu sonucuna varılmıştır. Uzman bilirkişi tarafından düzenlenen █████/2026 tarihli raporun ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olması sebebiyle raporun içeriği de denetlenerek hükme esas alınmıştır. Bu çerçevede, kamera görüntüleri ve teknik provizyon kayıtları uyarınca davalıya ait araçların köprü ve otoyoldan geçiş ücreti ödemeksizin ihlalli geçiş yaptığı, dava konusu yol ve köprü ücretlerinin tahsil edilemediği, davalının köprü ve otoyolu kullanmasına rağmen geçiş için ödeme yapmadığı, ihlalli geçiş kayıtlarının provizyon sonuçlarıyla uyumlu olduğu, uzman bilirkişi tarafından düzenlenen ve hükme esas alınan █████/2026 tarihli rapor doğrultusunda davanın kabulüne ve İİK 67/2. maddesi uyarınca yasal koşullar oluştuğundan davacı lehine icra inkar tazminatına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: (Ayrıntısı ve Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere);Davanın KABULÜ ile, 1-Davalının ... 34. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yönelik yapmış olduğu İTİRAZIN İPTALİ ile, takibin kaldığı yerden aynı koşullar altında ve aynen DEVAMINA2-Alacağın likit ve muayyen olduğu anlaşılmakla, hükmedilen asıl alacağın ( 4.016,24 TL ) %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 3-Kabul edilen dava değeri üzerinden alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile eksik kalan bakiye 116,60 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 4-Davacı tarafından yargılama nedeniyle yapılan 615,40 TL peşin harç, 125 TL posta ve tebligat masrafı ve 8.500 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 9.240,40 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 5-Davacı yargılama sırasında kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT.nin 13/2. maddesi uyarınca belirlenen 4.016,24 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 6-Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600 TL arabuluculuk sarf ücretinin davalıdan tahsil edilerek HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 7-HMK' nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan anacak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgili tarafa veya vekiline İADESİNE, Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, 6100 sayılı HMK m.341/2 uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.█████/2026 Katip Hakim