konya asliye ticaret mahkemesi, trafik kazası sonrası araçta meydana gelen değer kaybının sigorta şirketinden tazmini talebiyle açılan haksız fiil davasında gerekçeli kararını açıkladı.

Konya Asliye Ticaret Mahkemesi, trafik kazası sonrası araçta meydana gelen değer kaybının sigorta şirketinden tazmini talebiyle açılan haksız fiil davasında gerekçeli kararını açıkladı.

Özet: Davacı şirket, kendi aracıyla çarpışan ve davalı sigorta şirketince sigortalı aracın sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğu bir trafik kazası sonrası aracında oluşan değer kaybı ve maddi hasarın, sigorta şirketinin ödemeden imtina etmesi ve arabuluculukta anlaşma sağlanamaması üzerine açtığı tazminat davasında, bilirkişi raporuyla kusurun tamamen karşı tarafta olduğunun ve aracında 25.000 TL değer kaybı oluştuğunun tespit edilmesiyle bu bedelin davalıdan tahsilini talep etmiştir.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

T.C.

KONYA "TÜRK MİLLETİ ADINA"

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ :

KARAR TARİHİ :

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

Davacı vekili █████/2025 tarihli dilekçesiyle; Müvekkili şirket adına kayıtlı ... plakalı aracın █████/2023 tarihinde ... plakalı araç ile çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, söz konusu ... plakalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğunu, aracın kaza tarihinde ZMMS kapsamında davalı sigorta şirketinde sigortalı olduğunu, davalı sigorta şirketinin müvekkiline ait araçta meydana gelen maddi hasar ve değer kaybı tazminat bedelinden sorumlu olduğunu, bu nedenle davalı tarafa █████/2024 tarihinde başvuru yapıldığını, sigorta şirketinin gerçek zararı karşılamaktan imtina ettiğini, dava şartı zorunlu arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşma sağlanamadığını, izah edilen nedenlerle meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında müvekkili şirketin aracında meydana gelen değer kaybının şimdilik 100'sinin davalı sigorta şirketinden alınarak müvekkiline ödenmesini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davacı vekili █████/2026 tarihli bedel artırım dilekçesiyle; 100 TL. Olarak açtıkları değer kaybı bedelini alınan bilirkişi raporu doğrultusunda 24.900 TL. Daha artırarak toplamda 25.000 TL.'ye yükselttiklerini, haklı davanın kabulü ile 25.000 TL. Değer kaybı bedelinin davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili ██████/2025 tarihli cevap dilekçesiyle; huzurdaki uyuşmazlığın belirsiz alacak olarak ikame edilmesine hukuki yarar bulunmadığını, KTK 97. Maddesine göre davacı tarafından sigorta şirketine başvuru şartı yerine getirilmeden dava yoluna başvurulduğunu, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, davacı tarafa ... plakalı araç için █████/2024 tarihinde 26.597,87 TL. Maddi hasar tazminatı, █████/2024 tarihinde 5.319,57 TL. KDV olmak üzere toplam 31.917,44 TL. Ödeme yapıldığını, davaya konu aracın daha önce ağır hasar alıp almadığının tespit edilmesi gerektiğini, ağır hasarlı olması halinde değer kaybı talebinin reddi gerektiğini, izah edilen nedenlerle müvekkili şirket hakkında açılan davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddedilmesini talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;

Dava, "Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)" davasıdır.

Konya Bölge Trafik Denetleme Şube Müdürlüğüne, Davalı Sigorta Şirketine, Sigorta Bilgi Ve Gözetim Merkezi Müdürlüğüne müzekkereler yazılmış, gelen yazı cevapları incelenmek suretiyle dosyamız arasına konulmuştur.

Tarafların kusur durumunun tespiti için dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi heyetince düzenlenen █████/2025 tarihli raporda özetle; Bu kazanın oluşumunda Davalı ... Sigorta Şirketi tarafından sigortalı ... plaka sayılı otomobil sürücüsü ..., 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller Madde 84 –

d) Araç sürücüleri trafik kazalarında Arkadan çarpma hallerinde asli kusurlu sayılırlar

maddesini ihlal ettiği için % 100 ( Yüzde Yüz) oranında asli kusurlu olduğu,

davacı ... plaka sayılı otobüs sürücüsü ... ise karıştığı kazanın

oluşumuna etki edecek herhangi bir kural ihlalinde bulunmadığı için % 0 ( Yüzde Sıfır)

oranında kusursuz olduğu,

... plakalı aracın kaza tarihindeki değer kaybı miktarının 25.000,00 TL olduğu kanaatine varılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen trafik kazasında, zarar görenlerin zararından, 6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesi uyarınca araç sürücüsü, 2918 sayılı KTK'nın 85. Maddesi uyarınca araç işleteni ve şartları varsa teşebbüs sahibi ve 2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesi uyarınca sigortacı müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Trafik kazası nedeniyle zarara uğradığını iddia eden hak sahipleri tarafından açılan tazminat davalarında ispat yükü 6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesi uyarınca zarar gören üzerinde olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmek zorundadır.

Yine bu tür davalarda 2918 sayılı KTK'nın 97. Maddesi uyarınca, zarar görenin dava açmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuru yapması gerekmekte olup bu husus sonradan giderilmesi de mümkün olmayan dava şartlarındandır. Ayrıca yazılı başvurudan hemen sonra dava açılması mümkün olmayıp 15 günlük sürenin dolmasından sonra dava açılabilecektir. Sigortacı kendisine yapılan yazılı başvuruya karşı 15 gün içinde cevap vermek ve 2918 sayılı KTK'nın 99. Maddesine göre 8 iş günü içinde de tazminatı ödemek zorundadır. Sekiz iş günü içinde sorumlu olduğu tazminatı ödemeyen sigortacı 9. Gün itibariyle temerrüde düşecektir.

Hak sahipleri tarafından talep edilebilecek tazminatlar ise 2918 sayılı KTK'nın 90. Maddesi uyarınca 2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'nın haksız fiile ilişkin hükümleri uygulanacaktır.

Somut olayda davacı, davaya konu trafik kazası neticesinde aracının hasara uğradığını iddia ederek değer kaybı tazmini isteminde bulunmuştur.

2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'da araç değer kaybı tutarının ve mahrumiyet zararının ne şekilde belirleneceği konusunda bir düzenleme bulunmadığından bu boşluğun da içtihatlarla doldurulması gerekmektedir.

Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre araçta oluşan değer kaybı tutarının, aracın modeli, yaşı, hasarın ağırlığı, boyanmış olan yerler ve hasarlı bölgelerin özelliği nazara alınıp, aracın kaza öncesi ikinci el piyasa rayiç değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekmektedir. Nitekim Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında da bu husus vurgulanmıştır.

Davacılar tarafından, Mahkememizdeki bu dava öncesi arabulucuya başvurulmuş ve arabuluculuk bürosu tarafından █████/2025 tarihli arabuluculuk anlaşmazlık son tutanağı düzenlenmiş ise de;

2918 s. KTK'nin 97. maddesine göre, "zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir."

6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-18. maddesine göre de, "özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz."

Yargıtay . HD’nin █████/2021 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadında da açıklandığı üzere, "Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise, özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz." (Benzer mahiyette Yargıtay . HD’nin █████/2024 gün ve ... E. ... K. Sayılı ilamı)

Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması, davalı sürücünün ise zorunlu arabuluculuk uygulamasına tabi olmaması nedeniyle, █████/2025 tarihli arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.

6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceği, bu giderlerin sadece davacı sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmıştır.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu trafik kazasının oluşmasında davalı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı davalı tarafından sigortalı araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu, kaza neticesinde davacıya ait araçta 25.000 TL tutarında değer kaybı zararı oluştuğu, davacının değer kaybı yönünden bakiye alacağın 25.000 TL olduğu, değer kaybı kaynaklı zarardan davalının sorumlu olduğu, dava ve değer artırım tarihi itibariyle zaman aşımı süresinin dolmadığı sonucuna varıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;

1- Davanın KABULÜ ile; █████/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybı nedeniyle 25.000 TL maddi tazminatın (davalı sigorta şirketlerinin olay tarihi itibariyle geçerli olan kaza başına teminat klozu limiti ile sınırlı olarak), davalı ... Sigorta Şirketinden █████/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,

2-Karar tarihi itibariyle (ve dava değerinin 25.000 TL. olduğunun kabulü ile) alınması gereken 1.707,75 TL. nispi karar ve ilam harcından, ıslah harcı dahil peşin alınan 1.041,40 TL. harcın mahsubu ile kalan 666,35 TL. harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

3-Davacı tarafından yapılan 615,40 TL. peşin harç yargılama gideri, 426 TL. ıslah harcı gideri, 615,40 TL. Başvuru harcı gideri, 8.000 TL. Bilirkişi ücreti gideri, 147,50 TL. Posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 9.804,30 TL. yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

5-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca (dava değerinin 25.000 TL. olduğunun kabulü ile) davacı vekili için 25.000 TL. nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 3.600 TL. yargılama giderinin, davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,

7-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın, 6100 s. HMK'nın 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde ve re'sen davacıya iadesine,

Dair ; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, davalı yönünden miktar itibariyle kesin olmak üzere, davacı yönünden gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı .█████/2026

Katip Hakim

Bu belge 5070 sayılı kanun uyarınca Elektronik İmza ile imzalanmıştır.