konya asliye ticaret mahkemesinde, özel sigorta sözleşmesinden kaynaklanan trafik kazası araç değer kaybı, hasar farkı ve mahrumiyet tazminatı davası.

Konya Asliye Ticaret Mahkemesinde, özel sigorta sözleşmesinden kaynaklanan trafik kazası araç değer kaybı, hasar farkı ve mahrumiyet tazminatı davası.

Özet: Davacı, trafik kazasında hasar gören aracının sigorta tarafından eksik veya orijinal olmayan parçalarla onarılması nedeniyle oluşan değer kaybı, onarım farkı ve araç mahrumiyeti zararlarının kusurlu sürücü ile sigorta şirketinden tazminini talep ederken; davalılar, onarımın uygun yapıldığını, taleplerin dayanaksız olduğunu ve sigorta şirketinin araç mahrumiyetinden sorumlu olmadığını savunmuştur. Mahkeme ise tarafların kusur durumunun ve değer kaybının tespiti amacıyla bilirkişi incelemesine karar vermiştir.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

T.C.

KONYA "TÜRK MİLLETİ ADINA"

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALILAR : 1-

VEKİLİ :

: 2-

VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ :

KARAR TARİHİ :

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

Davacı vekili █████/2025 tarihli dilekçesiyle;█████/2024 tarihinde sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile sürücü ve müvekkili ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile sürücüsü ...'nun sevk ve idaresindeki ... plakalı araçlara arkadan çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, taraflarca düzenlenen tutanaktan anlaşıldığı üzere davalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğunu, müvekkilinin aracı kaza öncesinde herhangi bir kazaya karışmadığını ve tüm parçalarının orijinal olduğunu, kaza nedeniyle müvekkilinin aracının değer kaybına uğradığını, müvekkilinin onarım süresince de aracından mahrum kaldığını davalılardan sigorta şirketi tarafından sigortalanan araç için sigorta şirketi tarafından hasar dosyası açıldığını, müvekkilinin aracının bakım ve onarımı sigorta tarafından giderildiğini ancak müvekkilinin aracında kaza nedeniyle meydana gelen hasarın onarımının mevzuata uygun şekilde yapılmadığını, kaza sonrası her ne kadar sigorta şirketi tarafından aracın hasarı giderilmiş ise de hasarın onarımı esnasında orijinal parça ile değiştirilmesi gereken parçalar yerine çıkma/sökme parça veya orijinal olmayan yan sanayi parçalar kullanıldığını, yine müvekkilinin aracın tamir süresince de aracından mahrum kalarak kazanç kaybına uğradığını, araç mahrumiyetinden kaynaklanan ticari kazanç kaybının davalılardan araç sürücüsünün ve araç maliki tarafından karşılanması gerektiğini, izah edilen nedenlerle değer kaybı için şimdilik 10 TL.'nin ve yine şimdilik 10 TL. Hasar bedelinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, aracın tamir süresindeki mahrumiyetinden kaynaklanan mahrumiyetinden doğan şimdilik 10 TL. Bedelin ise davalı araç sürücüsü ...'tan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı Sigorta Şirketi vekili █████/2025 tarihli cevap dilekçesiyle; █████/2024 tarihinde müvekkili şirket nezdinde ZMMS ile sigortalı ... plakalı aracı ile ... ve ... plaka sayılı araçlar arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, 16.12.2024 tarihinde ... Ticaret’e 2.670,31 TL, 16.12.2024 tarihinde ... Taşımacılık’a 1.980,00 TL 27.11.2024 tarihinde ...’a 57.906,86 TL, 20.01.2025 tarihinde ... ’na 10.500,00 TL, 05.03.2025 tarihinde ...’a 3.648,00 TL ödeme yapıldığını, davacının orijinal parça fark bedeli/hasar fark bedeli ve değer kaybı taleplerinini belirsiz alacak davası olarak açılmasında davacının hukuki yararı bulunmadığını, bu nedenle davanın usulden reddi gerektiğini, müvekkili şirketin araç mahrumiyetine ilişkin tazminat bedelinden sorumluluğu bulunmadığını, izah edilen nedenlerle davanın öncelikle usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili █████/2025 tarihli cevap dilekçesiyle; Davaya konu kaza nedeniyle talep ettiği tazminat bedelinin yerinde olmadığını, aracın tamirinin sigorta mevzuatı ve poliçe hükümleri uyarınca usulüne uygun şekilde yaptırıldığını, davacının soyut isnatlarla orijinal parça fark bedeli ve hasar fark bedeli adı altında talep ettiği tazminatın usulsüz olduğunu, davacı arcın tamir süresinde mahrumiyetinden kaynaklanan ticari kazanç kaybı için bulunduğu tazminatın aracın hususi araç olması nedeniyle ticari faaliyet gösterdiği ve kazanç ettiğini ileri sürmesinin dayanaktan yoksun olduğunu, bu nedenle davacının talep edebileceği tazminatın ancak araç mahrumiyetinden kaynaklanan tazminat olabileceğini, izah edilen nedenlerle davacının soyut isnat ve beyanlarla açtığı davasının reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;

Dava, "Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)" davasıdır.

Delillerin toplanması bakımından Mahkememizce ... Sigorta A.Ş., ... A.Ş., davalı ... Sigorta A.Ş. Ve Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğüne müzekkereler yazılmış, gelen yazı cevapları incelenmek suretiyle dosyamız arasına konulmuştur.

Tarafların kusur durumunun ve değer kaybı tespitleri için dosya alanında uzman bilirkişilere tevdi edilmiş, bilirkişi heyetince düzenlenen █████/2025 tarihli raporda özetle;Kural ihlali yönünden; ... plakalı otomobil sürücüsü ...'ın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Trafik Kazalarında Sürücü Kusurlarının Tespiti Ve Asli Kusur Sayılan Haller başlığı altındaki 84. maddesinin d bendinde belirtilen “Araç sürücüleri, arkadan çarpma halinde asli kusurlu sayılırlar.” kuralı ihlal ettiğinden %100 (YÜZDE YÜZ) oranında asli kusurlu olduğu, ... plakalı otomobil sürücüsü ...'ın ve ... plakalı otomobil sürücüsü ...'nun ise meydana gelen kazada kural ihlallerinin (kusurlarının) olmadığı, ... plakalı aracın hasar bedeline ilişkin bakiye alacak miktarının 17.758,20 TL olduğu, değer kaybı bakiye miktarının 60.000,00 TL olduğu, mahrumiyet bedeli miktarının 6.500,00 TL olduğu kanaatine varılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen trafik kazasında, zarar görenlerin zararından, 6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesi uyarınca araç sürücüsü, 2918 sayılı KTK'nın 85. Maddesi uyarınca araç işleteni ve şartları varsa teşebbüs sahibi ve 2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesi uyarınca sigortacı müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Trafik kazası nedeniyle zarara uğradığını iddia eden hak sahipleri tarafından açılan tazminat davalarında ispat yükü 6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesi uyarınca zarar gören üzerinde olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmek zorundadır.

Yine bu tür davalarda 2918 sayılı KTK'nın 97. Maddesi uyarınca, zarar görenin dava açmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuru yapması gerekmekte olup bu husus sonradan giderilmesi de mümkün olmayan dava şartlarındandır. Ayrıca yazılı başvurudan hemen sonra dava açılması mümkün olmayıp 15 günlük sürenin dolmasından sonra dava açılabilecektir. Sigortacı kendisine yapılan yazılı başvuruya karşı 15 gün içinde cevap vermek ve 2918 sayılı KTK'nın 99. Maddesine göre 8 iş günü içinde de tazminatı ödemek zorundadır. Sekiz iş günü içinde sorumlu olduğu tazminatı ödemeyen sigortacı 9. Gün itibariyle temerrüde düşecektir.

Hak sahipleri tarafından talep edilebilecek tazminatlar ise 2918 sayılı KTK'nın 90. Maddesi uyarınca 2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'nın haksız fiile ilişkin hükümleri uygulanacaktır.

Somut olayda davacı, davaya konu trafik kazası neticesinde aracının hasara uğradığını iddia ederek hasar zararı, değer kaybı ve mahrumiyet zararının tazmini isteminde bulunmuştur.

2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'da araç değer kaybı tutarının ve mahrumiyet zararının ne şekilde belirleneceği konusunda bir düzenleme bulunmadığından bu boşluğun da içtihatlarla doldurulması gerekmektedir.

Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre araçta oluşan değer kaybı tutarının, aracın modeli, yaşı, hasarın ağırlığı, boyanmış olan yerler ve hasarlı bölgelerin özelliği nazara alınıp, aracın kaza öncesi ikinci el piyasa rayiç değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekmektedir. Nitekim Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında da bu husus vurgulanmıştır.

Yine Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin yerleşik hale gelen içtihatları uyarınca araç mahrumiyet zararı ise hasara uğrayan aracın markası, özellikleri ve model yılı ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli süre belirlendikten sonra belirlenen tamir süresi içinde emsal nitelikteki bir araç için ne kadar masraf yapılacağı ( kaza olmasaydı dahi yapılması gereken yakıt, amortisman vs. gibi zorunlu giderler indirildikten sonra) tespit edilmek suretiyle hesaplanacaktır.

Davacılar tarafından, Mahkememizdeki bu dava öncesi arabulucuya başvurulmuş ve arabuluculuk bürosu tarafından █████/2025 tarihli arabuluculuk anlaşmazlık son tutanağı düzenlenmiş ise de;

2918 s. KTK'nin 97. maddesine göre, "zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir."

6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-18. maddesine göre de, "özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz."

Yargıtay . HD’nin █████/2021 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadında da açıklandığı üzere, "Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise, özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz." (Benzer mahiyette Yargıtay . HD’nin █████/2024 gün ve ... E. ... K. Sayılı ilamı)

Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması, davalı sürücünün ise zorunlu arabuluculuk uygulamasına tabi olmaması nedeniyle, █████/2025 tarihli arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.

6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceği, bu giderlerin sadece davacı sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmıştır.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu trafik kazasının oluşmasında davalı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı davalı araç sürücüsü ...'ın %100 oranında kusurlu olduğu, kaza neticesinde davacıya ait araçta 80.315,37 TL tutarında hasar zararı, 60.000 TL değer kaybı, 6.500 TL mahrumiyet bedeli oluştuğu, sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme düşüldüğünde davacının hasar zararı yönünden bakiye alacağının 62.557,17 TL olduğu, sigorta teminat limiti kapsamında ... Sigorta Şirketinin hasar ve değer kaybı yönünden sorumluluğunun 77.758,20 TL ile sınırlı olduğu, değer kaybı ve hasar kaynaklı zarardan davalıların müteselsilen sorumlu olduğu, araç mahrumiyetinden kaynaklı zarardan ise sadece ... plakalı araç sürücüsü ve işleteninin sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketinin bu zarar kaleminden sorumlu olmadığı, sonucuna varıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;

1-Davanın KABULÜ ile; █████/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar nedeniyle 17.758,20 TL maddi tazminat, değer kaybı nedeniyle 60.000 TL maddi tazminat olmak üzere toplam 77.758,20 TL’nin (davalı sigorta şirketlerinin olay tarihi itibariyle geçerli olan kaza başına teminat klozu limiti ile sınırlı olarak), davalı ... Sigorta Şirketinden █████/2024 tarihinden diğer davalı ...’tan kaza tarihi olan █████/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, davalılardan müteselsilen tahsili ile (Tahsilde tekerrür olmamak üzere) DAVACIYA VERİLMESİNE,

2-... plakalı aracın kullanılmamasına bağlı mahrumiyet nedeniyle 6.500 TL maddi tazminatın davalı ...’tan kaza tarihi olan █████/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,

3-Karar tarihi itibariyle (ve dava değerinin 84.258,20 TL. olduğunun kabulü ile) alınması gereken 5.755,67 TL. nispi karar ve ilam harcından, ıslah harcı dahil peşin alınan 2.053,81 TL. harcın mahsubu ile kalan 3.701,86 TL. harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 3.416,28 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) Hazine'ye gelir kaydına,

4-Davacı tarafından yapılan peşin harç ve ıslah harcı dahil 2.053,81 TL. yargılama giderinin davalılardan müteselsilen alınarak (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 1.895,37 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan 615,40 TL. Başvuru harcı gideri 8.000 TL. Bilirkişi ücreti gideri, 567,50 TL. Posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 9.182,90 TL. Yargılama giderinin davalılardan müteselsilen alınarak (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 8.474,49 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) alınarak davacıya verilmesine,

6-Davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

7-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı vekili için 45.000 TL. Maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

8- Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 3.800 TL. yargılama giderinin, davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,

9-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın, 6100 s. HMK'nın 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde ve re'sen davacıya iadesine,

Dair ; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.█████/2026

Katip Hakim

Bu belge 5070 sayılı kanun uyarınca Elektronik İmza ile imzalanmıştır.