konya asliye ticaret mahkemesinde görülen, kıymetli evraktan kaynaklı alacak davasında çekteki vade uzatımı ve imza tahrifatının aidiyeti uzman raporlarıyla tespit edilemedi.

Konya Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, kıymetli evraktan kaynaklı alacak davasında çekteki vade uzatımı ve imza tahrifatının aidiyeti uzman raporlarıyla tespit edilemedi.

Özet: Davacı, davalı tarafından 17.250 USD bedelli çekin keşide tarihinin tahrif edilerek ödemenin haksız yere engellendiğini iddia ederek alacak talebinde bulunurken; davalılar çekin zamanaşımına uğradığını, tahrif edildiğini ve kambiyo vasfını yitirdiğini, borcun ödendiğini savunmuş, yapılan bilirkişi incelemelerinde ise çek üzerindeki düzeltme imzasının aidiyeti kesin olarak tespit edilememiştir.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ "TÜRK MİLLETİ ADINA"

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI : 1-

VEKİLİ :

DAVALI : 2-

VEKİLİ :

DAVALILAR : 3-

DAVA : Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ :

KARAR TARİHİ :

KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak; Taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında teslim edilen 16 adet çekten 15'inin sorunsuz ödenmesine rağmen, ... Bilişim Ltd. Şti. tarafından ... A.Ş. lehine keşide edilen 17.250 USD bedelli son çekin, davalı ... tarafından vade uzatımı bahanesiyle ve imza incelemesini yanıltmak amacıyla sol el kullanılarak tahrif edildiği, bu değişikliğin bankaya bildirilmemesi suretiyle ödemenin haksız yere engellendiği ve davalıların imza itirazları ile müvekkilinin alacağına kavuşmasını engellediklerini iddia edildiği ve Konya . İcra Hukuk Mahkemesi'nin imza aidiyetini tespit edemeyen eksik incelemeye dayalı raporu neticesinde tesis edilen takibin iptali kararına karşı, davalılar arasındaki organik bağ ve alacaklıyı zarara uğratma kastı vurgulanarak; bahse konu çekten dolayı davalıların müştereken ve müteselsilen borçlu olduklarının tespiti ile çek bedelinin tüm fer’ileriyle tahsili ve mali imkansızlık içindeki müvekkil lehine adli yardım kararı verilmesi talep ve dava etmiştir.

Davalı ... .... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özet olarak; Davanın haksız ve kötü niyetli olduğunu, şirket olarak davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığını, dava konusu çek üzerinde ciranta eden sıfatıyla bulunduklarını, çeki keşide eden konumunda olmadıklarını, temel borç ilişkisinin dışında bulunmadığını, çek sebebiyle herhangi bir sorumluluklarının bulunmadığını ve çekin zamanaşımına uğradığını, çekin tahrif olduğunu ve kambiyo senedi vasfı taşımadığını, izah olunan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı ...'in cevap dilekçesinde özet olarak; Dava konusu çekin taraflar arasındaki şirket hisse devri sözleşmesi uyarınca verilen 16 adet çekten biri olduğunu, çek bedellerinin tamamının ödendiğini ve bu hususun Ankara . Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E. sayılı kesinleşmiş ilamı ve davacının o dosyadaki kabul beyanı ile sabit olduğunu belirterek kesin hüküm ve ödeme def’inde bulunduğu, çekin asıl tanzim tarihinin 16.09.2016 olmasına rağmen davacı tarafından 31.12.2016 olarak tahrif edildiği, bu hususun Konya . İcra Hukuk Mahkemesi’nin ... E. sayılı iptal kararı ile kesinleştiği, senedin hem zamanaşımına uğradığı hem de kambiyo vasfını yitirdiği ileri sürülerek davanın reddine karar verilmesini ve yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

Konya . İcra Müdürlüğünden çek aslı, Konya Cumhuriyet Başsavcılığı Emanet Bürosu ve Sahtecilik ve Dolandırıcılık Suçları Soruşturma Bürosunun, Selçuklu ilçe Nüfus Müdürlüğünün, ... Bankasının cevabi yazıları, Ankara . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı

Dilekçeler aşaması tamamlanmış olup, taraflara duruşma gün ve saatini bildirir davetiye çıkartılmıştır.

█████/2025 tarihli Adli Tıp Kurumu raporuyla; İnceleme konusu senette keşide tarihi altında atılı düzeltme imzasının gerek basit tersimli olması gerekse kalem evsafından kaynaklı tanı unsurlarının (tersim karakteristikleri, baskı derecesi, seyir gibi) sağlıklı değerlendirilememesi nedeniyle söz konusu imzanın aidiyetinin, bu meyanda sorulduğu üzere ...'in eli ürünü olup olmadığının tespit edilemediği bildirilmiştir.

█████/2025 tarihli bilirkişi heyet raporu ile; ... Bankası A.Ş. ... Şubesinin, keşide yeri Konya, keşide tarihi 31.12.2016 olan, “... Sis. A.Ş.” emrine düzenlenmiş, ...’e atfen atılmış keşideci imzası ile tarih hanesindeki düzeltmeye yönelik atılmış düzeltme imzasını içeren, 17.250 TL bedelli, ... nolu çek aslı belgede; İnceleme konusu çekin tarih hanesinde yapılan düzeltmeye yönelik atılan imzanın paraf türü basit tersimli imza olduğu, farklı tür (kalın uçlu) bir kalemle atılmış olduğu, şekil ve tersim bakımından keşideci imzasını tam olarak karşılamadığı, takliden atılmış olup olmadığının değerlendirilemediği¸ bu nedenle; imzanın ...’in eli ürünü olup olmadığı hususunda tespite gidilemediği kanaatine varılmış.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava alacak isteminden ibarettir.

Taraflar arasındaki ihtilafın davaya konu çekin keşide tarihinde tahrifat yapılıp yapılmadığı, çekin keşide tarihi kısmında yer alan imzanın keşideci şirket temsilcisi davalı ...'e ait olup olmadığı, çekin süresi içinde ibraz edilip edilmediği, davacının bu çek nedeniyle davalılardan alacaklı olup olmadığı ile varsa alacak tutarının ne kadar olduğu hususlarına ilişkin olduğu belirlendi.

Davaya konu edilen çekin davacı tarafından bankaya ibrazı sonucunda banka tarafından çekin keşide tarihinde yapılan değişiklikteki parafın çekin keşidecisi tarafından yapılmadığından bahisle ödeme yapılmaması nedeniyle çek bedelinin davalılardan tahsilini talep etmektedir. Yerleşik Yargıtay kararlarında belirtildiği üzere çekin keşide tarihinde tahrifat yapılmış olması, tek başına kambiyo senedi vasfını yitirmesine neden olmaz.(Yargıtay . HD. ... Esas, ... Karar sayılı kararı) Böyle bir durumda çekin keşide tarihinin tahrifattan önceki tarih olduğunun kabulü gerekir. Bu durumda gerçek keşide tarihine göre çekin süresinde ibraz edilip edilmediği belirlenerek sonucuna göre işlem yapılması gerekir. Süresinde ibraz edilmeyen çekler yönünden taraflar arasında temel ilişki bulunması halinde böyle bir çeke yazılı delil başlangıcı olarak dayanabilir ve alacaklı alacağını her türlü delille kanıtlayabilir. Taraflar arasında temel ilişki bulunmaması halinde ise hamil keşideciye karşı Türk Ticaret Kanunu'nun 732. maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşme nedeniyle alacak talebinde bulunabilir. Ayrıca hamil, sebepsiz zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten itibaren faiz talebinde de bulunabilir.

Bu açıklamalar ışığında dava konusu somut olay değerlendirildiğinde; Dava konusu çekin keşide tarihinin █████/2016 tarihi olduğu, daha sonra bu tarihin üzerinin çizildiği ve alt kısma █████/2016 tarihinin yazıldığı anlaşılmaktadır. Çekin vade tarihi kısmındaki paraf imzasının davacıya ait olup olmadığı belirlenemediğine göre çek üzerine sonradan yazılan tarihin geçersiz kabul edilmesi ve dolayısıyla da göre çekin keşide tarihinin █████/2016 tarihi olduğunun kabulü gerekmektedir. Dava konusu çek █████/2017 tarihinde ibraz edildiğinden çek süresinde ibraz edilmemiştir. Dava konusu somut olayda davacı çeke ciro yoluyla devraldığından ve taraflar arasında temel ilişki bulunmadığından davacı TTK 732. Maddesi gereğince sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde keşideci olan davalı ... .... Tic. Ltd. Şti'den alacak talebinde bulunabilir. Ancak çek tazminatı ve komisyon kambiyo senedi olan çekin vasfını yitirmemesi halinde talep edilebilecek haklardan olduğundan hamilin çek tazminatı ve komisyon talep etme hakkı bulunmamaktadır. Buna göre keşideci davalı ... .... Tic. Ltd. Şti'nin çek nedeniyle sebepsiz zenginleşmediğini ispatlaması gerekir. Keşideci davalı ... .... Tic. Ltd. Şti taraf davacı aleyhine sebepsiz zenginleşmediğini ispat edecek herhangi bir delil de ibraz etmemiştir. Bu durumda davacının keşideci davalı ... .... Tic. Ltd. Şti yönünden alacak davasının kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davacının davalı ...'e yönelik davası yönünden yapılan incelemede ise; davacı ile davalı arasında yapılan sözleşmeye istinaden taraflar arasında temel ilişki olduğu, davalının davaya konu çeki verdiği ancak davalı Mehmet çeki ödediğini belirtmesine rağmen çek bedeli ödediğine ilişkin herhangi bir delil ibraz etmediği ve yemin deliline de başvurmadığı anlaşıldığından davacının davalı ...'e yönelik davasının da kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davacının davalılar ..., ... ... Tic. A.Ş. ve ...'e yönelik davasına ilişkin yapılan incelemede ise; davalılar ..., ... ... Tic. A.Ş. 'nın ciranta konumunda olduğu davacının iddiasına göre temel ilişkinin davalı ... ile davacı arasında olduğu, diğer davalı ...'in ise keşideci ... .... Tic. Ltd. Şti'nin temsilcisi olduğu çekten bizzat sorumlu olmadığı anlaşıldığından davacının bu davalılar yönünden davasının reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacının davalıların ... Bankası A.Ş. - Ankara/Büsan şubesine ait ... seri numaralı 31.12.2016 tarihli, 17.250,00USD bedelli çek nedeni ile borçlu olduğunun tespiti davasınına yönelik yapılan incelemede ise; davacının eda davası açabilmesinin mümkün olduğu hallerde tespit davası açmasında hukuki yarar olmadığı kanaatine varılmış ve davacının bu talebinin hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davacının davalıların ... Bankası A.Ş. - Ankara/Büsan şubesine ait ... seri numaralı 31.12.2016 tarihli, 17.250,00USD bedelli çek nedeni ile borçlu olduğunun tespiti davasının hukuki yarar yokluğu nedeniyle REDDİNE,

2-Davacının davalılar ..., ... ... Tic. A.Ş. ve ...'e yönelik davasının REDDİNE,

3-17.250,00 USD'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... .... Tic. Ltd. Şti. ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

4-Alınması gereken 35.365,04 TL karar ve ilam harcından, peşin ve tamamlama harcı olarak alınan 8.841,25 TL harcın mahsubu ile bakiye 26.523,79 TL eksik harcın davalılar ... .... Tic. Ltd. Şti. ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

5-Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 3.280 TL. yargılama giderinin davalılar ... .... Tic. Ltd. Şti. ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,

6-Davacı tarafından yapılan 8.841,25 TL harç giderinin davalılar ... .... Tic. Ltd. Şti. ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE

7-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL harç gideri ve 26.790,25 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 27.217,85 TL yargılama giderinin davalılar ... .... Tic. Ltd. Şti. ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,

8-Davacı taraf, kendini vekille temsil ettiğinden, A.A.Ü.T.'ne göre tayin ve taktir olunan 82.834,22 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

9-Davalı ..., kendini vekille temsil ettiğinden, A.A.Ü.T.'ne göre tayin ve taktir olunan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

10-Davalı ..., kendini vekille temsil ettiğinden, A.A.Ü.T.'ne göre tayin ve taktir olunan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

11-Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmının 6100 sayılı HMK 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,

Dair ; davacı vekili ile davalı Mehmet ve Hamza vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2026

Katip Hakim