izmir bölge adliye mahkemesi 11. hukuk dairesinin, 2017deki trafik kazasında yaralanan ziraat mühendisi yolcunun sigorta şirketlerinden kalıcı iş göremezlik ve manevi tazminat taleplerini değerlendiren istinaf kararı.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin, 2017deki trafik kazasında yaralanan ziraat mühendisi yolcunun sigorta şirketlerinden kalıcı iş göremezlik ve manevi tazminat taleplerini değerlendiren istinaf kararı.

Özet: Bu hukuki belgede, 2017 yılında gerçekleşen ve karşı taraf sürücüsünün tam kusurlu olduğu bir trafik kazasında eşinin aracında yolcu olarak yaralanan davacının, kalıcı ve geçici iş göremezlik, bakıcı, tedavi giderleri gibi maddi zararlar ile manevi tazminat talepleriyle zorunlu trafik sigortası ve kasko sigortası şirketlerine açtığı davada, ilk derece mahkemesinin kaza oluşumu, kusur durumu ve davacının yaralanmalarına dair tespitleri ile kasko şirketinin poliçe kapsamı ve limitleri üzerine yaptığı savunmalar incelenmektedir.

T.C.

İZMİR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : ████████

KARAR NO : █████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İZMİR 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : █████/2023

NUMARASI : ████████ Esas - ████████ Karar

DAVANIN KONUSU : Tazminat

KARAR TARİHİ : █████/2026

KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2026

İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin █████/2023 tarih ████████ Esas ████████ Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili ve davalı ... A.Ş. (... A.Ş.) vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye .... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:Davacı vekili, █████/2017 tarihinde davacının yolcu konumunda olduğu eşi .... 'ın sevk ve idaresindeki .... plakalı hususi oto ile, sürücü .... sevk ve idaresindeki.... plakalı minibüsün çarpıştığını, kazada ...'ın asli ve tam kusurlu olduğunu, kaza nedeniyle davacı tarafta yaralanmalar olduğunu, tedavisinin uzun süre sürdüğünü, halen dahi tedavilerinin aksadığını, efor kaybına uğradığını, kaza öncesi ziraat mühendisi olarak çalıştığını, kazaya karışan .... plakalı aracın trafik sigortasının davalı .... A.Ş. tarafından yapıldığını ancak sigorta şirketine başvurudan sonuç alamadıklarını, .... plakalı aracın Kasko sigortasının ise davalı ... A.Ş. tarafından yapıldığını ve manevi zararların bu poliçe ile teminat altına alındığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile, 5.000,00 TL kalıcı iş göremezlik, 100,00 TL geçici iş göremezlik, 100,00 TL bakıcı ve bakım gideri, 100,00 TL tedaviye bağlı giderlerden oluşan maddi tazminatın sadece .... A.Ş.den, 25.000,00 TL manevi tazminatın sadece ... A.Ş. tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP: Davalı ... A.Ş. vekili; ..... plakalı aracın Kasko (ihtiyari Mali Mesuliyet) Poliçesinin davalı ... A.Ş.'den manevi tazminat talepleri üzerine açılan davanın, ihtiyari Mali Mesuliyet Poliçesi teminatı Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi teminatının üzerinde kalan meblağı teminat altına almakta olduğunu, davalı ... A.Ş.'nin trafik poliçesi teminatının üzerinde kalan meblağı ödemekle mesuliyetinin olduğunu, talebin Zorunlu Mali Mesuliyet Poliçesini düzenleyen sigorta şirketi tarafından karşılanmasının gerektiğini, davalı ... A.Ş. tarafından tanzim edilen kasko poliçesinde maddi-bedeni poliçe limitlerinin 100.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, manevi tazminat taleplerinin poliçe dahilinde olup; limitin 25.000,00 TL ile sınırlandırıldığını, davalı ... A.Ş.'nin poliçeden kaynaklanan maddi tazminat talebinden doğan sorumluluğu; sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, bu bedelin de poliçede azami teminat limitinin yazılı olması bu miktarın herhalükarda ödeneceği anlamına gelmeyeceğini, kusur ve zarar durumunun tespiti/iş ve güçten kalma durumları, davacı tarafın dosyaya sunacağı gelir durumu, veraset, tutanaklar ve diğer somut deliller eşliğinde yapılacak bilirkişi incelemeleri neticesinde belirlenerek, talepte bulunanların yaş, usul füruluk ile diğer sosyal ve medeni durumları da göz önüne almarak ispat olunabileceğini, sürücülerin kusur durumu, davacı tarafın sakat kalıp kalmadığı ve sakatlık oranı hakkında Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesinden rapor alınarak tespitinin yapılabileceğini, davacı tarafın sakatlıktan dolayı herhangi bir sosyal kurumdan tazminat alınıp almadıklarının araştırılması gerektiğini, davacı tarafın sosyal kurumdan tazminat veya aylık bağlanması halinde bu ödemelerin sakatlık tazminat hesabından düşülmesinin gerekmekte olduğunu, sakatlık tazminat hesabı uzmanlık gerektirmekte olduğunu, hesaplamanın Hazine Müsteşarlığınca kabul gören aktüer uzmanı tarafından yaptırılmasının gerektiğini, KTK.'nın 99/1 maddesinde, sigorta genel şartlarında ve Yargıtay içtihatlarında sigorta şirketinin temerrüte düşmesi için hak sahipleri tarafından sigortacıya tüm belgelerin tam olarak ibrazının gerekmekte olduğunu, dava konusu taleplerin haksız fiil olan trafik kazasından kaynaklanmakta olduğunu, ticari iş olarak davanın değerlendirilmesinin mümkün olmadığını, davacının ticari faiz talepleri yasal bir dayanağı olmadığından hukuken kabul edilemeyeceğinden davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, █████/2017 tarihinde, davacı .....'ın yolcu konumunda olduğu, eşi....'ın sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı hususi oto ile, sürücü .... sevk ve idaresindeki .... plakalı minibüsün çarpıştığını, kazada .....'ın asli ve tam kusurlu olduğunu, kaza nedeniyle davacı tarafta yaralanmalar olduğunu, tedavisinin uzun süre sürdüğünü, halen dahi tedavilerinin aksadığını, efor kaybına uğradığını, kaza öncesi ziraat mühendisi olarak çalıştığını, kazaya karışan... .. . plakalı aracın trafik sigortasının davalı .... A.Ş. tarafından yapıldığını ancak sigorta şirketine başvurudan sonuç alamadıklarını, .... plakalı aracın Kasko sigortasının ise davalı ... A.Ş. tarafından yapıldığını ve manevi zararların bu poliçe ile teminat altına alındığını, maddi tazminatın karşı araç ZMMS sigortacısından, manevi tazminatın karşı araç kasko sigortacısından tahsili amacıyla mahkememizde dava açtığı, mevcut raporlar arasındaki çelişkiyi gideren kurum olan, ATK . Adli Tıp 2. Üst Kurulu'nun 26.11.2020 tarihli raporundaki "Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik" hükümleri kapsamında yapılan değerlendirme, tazminat hesabına esas alındığı, bu değerlendirmede davacının 18.08.2017 tarihli kaza nedeniyle maruz kaldığı tüm vücut engellilik oranı % 0 olduğu, iyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 9 aya kadar uzayabileceği, başka birinin sürekli bakımına muhtaç olmadığı ancak iyileşme süresi içinde 3 ay boyunca başka birisinin yardımına ihtiyaç duyabileceği belirtildiği, mahkememizce aldırılan trafik bilirkişi raporu ile davacının kusursuz olduğunun belirtildiği, davacının talep edebileceği sürekli iş göremezlik tazminatının Yargıtay'ın yerleşen uygulamaları ile benimsenen progresif rant (%10 artırım ve iskonto, TRH 2010 tablosu esasına dayalı) yöntemi ile yapılan bilirkişi raporundaki hesaplamalara göre 33.359,80 TL geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri 5.332,50 TL, Yol Masrafı 2.100,00 TL, Pansuman Masrafı 120,00 TL olmak üzere toplam 7.552,50 TL Tedavi Gideri hesaplandığı, dosya içerisinde bulunan SGK yazılarından, davacı tarafa dava konusu kaza nedeniyle geçici iş göremezlik ödeneği ödenmediği, sürekli iş göremezlik geliri bağlanmadığı, maddi tazminatın poliçe limiti kapsamında kaldığından davacının maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 33.359,80 TL geçici iş göremezlik tazminatı, Bakıcı gideri 5.332,50 TL, Yol Masrafı 2.100,00 TL, Pansuman Masrafı 120,00 TL olmak üzere toplam 7.552,50 TL Tedavi Giderlerinin davalı ..... A.Ş.'den █████/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerinin reddine, davacının manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 15.000,00 TL manevi tazminatının davalı ... A.Ş.'den █████/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Karara karşı Davacı vekili ve Davalı ... A.Ş. (... A.Ş.) vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ:Davacı vekili, Ege Üniversitesi'nin █████/2021 tarihli maluliyet raporunda davacının engelilik oranı %11 olarak tespit edilmişken, alınan ATK raporunda Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik Hükümleri kapsamında fonksiyonel araz bırakmadan iyileşmiş olduğu belirtilerek %0 maluliyet çıkartılmasının hakkaniyete aykırı olduğunu, hükmedilen manevi tazminat miktarının son derece düşük olduğunu, yine tazminat talebinin kısmen reddine karar verilmesi sebebiyle aleyhine hükmedilen vekalet vekalet ücretlerinin kabul edilen tazminat ile karşılaştırıldığında adeta bir ceza niteliğinde olduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili, davacının manevi tazminat talep etme hakkı bulunmadığını, zira Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre işletenin veya aracı sevkedenin eşinin, usul ve füruunun ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin uğrayacağı zararlar dolayısıyla ileri sürülen taleplerin teminat dışı olduğunu, aracın işletenin ..... Şirketi olup, kazaya karışan sürücü ..... 'ın da aracı işleten şirketin yönetim kurulu üyesi ve yetkili temsilcisi olduğunu, davacı .... ise sürücünün eşi olduğunu, dolayısıyla Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre davacının tazminat talep etme hakkı bulunmadığını, hükmedilen manevi tazminat tutarının fahiş olduğunu, zira davacının sürekli maluliyetinin bulunmadığını, davacının kaza sırasında emniyet kemeri takmadığı için müterafik kusurlu olduğunu, TBK 51. ve 52 maddeleri gereğince uygun bir miktarda hakkaniyet indirimi yapılması gerektiğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE :Dava trafik kazası nedeniyle araçta yolcu konumunda bulunan davacıda oluşan cismani zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın maddi ve manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85/1. ve 85/son maddeleri ile trafik kazası nedeni ile davacının aracında oluşan maddi zarardan davalı sigorta şirketi, işleten sıfatına haiz sigortalı araç maliki ile sürücüsünün, sürücünün kusuru oranında sorumlu oldukları amirdir.(Yargıtay HGK'nun 15.6.2011 tarih ve ███████-142 E. - ████████ K., 17. HD' nın █████/2013 tarih ve █████████ E. - █████████ K. )

Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre ise, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur. Zararın poliçe kapsamı dışında kaldığı hususunda ispat külfeti davalı sigorta şirketi üzerinde olup, sigorta şirketinin zararın poliçe kapsamı dışında kaldığını somut deliller ile ispatlamalıdır.

Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası yönünden, zararın kapsamının tespiti açısından maluliyetin varlığı ve oranının doğru bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşlarının çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihi █████/2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, █████/2008 tarihi ile █████/2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, █████/2013 tarihinden sonra Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, █████/2015 tarihi ile █████/2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliği, █████/2019 tarihinden sonra da Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkındaki Yönetmeliğe uygun olarak düzenlenmesi gerekir.(Yargıtay 4.HD'nin 29.06.2022 tarih ve █████████- █████████).

6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince haksız bir eylem sonucunda zarara uğrayan kimse, uğradığı maddi ve manevi zararın ödetilmesini isteyebilir. Manevi tazminat, zarar görenin kişilik değerlerinde meydana gelen eksilmenin (manevi zararın) giderilmesi, tazmin ve telafi edilmesidir. Esasen manevi tazminat, ne bir ceza, ne de gerçek manasında bir tazminattır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.(Yargıtay İBK █████/1966 tarih ve 1966/7 E. - 1966/7 K.) Olay nedeni ile davacıların manevi zarara uğrayacağı yadsınamaz bir gerçekliktir. Maddi zararda olduğu gibi manevi tazminatta kesin bir hesabın yapılması olanaksızdır. Somut olayın özelliği, kusur durumu, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ve davacıda sürekli maluliyet oluşmaması dikkate alınarak davacılar yararına takdir olunan manevi tazminat miktarının uygun olduğu değerlendirilerek, taraf vekillerinin manevi tazminata ilişkin istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları delilere göre, hükme esas alınan bilirkişi raporundaki tespit ve değerlendirmelerin dosya kapsamına uygun olmasına, özellikle de maluliyeti oranının tespiti konusunda kaza tarihi itibarıyla uygulanması gereken Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğin uygulanmasında isabetsizlik bulunmadığı dikkate alındığında mahkemece hükme esas alınan raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmasına, zararın poliçe kapsamı dışında kaldığı hususunda ispat külfetinin davalı sigorta şirketi üzerinde olup, sigorta şirketince zararın poliçe kapsamı dışında kaldığının somut delillerle ispatlanamamış olmasına, mahkemece uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, ilk derece mahkemesince verilen kararda bir hukuka aykırılık bulunmamakla, istinaf itirazları yerinde olmadığı değerlendirilerek, yerinde görülmeyen istinaf itirazlarının HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davacı vekili ve davalı ... A.Ş. (... A.Ş.) vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-Davacı yönünden istinaf karar harcı olan 732,00 TL'den peşin alınan 269,85 TL'nin mahsubu ile bakiye 462,15 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

3-Davalı ... A.Ş. (... A.Ş.) yönünden istinaf karar harcı olan 2.794,72 TL'den peşin alınan 256,16 TL'nin mahsubu ile bakiye 2.538,56 TL harcın bu davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

4-İstinaf başvurusu nedeniyle taraflarca yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına,

Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay ilgili Hukuk Dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere █████/2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.