Kompresör kaynaklı yangın hasarının sigorta rücu alacağının tahsili amacıyla açılan itirazın iptali davasında mahkemenin görevsizlik kararına yönelik istinaf incelemesi.
Özet: Bir sigorta şirketi, sigortalısına ödediği yangın hasar tazminatını, yangına neden olduğu iddia edilen kiralık kompresörün sahibinden rücuen tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali için dava açmıştır. Davalı şirket, yangının topraklama eksikliğinden kaynaklandığını ve kusursuz olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir. İlk derece mahkemesi, uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklanması sebebiyle davanın Sulh Hukuk Mahkemesinin görev alanına girdiğini belirterek görevsizlik kararı vermiştir. Davalı taraf ise, hem kendisinin hem de sigortalının tacir olması ve uyuşmazlığın ticari işletmeleriyle ilgili olması nedeniyle Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararını istinaf etmiştir.
T.C.
İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ17. HUKUK DAİRESİDOSYA NO:████████ EsasKARAR NO:████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ:İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret MahkemesiTARİHİ:█████/2026NUMARASI:████████ Esas, ████████ KararDAVA:İTİRAZIN İPTALİKARAR TARİHİ:█████/20266100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili nezdinde sigortalı dava dışı ... A.Ş.'ye, riziko adresi olan fabrikada meydana gelen yangın sebebiyle oluşan zarara karşılık 15.332,96 Euro ödendiğini, sigortalının, davalı şirketten kiraladığı ... marka kompresörün arızasının giderilmesi amacıyla gelen adı geçen şirket teknik servis görevlisinin kompresörün elektrik panelini arızalı olduğundan bahisle yenisiyle değiştirdiğini, kompresörün devreye alınmasından 10-15 dakika sonra yangın başladığını, yangın raporu ve yapılan teknik incelemelerde yangının bakımı yapılan kompresörden kaynaklı olduğunun tespit edildiğini, rücuen tahsile yönelik İstanbul Anadolu 20. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinin davalının itirazı üzerine durduğunu belirterek icra takibine karşı yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili ile dava dışı ...A.Ş. arasında kompresör kiralama sözleşmesi imzalandığını, işbu sözleşme ve teklifler kapsamında kiralama süreci içerisinde defaten servis hizmeti sunularak bakım onarımların eksiksiz yerine getirildiğini, müvekkili tarafından alınan uzman görüşünde, vidalı kompresörlerde yanmaların %90 topraklama eksikliğinden dolayı gerçekleştiğinin belirtildiğini, bir önceki bakımda sigortalı şirkete topraklamanın eksik yapıldığının bildirildiğini ve düzelteceğinin bilgisinin alındığını, bu nedenle elektrik panelindeki arızanın statik elektrik arızasından yani topraklama eksikliğinden kaynaklı olduğunu, yangında müvekkiline ait makineler kullanılamayacak hurda haline geldiğinden müvekkilinin uğradığı zararın daha fazla olduğunu, kusur ve zarar miktarı konusunda bilirkişiden rapor alınması gerektiğini, müvekkilinin bir kusurunun bulunmadığını belirterek davanın reddi ile kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini savunmuştur. İLK DERECE MAHKEME KARARI:İlk derece mahkemesince; davacının, davalı ile dava dışı sigortalı ... A.Ş. Arasında imzalanan kompresör kiralama sözleşmesine istinaden sigortalısının haklarına halef olarak işbu davayı açtığı, davalı ile sigortalı arasındaki uyuşmazlığın ise kira sözleşmesinden kaynaklanması sebebiyle davaya bakma görevinin Sulh Hukuk Mahkemesine ait olduğundan bahisle mahkemenin görevsizliğine karar verilmiştir.İSTİNAF NEDENLERİ:Karar yasal süresinde davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesinde; her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın ticari dava sayılacağından görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, davacının halefi olduğu dava dışı ... A.Ş. ile müvekkilinin tacir olduğunu ve dava konusunun da tarafların ticari işletmesini ilgilendirdiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir. DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:Dava, sigorta poliçesi uyarınca ödenen hasar tazminatının rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine karşı yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf başvurusunda ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.Davacının, davalı hakkında ilk olarak Kocaeli İcra Dairesinin ... sayılı dosyasından icra takibi başlattığı, davalının yetkili icra müdürlüklerinin İstanbul Anadolu İcra Daireleri olduğunu belirterek ödeme emrine itiraz etmesi üzerine davacı alacaklının talebi üzerine gönderilen dosyanın İstanbul Anadolu 20. İcra Müdürlüğünün ... sırasına kaydedildiği, 15.332,96 Euro asıl alacak ve 446,13 Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam 15.779,09 Euro'nun tahsiline yönelik düzenlenip tebliğ edilen ödeme emrine karşı davalının takibe ve borca karşı itirazda bulunduğu, akabinde işbu itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır.Uyuşmazlık, mahkemenin görevli olup olmadığı, buna göre tesis edilen görevsizlik kararının yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.Dosya kapsamından, davacı ile dava dışı sigortalı ... A.Ş. arasında riziko adresi " ... İnegöl/Bursa" olan █████/2015 başlangıç █████/2016 bitiş tarihli ... Poliçesi akdedildiği, █████/2015 tarihinde meydana gelen yangın olayı sebebiyle davacı tarafından dava dışı sigortalısına █████/2015 tarihinde 81.000,00 TL ödendiği ve sigortalısına halef olarak yaptığı ödemenin zarardan sorumlu olduğu ileri sürülen davalıdan rücuen tahsili amacıyla başlatılan takibe itiraz üzerine işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun "halefiyet" başlıklı 1472/1 maddesine göre; sigortacının, sigorta tazminatını ödedikten sonra hukuken sigortalının yerine geçeceği, sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hakkın, tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal edeceği, sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacının, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebileceği belirtilmiştir.Davacı sigorta şirketi, işbu davayı meydana gelen yangın sebebiyle oluşan zararına karşılık sigortalısına yaptığı ödeme uyarınca onun halefi olarak açtığına göre görevli mahkeme sigortalı ile davalı arasındaki ilişkinin hukuki mahiyetine göre tayin edilecektir. Buna göre, sigorta şirketinin hukuken yerine geçtiği dava dışı sigortalı tarafından zarar sorumlularına karşı hangi mahkemede dava açılması gerekiyorsa halefiyete dayalı davanın da o mahkemede açılması gerekir.Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulunun 22.3.1944 tarihli E.37, K.9 sayılı kararında; sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı davanın, sigorta poliçesinden doğan bir dava olmadığı, bu nedenle, halefiyet davasının bir ticari dava sayılamayacağı, bu davanın, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibi olduğu, sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hakkın sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusu olduğu belirtilmiştir.Somut olayda, dava dışı sigortalı ... A.Ş. ile davalı şirket arasında █████/2023 tarihli "Hizmet Sözleşmesi" akdedilerek davalı şirket tarafından sunulacak hizmet karşılığında sigortalı şirket de sözleşme bedeli ödemeyi üstlenmiştir. Hizmetin tanımının yapıldığı Ek-1'de, 2 adet kompresör ve bunlara ait donanımların kiralama şartları düzenlenmiş olup 2 adet kompresör için 3 aylık kira bedelinin 180.000,00 TL + KDV olduğu, makinanın kullanımı esnasında gerçekleşen ve kullanıcı hatası dışındaki tüm periyodik bakım ve onarımın davalı şirkete (tedarikçi) ait olduğu anlaşılmakla sözleşmenin kiralama dışında başka hizmetler de içerdiği, dava dışı sigortalı ile davalı şirketin tacir olduğu ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olduğu nazara alındığında davaya bakma görevi Asliye Ticaret Mahkemesine ait olduğundan mahkemece tesis edilen karar isabetli olmamıştır.Açıklanan nedenlerle, mahkemece işin esasına ilişkin varılacak uygun sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken görevsizlik kararı verilmesi doğru olmadığından davalının istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerektiğine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin KABULÜNE,2-İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ Esas ████████ Karar sayılı ve █████/2026 tarihli kararının 6100 sayılı HMK'nun 353/1-a.3 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,3-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılmak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal Mahkemesine İADESİNE,4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken istinaf harçları davalı tarafından peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,5-Davalı tarafından karşılanan istinaf harç ve yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a.3 bendi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.█████/2026